Nghiên Cứu Về Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại Ngân Hàng BIDV Chi Nhánh Gia Định

Luận văn thạc sĩ toán học phân tích 0132 thanh toán không dùng tiền mặt tại nhtm cp đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh gia định, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Lê
• Người hướng dẫn: TS. Lê Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Gia Định
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu tổng quát
• 1.3. Mục tiêu cụ thể
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Đóng góp của đề tài
• 1.8. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng thương mại
• 2.2. Đặc điểm thanh toán không dùng tiền mặt
• 2.3. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng thương mại
• 2.4. Ý nghĩa sự phát triển các hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng thương mại
• 2.5. Lý thuyết hành vi khách hàng
• 2.5.1. Thuyết hành động hợp lý (TRA)
• 2.5.2. Thuyết hành vi dự định (TPB)
• 2.5.3. Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM)
• 2.6. Các nghiên cứu có trước về thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng thương mại
• 2.6.1. Nghiên cứu ngoài nước
• 2.6.2. Nghiên cứu trong nước
• 2.7. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.8. Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định thanh toán không dùng tiền mặt của khách hàng tại Ngân hàng thương mại
• 2.9. Phát biểu các giả thuyết nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Nghiên cứu sơ bộ
• 3.4. Nghiên cứu chính thức
• 3.5. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.6. Phương pháp kiểm định độ tin cậy thang đo
• 3.7. Phương pháp kiểm định giá trị hội tụ và giá trị phân biệt của thang đo (phân tích EFA)
• 3.8. Phương pháp phân tích mô hình hồi quy bội (Binary logistic)
• 3.9. Các kiểm định trong mô hình hồi quy Binary logistic
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Tổng quan về BIDV chi nhánh Gia Định
• 4.1.1. Giới thiệu chung về BIDV
• 4.1.2. Giới thiệu về BIDV Gia Định
• 4.1.3. Khái quát hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Gia Định giai đoạn 2012 – 2017
• 4.2. Thực trạng hoạt động TTKDTM tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Gia Định giai đoạn 2012 – 2017
• 4.3. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.4. Kiểm định mô hình đo lường
• 4.4.1. Kiểm định độ tin cậy thang đo
• 4.4.2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 4.5. Phân tích tương quan
• 4.6. Phân tích hồi quy Binary logistic
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Khuyến nghị phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng BIDV Gia Định
• 5.1.1. Tạo sự tin tưởng cho khách hàng về dịch vụ TTKDTM
• 5.1.2. Đảm bảo an toàn, bảo mật cho khách hàng
• 5.1.3. Tạo sự thân thiện cho khách hàng sử dụng dịch vụ
• 5.1.4. Cung cấp cho khách hàng các tiện ích dịch vụ
• 5.1.5. Ứng dụng công nghệ ngân hàng trong giao dịch xử lý
• 5.1.6. Thay đổi nhận thức và thói quen tiêu dùng tiền mặt
• 5.2. Khuyến nghị với BIDV Hội sở chính
• 5.3. Khuyến nghị với Chính phủ, Nhà nước và các cơ quan chức năng
• 5.4. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại BIDV Gia Định

Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) đang trở thành xu hướng phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, đặc biệt là tại ngân hàng BIDV chi nhánh Gia Định. Hình thức thanh toán này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro liên quan đến tiền mặt mà còn mang lại nhiều lợi ích cho cả người tiêu dùng và ngân hàng. Theo nghiên cứu, TTKDTM tại BIDV Gia Định đã có sự gia tăng đáng kể về số lượng giao dịch và doanh thu trong những năm gần đây.

1.1. Khái Niệm Về Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt

TTKDTM là phương thức thanh toán mà không cần sử dụng tiền mặt, thông qua việc chuyển tiền từ tài khoản của người chi trả sang tài khoản của người thụ hưởng. Hình thức này giúp tiết kiệm thời gian và giảm thiểu rủi ro trong giao dịch.

1.2. Lợi Ích Của Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt

TTKDTM mang lại nhiều lợi ích như tiết kiệm chi phí giao dịch, tăng cường an toàn và bảo mật, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý tài chính cá nhân. Khách hàng có thể dễ dàng theo dõi và kiểm soát chi tiêu của mình.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt

Mặc dù TTKDTM tại BIDV Gia Định đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu tin tưởng của khách hàng vào các dịch vụ ngân hàng điện tử. Nhiều người vẫn còn e ngại về an toàn và bảo mật thông tin cá nhân khi thực hiện giao dịch trực tuyến.

2.1. Thiếu Tin Tưởng Vào An Toàn Bảo Mật

Khách hàng thường lo ngại về việc thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng của họ có thể bị lộ ra ngoài. Điều này dẫn đến việc họ ngần ngại trong việc sử dụng dịch vụ TTKDTM.

2.2. Thói Quen Sử Dụng Tiền Mặt

Nhiều người tiêu dùng vẫn giữ thói quen sử dụng tiền mặt trong giao dịch hàng ngày. Điều này gây khó khăn cho việc thúc đẩy TTKDTM, đặc biệt là trong các giao dịch nhỏ lẻ.

III. Phương Pháp Thúc Đẩy Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại BIDV Gia Định

Để phát triển TTKDTM, BIDV Gia Định cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc nâng cao nhận thức của khách hàng về lợi ích của TTKDTM là rất quan trọng. Đồng thời, ngân hàng cũng cần cải thiện chất lượng dịch vụ và đảm bảo an toàn bảo mật cho khách hàng.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Viên

Đào tạo nhân viên về các dịch vụ TTKDTM sẽ giúp họ tư vấn và hỗ trợ khách hàng tốt hơn. Nhân viên am hiểu sẽ tạo được niềm tin cho khách hàng khi sử dụng dịch vụ.

3.2. Cải Thiện Công Nghệ Bảo Mật

Đầu tư vào công nghệ bảo mật hiện đại sẽ giúp bảo vệ thông tin khách hàng tốt hơn. Ngân hàng cần thường xuyên cập nhật và nâng cấp hệ thống bảo mật để đảm bảo an toàn cho các giao dịch.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại BIDV Gia Định

TTKDTM đã được áp dụng rộng rãi tại BIDV Gia Định với nhiều hình thức khác nhau như chuyển khoản qua ngân hàng, thanh toán qua QR code và thẻ ngân hàng. Những ứng dụng này không chỉ giúp khách hàng tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao trải nghiệm dịch vụ.

4.1. Thanh Toán Qua QR Code

Hình thức thanh toán qua QR code đang trở nên phổ biến tại BIDV Gia Định. Khách hàng chỉ cần quét mã QR để thực hiện giao dịch nhanh chóng và tiện lợi.

4.2. Chuyển Khoản Nhanh Chóng

Dịch vụ chuyển khoản nhanh chóng giúp khách hàng thực hiện giao dịch ngay lập tức mà không cần phải đến ngân hàng. Điều này rất thuận tiện cho các giao dịch hàng ngày.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại BIDV Gia Định

Tương lai của TTKDTM tại BIDV Gia Định rất hứa hẹn. Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến và mở rộng các dịch vụ TTKDTM. Việc này không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

5.1. Xu Hướng Phát Triển TTKDTM

Xu hướng phát triển TTKDTM sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới. Ngân hàng cần nắm bắt xu hướng này để phát triển các dịch vụ phù hợp.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với BIDV

BIDV cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút khách hàng sử dụng TTKDTM. Đồng thời, ngân hàng cũng nên tổ chức các chương trình khuyến mãi để khuyến khích khách hàng tham gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) đã trở thành xu hướng phát triển tất yếu trong nền kinh tế hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả luân chuyển vốn và giảm thiểu rủi ro liên quan đến tiền mặt. Tại Việt Nam, theo Quyết định số 2545/QĐ-TTg ngày 30/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ, mục tiêu đến năm 2020 là giảm tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán xuống dưới 10%. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Gia Định đã triển khai nhiều dịch vụ TTKDTM nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng. Tuy nhiên, việc sử dụng dịch vụ này vẫn còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào hình thức chuyển tiền.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng TTKDTM tại BIDV chi nhánh Gia Định trong giai đoạn 2012-2017, đồng thời phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ của khách hàng. Mục tiêu cụ thể gồm xác định các yếu tố tác động, đánh giá mức độ ảnh hưởng và đề xuất giải pháp thúc đẩy sử dụng dịch vụ TTKDTM. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu sơ cấp thu thập từ 350 khách hàng qua khảo sát trực tiếp trong khoảng thời gian từ 01/06/2018 đến 01/09/2018.

Việc nghiên cứu không chỉ giúp BIDV Gia Định nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn góp phần thúc đẩy phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế số và chính sách quốc gia về tài chính – ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết hành vi khách hàng chủ đạo để xây dựng mô hình nghiên cứu:

• Thuyết hành động hợp lý (TRA): Giải thích ý định hành vi dựa trên thái độ cá nhân và chuẩn chủ quan xã hội, cho thấy thái độ tích cực và sự ảnh hưởng của xã hội thúc đẩy hành vi sử dụng dịch vụ.
• Thuyết hành vi dự định (TPB): Mở rộng TRA bằng cách bổ sung nhận thức kiểm soát hành vi, phản ánh khả năng và điều kiện thực hiện hành vi, giúp dự đoán chính xác hơn quyết định sử dụng dịch vụ.
• Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM): Tập trung vào nhận thức về tính hữu ích và tính dễ sử dụng của công nghệ, ảnh hưởng trực tiếp đến thái độ và ý định sử dụng dịch vụ TTKDTM.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM gồm: thân thiện với người dùng, an toàn và bảo mật, nhận thức về lợi ích, sự tin tưởng, nhận thức về dịch vụ, thói quen sử dụng tiền mặt và tốc độ xử lý giao dịch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện theo hai giai đoạn chính:

• Nghiên cứu định tính sơ bộ: Thảo luận nhóm với 10 chuyên gia trong lĩnh vực ngân hàng để hiệu chỉnh thang đo và bổ sung biến quan sát phù hợp với bối cảnh Việt Nam.
• Nghiên cứu định lượng chính thức: Thu thập dữ liệu qua khảo sát trực tiếp 350 khách hàng cá nhân và tổ chức sử dụng dịch vụ tại BIDV chi nhánh Gia Định từ tháng 6 đến tháng 9 năm 2018.

Phương pháp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng, đảm bảo cỡ mẫu tối thiểu 145 theo tiêu chuẩn phân tích nhân tố khám phá (EFA), tuy nhiên cỡ mẫu thực tế là 350 nhằm tăng độ tin cậy. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS với các kỹ thuật phân tích gồm:

• Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha (tất cả các thang đo đều đạt α ≥ 0.6).
• Phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định cấu trúc các biến quan sát.
• Phân tích hồi quy nhị phân (Binary Logistic Regression) để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ 2012 đến 2018, trong đó số liệu thứ cấp về hoạt động TTKDTM được thu thập giai đoạn 2012-2017, dữ liệu khảo sát sơ cấp thu thập năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng hoạt động TTKDTM tại BIDV Gia Định: Số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm trong giai đoạn 2012-2017. Doanh số giao dịch TTKDTM cũng tăng nhanh, đạt mức tăng trưởng khoảng 20% hàng năm, phản ánh sự phát triển tích cực của dịch vụ. Tuy nhiên, tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ so với tổng khách hàng còn thấp, chủ yếu tập trung vào hình thức chuyển tiền.

2. Ảnh hưởng của các yếu tố đến quyết định sử dụng dịch vụ: Kết quả phân tích hồi quy nhị phân cho thấy thứ tự tác động của các yếu tố theo mức độ ảnh hưởng giảm dần là: sự tin tưởng (odds ratio cao nhất), an toàn và bảo mật, thân thiện với người dùng, nhận thức về lợi ích, tốc độ xử lý giao dịch và thói quen sử dụng tiền mặt (ảnh hưởng tiêu cực).

3. Mức độ tin tưởng và an toàn là yếu tố quyết định: Khoảng 85% khách hàng cho biết sự tin tưởng vào hệ thống và cảm nhận an toàn bảo mật là lý do chính để họ quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế về tầm quan trọng của bảo mật trong thanh toán điện tử.

4. Thói quen sử dụng tiền mặt là rào cản lớn: Khoảng 60% khách hàng vẫn ưu tiên sử dụng tiền mặt do thói quen và cảm giác an toàn, gây khó khăn cho việc chuyển đổi sang thanh toán không dùng tiền mặt.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự tin tưởng và an toàn bảo mật là hai yếu tố then chốt ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM tại BIDV Gia Định, điều này tương đồng với các nghiên cứu của Đào Mỹ Hằng và cộng sự (2018) cũng như nghiên cứu quốc tế tại Malaysia và Iran. Sự thân thiện với người dùng và nhận thức về lợi ích cũng đóng vai trò quan trọng, cho thấy khách hàng ưu tiên các dịch vụ dễ sử dụng, tiện lợi và tiết kiệm thời gian.

Thói quen sử dụng tiền mặt vẫn là rào cản lớn, phản ánh đặc thù văn hóa tiêu dùng tại Việt Nam, cần có các chính sách và giải pháp phù hợp để thay đổi nhận thức và hành vi khách hàng. Tốc độ xử lý giao dịch nhanh chóng góp phần nâng cao trải nghiệm khách hàng, thúc đẩy sử dụng dịch vụ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng khách hàng và doanh số giao dịch qua các năm, bảng phân tích hồi quy thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố, giúp minh họa rõ ràng các phát hiện chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường xây dựng niềm tin và đảm bảo an toàn bảo mật: Ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ bảo mật hiện đại, xây dựng trung tâm dự phòng và cảnh báo sự cố, đồng thời truyền thông minh bạch về các biện pháp bảo vệ khách hàng. Mục tiêu nâng tỷ lệ khách hàng cảm thấy an toàn lên trên 90% trong vòng 12 tháng.

2. Cải thiện giao diện và trải nghiệm người dùng: Thiết kế hệ thống TTKDTM thân thiện, dễ sử dụng trên đa nền tảng (điện thoại, máy tính), cung cấp hướng dẫn chi tiết và hỗ trợ khách hàng nhanh chóng. Mục tiêu tăng điểm hài lòng khách hàng về tính dễ sử dụng lên 4.5/5 trong 6 tháng.

3. Đẩy mạnh truyền thông và giáo dục khách hàng: Tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo, chiến dịch truyền thông nhằm nâng cao nhận thức về lợi ích và tiện ích của TTKDTM, đồng thời thay đổi thói quen sử dụng tiền mặt. Mục tiêu giảm tỷ lệ khách hàng ưu tiên tiền mặt xuống dưới 40% trong 1 năm.

4. Nâng cao tốc độ xử lý giao dịch và đa dạng hóa dịch vụ: Ứng dụng công nghệ mới để rút ngắn thời gian giao dịch, mở rộng các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt như thẻ, ví điện tử, QR code. Mục tiêu giảm thời gian xử lý giao dịch trung bình xuống dưới 30 giây trong 9 tháng.

5. Hợp tác với các cơ quan quản lý và nhà cung cấp công nghệ: BIDV Gia Định cần phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các đối tác công nghệ để hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hạ tầng kỹ thuật và phát triển hệ sinh thái thanh toán không dùng tiền mặt bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngân hàng thương mại: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi khách hàng, từ đó xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ TTKDTM hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Chuyên gia nghiên cứu tài chính – ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý thuyết và dữ liệu thực tiễn về thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực công nghệ tài chính (Fintech).

3. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Hỗ trợ xây dựng chính sách thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, giảm thiểu rủi ro và nâng cao an toàn hệ thống tài chính quốc gia.

4. Các doanh nghiệp công nghệ tài chính (Fintech): Tham khảo để phát triển sản phẩm, dịch vụ phù hợp với nhu cầu và hành vi khách hàng, đồng thời phối hợp với ngân hàng trong việc mở rộng thị trường thanh toán điện tử.

Câu hỏi thường gặp

1. Thanh toán không dùng tiền mặt là gì?
   Thanh toán không dùng tiền mặt là phương thức thanh toán không sử dụng tiền mặt trực tiếp mà thực hiện qua tài khoản ngân hàng hoặc các công cụ thanh toán điện tử, giúp giao dịch nhanh chóng, an toàn và tiện lợi.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM?
   Sự tin tưởng và an toàn bảo mật được xác định là hai yếu tố quan trọng nhất, chiếm tỷ trọng ảnh hưởng lớn trong quyết định sử dụng dịch vụ của khách hàng tại BIDV Gia Định.

3. Tại sao thói quen sử dụng tiền mặt lại là rào cản?
   Thói quen sử dụng tiền mặt gắn liền với cảm giác an toàn, dễ quản lý ngân sách và sự quen thuộc lâu dài, khiến khách hàng ngại thay đổi sang hình thức thanh toán mới, đặc biệt tại các vùng có mức độ phát triển công nghệ thấp.

4. Làm thế nào để nâng cao trải nghiệm người dùng trong TTKDTM?
   Cần thiết kế giao diện thân thiện, đơn giản, cung cấp hướng dẫn rõ ràng, hỗ trợ khách hàng kịp thời và đảm bảo tốc độ xử lý giao dịch nhanh chóng, giúp khách hàng cảm thấy tiện lợi và dễ dàng sử dụng dịch vụ.

5. Vai trò của ngân hàng trong phát triển TTKDTM là gì?
   Ngân hàng đóng vai trò trung gian cung cấp dịch vụ, đảm bảo an toàn, bảo mật, nâng cao chất lượng dịch vụ và phối hợp với các bên liên quan để thúc đẩy thói quen sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt trong cộng đồng.

Kết luận

• Thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV chi nhánh Gia Định đã có sự phát triển tích cực với tăng trưởng khách hàng và doanh số giao dịch ổn định trong giai đoạn 2012-2017.
• Sự tin tưởng và an toàn bảo mật là hai yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM của khách hàng.
• Thói quen sử dụng tiền mặt vẫn là rào cản lớn cần được giải quyết thông qua các chương trình truyền thông và giáo dục khách hàng.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao trải nghiệm người dùng, tăng cường bảo mật và đa dạng hóa dịch vụ để thúc đẩy phát triển TTKDTM.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các khuyến nghị, theo dõi hiệu quả và mở rộng nghiên cứu sang các chi nhánh khác nhằm hoàn thiện mô hình phát triển dịch vụ TTKDTM tại Việt Nam.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý và chuyên gia tài chính nên áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời phối hợp với các bên liên quan thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế số quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong đời sống kinh tế - xã hội của bất kỳ quốc gia nào, kể cả các nước phát triển, sử dụng tiền mặt trong thanh toán là phương thức truyền thống không thể thiếu.Tuy nhiên việc thực hiện giao dịch thanh toán bằng tiền mặt các khoản có giá trị lớn sẽ có những bất lợi và rủi ro trong thanh toán, bảo quản, vận chuyển.Khắc phục những nhược điểm của thanh toán bằng tiền mặt, thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) ra đời và là xu hướng phát triển tất yếu trong toàn khu vực và trên thế giới. Phương thức TTKDTM mang lại lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người tiêu dùng, người bán hàng, tổ chức tín dụng (chủ yếu là ngân hàng) và tổng thể nền kinh tế. Ở Việt Nam hiện nay tuy vẫn còn ưa chuộng hình thức thanh toán bằng tiền mặt hơn so với sử dụng thẻ, tài khoản ngân hàng nhưng với sự phát triển của nhu cầu thương mạivà công nghệ thông tin, hoạt động TTKDTM cũng trở nên phổ biến hơn. Nhận biết được lợi ích của việc TTKDTM, Thủ tướng Chính phủ đã đã ban hành Quyết định số 2545/QĐ-TTg ngày 30/12/2016 phê duyệt Đề án phát triển TTKDTM tại Việt Nam giai đoạn 2016 - 2020 với mục tiêu đến cuối năm 2020, tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán ở mức dưới 10%.

Do vậy, việc thúc đẩy phát triển nhanh dịch vụ TTKDTM tại các ngân hàng thương mại cũng như thói quen sử dụng các dịch vụ này trong công chúng, hạn chế sử dụng tiền mặt các giao dịch thanh toán là một nhu cầu cấp bách trong giai đoạn hiện nay. Thanh toán không dùng tiền mặt là cách thức thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ không có sự xuất hiện của tiền mặt mà được tiến hành bằng cách trích tiền từ tài khoản của người chi trả chuyển vào tài khoản của người thụ hưởng hoặc bằng cách bù trừ lẫn nhau thông qua vai trò trung gian của các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. Phương thức TTKDTM mang lại lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người tiêu dùng, người bán hàng, tổ chức tín dụng (chủ yếu là ngân hàng) và tổng thể nền kinh tế. 2 Thanh toán không dùng tiền mặt đã trở thành phương thức thanh toán chủ yếu tại các quốc gia phát triển trên thế giới.

Hình thức thanh toán này hạn chế các bất lợi và rủi ro mà thanh toán bằng tiền mặt có thể gây ra. Ngoài ra việc phát triển hoạt động TTKDTM giúp cho các ngân hàng giảm bớt nguy cơ mất khả năng thanh toán, nâng cao sức cạnh tranh cho ngân hàng qua việc nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán của ngân hàng đồng thời hỗ trợ, thúc đẩy ngân hàng phát triển các hoạt động dịch vụ truyền thống (huy động tiền gửi và cho vay). TTKDTM là xu hướng tất yếu của sự phát triển. Nắm bắt được xu hướng này cũng như những lợi ích nêu trên, BIDV chi nhánh Gia Định thời gian qua đã nỗ lực không ngừng để triển khai các dịch vụ TTKDTM và đạt được những thành tựu nhất định, tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn những hạn chế cần được tháo gỡ.

Trước thực tế đó tôi chọn đề tài “Thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Gia Định” để nghiên cứu. Đây là vấn đề có ý nghĩa khoa học cả trong lý thuyết và thực tế đang đặt ra. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu tổng quát Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM từ đó hướng đến phát triển TTKDTM tại BIDV Gia Định.

Mục tiêu cụ thể Xác định các yếu tố ảnh hưởng của các yếu tố đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM của khách hàng tại BIDV Gia Định. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM của khách hàng tại BIDV Gia Định. Một số khuyến nghị nhằm thu hút khách hàng quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM tại BIDV Gia Định. Câu hỏi nghiên cứu Với mục tiêu nghiên cứu như vậy, câu hỏi nghiên cứu của luận văn là: 3 Các yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM của khách hàng tại BIDV Gia Định? Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến quyết định sử dụng TTKDTM của khách hàng tại BIDV Gia Định như thến nào? Các khuyến nghị nào cần thực hiện để thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ TTKDTM và BIDV Gia Định? 1.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 1. Đối tƣợng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Dịch vụ TTKDTM tại BIDV Gia Định. Cụ thể, luận văn tập trung phân tích đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM của khách hàng tại BIDV Gia Định. Đối tượng khảo sát: Khách hàng (cá nhân và tổ chức) sử dụng dịch vụ tại BIDV Gia Định.

Phạm vi nghiên cứu Không gian nghiên cứu: Hoạt động TTKDTM tại BIDV Gia Định và các phòng giao dịch trực thuộc BIDV Gia Định. Thời gian nghiên cứu: Số liệu thứ cấp được thu thập để đánh giá thực trạng TTKDTM tại BIDV Gia Định giai đoạn 2012 – 2017. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát khách hàng từ 01/06/2018 đến 01/09/2018. Phƣơng pháp nghiên cứu Quy trình nghiên cứu được thực hiện thông qua hai bước: Bước 1: Nghiên cứu cứu định tính.

Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua kỹ thuật thảo luận nhóm tập trung (hoặc sử dụng các tài liệu, văn bản, v. có sẵn để nghiên cứu). Thông tin thu thập từ nghiên cứu định tính nhằm khám phá, điều chỉnh và bổ sung các thang đo thành phần thuộc mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM của khách hàng tại BIDV Gia Định. Bước 2: Nghiên cứu định lượng.

Nghiên cứu dùng kỹ thuật thu thập thông tin trực tiếp bằng phỏng vấn đối tượng khách hàng đến giao dịch tại BIDV Gia Định. 4 Mục đích nghiên cứu định lượng chính thức là xác định các thành phần cũng như mức độ ảnh hưởng của các thành phần đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM của khách hàng tại BIDV Gia Định. Phương pháp định lượng được thực hiện nhằm giải quyết lần lượt các câu hỏi nghiên cứu và việc kiểm định thang đo, mô hình lý thuyết và cùng với các giả thuyết đề ra bằng kiểm định giá trị trung bình: hệ số tin cậy Cronbach’s alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy nhị phân Binary logistic. Các kết quả có được dựa trên thao tác xử lý số liệu thống kê qua phần mềm SPSS.

Đóng góp của đề tài Đề tài nghiên cứu góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận về hoạt động TTKDTM tại ngân hàng thương mại. Trên cơ sở nghiên cứu định lượng, đề tài nghiên cứu đã chỉ ra mối liên quan, tác động của các nhóm yếu tố đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM tại BIDV Gia Định. Trên cơ sở mức độ tác động của các yếu tố đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM tác giả đề xuất các khuyến nghị nhằm thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ TTKDTM tại BIDV Gia Định. Cấu trúc luận văn Chƣơng 1: Giới thiệu đề tài.

Chương này giới thiệu tổng quan về đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu và kết cấu của luận văn. Chƣơng 2: Cơ sở lý luận thanh toán không dùng tiền mặt và mô hình nghiêncứu. Chương này trình bày khái quát những vấn đề về lý thuyết, mô hình của các nhà nghiên cứu trước về các yếu tố tác động đến TTKDTM của khách hàng.Qua đó, tác giả đưa ra mô hình nghiên cứu cùng các giả thuyết nghiên cứu. Chƣơng 3: Phương pháp nghiên cứu Chương này trình bày về quy trình thực hiện nghiên cứu, cách chọn mẫu khảo sát, phương pháp phân tích dữ liệu và việc điều chỉnh thang đo.

Chƣơng 4:Kết quả nghiên cứu. 5 Chương này trình bày chi tiết thực trạng TTKDTM tại BIDV Gia Định giai đoạn 2012 – 2017, kết quả phân tích dữ liệu được thu thập thông qua khảo sát định lượng. Kết quả: kiểm định thang đo bằng Cronbach’s alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy nhị phân để đánh giá sự tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng dịch vụ TTKDTM của khách hàng tại BIDV Gia Định. Chƣơng 5: Kết luận và Khuyến nghị Chương này trình bày những kết quả cơ bản đạt được sau nghiên cứu, qua đó đề xuất một số khuyến nghị nhằm thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ TTKDTM tại BIDV Gia Định, đồng thời nhận xét về những hạn chế của đề tài và đề xuất cho hướng nghiên cứu tiếp theo.

6 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng thƣơng mại 2. Khái niệm Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) là phương thức chi trả thực hiện bằng cách trích một số tiền từ tài khoản người chi chuyển sang tài khoản người thụ hưởng. Các tài khoản này đều được mở tại Ngân hàng.

Như vậy, TTKDTM là nghiệp vụ trung gian của Ngân hàng, Ngân hàng chỉ thực hiện thanh toán khi có lệnh của chủ tài khoản bao gồm các tổ chức kinh tế, đơn vị và cá nhân mở tài khoản tại Ngân hàng. Thông thường tham gia TTKDTM gồm có 4 bên:  Bên mua hay nhận dịch vụ cung ứng.  Ngân hàng phục vụ bên mua, tức là Ngân hàng nơi đơn vị mua mở tài khoản giao dịch.  Bên bán tức là bên cung ứng hàng hóa hay dịch vụ.

 Ngân hàng phục vụ bên bán là Ngân hàng nơi đơn vị bán mở tài khoản giao dịch. Trong quan hệ TTKDTM, Ngân hàng đóng vai trò là tổ chức trung gian cung cấp dịch vụ tài chính cho cả bên mua và bên bán với mức phí dịch vụ thích hợp. Đặc điểm thanh toán không dùng tiền mặt Do bản chất dịch vụ TTKDTM là một loại hình dịch vụ ngân hàng nên có đầy đủ các tính chất đặc trưng của dịch vụ.  Tính vô hình: Đây chính là đặc điểm chính để phân biệt dịch vụ ngân hàng với các dịch vụ của các ngành sản xuất vật chất khác trong nền kinh tế quốc dân.Dịch vụ ngân hàng không thể nhìn thấy được, cảm nhận được, nghe được trước khi mua chúng như bất cứ dịch vụ vẫn được cung cấp.

 Tính không tách rời 7 Khác với hàng hóa có đặc điểm sản xuất tách rời tiêu dùng. Tính không tách rời hình thành từ việc dịch vụ đang được xử lý hoặc trải nghiệm.