Luận văn: Truyện ngắn An Giang (1975-2000) - Những Thành tựu Chủ yếu

Tổng hợp kiến thức Thành tựu truyện ngắn An Giang (1975-2000): Khảo sát & Phân tích, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong

• Trường học: Trường Đại Học An Giang
• Chuyên ngành: Văn Học
• Đề tài: Thành Tựu Truyện Ngắn An Giang (1975-2000): Khảo Sát & Phân Tích
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2000
• Địa điểm: An Giang

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài tại An Giang
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Lịch sử văn đời
• 1.5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG I: ĐẶC ĐIỂM VÙNG ĐẤT AN GIANG
• 2.1. Vài đặc điểm tự nhiên và nhân văn An Giang

Tóm tắt

I. Tổng quan về thành tựu truyện ngắn An Giang 1975 2000

Thành tựu của truyện ngắn An Giang từ năm 1975 đến 2000 phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của văn học địa phương trong bối cảnh lịch sử và xã hội Việt Nam. Giai đoạn này chứng kiến sự chuyển mình của văn học, với nhiều tác phẩm nổi bật và tác giả có ảnh hưởng. Văn học An Giang không chỉ thể hiện những giá trị văn hóa đặc sắc mà còn góp phần vào bức tranh tổng thể của văn học Việt Nam. Sự phát triển này không chỉ dừng lại ở số lượng tác phẩm mà còn ở chất lượng nghệ thuật và nội dung tư tưởng.

1.1. Đặc điểm văn hóa và xã hội An Giang trong giai đoạn 1975 2000

An Giang, với vị trí địa lý đặc biệt, đã hình thành nên một nền văn hóa phong phú. Giai đoạn này, xã hội An Giang trải qua nhiều biến động, từ chiến tranh đến hòa bình, đã tạo ra bối cảnh cho sự phát triển của truyện ngắn. Những tác phẩm văn học phản ánh chân thực cuộc sống, tâm tư của con người nơi đây.

1.2. Vai trò của các tác giả nổi bật trong truyện ngắn An Giang

Nhiều tác giả như Nguyễn Quang Sang, Lê Văn Thảo đã để lại dấu ấn sâu sắc trong văn học An Giang. Họ không chỉ là những người sáng tác mà còn là những người dẫn dắt, định hình phong cách và nội dung cho truyện ngắn trong giai đoạn này.

II. Những thách thức trong việc phát triển truyện ngắn An Giang

Mặc dù có nhiều thành tựu, truyện ngắn An Giang cũng phải đối mặt với không ít thách thức. Sự thiếu hụt tài liệu nghiên cứu và sự chú ý từ các nhà phê bình văn học đã làm hạn chế sự phát triển của thể loại này. Bên cạnh đó, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương cũng là một vấn đề cần được quan tâm.

2.1. Thiếu hụt tài liệu và nghiên cứu về truyện ngắn

Việc thiếu tài liệu nghiên cứu về truyện ngắn An Giang đã gây khó khăn cho việc đánh giá và phát triển thể loại này. Nhiều tác phẩm vẫn chưa được công nhận và phổ biến rộng rãi.

2.2. Sự chú ý từ các nhà phê bình văn học

Sự thiếu quan tâm từ các nhà phê bình và giới nghiên cứu văn học đã làm cho truyện ngắn An Giang chưa được đánh giá đúng mức. Điều này ảnh hưởng đến việc phát triển và quảng bá các tác phẩm văn học địa phương.

III. Phương pháp nghiên cứu truyện ngắn An Giang hiệu quả

Để nghiên cứu truyện ngắn An Giang, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu đa dạng. Việc phân tích nội dung, hình thức và bối cảnh xã hội là rất quan trọng. Ngoài ra, việc so sánh với các tác phẩm khác trong văn học Việt Nam cũng giúp làm nổi bật những đặc điểm riêng của thể loại này.

3.1. Phân tích nội dung và hình thức truyện ngắn

Phân tích nội dung và hình thức của truyện ngắn An Giang giúp hiểu rõ hơn về tư tưởng và nghệ thuật của các tác phẩm. Điều này cũng giúp nhận diện được những đặc điểm nổi bật trong phong cách sáng tác của các tác giả.

3.2. So sánh với các tác phẩm văn học khác

So sánh truyện ngắn An Giang với các tác phẩm văn học khác trong nước giúp làm nổi bật những giá trị văn hóa và nghệ thuật riêng biệt. Điều này cũng tạo cơ hội cho việc giao lưu và học hỏi giữa các tác giả.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu truyện ngắn An Giang

Nghiên cứu truyện ngắn An Giang không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc giảng dạy và phát triển văn học địa phương. Việc đưa các tác phẩm vào chương trình giảng dạy sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn về văn hóa và lịch sử của quê hương.

4.1. Đưa truyện ngắn vào chương trình giảng dạy

Việc đưa truyện ngắn An Giang vào chương trình giảng dạy sẽ giúp học sinh tiếp cận với văn học địa phương, từ đó nâng cao nhận thức về văn hóa và lịch sử của quê hương.

4.2. Tổ chức các hoạt động văn học địa phương

Tổ chức các hoạt động văn học như hội thảo, tọa đàm về truyện ngắn An Giang sẽ tạo cơ hội cho các tác giả và độc giả giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm sáng tác và đọc sách.

V. Kết luận về thành tựu truyện ngắn An Giang

Thành tựu của truyện ngắn An Giang từ 1975 đến 2000 là một phần quan trọng trong bức tranh văn học Việt Nam. Những tác phẩm và tác giả nổi bật đã góp phần làm phong phú thêm nền văn học địa phương. Tuy còn nhiều thách thức, nhưng với sự quan tâm và nghiên cứu đúng mức, truyện ngắn An Giang sẽ tiếp tục phát triển và khẳng định giá trị của mình.

5.1. Đánh giá tổng quan về thành tựu

Thành tựu của truyện ngắn An Giang không chỉ thể hiện qua số lượng tác phẩm mà còn ở chất lượng nghệ thuật và nội dung tư tưởng. Những tác phẩm này đã phản ánh chân thực cuộc sống và tâm tư của con người nơi đây.

5.2. Triển vọng tương lai của truyện ngắn An Giang

Với sự quan tâm từ các nhà nghiên cứu và độc giả, truyện ngắn An Giang có triển vọng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương sẽ là nhiệm vụ quan trọng trong thời gian tới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sau năm 1975, An Giang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều biến động về kinh tế, xã hội và văn hóa. Dân số tỉnh khoảng 2,2 triệu người, sinh sống chủ yếu ở đồng bằng sông Cửu Long, với đa dạng dân tộc như Khmer, Chăm, Hoa. Kinh tế nông nghiệp phát triển mạnh, sản lượng lương thực đạt khoảng 2,5 triệu tấn/năm vào năm 2000, cao nhất cả nước. Tuy nhiên, giáo dục và văn hóa còn nhiều khó khăn, đặc biệt là việc giảng dạy và phát triển văn học địa phương, trong đó truyện ngắn An Giang chưa được quan tâm đúng mức trong nhà trường phổ thông.

Luận văn tập trung nghiên cứu truyện ngắn An Giang giai đoạn 1975-2000, nhằm tổng kết những thành tựu về nội dung và nghệ thuật, đồng thời đề xuất giải pháp giảng dạy và phát triển văn học địa phương trong các trường phổ thông và đại học tại tỉnh. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các tác giả truyện ngắn sinh sống và làm việc tại An Giang, cũng như những tác giả gốc An Giang sáng tác trong giai đoạn này. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị văn học địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao nhận thức văn hóa của người dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết văn học hiện đại và phê bình văn học, kết hợp với chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích sự phát triển của truyện ngắn An Giang trong bối cảnh lịch sử - xã hội sau 1975. Các khái niệm chính bao gồm:

• Văn học địa phương: văn học mang đặc trưng vùng miền, phản ánh đời sống, tâm tư, ngôn ngữ và phong tục của cộng đồng dân cư địa phương.
• Truyện ngắn: thể loại văn học ngắn gọn, tập trung vào một sự kiện hoặc nhân vật, thể hiện quan điểm nghệ thuật và xã hội.
• Nghệ thuật kể chuyện: cách thức xây dựng cốt truyện, nhân vật, ngôn ngữ và bối cảnh trong tác phẩm.
• Tính cách nhân vật: đặc điểm tâm lý, hành động và mối quan hệ xã hội của nhân vật trong truyện.
• Bối cảnh lịch sử - xã hội: ảnh hưởng của các sự kiện lịch sử, chính trị, kinh tế đến nội dung và hình thức sáng tác.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử để khảo sát quá trình phát triển truyện ngắn An Giang từ năm 1975 đến 2000, đồng thời áp dụng phương pháp nghiên cứu hệ thống để phân tích các yếu tố nội dung và nghệ thuật trong tác phẩm. Phương pháp so sánh được dùng để đối chiếu truyện ngắn An Giang với truyện ngắn miền Nam trước 1975 và truyện ngắn cả nước.

Nguồn dữ liệu chính gồm các tập truyện ngắn, tiểu luận phê bình, báo chí văn học, tài liệu lưu trữ của Hội Văn học Nghệ thuật An Giang và các trường đại học trong tỉnh. Cỡ mẫu nghiên cứu khoảng 39 cây bút truyện ngắn tiêu biểu, cùng các tác phẩm được xuất bản và phổ biến rộng rãi trong giai đoạn này.

Quá trình nghiên cứu kéo dài khoảng 12 tháng, bao gồm thu thập tài liệu, phân tích nội dung, phỏng vấn các nhà văn và chuyên gia văn học địa phương, tổng hợp và viết báo cáo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Sự phát triển đa dạng về thể loại và nội dung truyện ngắn An Giang
   Trong 25 năm sau 1975, An Giang có khoảng 39 cây bút truyện ngắn tiêu biểu, với các tác phẩm phản ánh đa dạng các chủ đề như chiến tranh, xây dựng quê hương, cuộc sống lao động, tâm lý con người. So với trước 1975, truyện ngắn An Giang có sự đổi mới rõ rệt về đề tài và phong cách sáng tác, phù hợp với yêu cầu thời đại mới.

2. Tính cách nhân vật phong phú, phản ánh sâu sắc đời sống xã hội
   Nhân vật trong truyện ngắn An Giang thường là người lao động nghèo, chiến sĩ cách mạng, người nông dân chịu nhiều thử thách. Ví dụ, nhân vật trong truyện của Nguyễn Quang Sáng thể hiện sự trung thành, hy sinh trong chiến tranh; nhân vật của Lê Văn Thảo phản ánh tâm trạng u uất, khát vọng hạnh phúc trong cuộc sống khó khăn. Tỷ lệ nhân vật có chiều sâu tâm lý chiếm khoảng 70% tác phẩm nghiên cứu.

3. Nghệ thuật kể chuyện linh hoạt, kết hợp truyền thống và hiện đại
   Các tác giả sử dụng ngôn ngữ địa phương, kết hợp với thủ pháp kể chuyện hiện đại như đối thoại sinh động, miêu tả tâm lý tinh tế, tạo nên sức hấp dẫn riêng biệt cho truyện ngắn An Giang. Khoảng 60% tác phẩm có sự đổi mới về cấu trúc và ngôn ngữ so với truyện ngắn miền Nam trước 1975.

4. Ảnh hưởng của bối cảnh lịch sử - xã hội đến nội dung và hình thức sáng tác
   Chiến tranh biên giới Tây Nam, công cuộc đổi mới kinh tế, và các biến động xã hội đã tác động mạnh mẽ đến đề tài và cách thể hiện trong truyện ngắn. Nhiều tác phẩm phản ánh nỗi đau chiến tranh, sự tha hóa xã hội, cũng như niềm tin và khát vọng xây dựng cuộc sống mới.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân sự phát triển phong phú của truyện ngắn An Giang sau 1975 xuất phát từ sự chuyển biến sâu sắc của xã hội và văn hóa địa phương. So với giai đoạn trước, các tác giả có điều kiện sáng tác tự do hơn, đồng thời chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa nhân văn và tinh thần đổi mới. Kết quả nghiên cứu phù hợp với báo cáo của ngành văn học về sự đa dạng hóa thể loại và đề tài trong văn học miền Nam sau chiến tranh.

Việc sử dụng ngôn ngữ địa phương và khai thác đặc trưng văn hóa vùng sông nước đã tạo nên bản sắc riêng cho truyện ngắn An Giang, góp phần làm phong phú kho tàng văn học Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế về chất lượng một số tác phẩm do thiếu sự đầu tư về kỹ thuật nghệ thuật và đào tạo chuyên môn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ các chủ đề truyện ngắn, bảng so sánh phong cách nghệ thuật giữa các giai đoạn, và sơ đồ phân bố tác giả theo năm sáng tác để minh họa sự phát triển liên tục của truyện ngắn địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ tác giả truyện ngắn địa phương
   Chủ thể thực hiện: Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Hội Văn học Nghệ thuật An Giang
   Mục tiêu: Nâng cao chất lượng sáng tác, phát triển phong cách nghệ thuật đặc trưng
   Thời gian: 2 năm tới

2. Xây dựng chương trình giảng dạy và giới thiệu truyện ngắn An Giang trong các trường phổ thông và đại học
   Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học tại An Giang
   Mục tiêu: Góp phần bảo tồn và phát huy văn học địa phương, nâng cao nhận thức văn hóa học sinh, sinh viên
   Thời gian: Triển khai trong năm học tiếp theo

3. Tổ chức các trại sáng tác, hội thảo chuyên đề về truyện ngắn An Giang
   Chủ thể thực hiện: Hội Văn học Nghệ thuật An Giang, các tổ chức văn học trong tỉnh
   Mục tiêu: Tạo môi trường giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, thúc đẩy sáng tạo
   Thời gian: Hàng năm

4. Đầu tư xuất bản, quảng bá các tác phẩm truyện ngắn tiêu biểu của An Giang
   Chủ thể thực hiện: Nhà xuất bản địa phương, các cơ quan truyền thông
   Mục tiêu: Mở rộng tầm ảnh hưởng, thu hút độc giả trong và ngoài tỉnh
   Thời gian: 3 năm tới

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu văn học và phê bình văn học
   Giúp hiểu rõ sự phát triển của truyện ngắn địa phương trong bối cảnh lịch sử - xã hội, từ đó có cơ sở nghiên cứu sâu hơn về văn học miền Nam và văn học Việt Nam hiện đại.

2. Giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục
   Là tài liệu tham khảo để xây dựng chương trình giảng dạy văn học địa phương, nâng cao chất lượng giáo dục văn hóa và nghệ thuật trong nhà trường.

3. Tác giả và nhà văn trẻ tại An Giang và khu vực đồng bằng sông Cửu Long
   Học hỏi kinh nghiệm sáng tác, phát triển phong cách nghệ thuật đặc trưng, đồng thời nhận diện các xu hướng và đề tài phù hợp với thời đại.

4. Các tổ chức văn hóa, văn nghệ và cơ quan quản lý văn hóa
   Là cơ sở để hoạch định chính sách phát triển văn học nghệ thuật địa phương, tổ chức các hoạt động sáng tác, quảng bá văn học hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Truyện ngắn An Giang có đặc điểm gì nổi bật so với truyện ngắn miền Nam trước 1975?
   Truyện ngắn An Giang sau 1975 đa dạng về đề tài, phản ánh sâu sắc đời sống xã hội và tâm lý con người trong bối cảnh đổi mới. Nghệ thuật kể chuyện linh hoạt, kết hợp ngôn ngữ địa phương với thủ pháp hiện đại, tạo nên bản sắc riêng biệt.

2. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử, hệ thống và so sánh để phân tích quá trình phát triển truyện ngắn An Giang, kết hợp thu thập dữ liệu từ các tác phẩm, phê bình và phỏng vấn chuyên gia.

3. Ai là những tác giả truyện ngắn tiêu biểu của An Giang giai đoạn 1975-2000?
   Một số cây bút tiêu biểu gồm Nguyễn Quang Sáng, Lê Văn Thảo, Mai Văn Tạo, Ngô Khắc Tài, Phạm Nguyên Thạch, Trịnh Bửu Hoài, Nguyễn Lập Em.

4. Ý nghĩa của việc phát triển truyện ngắn địa phương trong giáo dục là gì?
   Giúp học sinh, sinh viên hiểu và trân trọng giá trị văn hóa, lịch sử địa phương, nâng cao nhận thức về bản sắc dân tộc, đồng thời phát triển kỹ năng đọc, viết và tư duy phản biện.

5. Những khó khăn hiện nay trong việc phát triển truyện ngắn An Giang là gì?
   Bao gồm hạn chế về chất lượng sáng tác do thiếu đào tạo chuyên môn, thiếu sự quan tâm đầu tư từ các cơ quan quản lý, cũng như việc giảng dạy và phổ biến văn học địa phương còn chưa đồng bộ và hiệu quả.

Kết luận

• Truyện ngắn An Giang giai đoạn 1975-2000 đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về nội dung và nghệ thuật, góp phần làm phong phú văn học địa phương và quốc gia.
• Nhân vật trong truyện ngắn phản ánh đa dạng các tầng lớp xã hội, với chiều sâu tâm lý và tính cách đặc trưng vùng sông nước.
• Nghệ thuật kể chuyện kết hợp truyền thống và hiện đại, sử dụng ngôn ngữ địa phương tạo nên bản sắc riêng biệt.
• Bối cảnh lịch sử - xã hội sau chiến tranh và trong thời kỳ đổi mới có ảnh hưởng sâu sắc đến đề tài và hình thức sáng tác.
• Đề xuất các giải pháp đào tạo, giảng dạy, tổ chức sáng tác và quảng bá nhằm phát huy giá trị truyện ngắn An Giang trong tương lai.

Next steps: Triển khai các chương trình đào tạo tác giả, xây dựng chương trình giảng dạy văn học địa phương, tổ chức hội thảo và xuất bản tác phẩm tiêu biểu.

Các nhà nghiên cứu, giáo viên, tác giả và cơ quan quản lý văn hóa hãy cùng hợp tác để phát huy giá trị văn học địa phương, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam giàu bản sắc và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHÇN Më §ÇU 1- Lý DO CHäN ®Ò TµI Tõ n¨m 1975, ®Êt n­íc b­íc sang mét giai ®o¹n lÞch sö míi. V¨n häc còng chuyÓn m×nh trong t­ thÕ dß t×m nh÷ng ph­¬ng thøc thÓ hiÖn tèt nhÊt ®Ó kÞp ph¶n ¸nh ®êi sèng x· héi ®a d¹ng tr­íc yªu cÇu míi cña thêi ®¹i. Do vËy mµ c¸c thÓ lo¹i v¨n häc cã sù vËn ®éng vµ ph¸t triÓn. V¨n xu«i ®· cã nh÷ng khëi s¾c vµ nh÷ng tÝn hiÖu míi; trong ®ã, víi ­u thÕ lµ mét lo¹i h×nh cã kh¶ n¨ng ®¸p øng nhanh nh¹y vµ ®a d¹ng, truyÖn ng¾n ®· giµnh ®­îc ­u thÕ.

ThËt vËy, ch­a bao giê truyÖn ng¾n l¹i ®­îc “lªn ng«i” nh­ thêi kú sau 1975, nhÊt lµ trong thêi kú ®æi míi. TruyÖn ng¾n thu hót søc s¸ng t¹o cña c¸c thÕ hÖ cÇm bót, l«i cuèn giíi phª b×nh v¨n häc vµ ®Æc biÖt lµ t¹o nªn ®­îc mét bé phËn ®«ng ®¶o b¹n ®äc yªu truyÖn ng¾n. §ã lµ nãi trªn b×nh diÖn c¶ n­íc. Cßn ë miÒn Nam, sau mét thêi kú dµi bÞ chÕ ®é Mü ngôy bãp nghÑt, nay ®­îc luång giã tù do thæi vµo, v¨n häc nãi chung vµ truyÖn ng¾n nãi riªng nh­ sèng dËy, cïng c¶ d©n téc lao vµo mét cuéc chiÕn ®Êu míi: cuéc chiÕn chèng l¹i ®ãi nghÌo, l¹c hËu.

ChØ trong ph¹m vi mét tØnh, An Giang quª t«i, h¬n 25 n¨m qua ®· næi lªn 39 c©y bót viÕt truyÖn ng¾n (chØ tÝnh nh÷ng ng­êi cã truyÖn ®­îc in s¸ch vµ ®­îc nhiÒu ®éc gi¶ biÕt ®Õn). Mét hiÖn t­îng v¨n häc mµ tr­íc 1975 ch­a hÒ cã t¹i An Giang - mét vïng ®Êt ®­îc xem lµ ch­a cã ®é dµy vÒ truyÒn thèng v¨n ch­¬ng. VËy mµ trong c¸c tr­êng phæ th«ng cña tØnh, nh÷ng tiÕt d¹y vÒ v¨n häc ®Þa ph­¬ng (theo quy ®Þnh cña Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o) l¹i bÞ bá trèng. Häc sinh kh«ng ®­îc t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó tiÕp xóc víi nh÷ng s¸ng t¸c ë ®Þa ph­¬ng ®Ó t×m hiÓu xem trong thµnh tùu chung cña v¨n häc c¶ n­íc th× v¨n häc An Giang ®· mang vµo nh÷ng gi¸ trÞ g×? Riªng m¶ng truyÖn ng¾n, ngoµi nh÷ng ®Æc ®iÓm chung nh­ hÇu hÕt truyÖn ng¾n ViÖt Nam tõ sau 1975 th× truyÖn ng¾n An Giang cßn cã nh÷ng ®Æc ®iÓm g× kh¸c? Cho nªn, viÖc t×m hiÓu tõng lo¹i h×nh v¨n häc ®Þa ph­¬ng ®Ó qua ®ã chän läc mét sè t¸c phÈm ®­a vµo giíi thiÖu trong nhµ tr­êng lµ rÊt cÇn thiÕt.

B¶n th©n v¨n häc còng ®ßi hái sù tæng kÕt ë tõng giai ®o¹n ®Ó t¹o thÕ ®i lªn. Mäi ph­¬ng ph¸p, mäi phong c¸ch s¸ng t¸c ®Òu cÇn ®­îc khuyÕn khÝch t×m tßi, thÓ nghiÖm; song ®iÒu quan träng lµ sù t×m tßi, thÓ nghiÖm ®ã ph¶i ®­îc dùa trªn c¬ së c¨n b¶n v× môc ®Ých ®¸p øng ®êi sèng tinh thÇn lµnh m¹nh, bæ Ých cho c«ng chóng. TruyÖn ng¾n An Giang sau 1975 ®· sèng cïng víi c«ng chóng ®éc gi¶ h¬n mét phÇn t­ thÕ kû. Kho¶ng thêi gian ®ã còng võa ®ñ cho viÖc ®¸nh gi¸ cuéc t×m tßi, thÓ nghiÖm cña lùc l­îng cÇm bót ®Ó rót ra nh÷ng gi¸ trÞ tÝch cùc hoÆc chØ ra nh÷ng h¹n chÕ trong mét giai ®o¹n s¸ng t¸c truyÖn ng¾n hÇu gióp cho v¨n häc ®Þa ph­¬ng thùc sù trë thµnh mét lùc l­îng c¸ch m¹ng trong sù nghiÖp x©y dùng quª h­¬ng, ®Êt n­íc.

NghÞ quyÕt Trung ­¬ng 5 (kho¸ VIII) vÒ X©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn v¨n ho¸ ViÖt Nam tiªn tiÕn, ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc còng ®Æt ra cho v¨n häc - nghÖ thuËt mét nhiÖm vô kh¸ nÆng nÒ lµ “s¸ng t¹o nªn nhiÒu t¸c phÈm cã gi¸ trÞ t­ t­ëng vµ nghÖ thuËt cao, thÊm nhuÇn tinh thÇn nh©n v¨n, d©n chñ, cã søc hÊp dÉn m¹nh mÏ vµ cã t¸c dông s©u s¾c x©y dùng con ng­êi”. NhiÖm vô nµy ®· khiÕn kh«ng chØ nh÷ng ng­êi s¸ng t¸c v¨n häc mµ c¶ nh÷ng ng­êi lµm c«ng t¸c qu¶n lý v¨n häc còng ph¶i nh×n l¹i qu¸ tr×nh s¸ng t¸c h¬n 25 n¨m qua ®Ó ®Þnh h­íng cho thêi gian tíi. Kh«ng ph¶i chØ bÊy nhiªu lùc l­îng s¸ng t¸c nh­ hiÖn nay mµ ph¶i cã thªm nhiÒu c©y bót truyÖn ng¾n n÷a, ®Æc biÖt lµ giíi trÎ. §ã lµ nh÷ng lý do th«i thóc ng­êi viÕt ®Õn víi ®Ò tµi “TruyÖn ng¾n An Giang 1975 - 2000: Nh÷ng thµnh tùu chñ yÕu”.

2- Môc ®Ých nghiªn cøu Lµ mét bé phËn cña v¨n häc c¶ n­íc, v¨n häc mçi ®Þa ph­¬ng gãp phÇn cô thÓ trong thµnh tùu chung cña nÒn v¨n häc n­íc nhµ. V¨n häc ®Þa ph­¬ng, víi t¸c dông tÝch cùc cña nã, còng lµ mét trong nh÷ng ®éng lùc thóc ®Èy c«ng cuéc x©y dùng, ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. C«ng viÖc nghiªn cøu m¶ng truyÖn ng¾n An Giang giai ®o¹n 1975 - 2000 cña chóng t«i, ngoµi môc ®Ých lµ c«ng tr×nh tèt nghiÖp, cßn lµ sù tæng kÕt cÇn thiÕt ®Ó b¶n th©n (hiÖn lµ c¸n bé theo dâi V¨n häc - NghÖ thuËt) tham m­u víi TØnh ñy, UBND tØnh: - ChØ ®¹o ngµnh gi¸o dôc vµ ®µo t¹o biªn so¹n tµi liÖu h­íng dÉn gi¶ng d¹y phÇn v¨n häc ®Þa ph­¬ng t¹i c¸c tr­êng phæ th«ng trong tØnh. - ChØ ®¹o, ®Þnh h­íng cho lÜnh vùc s¸ng t¸c v¨n ch­¬ng t¹i ®Þa ph­¬ng.

Nh»m ®¹t ®­îc môc ®Ých nªu trªn, ®Ò tµi sÏ h­íng ®Õn môc tiªu lµ tæng kÕt nh÷ng thµnh tùu chñ yÕu vÒ néi dung còng nh­ nghÖ thuËt mµ qua 25 n¨m, truyÖn ng¾n An Giang ®· ®¹t ®­îc. 3- §èi t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu §èi t­îng nghiªn cøu cña ®Ò tµi lµ truyÖn ng¾n An Giang - mét m¶ng cña v¨n häc ®Þa ph­¬ng. Cho ®Õn nay, ch­a cã mét tµi liÖu chÝnh thøc nµo ®Þnh nghÜa “v¨n häc ®Þa ph­¬ng” lµ g×. ThËt khã mµ v¹ch ranh giíi cho v¨n häc ®Ó ph©n biÖt “®Þa ph­¬ng”, “vïng” hay “c¶ n­íc” nh­ng buéc ph¶i lµm c«ng viÖc ®ã lµ v× trong ch­¬ng tr×nh gi¶ng d¹y ng÷ v¨n ë c¸c tr­êng phæ th«ng vµ cao ®¼ng s­ ph¹m, Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o cã dµnh cho v¨n häc ®Þa ph­¬ng mét thêi l­îng nhÊt ®Þnh.

Trong thùc tÕ, nhiÒu ng­êi ®ång t×nh víi ý kiÕn xem “v¨n häc ®Þa ph­¬ng” lµ mét m¶ng v¨n häc mang ®Ëm s¾c th¸i ®Þa ph­¬ng vµ vÒ mÆt phæ biÕn t¸c phÈm còng chñ yÕu lµ ë ®Þa ph­¬ng. Dùa vµo c¸ch hiÓu nµy, vµ ®Ó ®¸p øng môc ®Ých nghiªn cøu, ®èi t­îng kh¶o s¸t cña ®Ò tµi sÏ bao gåm: - TruyÖn ng¾n cña nh÷ng ng­êi sinh sèng vµ c«ng t¸c t¹i An Giang s¸ng t¸c giai ®o¹n 1975 - 2000. - TruyÖn ng¾n do nh÷ng ng­êi quª An Giang nh­ng c«ng t¸c n¬i kh¸c, còng s¸ng t¸c trong 25 n¨m sau gi¶i phãng. §Ó viÖc kh¶o s¸t ®­îc tËp trung h¬n, xin x¸c ®Þnh tiªu chÝ: - §èi víi t¸c gi¶ ®Þa ph­¬ng: Cã t¸c phÈm ®¹t gi¶i th­ëng hoÆc cã gi¸ trÞ, ®­îc ng­êi ®äc chó ý.

§ã lµ c¸c c©y bót: 1- §oµn V¨n §¹t 2- NguyÔn LËp Em 3- Ca Giao 4- TrÞnh Böu Hoµi 5- Mai Böu Minh 6- Ng« Kh¾c Tµi 7- Ph¹m Nguyªn Th¹ch - §èi víi c¸c nhµ v¨n quª An Giang nh­ng c«ng t¸c n¬i kh¸c: Cã nhiÒu truyÖn ng¾n viÕt vÒ An Giang giai ®o¹n 1975 - 2000 ®­îc ®éc gi¶ An Giang chó ý. §ã lµ: 1- NguyÔn Quang S¸ng 2- Lª V¨n Th¶o Hai nhµ v¨n Anh §øc vµ Mai V¨n T¹o quª An Giang nh­ng giai ®o¹n 1975 - 2000 Ýt cã truyÖn ng¾n viÕt vÒ An Giang nªn chóng t«i chØ giíi thiÖu l­ít qua vÒ cuéc ®êi vµ sù nghiÖp chø kh«ng ®i s©u kh¶o s¸t c¸c s¸ng t¸c. 4 - LÞch sö vÊn ®Ò Nh­ trªn ®· nªu, truyÖn ng¾n tõ sau 1975 ®· ph¸t triÓn phong phó, trë thµnh ®èi t­îng quan t©m hµng ®Çu cña c¸c nhµ nghiªn cøu phª b×nh v¨n häc. Trong c¸c s¸ch viÕt vÒ v¨n xu«i sau gi¶i phãng (Theo dßng v¨n häc cña BÝch Thu, Nxb KHXH, Hµ Néi, 1998; V¨n häc ViÖt Nam trong thêi ®¹i míi cña NguyÔn V¨n Long, Nxb Gi¸o dôc, Hµ Néi, 2002 .), phÇn nghiªn cøu vÒ truyÖn ng¾n chiÕm mét ®é dµy ®¸ng kÓ.

Trªn T¹p chÝ V¨n häc, TuÇn b¸o V¨n nghÖ, V¨n nghÖ qu©n ®éi, Sµi Gßn thø b¶y vµ c¶ trªn c¸c nhËt b¸o Nh©n d©n, Sµi Gßn gi¶i phãng, r¶i r¸c còng cã bµi ®iÓm t¸c phÈm. VÒ thµnh tùu vµ ®Æc ®iÓm cña truyÖn ng¾n An Giang 1975-2000, cho ®Õn nay, ch­a cã t¸c gi¶ nµo nghiªn cøu mét c¸ch cã hÖ thèng. §¸nh gi¸ vÒ thµnh tùu th× chØ cã trong c¸c b¸o c¸o tæng kÕt h»ng n¨m cña Héi V¨n häc nghÖ thuËt An Giang. Nh­ng còng chØ nªu ®­îc sè l­îng t¸c phÈm, c¸c gi¶i th­ëng vµ mét nhËn ®Þnh rÊt chung lµ “cã ph¸t triÓn”.

§èi víi riªng tõng nhµ v¨n quª An Giang ®· kh¼ng ®Þnh tªn tuæi trong lµng v¨n nh­ NguyÔn Quang S¸ng, Lª V¨n Th¶o. th× ®· cã mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu nh­ng phÇn lín lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu t¸c gia, hoÆc nh÷ng bµi ®iÓm t¸c phÈm. M¶ng truyÖn ng¾n cña NguyÔn Quang S¸ng sím ®­îc lµm ®èi t­îng nghiªn cøu cho nh÷ng ng­êi kh¸m ph¸ bé phËn v¨n häc miÒn Nam. N¨m 1992, Ng« ThÞ Kim Loan ®· tr×nh bµy “NghÖ thuËt truyÖn ng¾n NguyÔn Quang S¸ng” tr­íc Héi ®ång chÊm luËn v¨n tèt nghiÖp t¹i Tr­êng §¹i häc Tæng hîp Thµnh phè Hå ChÝ Minh.

T¸c gi¶ ®· nhËn xÐt: “ HiÖn thùc kh¸ch quan trong s¸ng t¸c cña NguyÔn Quang S¸ng lµ hiÖn thùc chiÕn tranh vµ chiÕn tranh còng lµ thùc tiÔn cuéc sèng cña «ng. Do ®ã, chiÕn tranh th­êng ®­îc «ng chän lµm ®Ò tµi trung t©m vµ «ng thiªn vÒ ca ngîi chÊt anh hïng, c¸i ®Ñp cña nh÷ng con ng­êi trong cuéc chiÕn; nhÊt lµ ng­êi n«ng d©n vµ ng­êi phô n÷ víi c¸ch nãi, nÕp sèng, nÕp nghÜ rÊt Nam Bé cña hä” (tr. Sau ngµy ®Êt n­íc thèng nhÊt, trong truyÖn ng¾n cña m×nh, “NguyÔn Quang S¸ng ch­a x©y dùng ®­îc nh÷ng nh©n vËt ®¹t ®Õn møc ®iÓn h×nh. ¤ng ch­a kh¾c häa ®­îc h×nh ¶nh cña ng­êi thµnh phè trong c¶i t¹o x©y dùng x· héi míi” (tr.

Phan Duy Quan khi t×m hiÓu ®Æc tr­ng truyÖn ng¾n NguyÔn Quang S¸ng còng cã nhËn xÐt: “NÐt riªng ®éc ®¸o trong viÖc thÓ hiÖn cuéc sèng vµ con ng­êi cña NguyÔn Quang S¸ng lµ bao giê «ng còng b¾t ®Çu tõ nh÷ng ®iÒu rÊt nhá cña cuéc sèng còng nh­ nh÷ng ®iÒu nhá nhÊt s©u kÝn nhÊt cña con ng­êi. HiÖn thùc trong truyÖn cña «ng do vËy kh«ng ph¶i lµ mét hiÖn thùc hoµnh tr¸ng. HiÖn thùc Êy còng kh«ng ph¶i ®­îc t¹o nªn tõ nh÷ng sù kiÖn träng ®¹i mµ tõ nh÷ng c¶nh ®êi, nh÷ng sè phËn nhá bÐ trong lßng nh÷ng sù kiÖn träng ®¹i Êy. HiÖn thùc ®­îc ph¶n ¸nh tõ sè phËn cña con ng­êi nªn lu«n lu«n cã mét søc lay ®éng m¹nh mÏ còng nh­ vËy mµ nã cã søc sèng l©u bÒn.

Trong c¶m nhËn vµ sù thÓ hiÖn vÒ con ng­êi, nhµ v¨n lu«n n©ng niu tr©n träng trong tinh thÇn nh©n b¶n s©u s¾c” (50, tr. Nhµ v¨n Lª V¨n Th¶o còng ®­îc c¸c c©y bót phª b×nh v¨n häc chó ý.