Nghiên cứu tác động của tỷ số giá trên thu nhập tại thị trường chứng khoán Việt Nam - Đỗ Thị Mỹ ...

Nghiên cứu tác động của tỷ số giá trên thu nhập tại thị trường chứng khoán Việt Nam, kiểm định hiệu quả thị trường và các yếu tố liên quan.

• Tác giả: Đỗ Thị Mỹ Dung
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Việt Quảng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Tỷ Số Giá Trên Thu Nhập Tại Thị Trường Chứng Khoán
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Đóng góp của đề tài
• 1.6. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Những nghiên cứu đầu tiên về mối quan hệ giữa P/E và hiệu quả đầu tư
• 2.2. Những nghiên cứu gần đây về mối quan hệ giữa P/E và hiệu quả đầu tư
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động tỷ số giá trên thu nhập tại thị trường chứng khoán

Tỷ số giá trên thu nhập (P/E ratio) là một trong những chỉ số quan trọng trong phân tích tài chính, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư chứng khoán. Chỉ số này giúp nhà đầu tư đánh giá giá trị của cổ phiếu so với thu nhập mà công ty tạo ra. Nghiên cứu về tác động của tỷ số P/E đến hiệu quả đầu tư đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và nhà đầu tư. Tại thị trường chứng khoán Việt Nam, việc hiểu rõ mối quan hệ giữa tỷ số P/E và hiệu quả đầu tư là rất cần thiết để đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

1.1. Tỷ số P E và ý nghĩa của nó trong đầu tư chứng khoán

Tỷ số P/E được tính bằng cách chia giá cổ phiếu cho thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS). Chỉ số này phản ánh mức độ kỳ vọng của nhà đầu tư về khả năng sinh lời trong tương lai của công ty. Một tỷ số P/E cao có thể cho thấy rằng cổ phiếu đang được định giá cao hơn so với thu nhập hiện tại, trong khi tỷ số thấp có thể chỉ ra rằng cổ phiếu đang bị định giá thấp.

1.2. Lịch sử nghiên cứu về tác động của tỷ số P E

Nghiên cứu đầu tiên về mối quan hệ giữa tỷ số P/E và hiệu quả đầu tư được thực hiện bởi Nicholson (1960). Ông đã chỉ ra rằng cổ phiếu có tỷ số P/E thấp thường có tỷ suất sinh lợi cao hơn. Nhiều nghiên cứu sau đó, như của Basu (1977), đã xác nhận mối quan hệ này và mở rộng nó đến các thị trường khác nhau, bao gồm cả thị trường chứng khoán Việt Nam.

II. Vấn đề và thách thức trong việc áp dụng tỷ số P E tại thị trường chứng khoán

Mặc dù tỷ số P/E là một công cụ hữu ích, nhưng việc áp dụng nó trong thực tế cũng gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự biến động của thị trường và các yếu tố kinh tế vĩ mô có thể ảnh hưởng đến tỷ số này. Ngoài ra, việc đánh giá chính xác thu nhập của công ty cũng là một thách thức lớn, đặc biệt trong bối cảnh các công ty có thể sử dụng các phương pháp kế toán khác nhau.

2.1. Sự biến động của thị trường và tác động đến tỷ số P E

Thị trường chứng khoán thường xuyên biến động do nhiều yếu tố như tin tức kinh tế, chính trị và tâm lý nhà đầu tư. Những biến động này có thể làm thay đổi nhanh chóng tỷ số P/E, dẫn đến việc nhà đầu tư khó khăn trong việc đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

2.2. Khó khăn trong việc xác định thu nhập thực tế của công ty

Các công ty có thể sử dụng nhiều phương pháp kế toán khác nhau để báo cáo thu nhập, điều này có thể dẫn đến sự khác biệt lớn trong tỷ số P/E. Việc thiếu minh bạch trong báo cáo tài chính cũng làm cho nhà đầu tư khó khăn trong việc đánh giá chính xác giá trị của cổ phiếu.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của tỷ số P E đến hiệu quả đầu tư

Để nghiên cứu tác động của tỷ số P/E đến hiệu quả đầu tư, nhiều phương pháp đã được áp dụng. Các nhà nghiên cứu thường sử dụng phân tích hồi quy để xác định mối quan hệ giữa tỷ số P/E và tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu. Ngoài ra, việc so sánh giữa các danh mục cổ phiếu có tỷ số P/E khác nhau cũng là một phương pháp phổ biến.

3.1. Phân tích hồi quy và ứng dụng của nó

Phân tích hồi quy là một công cụ mạnh mẽ giúp xác định mối quan hệ giữa các biến số. Trong nghiên cứu này, hồi quy được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa tỷ số P/E và tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu, từ đó đưa ra những kết luận về hiệu quả đầu tư.

3.2. So sánh danh mục cổ phiếu theo tỷ số P E

Việc chia tách danh mục cổ phiếu thành các nhóm dựa trên tỷ số P/E cho phép nhà nghiên cứu so sánh hiệu quả đầu tư giữa các nhóm này. Kết quả cho thấy rằng các danh mục có tỷ số P/E thấp thường có hiệu quả đầu tư cao hơn.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ nghịch chiều giữa tỷ số P/E và hiệu quả đầu tư. Cụ thể, các danh mục cổ phiếu có tỷ số P/E thấp thường đạt được tỷ suất sinh lợi cao hơn so với các danh mục có tỷ số P/E cao. Điều này cho thấy rằng nhà đầu tư có thể sử dụng tỷ số P/E như một chỉ báo để đưa ra quyết định đầu tư.

4.1. Mối quan hệ giữa tỷ số P E và hiệu quả đầu tư

Nghiên cứu cho thấy rằng các cổ phiếu có tỷ số P/E thấp thường có tỷ suất sinh lợi cao hơn. Điều này phù hợp với lý thuyết cho rằng nhà đầu tư thường quá lạc quan về các cổ phiếu có tỷ số P/E cao, dẫn đến việc định giá cao hơn thực tế.

4.2. Ứng dụng của tỷ số P E trong quyết định đầu tư

Nhà đầu tư có thể sử dụng tỷ số P/E để đánh giá giá trị của cổ phiếu và đưa ra quyết định đầu tư hợp lý. Việc theo dõi tỷ số P/E của các cổ phiếu trong danh mục đầu tư có thể giúp tối ưu hóa hiệu quả đầu tư.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về tác động của tỷ số P/E trên thu nhập tại thị trường chứng khoán Việt Nam đã chỉ ra rằng tỷ số này có thể là một chỉ báo hữu ích cho hiệu quả đầu tư. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để xác định rõ hơn mối quan hệ này và các yếu tố ảnh hưởng đến nó. Tương lai, việc áp dụng công nghệ và phân tích dữ liệu lớn có thể giúp cải thiện độ chính xác trong việc đánh giá tỷ số P/E.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tỷ số P/E có tác động đáng kể đến hiệu quả đầu tư. Các nhà đầu tư nên chú ý đến chỉ số này khi đưa ra quyết định đầu tư.

5.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc áp dụng các công nghệ mới để phân tích dữ liệu và cải thiện độ chính xác trong việc đánh giá tỷ số P/E. Điều này sẽ giúp nhà đầu tư có cái nhìn rõ ràng hơn về thị trường chứng khoán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam, chính thức hoạt động từ năm 2000, đã trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho nền kinh tế. Giai đoạn từ tháng 4/2007 đến tháng 3/2014 chứng kiến sự biến động mạnh mẽ của thị trường với sự tham gia của 242 công ty niêm yết liên tục trên hai sàn HOSE và HNX. Trong bối cảnh đó, hiệu quả đầu tư trên thị trường chứng khoán được quan tâm sâu sắc, đặc biệt là mối quan hệ giữa tỷ số giá trên thu nhập (P/E) và hiệu quả đầu tư. Nghiên cứu nhằm mục tiêu kiểm định xem liệu có tồn tại mối quan hệ nghịch biến giữa tỷ số P/E và hiệu quả đầu tư cổ phiếu thường tại thị trường Việt Nam, từ đó đánh giá tính hiệu quả dạng vừa của thị trường. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dữ liệu giá cổ phiếu và báo cáo tài chính đã kiểm toán của 242 công ty niêm yết liên tục trong 7 năm, với dữ liệu được thu thập từ kho dữ liệu cophieu68.vn và các báo cáo tài chính công khai. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp chỉ báo mới cho nhà đầu tư trong việc đánh giá hiệu quả danh mục đầu tư dựa trên tỷ số P/E, đồng thời góp phần làm sáng tỏ tính hiệu quả của thị trường chứng khoán Việt Nam qua lăng kính mô hình định giá tài sản vốn (CAPM).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết trọng tâm: lý thuyết danh mục đầu tư của Markowitz và mô hình định giá tài sản vốn (CAPM). Lý thuyết Markowitz nhấn mạnh mối quan hệ giữa rủi ro và tỷ suất sinh lợi, trong đó đa dạng hóa danh mục giúp giảm thiểu rủi ro không hệ thống. CAPM mở rộng lý thuyết này bằng cách phân tách rủi ro thành rủi ro hệ thống (beta) và rủi ro không hệ thống, đồng thời xác định tỷ suất sinh lợi kỳ vọng dựa trên mức độ rủi ro hệ thống. Các khái niệm chính bao gồm: tỷ số P/E (Price to Earnings ratio), rủi ro hệ thống (beta), tỷ suất sinh lợi vượt trội (excess return), hệ số Jensen (alpha), hệ số Sharpe và hệ số Treynor – các chỉ số đo lường hiệu quả đầu tư điều chỉnh theo rủi ro.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu gồm giá cổ phiếu hàng ngày và báo cáo tài chính đã kiểm toán của 242 công ty niêm yết liên tục trên HOSE và HNX từ tháng 4/2007 đến tháng 3/2014. Dữ liệu lãi suất phi rủi ro lấy từ tín phiếu kho bạc kỳ hạn ba tháng của Việt Nam do IMF cung cấp. Phương pháp phân tích chính là tạo lập năm danh mục đầu tư dựa trên phân vị tỷ số P/E, sau đó tính toán tỷ suất sinh lợi hàng tháng của từng danh mục trong 72 tháng. Hiệu quả đầu tư được đánh giá qua ba chỉ số: hệ số Jensen (alpha), hệ số Sharpe và hệ số Treynor, dựa trên mô hình hồi quy tuyến tính OLS theo mô hình CAPM. Mẫu nghiên cứu được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo các công ty niêm yết liên tục và có báo cáo tài chính công khai đúng hạn. Quá trình phân tích còn bao gồm kiểm định tính dừng chuỗi dữ liệu, kiểm định phần dư hồi quy và kiểm định tính bền vững của mô hình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ nghịch biến giữa tỷ số P/E và hiệu quả đầu tư: Các danh mục cổ phiếu có tỷ số P/E thấp (danh mục D, E) đạt tỷ suất sinh lợi trung bình dương khoảng 7.68% và tỷ suất sinh lợi vượt trội tích cực, trong khi các danh mục P/E cao (A, A*, B) có tỷ suất sinh lợi trung bình âm khoảng -14.86% và tỷ suất sinh lợi vượt trội âm đến -24.24%. Hệ số Jensen alpha cũng phản ánh xu hướng này, với alpha dương ở các danh mục P/E thấp và âm ở các danh mục P/E cao.

2. Hiệu quả đầu tư điều chỉnh theo rủi ro: Hệ số Treynor và Sharpe đều tăng dần từ danh mục P/E cao đến thấp, cho thấy phần thưởng trên mỗi đơn vị rủi ro hệ thống và rủi ro tổng thể cao hơn ở các danh mục P/E thấp. Ví dụ, danh mục E có hệ số Treynor dương 3% và hệ số Sharpe dương 2%, trong khi danh mục A có các hệ số này âm.

3. Ảnh hưởng của rủi ro hệ thống: Khi phân tích các danh mục con theo mức rủi ro hệ thống (beta), các danh mục P/E thấp vẫn duy trì hiệu quả đầu tư cao hơn so với các danh mục P/E cao, bất kể mức beta cao hay thấp. Điều này cho thấy tỷ số P/E là một chỉ báo hiệu quả độc lập với rủi ro hệ thống.

4. So sánh với danh mục ngẫu nhiên: Các danh mục P/E thấp có tỷ suất sinh lợi trung bình cao hơn so với các danh mục ngẫu nhiên có mức rủi ro hệ thống tương đương, trong khi các danh mục P/E cao lại có tỷ suất sinh lợi thấp hơn so với danh mục ngẫu nhiên tương ứng. Kết quả này củng cố luận điểm về mối quan hệ nghịch biến giữa P/E và hiệu quả đầu tư.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu kinh điển và hiện đại trên thế giới, khẳng định sự tồn tại của "tác động P/E" – cổ phiếu có tỷ số P/E thấp thường mang lại hiệu quả đầu tư vượt trội. Nguyên nhân có thể do nhà đầu tư quá lạc quan với cổ phiếu có P/E cao, dẫn đến định giá quá mức và hiệu quả đầu tư thấp hơn kỳ vọng. Mô hình CAPM truyền thống không hoàn toàn giải thích được hiện tượng này, cho thấy có thể tồn tại các yếu tố rủi ro hoặc thông tin bị bỏ sót mà tỷ số P/E phần nào đại diện. Việc phân tích chi tiết qua các danh mục con theo beta và so sánh với danh mục ngẫu nhiên giúp loại trừ khả năng rủi ro hệ thống là nguyên nhân duy nhất, đồng thời minh họa rõ ràng hơn về vai trò của P/E trong việc dự báo hiệu quả đầu tư. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân tán giữa alpha và beta, cũng như bảng so sánh các chỉ số hiệu quả đầu tư giữa các danh mục P/E và danh mục ngẫu nhiên để minh họa trực quan.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Khuyến khích nhà đầu tư ưu tiên danh mục cổ phiếu có tỷ số P/E thấp: Các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức nên xem xét tỷ số P/E như một chỉ báo quan trọng trong việc lựa chọn cổ phiếu nhằm tối ưu hóa hiệu quả đầu tư, đặc biệt trong giai đoạn 1-3 năm tới.

2. Phát triển các công cụ phân tích tích hợp tỷ số P/E: Các công ty chứng khoán và tổ chức tài chính nên xây dựng các mô hình định giá và phân tích danh mục đầu tư tích hợp tỷ số P/E để hỗ trợ khách hàng ra quyết định chính xác hơn.

3. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức về rủi ro và hiệu quả đầu tư: Các cơ quan quản lý và tổ chức đào tạo cần tổ chức các khóa học, hội thảo nhằm giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa P/E và hiệu quả đầu tư, từ đó giảm thiểu rủi ro do định giá sai.

4. Cải thiện minh bạch và chất lượng báo cáo tài chính: Do tỷ số P/E phụ thuộc vào thu nhập trên mỗi cổ phiếu, việc đảm bảo báo cáo tài chính chính xác, kịp thời và minh bạch sẽ giúp tỷ số P/E phản ánh đúng giá trị thực của cổ phiếu, nâng cao hiệu quả thị trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Giúp họ hiểu rõ hơn về vai trò của tỷ số P/E trong việc lựa chọn cổ phiếu và xây dựng danh mục đầu tư hiệu quả.

2. Các công ty chứng khoán và quỹ đầu tư: Cung cấp cơ sở khoa học để phát triển các sản phẩm đầu tư dựa trên phân tích P/E, nâng cao năng lực tư vấn và quản lý danh mục.

3. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán: Hỗ trợ trong việc đánh giá tính hiệu quả của thị trường và xây dựng chính sách phát triển thị trường minh bạch, bền vững.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu sâu hơn về thị trường chứng khoán và các mô hình định giá tài sản.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ số P/E là gì và tại sao nó quan trọng trong đầu tư?
   Tỷ số P/E là tỷ lệ giữa giá cổ phiếu và thu nhập trên mỗi cổ phiếu, phản ánh mức giá nhà đầu tư sẵn sàng trả cho một đồng thu nhập. Nó giúp đánh giá định giá cổ phiếu và dự báo hiệu quả đầu tư tương lai.

2. Tại sao cổ phiếu có P/E thấp lại có hiệu quả đầu tư cao hơn?
   Do nhà đầu tư thường quá lạc quan với cổ phiếu P/E cao, dẫn đến định giá quá mức và hiệu quả đầu tư thấp hơn kỳ vọng. Ngược lại, cổ phiếu P/E thấp thường bị định giá thấp hơn giá trị thực, tạo cơ hội sinh lợi vượt trội.

3. Mô hình CAPM có giải thích được mối quan hệ giữa P/E và hiệu quả đầu tư không?
   CAPM giải thích tỷ suất sinh lợi dựa trên rủi ro hệ thống, nhưng không hoàn toàn giải thích được tác động của P/E, cho thấy có các yếu tố rủi ro hoặc thông tin bị bỏ sót mà P/E đại diện.

4. Làm thế nào để nhà đầu tư áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế?
   Nhà đầu tư nên ưu tiên lựa chọn cổ phiếu có tỷ số P/E thấp trong danh mục đầu tư, đồng thời kết hợp với các chỉ số rủi ro và phân tích cơ bản khác để tối ưu hóa lợi nhuận.

5. Nghiên cứu có áp dụng được cho các thị trường chứng khoán khác không?
   Mặc dù nghiên cứu tập trung vào thị trường Việt Nam, kết quả phù hợp với nhiều nghiên cứu quốc tế, tuy nhiên cần điều chỉnh theo đặc thù từng thị trường về quy mô, mức độ phát triển và tính minh bạch.

Kết luận

• Nghiên cứu xác nhận tồn tại mối quan hệ nghịch biến giữa tỷ số P/E và hiệu quả đầu tư cổ phiếu thường tại thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2007-2014.
• Các danh mục cổ phiếu có P/E thấp đạt tỷ suất sinh lợi trung bình và tỷ suất sinh lợi vượt trội cao hơn so với các danh mục P/E cao, bất kể mức rủi ro hệ thống.
• Tỷ số P/E là chỉ báo hiệu quả đầu tư quan trọng, góp phần giải thích sự sai lệch trong mô hình CAPM truyền thống.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn lớn cho nhà đầu tư, công ty chứng khoán và cơ quan quản lý trong việc đánh giá và nâng cao hiệu quả thị trường.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật, tích hợp thêm các yếu tố rủi ro khác và phát triển công cụ hỗ trợ đầu tư dựa trên tỷ số P/E.

Hành động ngay: Nhà đầu tư và tổ chức tài chính nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa danh mục đầu tư, đồng thời tiếp tục theo dõi và cập nhật các nghiên cứu mới nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. ĐỖ THỊ MĨ DUNG NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA TỶ SỐ GIÁ TRÊN THU NHẬP TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM: KIỂM ĐỊNH THỊ TRƯỜNG HIỆU QUẢ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. ĐỖ THỊ MĨ DUNG NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA TỶ SỐ GIÁ TRÊN THU NHẬP TẠI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM: KIỂM ĐỊNH THỊ TRƯỜNG HIỆU QUẢ Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. VŨ VIỆT QUẢNG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận văn ký và ghi rõ họ tên TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC [Trang] TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Tóm tắt . TỔNG QUAN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY . Những nghiên cứu đầu tiên về mối quan hệ giữa P/E và hiệu quả đầu tƣ . Những nghiên cứu gần đây về mối quan hệ giữa P/E và hiệu quả đầu tƣ . Những lý thuyết cơ bản về danh mục đầu tƣ . Lý thuyết về rủi ro và tỷ suất sinh lợi . Tổng quan về rủi ro của chứng khoán . Tổng quan về tỷ suất sinh lợi của chứng khoán . Rủi ro và tỷ suất sinh lợi của danh mục . Lý thuyết danh mục chứng khoán Markowitz . Lý thuyết về mô hình định giá tài sản vốn – CAPM . Đường thị trường vốn CML . - 18 - TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Mô hình CAPM . Đường thị trường chứng khoán SML . Đo lƣờng hiệu quả đầu tƣ . Phƣơng pháp đo lƣờng Jensen ((Jensen measure) . Phƣơng pháp đo lƣờng Sharpe . Phƣơng pháp đo lƣờng Treynor . NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM. Dữ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu . Dữ liệu nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Kết quả nghiên cứu thực nghiệm . Kết quả về mối liên hệ giữa hiệu quả đầu tƣ vào cổ phiếu thƣờng và tỷ số P/E . Tác động của rủi ro hệ thống lên mối liên hệ giữa tỷ số P/E và hiệu quả đầu tƣ vào cổ phiếu thƣờng. So sánh với danh mục ngẫu nhiên . Kiểm định kết quả nghiên cứu . Kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu thời gian: . Kiểm định đối với hệ số hồi quy: . Kiểm định phần dƣ: . Kiểm định sự ổn định của mô hình hồi quy . THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KẾT LUẬN . - 62 - TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT CÁC KÝ HIỆU α Hệ số Jensen (Differential return) β Rủi ro hệ thống (Systematic risk) σ Rủi ro tổng thể (Total risk) ρ Hệ số tƣơng quan CÁC CHỮ VIẾT TẮT ADF Augmented Dickey – Fuller BV Giá trị sổ sách cổ phiếu (Book Value) CAL Đƣờng phân bổ vốn (Capital Alocation Line) CAPM Mô hình định giá tài sản vốn (Capital Asset Pricing Model) CML Đƣờng thị trƣờng vốn (Capital Market Line) DF Dickey – Fuller GLS DIV Cổ tức (Dividend) E/P Tỷ số thu nhập trên giá cổ phiếu EPS Thu nhập mỗi cổ phiếu (Earning Per Share) HNX Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội HOSE Sàn giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh IMF Quỹ tiền tệ Quốc tế JB Jacques – Bera KPSS Kwiatkowski – Pillips – Schmidt – Shin OLS Phƣơng pháp hồi quy bình phƣơng bé nhất (Ordinary Least Squares) P/E Tỷ số giá trên thu nhập PP Phillips – Perron SML Đƣờng thị trƣờng chứng khoán (Security Market Line) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG [Trang ] Bảng 1: Thống kê mô tả và kết quả đo lƣờng hiệu quả đầu tƣ của các danh mục P/E . 31 Bảng 2: Hiệu quả đầu tƣ của các danh mục beta trong từng danh mục P/E . 34 Bảng 3: Kết quả thống kê cho các danh mục ngẫu nhiên có rủi ro hệ thống tƣơng đồng với danh mục P/E . 39 Bảng 4: Bảng kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu biến độc lập rm – rf . 43 Bảng 5: Bảng kết quả kiểm định giả thiết đối với hệ số α của mô hình hồi quy (2) . 44 Bảng 6: Bảng kết quả kiểm định giả thiết đối với hệ số β của mô hình hồi quy (2) . 47 Bảng 7: Bảng kết quả kiểm định Jarque-Bera trên phần dƣ của mô hình hồi quy . 50 Bảng 8: Bảng kết quả kiểm định Breusch – Godfrey trên phần dƣ của mô hình hồi quy . 53 Bảng 9: Bảng kết quả kiểm định White trên phần dƣ của mô hình hồi quy . 55 Bảng 10: Bảng kết quả kiểm định Chow về tính bền vững của mô hình hồi quy. 58 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ [Trang] Hình 3. Đa dạng hóa làm giảm rủi ro. Rủi ro danh mục tài sản rủi ro và mức độ tƣơng quan của các tài sản . Đƣờng biên hiệu quả - Efficient frontier of risky assets . Đƣờng thị trƣờng vốn CML . Đƣờng thị trƣờng chứng khoán SML . Đƣờng SML và hệ số Jensen . Biểu đồ phân tán của các danh mục theo hệ số Jensen anpha và rủi ro hệ thống. Biểu đồ phân tán của các danh mục theo tỷ suất sinh lợi vƣợt trội và rủi ro hệ thống .36 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -1- Tóm tắt Vận dụng phƣơng pháp nghiên cứu của Basu (1977) cho thị trƣờng chứng khoán Việt Nam, trong bài này, tôi thực hiện nghiên cứu thực nghiệm về một bất thƣờng nổi tiếng với tên gọi “tác động P/E” khi những cổ phiếu có tỷ số giá trên thu nhập P/E thấp lại có lợi nhuận sau đó cao hơn so với những cổ phiếu có tỷ số P/E cao. Thông qua ba phƣơng pháp đo lƣờng hiệu quả đầu tƣ, đó là phƣơng pháp đo lƣờng của Jensen, đo lƣờng của Teynor và đo lƣờng của Sharpe, đồng thời so sánh kết quả giữa các danh mục chứng khoán có tỷ số P/E thấp với các danh mục chứng khoán có tỷ số P/E cao, kết quả cho thấy rằng có mối quan hệ giữa tỷ số P/E của cổ phiếu và hiệu quả đầu tƣ, những danh mục cổ phiếu có tỷ số P/E thấp thì lại đạt đƣợc hiệu quả cao hơn những danh mục cổ phiếu có tỷ số P/E cao, cụ thể là các danh mục cổ phiếu có tỷ số P/E thấp thì lại có tỷ suất sinh lợi trung bình và tỷ suất sinh lợi vƣợt trội cao trong khi các danh mục cổ phiếu có tỷ số P/E cao thì lại có tỷ suất sinh lợi trung bình và tỷ suất sinh lợi vƣợt trội thấp, thậm chí âm, và xu hƣớng là danh mục nào có tỷ số P/E càng cao thì hai chỉ số này càng thấp. Cả đo lƣờng Treynor và đo lƣờng Sharpe đều cho ra kết quả tƣơng tự, đó là những danh mục nào có tỷ số P/E càng thấp thì hệ số Treynor và hệ số Sharpe càng cao, hay nói cách khác, những danh mục có tỷ số P/E càng thấp thì hiệu quả hơn những danh mục có tỷ số P/E cao. Đo lƣờng Jensen cũng cho ra kết quả tƣơng tự khi những danh mục P/E thấp có hệ số α dƣơng trong khi những danh mục P/E cao lại có hệ số α âm, tuy nhiên hệ số này lại không có ý nghĩa thống kê cho hầu hết các danh mục. Các kết quả nghiên cứu vẫn bền vững khi thực hiện phân tích dựa trên việc chia tách danh mục thành các danh mục con theo rủi ro hệ thống và phân tích so sánh giữa các danh mục P/E với các danh mục ngẫu nhiên có mức rủi ro hệ thống tƣơng đƣơng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -2- Chƣơng 1. GIỚI THIỆU  Lý do chọn đề tài: Cho đến ngày nay, thị trƣờng chứng khoán là một trong những kênh quan trọng hàng đầu đáp ứng nguồn cung vốn cho nền kinh tế Việt Nam và đang có xu hƣớng khởi sắc, sôi nổi trở lại. Hiệu quả đầu tƣ chứng khoán đƣợc quan tâm và tìm hiểu nhiều hơn ngay cả đối với những ngƣời không tham gia đầu tƣ. Những phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật luôn đƣợc vận dụng triệt đễ nhằm tìm kiếm cơ hội đánh bại thị trƣờng. Tuy nhiên để làm đƣợc điều này, các nhà phân tích phải chứng minh đƣợc rằng thị trƣờng chứng khoán là không hiệu quả, bởi theo lý thuyết thị trƣờng hiệu quả thì việc phân tích dữ liệu giá cổ phiếu, khối lƣợng giao dịch lịch sử (phân tích kỹ thuật) hay phân tích các thông tin cơ bản của công ty, các nhân tố kinh tế vi mô, vĩ mô ảnh hƣởng đến cổ phiếu (phân tích cơ bản) đều không có ý nghĩa trong việc cải thiện hiệu quả đầu tƣ. Vì thế vấn đề về thị trƣờng hiệu quả luôn là đề tài “nóng” cho các nghiên cứu viên, đặc biệt là với một thị trƣờng chứng khoán còn “non trẻ” nhƣ thị trƣờng chứng khoán Việt Nam (chính thức đi vào hoạt động từ tháng 7 năm 2000). Có rất nhiều nghiên cứu trên thế giới đã phát hiện sự tồn tại của những bất thƣờng (anomalies) để chứng minh việc thị trƣờng không hiệu quả, trong đó có một bất thƣờng rất nổi tiếng với tên gọi “tác động P/E” (value effect) vẫn còn gây nhiều tranh cãi. Tuy nhiên, phƣơng pháp kiểm định tính hiệu quả của thị trƣờng chứng khoán thông qua việc nghiên cứu tác động của tỷ số P/E lên hiệu quả đầu tƣ từ cổ phiếu thƣờng dƣờng nhƣ chƣa đƣợc vận dụng trong nghiên cứu tại thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. Đây chính là động lực thúc đẩy tôi thực hiện nghiên cứu này.  Mục tiêu nghiên cứu: Bài nghiên cứu đƣợc thực hiện nhằm phân tích dữ liệu lịch sử của thị trƣờng chứng khoán Việt Nam giai đoạn tháng 04 năm 2007 đến tháng 03 năm 2014 để trả lời các câu hỏi sau: Liệu có mối quan hệ nào giữa hiệu quả đầu tƣ từ cổ phiếu thƣờng với tỷ số P/E của cổ phiếu đó tại thị trƣờng chứng khoán Việt Nam hay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -3- không? Lý thuyết tỷ số giá trên thu nhập về việc có mối quan hệ nghịch chiều giữa tỷ số P/E và hiệu quả đầu tƣ liệu có đúng với thị trƣờng chứng khoán Việt Nam? Từ đó đánh giá thị trƣờng chứng khoán Việt Nam có hiệu quả dạng vừa hay không?