Phân tích tác động của các nhân tố vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán tại Việt Nam (2004-2012)

Luận văn thạc sĩ phân tích phân tích tác động của các nhân tố vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán tại việt nam giai đoạn 2004 2012, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Võ Lê Mai
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Đỉnh Lam
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Vĩ Mô Đến Chỉ Số Giá Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. LỜI GIỚI THIỆU
• 3. TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY
• 4. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 6. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: CÁC LÝ THUYẾT VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
• PHỤ LỤC 2: KẾT QUẢ LỰA CHỌN ĐỘ TRỄ TỐI ƯU CHO MÔ HÌNH
• PHỤ LỤC 3: KẾT QUẢ CỦA KIỂM ĐỊNH ĐỒNG LIÊN KẾT THEO PHƯƠNG PHÁP CỦA JOHANSEN
• PHỤ LỤC 4: KẾT QUẢ HỒI QUY CỦA MÔ HÌNH VECM
• PHỤ LỤC 5: SỐ LIỆU THU THẬP
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều biến động trong suốt thời gian qua. Các yếu tố vĩ mô như lạm phát, lãi suất, và tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng lớn đến chỉ số giá chứng khoán. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố này và chỉ số VN-Index, từ đó đưa ra cái nhìn tổng quan về tác động của chúng đến thị trường chứng khoán.

1.1. Tác động của lạm phát đến chỉ số giá chứng khoán

Lạm phát là một trong những yếu tố vĩ mô quan trọng ảnh hưởng đến chỉ số giá chứng khoán. Khi lạm phát tăng, sức mua của đồng tiền giảm, dẫn đến việc các nhà đầu tư có thể giảm đầu tư vào chứng khoán. Nghiên cứu cho thấy rằng lạm phát có mối quan hệ nghịch chiều với chỉ số VN-Index.

1.2. Ảnh hưởng của lãi suất đến thị trường chứng khoán

Lãi suất là yếu tố quyết định đến chi phí vay vốn của doanh nghiệp. Khi lãi suất tăng, chi phí vay mượn cũng tăng, ảnh hưởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp và từ đó tác động tiêu cực đến giá chứng khoán. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng lãi suất có tác động ngược chiều với chỉ số VN-Index.

II. Các thách thức trong việc phân tích tác động vĩ mô đến chứng khoán

Việc phân tích tác động của các yếu tố vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán không phải là điều đơn giản. Có nhiều yếu tố khác nhau có thể ảnh hưởng đến kết quả phân tích, bao gồm sự biến động của thị trường và các chính sách kinh tế. Điều này tạo ra những thách thức lớn cho các nhà nghiên cứu.

2.1. Sự biến động của thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán thường xuyên biến động do nhiều yếu tố khác nhau, từ thông tin kinh tế đến tâm lý nhà đầu tư. Sự biến động này có thể làm cho việc phân tích tác động của các yếu tố vĩ mô trở nên khó khăn hơn.

2.2. Các chính sách kinh tế và tác động của chúng

Chính sách kinh tế của chính phủ có thể thay đổi nhanh chóng, ảnh hưởng đến các yếu tố vĩ mô như lãi suất và lạm phát. Việc theo dõi và phân tích các chính sách này là rất quan trọng để hiểu rõ hơn về tác động của chúng đến thị trường chứng khoán.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán

Để phân tích tác động của các yếu tố vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán, nhiều phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm mô hình hồi quy, kiểm định đồng liên kết và mô hình hiệu chỉnh sai số.

3.1. Mô hình hồi quy và ứng dụng của nó

Mô hình hồi quy là một trong những công cụ phổ biến nhất để phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố vĩ mô và chỉ số giá chứng khoán. Bằng cách sử dụng dữ liệu lịch sử, mô hình này giúp xác định mức độ tác động của từng yếu tố đến chỉ số VN-Index.

3.2. Kiểm định đồng liên kết và ý nghĩa của nó

Kiểm định đồng liên kết giúp xác định mối quan hệ dài hạn giữa các yếu tố vĩ mô và chỉ số giá chứng khoán. Kết quả của kiểm định này có thể cung cấp thông tin quan trọng cho các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ rõ ràng giữa các yếu tố vĩ mô và chỉ số giá chứng khoán VN-Index. Các yếu tố như lạm phát, lãi suất và tỷ giá hối đoái đều có tác động đáng kể đến chỉ số này.

4.1. Mối quan hệ giữa lạm phát và chỉ số VN Index

Nghiên cứu cho thấy rằng lạm phát có tác động tiêu cực đến chỉ số VN-Index. Khi lạm phát tăng, chỉ số này thường có xu hướng giảm, điều này cho thấy sự nhạy cảm của thị trường chứng khoán với biến động giá cả.

4.2. Tác động của tỷ giá hối đoái đến thị trường chứng khoán

Tỷ giá hối đoái cũng có ảnh hưởng lớn đến chỉ số giá chứng khoán. Khi tỷ giá VND/USD tăng, giá chứng khoán thường có xu hướng giảm, điều này phản ánh sự lo ngại của nhà đầu tư về sự ổn định của nền kinh tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của thị trường chứng khoán Việt Nam

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố vĩ mô có tác động lớn đến chỉ số giá chứng khoán tại Việt Nam. Việc theo dõi và phân tích các yếu tố này là rất quan trọng để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của việc theo dõi các yếu tố vĩ mô

Việc theo dõi các yếu tố vĩ mô như lạm phát, lãi suất và tỷ giá hối đoái là rất cần thiết để hiểu rõ hơn về thị trường chứng khoán. Điều này giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

5.2. Triển vọng tương lai của thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, các nhà đầu tư cần phải cẩn trọng và theo dõi sát sao các yếu tố vĩ mô để có thể tận dụng cơ hội và giảm thiểu rủi ro.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam từ khi chính thức vận hành năm 2000 đến năm 2012 đã trải qua nhiều biến động lớn, đặc biệt là giai đoạn 2004-2012 với các cú sốc vĩ mô như lạm phát cao đỉnh điểm 23% năm 2008, biến động tỷ giá VND/USD với mức phá giá lên đến 9,3% năm 2011, cùng với chính sách tiền tệ thắt chặt và nới lỏng liên tục. Thị trường chứng khoán Việt Nam với chỉ số VN-Index đại diện cho hơn 700 mã niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX đã thể hiện sự nhạy cảm rõ rệt với các biến động kinh tế vĩ mô. Vấn đề nghiên cứu tập trung vào việc phân tích tác động của các nhân tố vĩ mô chính gồm lạm phát (CPI), tỷ giá VND/USD, lãi suất tiền gửi, cung tiền M2 và chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) đến chỉ số giá chứng khoán VN-Index trong giai đoạn 2004-2012. Mục tiêu cụ thể là đánh giá mức độ ảnh hưởng ngắn hạn và dài hạn của các nhân tố này nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc dự báo và điều hành chính sách kinh tế vĩ mô liên quan đến thị trường chứng khoán. Phạm vi nghiên cứu sử dụng dữ liệu hàng tháng từ tháng 1/2004 đến tháng 4/2012, giai đoạn có nhiều biến động kinh tế và tài chính quan trọng. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc xác định các nhân tố vĩ mô có ảnh hưởng mạnh nhất đến thị trường chứng khoán Việt Nam, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển thị trường tài chính trong nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết kinh tế tài chính chủ đạo:

• Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá (APT): Giải thích tỷ suất sinh lợi kỳ vọng của chứng khoán dựa trên các nhân tố kinh tế vĩ mô như lạm phát, sản lượng công nghiệp, lãi suất, tỷ giá hối đoái.
• Lý thuyết thị trường hiệu quả (EMH): Thị trường chứng khoán phản ánh đầy đủ mọi thông tin đã biết, do đó giá chứng khoán phản ứng nhanh với các biến động vĩ mô.
• Mô hình định giá cổ phần (Gordon Growth Model): Giá cổ phiếu được xác định bởi dòng cổ tức chiết khấu với tốc độ tăng trưởng ổn định, chịu ảnh hưởng bởi lãi suất và các yếu tố kinh tế vĩ mô.

Các khái niệm chính bao gồm: chỉ số VN-Index, lạm phát (CPI), tỷ giá VND/USD, lãi suất tiền gửi, cung tiền M2, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP), mô hình VECM (Vector Error Correction Model), mô hình ECM (Error Correction Model).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích kinh tế lượng với mô hình hồi quy đa nhân tố, áp dụng mô hình VECM để đo lường mối quan hệ dài hạn và mô hình ECM để phân tích tác động ngắn hạn giữa các biến vĩ mô và chỉ số VN-Index. Dữ liệu nghiên cứu là số liệu hàng tháng từ tháng 1/2004 đến tháng 4/2012, được thu thập từ các nguồn uy tín như IFS, GSO, SBV và các sàn giao dịch chứng khoán. Cỡ mẫu gồm 99 quan sát tháng. Phương pháp chọn mẫu là lấy toàn bộ dữ liệu có sẵn trong giai đoạn nghiên cứu nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy. Các bước phân tích bao gồm: kiểm định nghiệm đơn vị (ADF) để xác định tính dừng của chuỗi thời gian, lựa chọn độ trễ tối ưu cho mô hình VAR, kiểm định đồng liên kết theo phương pháp Johansen, ước lượng mô hình VECM và ECM trên phần mềm Eviews 6. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2004-2012, phản ánh các biến động kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời kỳ này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ dài hạn giữa các nhân tố vĩ mô và VN-Index: Kiểm định đồng liên kết Johansen cho thấy tồn tại ít nhất một mối quan hệ đồng liên kết giữa VN-Index và các biến CPI, tỷ giá, lãi suất, M2, IIP.
2. Ảnh hưởng dài hạn:
   • Lạm phát (CPI) và lãi suất tiền gửi tác động ngược chiều với VN-Index, với hệ số hồi quy lần lượt khoảng -3.2% và -0.35% khi biến tăng 1%.
   • Tỷ giá VND/USD, cung tiền M2 và chỉ số sản xuất công nghiệp tác động cùng chiều với VN-Index, trong đó tỷ giá có tác động mạnh nhất (+4.4% khi tăng 1%).
3. Ảnh hưởng ngắn hạn:
   • Lạm phát và cung tiền M2 tác động ngược chiều với VN-Index, với độ trễ 5 tháng và hệ số hồi quy âm lần lượt -0.29 và khoảng -0.14 đến -0.23.
   • Tỷ giá và chỉ số sản xuất công nghiệp tác động cùng chiều với VN-Index, với tác động đáng kể ở độ trễ 1 đến 2 tháng.
4. Tốc độ điều chỉnh về trạng thái cân bằng dài hạn: Mức độ điều chỉnh của thị trường chứng khoán Việt Nam là khoảng 10.6% mỗi tháng, thấp hơn nhiều so với mức 27-30% ở các thị trường như Malaysia.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các tác động này được giải thích như sau: Lạm phát cao làm tăng chi phí đầu vào và giảm lợi nhuận doanh nghiệp, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư, dẫn đến giảm giá chứng khoán. Lãi suất tăng làm giảm sức hấp dẫn của chứng khoán so với gửi tiết kiệm, đồng thời làm tăng chi phí vốn doanh nghiệp, ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu. Tỷ giá VND/USD tăng (đồng nội tệ giảm giá) có tác động tích cực do thúc đẩy xuất khẩu và thu hút vốn đầu tư nước ngoài, làm tăng cầu chứng khoán. Cung tiền M2 tăng kích thích tiêu dùng và đầu tư, hỗ trợ giá chứng khoán trong dài hạn nhưng có thể gây áp lực lạm phát trong ngắn hạn. Chỉ số sản xuất công nghiệp phản ánh hoạt động kinh tế thực, tăng trưởng công nghiệp thúc đẩy giá chứng khoán tăng. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả tương đồng với các thị trường đang phát triển như Pakistan, Malaysia, Singapore, nhưng khác biệt về tốc độ điều chỉnh và mức độ hiệu quả thị trường. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy hệ số tác động dài hạn và ngắn hạn, bảng so sánh tốc độ điều chỉnh giữa các thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ổn định nền kinh tế vĩ mô: Kiểm soát lạm phát thông qua chính sách tiền tệ và quản lý giá cả hàng hóa thiết yếu như xăng dầu, vàng, lương thực; theo dõi sát diễn biến cung cầu và xử lý nghiêm các hành vi gian lận giá. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước; thời gian: liên tục và dài hạn.
2. Ổn định tỷ giá hối đoái: Cải thiện cán cân thanh toán quốc tế, tăng dự trữ ngoại hối, kiểm soát tỷ giá giao dịch tự do, phát triển công cụ phái sinh để giảm rủi ro tỷ giá. Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương; thời gian: trung hạn.
3. Điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt: Tránh các cú sốc tiền tệ đột ngột, điều chỉnh lãi suất phù hợp với mục tiêu tăng trưởng và kiểm soát lạm phát, kiểm soát mặt bằng lãi suất chung để tránh lũng đoạn thị trường. Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước; thời gian: theo chu kỳ kinh tế.
4. Minh bạch hóa thông tin trên thị trường chứng khoán: Tăng cường công bố thông tin kịp thời, đầy đủ và chính xác từ các doanh nghiệp niêm yết và các cơ quan quản lý, giảm thiểu hiện tượng đầu cơ và tâm lý bầy đàn. Chủ thể: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các doanh nghiệp; thời gian: ngay lập tức và liên tục.
5. Hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường giám sát: Xây dựng chính sách ưu đãi thuế, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài, xử lý nghiêm các vi phạm giao dịch nội gián, thao túng thị trường. Chủ thể: Bộ Tư pháp, Ủy ban Chứng khoán; thời gian: trung hạn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Sử dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách tiền tệ, tỷ giá và kiểm soát lạm phát nhằm ổn định thị trường tài chính.
2. Nhà đầu tư chứng khoán: Hiểu rõ tác động của các nhân tố vĩ mô đến giá chứng khoán để đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả, giảm thiểu rủi ro.
3. Các tổ chức tài chính, ngân hàng: Áp dụng kết quả nghiên cứu trong việc đánh giá rủi ro và hoạch định chiến lược tín dụng, đầu tư trên thị trường chứng khoán.
4. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Tham khảo phương pháp nghiên cứu kinh tế lượng, mô hình VECM, ECM và các phân tích thực nghiệm về thị trường chứng khoán Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chọn chỉ số VN-Index làm đại diện cho thị trường chứng khoán Việt Nam?
   VN-Index bao gồm hơn 700 mã niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX, có quy mô vốn hóa và tính đại diện cao hơn so với các chỉ số khác như HNX-Index hay UPCoM-Index, phản ánh tổng thể diễn biến thị trường chứng khoán Việt Nam.

2. Mối quan hệ giữa lạm phát và giá chứng khoán như thế nào?
   Lạm phát tác động ngược chiều với giá chứng khoán trong dài hạn do làm tăng chi phí đầu vào và giảm lợi nhuận doanh nghiệp, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý nhà đầu tư, dẫn đến giảm giá cổ phiếu.

3. Tại sao tỷ giá VND/USD có tác động tích cực đến VN-Index?
   Khi đồng nội tệ giảm giá, hàng hóa xuất khẩu trở nên cạnh tranh hơn, thúc đẩy doanh nghiệp xuất khẩu và thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường chứng khoán, làm tăng cầu và giá cổ phiếu.

4. Tốc độ điều chỉnh về trạng thái cân bằng dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam là bao nhiêu?
   Khoảng 10.6% mỗi tháng, thấp hơn nhiều so với các thị trường phát triển hoặc đang phát triển khác như Malaysia (khoảng 27-30%), cho thấy thị trường Việt Nam điều chỉnh chậm hơn sau các cú sốc vĩ mô.

5. Thị trường chứng khoán Việt Nam có hiệu quả về mặt thông tin không?
   Nghiên cứu cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam kém hiệu quả về mặt thông tin, vì các thông tin vĩ mô chưa phản ánh tức thời vào giá chứng khoán, nhà đầu tư có thể dựa vào thông tin quá khứ để dự đoán biến động giá trong tương lai.

Kết luận

• Tồn tại mối quan hệ dài hạn giữa các nhân tố vĩ mô (lạm phát, tỷ giá, lãi suất, cung tiền M2, chỉ số sản xuất công nghiệp) và chỉ số giá chứng khoán VN-Index trong giai đoạn 2004-2012.
• Lạm phát và lãi suất tác động ngược chiều, trong khi tỷ giá, cung tiền M2 và chỉ số sản xuất công nghiệp tác động cùng chiều với VN-Index.
• Tỷ giá VND/USD có ảnh hưởng mạnh nhất đến giá chứng khoán, với tác động tích cực rõ rệt.
• Thị trường chứng khoán Việt Nam phản ứng chậm với các cú sốc vĩ mô, tốc độ điều chỉnh về trạng thái cân bằng dài hạn khoảng 10.6% mỗi tháng.
• Thị trường chứng khoán Việt Nam chưa phải là công cụ hiệu quả để phản ánh tức thời các biến động kinh tế vĩ mô, cần cải thiện minh bạch thông tin và hoàn thiện khung pháp lý để phát triển bền vững.

Các nhà quản lý và nhà đầu tư nên áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách và chiến lược đầu tư phù hợp, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng các nhân tố vĩ mô khác và phân tích theo ngành nghề để nâng cao hiệu quả thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ----------�ω�---------- VÕ LÊ MAI PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ VĨ MÔ ĐẾN CHỈ SỐ GIÁ CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2004 - 2012 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.HCM, NĂM 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ----------�ω�---------- VÕ LÊ MAI PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ VĨ MÔ ĐẾN CHỈ SỐ GIÁ CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2004 - 2012 Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. ĐOÀN ĐỈNH LAM TP. HCM, NĂM 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn và một số bạn bè, đồng nghiệp, số liệu thống kê là trung thực, nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào cho tới thời điểm hiện nay TP.HCM, ngày tháng năm 2013 Tác giả VÕ LÊ MAI TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TÓM TẮT . LỜI GIỚI THIỆU . TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY . PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU . Phương pháp nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu . Các bước thực hiện trong quá trình chạy mô hình . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Kiểm định nghiệm đơn vị . Chọn bước trễ tối ưu cho mô hình . Kiểm định đồng liên kết theo phương pháp của Johansen . Đo lường mối quan hệ dài hạn giữa các nhân tố vĩ mô đến chỉ số VNI bằng mô hình VECM . Mô hình hiệu chỉnh sai số ECM . KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .28 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………………….………………39 Phụ lục 1 : Các lý thuyết về thị trường chứng khoán .1 : Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá APT .2 : Lý thuyết thị trường hiệu quả .3 : Lý thuyết định giá cổ phần .40 Phụ lục 2 : Kết quả lựa chọn độ trễ tối ưu cho mô hình .42 Phụ lục 3 : Kết quả của kiểm định đồng liên kết theo phương pháp của Johansen .42 Phụ lục 4 : Kết quả hồi quy của mô hình VECM .46 Phụ lục 5 : Số liệu thu thập…………………………………………………….49 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT - CPI : Chỉ số giá tiêu dùng - EX : Tỷ giá hối đoái - IR : Lãi suất - M2 : Tiền mở rộng - IIP : Chỉ số sản xuất công nghiệp - VNI : Chỉ số giá chứng khoán VN-Index - HOSE : Sở giao dịch chứng khoán TPHCM - HNX : Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội - NHTW : Ngân hàng Trung ương - NHNN : Ngân hàng Nhà nước - NHTM : Ngân hàng Thương mại - VND : Việt Nam Đồng - USD : Đô la Mỹ - GSO : Tổng cục Thống kê Việt Nam - IFS :Thống kê tài chính quốc tế - SBV : Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - WTO: Tổ chức Thương mại Thế giới - OLS : Phương pháp bình phương nhỏ nhất bình thường - ECM : Mô hình hiệu chỉnh sai số - VECM : Mô hình vectơ hiệu chỉnh sai số - VAR : Vector Autorgressive Model - ADF: Augmented Dickey-Fuller TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2Tóm tắt các kết quả nghiên cứu trước…………………………………….1 Kết quả của kiểm nghiệm đơn vị .2 Kết quả lựa chọn độ trễ tối ưu .3 Kết quả của kiểm định đồng liên kết theo phương pháp của Johansen .4 Kết quả mô hình hồi quy đồng liên kết theo VECM .5 Kết quả của mô hình hiệu chỉnh sai số ECM……………………………25 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Mục tiêu của bài nghiên cứu nhằm đánh giá tác động ngắn hạn và dài hạn của các nhân tố vĩ mô đến thị trường chứng khoán Việt Nam. Các nhân tố vĩ mô được lựa chọn bao gồm : Lạm phát, Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP), Lãi suất tiền gửi, Cung tiền M2, Tỷ giá VND/USD với chỉ số giá chứng khoán VN-Index đại diện cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Tác giả sử dụng nguồn dữ liệu theo tháng và giai đoạn được chọn nghiên cứu là từ tháng 1/2004 đến tháng 4/2012. Kết quả của kiểm định đồng liên kết Johansen cho thấy tồn tại mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa các nhân tố vĩ mô với chỉ số chứng khoán VN-Index. Kết quả ước lượng mô hình vectơ hiệu chỉnh sai số (VECM) khẳng định mối quan hệ dài hạn giữa các nhân tố vĩ mô và chỉ số giá chứng khoán VN-Index. Trong dài hạn, lạm phát và lãi suất tác động ngược chiều với chỉ số VN-Index, tỷ giá VND/USD, cung tiền M2 và chỉ số sản xuất công nghiệp tác động cùng chiều với chỉ số VN-Index. Phân tích trong ngắn hạn, tác giả tìm thấy tác động của biến lạm phát và cung tiền M2 đến VN-Index là ngược chiều, tỷ giá VND/USD, chỉ số sản xuất công nghiệp tác động cùng chiều với VN-Index. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. LỜI GIỚI THIỆU Thị trường chứng khoán là một bộ phận cấu thành thị trường tài chính, nó đóng một vai trò quan trọng đối với sự phát triển thị trường tài chính nói riêng, của nền kinh tế nói chung. Thị trường chứng khoán là kênh chuyển vốn từ khu vực tiết kiệm đến khu vực đầu tư, tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn giữa các doanh nghiệp, góp phần tăng trưởng kinh tế. Hơn nữa, thị trường chứng khoán được coi là phong vũ biểu của nền kinh tế và là một công cụ quan trọng giúp chính phủ thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô. Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức đi vào vận hành vào ngày 20/07/2000 với 2 mã chứng khoán niêm yết là REE và SAM, cho đến nay lên đến 709 mã niêm yết trên cả hai sàn HOSE (313 mã chứng khoán) và HNX (396 mã chứng khoán). Sau hơn 12 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua những bước thăng trầm, trong đó thị trường đã có mức tăng trưởng mạnh và bùng nổ vào năm 2006, đặc biệt kể từ khi Việt Nam gia nhập WTO năm 2007, sau đó giảm mạnh vào giữa năm 2008. Có dấu hiệu cho thấy thị trường chứng khoán tăng khi đón nhận các thông tin tốt từ nền kinh tế vĩ mô, ngược lại, thị trường chứng khoán suy giảm khi đón nhận những thông tin xấu. Vậy liệu có tồn tại mối quan hệ thực sự nào giữa giá chứng khoán và các nhân tố vĩ mô trong thực tế ? Tác động của các nhân tố vĩ mô đến giá chứng khoán ở Việt Nam như thế nào? Ở nước ta, giá chứng khoán có thực sự là một chỉ báo quan trọng phản ánh các động thái của nền kinh tế một cách chính xác để Chính phủ, các nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định? Việc nghiên cứu tác động của các nhân tố vĩ mô đến giá chứng khoán đã được nhiều tác giả quan tâm và thực hiện nghiên cứu ở các nước trên thế giới. Còn ở thị trường chứng khoán Việt Nam, việc phân tích giá chứng khoán chủ yếu mang tính định tính, chủ quan và thiếu những bằng chứng thực nghiệm tin cậy. Chính vì vậy, tác giả chọn đề tài “ Phân tích tác động của các nhân tố vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán tại Việt Nam giai đoạn 2004-2012”. Mục tiêu của đề tài nhằm đánh giá mức TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 độ tác động ngắn hạn và dài hạn của các nhân tố vĩ mô đến thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2004-2012. Bài nghiên cứu gồm 5 phần : Phần 1 –Lời mở đầu; Phần 2 –Tổng quan về các nghiên cứu trước đây; Phần 3 – Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu được sử dụng; Phần 4 – Trình bày kết quả nghiên cứu; Phần 5- Kết luận và kiến nghị 2. TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY 2. Chen, Roll và Ross (1986) với nghiên cứu nổi tiếng về mô hình đa nhân tố để đánh giá ảnh hưởng khác nhau của các nhân tố vĩ mô lên thị trường chứng khoán Mỹ. Tác giả phân tích tác động của các yếu tố rủi ro thị trường đến tỷ suất sinh lợi của chứng khoán Mỹ với 7 biến nhân tố : Cấu trúc kỳ hạn, sản lượng công nghiệp, phần bù rủi ro, lạm phát, tỷ suất sinh lợi thị trường, mức chi tiêu thực tế và giá dầu giai đoạn từ tháng 1/1953 đến tháng 11/1984. Kết quả cho thấy một vài biến kinh tế được chứng minh có ý nghĩa trong việc giải thích tỷ suất sinh lợi kỳ vọng của cổ phiếu, đặc biệt là sản lượng công nghiệp, biến động trong phần bù rủi ro, đường cong lãi suất, và một vài biến yếu hơn như sự đo lường lạm phát bất thường và những thay đổi trong lạm phát kỳ vọng trong những thời kỳ các biến này bất ổn cao. Tác giả cũng kiểm định sự ảnh hưởng của những thay đổi trong tiêu dùng bình quân/đầu người thực và thay đổi giá dầu trong việc định giá chứng khoán, nhưng kết quả cho thấy không có một tác động toàn diện nào. Kết quả của nghiên cứu cho thấy tỷ suất sinh lợi của chứng khoán Mỹ phản ứng nhạy cảm với các thông tin kinh tế hệ thống. Thas Thaker, Wisam Rohilina, Aris Hassama và Bin Amin(2008) nghiên cứu ảnh hưởng của các nhân tố vĩ mô đến giá chứng khoán ở thị trường chứng khoán Malaysia. Các biến vĩ mô được chọn là tỷ lệ lạm phát (CPI), cung tiền tệ M2, tỷ giá thực với chỉ số Kuala Lumpur Composite Index (KLCI) của Malaysia cho thời kỳ trước và sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997 (1987-1995 và 1999- 2007). Các phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu như kiểm định nghiệm đơn vị, kiểm định đồng liên kết, mô hình hiệu chỉnh sai số ECM, VECM, phân rã TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 phương sai, hàm phản ứng xung. Kết quả thực nghiệm cho thấy các biến này có mối tương quan dài hạn với giá chứng khoán trong cả 2 thời kỳ, độ lệch trong giá chứng khoán ngắn hạn sẽ được điều chỉnh về giá trị dài hạn. Hơn nữa, giá trị điều chỉnh của mô hình hiệu chỉnh sai số ECM là 30.28% trước khủng hoảng và 27.6% sau cuộc khủng hoảng, tác giả cho rằng việc điều chỉnh này khá chậm trừ khi có những cú sốc khác xảy ra cùng thời điểm và chống lại cú sốc ban đầu.