Nguyen Tien Dung, PhD Faculty of International Economics, College of Economics, VNU 2/7/2017 1 Mục tiêu Xây dựng một mô hình kinh tế vĩ mô của nền kinh tế mở dể phân tích việc xác định đồng thời sản lượng và tỷ giá trong ngắn hạn. Phân tích tác động ngắn hạn của các chính sách kinh tế vĩ mô tới sản lượng và tỷ giá. 2/7/2017 2 Nội dung Tổng cầu trong một nền kinh tế mở Cân bằng ngắn hạn trên thị trường sản phẩm Cân bằng ngắn hạn trên thị trường tài sản Cân bằng ngắn hạn trong một nền kinh tế mở Chính sách kinh tế vĩ mô và tài khoản vãng lai 2/7/2017 3 1. Tổng cầu trong một nền kinh tế mở Tổng cầu về hàng hóa và dịch vụ Tổng cầu là tổng nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ của các công ty và hộ gia đình trong một nền kinh tế.
Tổng cầu bao gồm: Tiêu dùng tư nhân Đầu tư Tiêu dùng chính phủ Xuất khẩu ròng về hàng hóa và dịch vụ 2/7/2017 4 1. Tổng cầu trong một nền kinh tế mở Tổng cầu của Việt nam 2010 Demand Component 2000 1500 1000 500 0 Total Investment -500 Private consumption Gov. Consumption Net ẽports 2/7/2017 5 1. Tổng cầu trong một nền kinh tế mở Tiêu dùng tư nhân Nhu cầu tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ phụ thuộc vào thu nhập khả dụng.
C = C(Y – T) Thu nhập khả dụng là thu nhập quốc gia trừ đi thuế. Các hộ gia đình và công ty sử dụng thu nhập sau thuế cho tiêu dùng và tiết kiệm. Tiêu dùng tư nhân tương quan dương với thu nhập khả dụng. Tổng cầu trong một nền kinh tế mở Tài khoản vãng lai Cán cân tài khoản vãng lai là sự chênh lệch giữa xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ và nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ.
CA = X-M Thay đổi trong thu nhập khả dụng và tỷ giá tác động đến cán cân tài khoản cãng lai. Tổng cầu trong một nền kinh tế mở Cán cân tài khoản vãng lai và thu nhập Cán cân tài khoản vãng lai tương quan nghịch vói thu nhập khả dụng. Thu nhập khả dụng tăng làm tăng cầu về hàng hóa và dịch vụ, và qua đó tăng nhu cầu nhập khẩu. Cầu nhập khẩu tăng làm xấu đi cán cân tài khoản vãng lai.
Tổng cầu trong một nền kinh tế mở Cán cân tài khoản vãng lai và tỷ giá Tỷ giá hối đoái thực tác động đến giá tương đối của hàng hóa sản xuất trong nước. Mất giá thực của đồng tiền trong nước làm tăng nhu cầu thế gới với hàng hóa sản xuất trong nước và cải thiện cán cân tài khoản vãng lai. Nâng giá thực của đồng tiền trong nước làm giảm nhu cầu thế gới với hàng hóa sản xuất trong nước và làm xấu đi cán cân tài khoản vãng lai. Tổng cầu trong một nền kinh tế mở Cán cân tài khoản vãng lai và tỷ giá Thay đổi trong tỷ giá thực có hai tác động: Tác động khối lượng: Tác động của tỷ giá thực tới khối lượng xuất khẩu và nhập khẩu; Tác động giá trị: Tác động của tỷ giá thực tới giá trị hàng nhập khẩu tính bằng hàng hóa sản xuất trong nước.
Tác động cuối cùng của tỷ giá thực tới cán cân tài khoản vãng lai tùy thuộc vào tác động khối lượng hay tác động giá trị chiếm ưu thế. Tổng cầu trong một nền kinh tế mở Tổng cầu về hàng hóa và dịch vụ Tổng cầu về hàng hóa và dịch vụ có thể được viết như sau: D = C(Y-T) + I + G + CA(EP*/P, Y-T) D = D(EP*/P,Y-T,I,G) Ở đây D là tổng cầu, C là tiêu dùng tư nhân; I và G tương ứng là đầu tư và tiêu dùng chính phủ. Chúng ta giả thiết đầu tư và tiêu dùng chính phủ là ngoại sinh. Tổng cầu trong một nền kinh tế mở Tổng cầu về hàng hóa và dịch vụ Sự mất giá thực của đồng tiền trong nước tăng cầu về hàng hóa và dịch vụ nội địa.
Nâng giá thực đồng tiền trong nước làm giảm nhu cầu đối với hàng hóa sản xuất trong nước. Thu nhập tăng làm tăng cầu về tiêu dùng, bao gồm cả tiêu dùng hàng nhập khẩu. Tuy nhiên, thu nhập tăng vẫn làm tăng cầu đối với hàng hóa sản xuất trong nước. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường sản phẩm Xác định sản lượng ngắn hạn Sản lượng ngắn hạn Trong ngắn hạn, giá cả cố định và các yếu tố sản xuất không được sử dụng hoàn toàn.
Sản lượng ngắn hạn được xác đinh bởi tổng cầu và có thể cao hon hay thấp hơn mức sản lượng toàn dụng. Cân bằng trên thị trường sản phẩm đạt được khi sản lượng thực ngang bằng với tổng cầu Y = D(EP*/P, Y-T,I,G) 2/7/2017 13 2. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường sản phẩm Xác định sản lượng ngắn hạn 2/7/2017 14 2. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường sản phẩm Đường DD Đường DD cho thấy sự kết hợp của sản lượng và tỷ giá để duy trì cân bằng ngắn hạn trên thị trường sản phẩm.
Sự mất giá thực của đồng tiền trong nước làm tăng cầu đối với sản phẩm trong nước và tăng sản lượng thực. Sự nâng giá thực đồng tiền trong nước làm giảm nhu cầu đối với hàng hóa sản xuất trong nước và sản lượng thực. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường sản phẩm Đường DD 2/7/2017 16 2. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường sản phẩm Đường DD 2/7/2017 17 2.
Cân bằng ngắn hạn trên thị trường sản phẩm Các yếu tố dịch chuyển đường DD Các yếu tố dưới đây có thể dịch chuyển đường DD: Tiêu dùng chính phủ (G): tăng tiêu dùng chính phủ làm tang cầu đối với hàng hóa sản xuất trong nước. Thuế: thuế suất cao hơn giảm cầu đối với hàng hóa sản xuất trong nước. Đầu tư: tăng đầu tư làm tăng cầu đối với hàng hóa và dịch vụ sản xuất trong nước 2/7/2017 18 2. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường sản phẩm Các yếu tố dịch chuyển đường DD Giá cả nội địa: giá nội địa tăng dẫn đến sự nâng giá thực của đồng tiền trong nước và làm giảm tổng cầu.
Giá nước ngoài: tăng giá nước ngoài dẫn đến sự mất giá thực của đồng tiền trong nước và làm tăng tổng cầu. Hành vi người tiêu dùng: khi người tiêu dùng tiết kiệm nhiều hơn, nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ sẽ giảm. Sự dịch chuyển nhu cầu giữa hàng hóa sản xuất tong nước và hàng hóa sản xuất ở nước ngoài: khi người tiêu dùng chuyển sang sử dụng hàng hóa sản xuất trong nước, tổng cầu và sản lượng ngắn hạn sẽ tăng. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường sản phẩm Tiêu dùng chính phủ và đường DD 2/7/2017 20 3.
Cân bằng ngắn hạn trên thị trường tài sản Cân bằng trên thị trường tài sản Cân bằng trên thị trường tài sản được rút ra từ cân bằng trên thị trường ngoại tệ và thị trường tiền tệ. R = R* + (Ee-E)/E Ms/P = L(R,Y) Từ hai điều kiện cân bằng nêu trên, với mức sản lượng cho trước, chúng ta có thể xác định mức tỷ giá duy nhất. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường tài sản Đường AA Đường AA cho thấy sự kết hợp giữa tỷ giá và sản lượng để duy trì cân bằng trên thị trường tài sản. Đường AA có độ dốc âm, cho thấy tương quan nghịch giữa tỷ giá và sản lượng.
Cân bằng ngắn hạn trên thị trường tài sản Đường AA 2/7/2017 23 3. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường tài sản Đường AA 2/7/2017 24 3. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường tài sản Các yếu tố dịch chuyển đường AA Có nhiều yếu tố có thể dịch chuyển đường AA: Cung tiền trong nước: Thay đổi trong cung tiền tác động đến tỷ giá tại mỗi mức sản lượng. Giá nội địa: thay đổi mức giá nội địa tác động đến cung tiền thực.
Cân bằng ngắn hạn trên thị trường tài sản Các yếu tố dịch chuyển đường AA Tỷ giá kỳ vọng: Thay đổi tỷ giá kỳ vọng tác động đến tỷ giá hiện hành. Lãi suất nước ngoài: thay đổi lãi suất ở nước ngoài tác động đến tỷ giá. Tổng cầu về tiền: thay đổi trong nhu cầu về tiền ảnh hưởng đến tỷ giá và thị trường tài sản. Cân bằng ngắn hạn trên thị trường tài sản Cung tiền tăng và đường AA Exchange Decrease in return on domestic currency deposits rate, E Return on domestic deposits E2 2' 1' Expected E1 return on Domestic foreign deposits rates of 0 return, R2 R1 L(R, Y1) interest rate MS 1 Domestic real P 1 money supply MS 2 2 P Increase in domestic money supply Domestic real money holdings 2/7/2017 16-27 3.
Cân bằng ngắn hạn trên thị trường tài sản Cung tiền tăng và đường AA Exchange rate, E AA’ AA Y1 Y2 Output, Y 16- 4. Cân bằng ngắn hạn trong nền kinh tế mở Cân bằng ngắn hạn Cân bằng ngắn hạn đạt được khi có cân bằng đồng thời trên thị trường tài sản và thị trường sản phẩm. Tỷ giá và sản lượng duy trì cân bằng trên các thị trường là tỷ giá cân bằng và sản lượng cân bằng. Cân bằng ngắn hạn trong nền kinh tế mở Cân bằng ngắn hạn 2/7/2017 30 4.
Cân bằng ngắn hạn trong nền kinh tế mở Điều chỉnh tới cân bằng ngắn hạn 2/7/2017 31 4. Cân bằng ngắn hạn trong nền kinh tế mở Thay đổi tạm thời trong chính scahs tiền tệ Chính sách tiền tệ: ngân hàng trung ương sử dụng chính sách tiền tệ để tác động tới cung tiền trong nền kinh tế. Chính sách tiền tệ tác động trước tiên đến thị trường tài sản. Sự gia tăng tạm thời trong cung tiền làm giảm lãi suất trong ngắn hạn.
Sản lượng nội địa tăng và đồng tiền trong nước mất giá. Cân bằng ngắn hạn trong nền kinh tế mở Thay đổi tạm thời trong chính sách tiền tệ 2/7/2017 33 4. Cân bằng ngắn hạn trong nền kinh tế mở Thay đổi tạm thời trong chính sách tài khóa Chính sách tài khóa: bao gồm sự thay đổi trong chính sách thuế hay chi tiêu của chính phủ. Chính sách tài khá tác động trước tiên đến tổng cầu và sản lượng.
Thay đổi tạm thời trong chính sách tài khóa: tăng tạm thời trong chi tiêu chính phủ làm tăng tổng cầu và sản lượng trong ngắn hạn. Lãi suất tăng và dẫn đến sự nâng giá của đồng tiền trong nước. Cân bằng ngắn hạn trong nền kinh tế mở Thay đổi tạm thời trong chính sách tài khóa 2/7/2017 35 4. Cân bằng ngắn hạn trong nền kinh tế mở Chính sách duy trì công ăn việc làm đầy đủ Giả thiết có một cú sốc bên ngoài làm sản lượng giảm xuống dưới mức toàn dụng.
Chính sách tài khóa và tiền tệ có thể được sử dụng để khôi phục mức sản lượng toàn dụng.