BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ THANH QUYẾN YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN TỶ SUẤT SINH LỜI CỦA QUỸ TÍN DỤNG NHÂN DÂN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TIỀN GIANG LUẬN VĂN THẠC SỸ Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã ngành: 60 34 02 01 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. LÊ PHAN THỊ DIỆU THẢO TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2017 TÓM TẮT Cho đến nay, đã có nhiều nghiên cứu về các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng chủ yếu tập trung vào phân tích hiệu quả hoạt động của các NHTM.
Theo tìm hiểu của tác giả, chƣa có bất kỳ một nghiên cứu nào về các nhân tố ảnh hƣởng đến tỷ suất sinh lời của các QTDND trên địa bàn tỉnh Tiền Giang đƣợc công bố. Hơn nữa, ở Việt Nam, QTDND cũng một loại hình TCTD nhƣng lại không có đƣợc một số lợi thế nhƣ các NHTM đó là tham gia thị trƣờng vốn, thị trƣờng liên ngân hàng, đƣợc NHNN cho vay tái cấp vốn… Mà đặc điểm nổi bật của các QTDND là quy mô nhỏ, công nghệ ngân hàng lạc hậu, trình độ quản lý, nhận thức của đội ngũ cán bộ và nhân viên còn hạn chế. Vì vậy trong quá trình hội nhập vào nền kinh tế thế giới, các QTDND trên địa bàn tỉnh Tiền Giang nói riêng đang đứng trƣớc muôn vàn khó khăn. Bên cạnh đó, hiện nay hoạt động các TCVM trên địa bàn tỉnh Tiền Giang diễn ra khá sôi nổi với nhiều tổ chức hoạt động đan xen nhau.
Các tổ chức này đều hƣớng đến phục vụ đối tƣợng khách hàng là ngƣời lao động nghèo, hỗ trợ vốn để họ có thể làm ăn sinh sống và cải thiện thu nhập. Chính vì những lý do trên mà một câu hỏi đƣợc đặt ra là: đâu là những yếu tố ảnh hƣởng đến tỷ suất lợi nhuận của các QTDND? Để trả lời câu hỏi đó và có những phân tích sâu hơn, nghiên cứu này đã xây dựng và phân tích mô hình đánh giá sự tác động đó bao gồm các nhân tố ảnh hƣởng về yếu tố cấu trúc và hành vi để đo lƣờng tỷ suất sinh lời cho QTDND. Đề tài sử dụng dữ liệu thứ cấp với 96 mẫu quan sát trong giai đoạn 2011-2916. Sau khi tiến hành phân tích thống kê mô tả, phân tích và thảo luận kết quả hồi quy dữ liệu bảng, kết quả chỉ ra rằng những nhân tố ảnh hƣởng đến tỷ suất sinh lời bao gồm thị phần cho vay (X2), tỷ lệ dƣ nợ trên tổng tài sản (X4); tỷ lệ dƣ nợ trung dài hạn trên tổng dƣ nợ (X5); tỷ lệ nợ xấu trên tổng dƣ nợ (X6); tỷ lệ chi phí trên thu nhập (X7); tỷ lệ thu nhập lãi trên tổng thu nhập (X8) và chi phí nhân viên (X9) và có hai yếu tố không có ý nhĩa thống kê đối với tỷ suất sinh lời là thị phần tài sản (X1) và thị phần huy động vốn (X3).
Qua các kết quả đạt đƣợc, đề tài cũng đã đƣa ra một số khuyến nghị để các TCTD tham khảo trong hoạt động này. Mặc dù luận văn còn tồn tại một số hạn chế nhất định nhƣng hy vọng kết quả nghiên cứu này sẽ góp phần tăng tỷ suất sinh lời cho các QTDND trên địa bàn tỉnh Tiền Giang. LỜI CAM ĐOAN ------ Tác giả luận văn có lời cam đoan danh dự về công trình nghiên cứu khoa học này là của mình, cụ thể: - Tôi tên là: Nguyễn Thị Thanh Quyến - Ngày tháng năm sinh: 16/8/1986 - Quên quán: xã Lƣơng Hòa Lạc, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang - Hiện công tác tại: Ngân hàng Nhà nƣớc Chi nhánh tỉnh Tiền Giang - Là học viên khóa XVII (2015-2017), Trƣờng Đại học Ngân hàng TP.HCM - Đề tài: Yếu tố tác động đến lợi nhuận của Qũy tín dụng nhân dân trên địa bàn tỉnh Tiền Giang - Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Lê Phan Thị Diệu Thảo Tôi cam đoan rằng luận văn này chƣa từng đƣợc trình nộp để lấy học vị thạc sĩ tại bất cứ một trƣờng đại học nào.
Luận văn này là công trình nghiên cứu riêng của tôi, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc dẫn nguồn đầy đủ trong luận văn. Ngƣời cam đoan Nguyễn Thị Thanh Quyến LỜI CẢM ƠN ------ Lời đầu tiên tôi xin trân trọng cảm ơn PGS. Lê Phan Thị Diệu Thảo đã tận tâm, nhiệt tình hƣớng dẫn tôi trong suốt quá trình làm và bảo vệ luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, các Thầy Cô Khoa Sau đại học và các Giảng viên Trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ nhiệt tình và truyền đạt kiến thức chuyên ngành để tôi có thể hoàn thành luận văn.
Tôi cũng xin đƣợc gởi lời cảm ơn đến các Phòng ban của Ngân hàng Nhà nƣớc Chi nhánh Tiền Giang đã cung cấp tài liệu cho tôi thu thập và tổng hợp số liệu để thực hiện luận văn. Cuối cùng, tôi xin gửi tấm lòng biết ơn sâu sắc đến Cha, Mẹ, gia đình và bạn bè, đồng nghiệp đã luôn chia sẻ, động viên và tạo điều kiện hỗ trợ tôi trong suốt quá trình học tập, thực hiện luận văn này. Nguyễn Thị Thanh Quyến MỤC LỤC CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể .3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .5 Phƣơng pháp nghiên cứu .6 Đóng góp của đề tài .7 Bố cục của đề tài. 5 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM .1 Qũy tín dụng nhân dân .1 Tài chính vi mô .2 Khái niệm QTDND .3 Các hoạt động kinh doanh của QTDND.2 Tỷ suất sinh lời của QTDND .1 Khái niệm tỷ suất sinh lời .2 Các phƣơng pháp đo lƣờng tỷ suất sinh lời .3 Mô hình lý thuyết SCP (Structure - Conduct -Performace) .3 Các nghiên cứu có liên quan .1 Các nghiên cứu nƣớc ngoài .2 Các nghiên cứu trong nƣớc .4 Các yếu tố ảnh hƣởng đến tỷ suất sinh lời.
27 CHƢƠNG 3 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Mô hình nghiên cứu .2 Giả thuyết nghiên cứu .3 Dữ liệu nghiên cứu .4 Trình tự nghiên cứu .1 Thu thập số liệu .2 Phân tích số liệu .1 Thống kê mô tả .2 Phân tích hồi quy. 39 CHƢƠNG 4: PHÂN TÍCH VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU …….1 Thực trạng hoạt động kinh doanh của các QTDND trên địa bàn tỉnh Tiền Giang .2 Thống kê mô tả các biến trong mô hình hồi quy .3 Phân tích tƣơng quan, kiểm định đa cộng tuyến .4 Phân tích hồi quy .1 Mô hình ROA .2 Mô hình ROE.3 Mô hình NIM .5 Thảo luận kết quả nghiên cứu. 56 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .1 Về thị phần cho vay .2 Về quy mô cho vay .3 Về dƣ nợ cho vay trung dài hạn.4 Về nợ xấu .5 Về quản lý chi phí .6 Về thu nhập lãi .7 Về nguồn nhân lực .8 Một số khuyến nghị khác. Hạn chế của đề tài và hƣớng nghiên cứu tiếp theo.
71 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nội dung NHTM Ngân hàng thƣơng mại NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc NHHTXVN Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam QTDND Quỹ tín dụng nhân dân TCTD Tổ chức tín dụng TCTCVM Tổ chức tài chính vi mô TCVM Tài chính vi mô WTO Tổ chức Thƣơng mại Thế giới DANH MỤC HÌNH Hình 3.1: Mô hình nghiên cứu. 31 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1.1 Sơ lƣợc hoạt động kinh doanh của các QTDND trên địa bàn Tiền Giang từ 2011 -2016…………………………………………………………………………2 Bảng 3.1 Bảng mô tả các biến đo lƣờng đƣợc sử dụng trong nghiên cứu……….1 Một số chỉ tiêu hoạt động của QTDND trên địa bàn Tiền Giang giai đoạn từ 2011-2016……………………………………………………………………….2: Thống kê mô tả của các biến trong mô hình hồi quy………………….3 Bảng ma trận tƣơng quan giữa các biến trong mô hình…………………50 Bảng 4.4 Kết quả phân tích hồi quy yếu tố ảnh hƣởng đến ROA………………….5 Mô hình khắc phục Robust………………………………………………52 Bảng 4.6 Kết quả phân tích hồi quy yếu tố ảnh hƣởng đến ROE………………….7 Mô hình khắc phục Robust………………………………………………54 Bảng 4.2: Thống kê mô tả các biến trong mô hình .3: Tần suất xuất hiện các biến trong mô hình .4: Ma trận hệ số tƣơng quan giữa các biến trong mô hình .5: Kiểm định đa cộng tuyến .6: Khắc phục hiện tƣợng đa cộng tuyến .7: Kết quả khắc phục đa cộng tuyến .8 Kết quả phân tích hồi quy yếu tố ảnh hƣởng đến NIM………………….9 Mô hình khắc phục Robust………………………………………………56 Bảng 4. Kết quả phân tích mô hình hồi quy……………………………………57 1 CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài Trong những năm qua, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Tiền Giang đã có những chuyển biến mạnh mẽ với nhiều thành tựu. Sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ ở tỉnh có những bƣớc phát triển đáng kể, tạo việc làm ổn định cho hàng trăm ngàn lao động, giảm đi tệ nạn xã hội, xóa hộ đói giảm hộ nghèo.
Để có đƣợc những thành tựu trên không thể không nhắc đến sự đóng góp của các tổ chức tín dụng (TCTD) trên địa bàn. Đây là kênh cung cấp vốn hiệu quả cho các dự án, mô hình sản xuất kinh doanh nhằm góp phần đẩy lùi tình trạng cho vay nặng lãi ở nông thôn cũng nhƣ thành thị. Do đó, để đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng lớn và cấp bách cho yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội cũng nhƣ yêu cầu triển khai thực hiện chính sách tiền tệ, tín dụng, ngân hàng cho nông nghiệp, nông thôn theo chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc thì QTDND là một loại hình TCTD hợp tác đƣợc Chính Phủ cho phép thành lập từ năm 1993 tại Quyết định số 390/1993/QĐ-TTg nhằm góp phần đa dạng hóa loại hình TCTD hoạt động trên địa bàn nông thôn, tạo ra một mô hình hợp tác xã kiểu mới hoạt động trong lĩnh vực tài chính và ngân hàng có sự liên kết chặt chẽ vì lợi ích của thành viên QTDND. Thực tế cho thấy các QTDND đã có những đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế nói chung và khu vực nông thôn nói riêng thông qua việc đáp ứng một phần nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh và cải thiện đời sống của các thành viên.
Kể từ khi gia nhập Tổ chức Thƣơng mại Thế giới (WTO), nền kinh tế Việt Nam đã có nhiều đổi thay.