0181 tác động của tăng trưởng cho vay và rủi ro tín dụng đến lợi nhuận của các nhtm cp tại việt nam luận văn thạc sĩ tcnh võ thị mỹ ngọc lê hoàng vinh t

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu 0181 tác động của tăng trưởng cho vay và rủi ro tín dụng đến lợi nhuận của các nhtm cp tại việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Võ Thị Mỹ Ngọc
• Người hướng dẫn: TS. Lê Hoàng Vinh
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Tăng Trưởng Cho Vay Và Rủi Ro Tín Dụng Đến Lợi Nhuận Của Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. NGUỒN DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Nguồn dữ liệu
• 1.5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.7. KẾT CẤU KHÁI QUÁT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT, NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM CÓ LIÊN QUAN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM CÓ LIÊN QUAN
• 2.1.1. Các nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam
• 2.1.2. Các nghiên cứu trước tại các quốc gia khác
• 2.1.3. Thảo luận các nghiên cứu thực nghiệm và khoảng trống nghiên cứu của đề tài
• 2.2. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Khái quát mô hình nghiên cứu
• 2.2.2. Giả thuyết các nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.2. MẪU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.3.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.3.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. THỐNG KÊ MÔ TẢ VÀ PHÂN TÍCH
• 4.1.1. Thống kê mô tả
• 4.1.2. Phân tích tương quan
• 4.1.3. Phân tích hồi quy
• 4.1.3.1. Kết quả hồi quy
• 4.1.3.2. Lựa chọn kết quả hồi quy
• 4.1.3.3. Khắc phục vi phạm cơ bản của mô hình
• 4.2. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.2.1. Tác động ngược chiều của tăng trưởng cho vay đến lợi nhuận
• 4.2.2. Tác động ngược chiều của rủi ro tín dụng đến lợi nhuận
• 4.2.3. Tác động của quan hệ tương tác giữa tăng trưởng cho vay với rủi ro tín dụng đến lợi nhuận
• 4.2.4. Các yếu tố khác tác động đến lợi nhuận của ngân hàng thương mại
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý, KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Kết luận
• 5.2. Gợi ý, khuyến nghị
• 5.2.1. Gợi ý, khuyến nghị về tăng trưởng cho vay
• 5.2.2. Gợi ý, khuyến nghị về rủi ro tín dụng
• 5.2.3. Gợi ý, khuyến nghị khác
• 5.3. HẠN CHẾ VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO CỦA ĐỀ TÀI
• 5.3.1. Hạn chế của đề tài
• 5.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của tăng trưởng cho vay tại Việt Nam

Tăng trưởng cho vay là một yếu tố quan trọng trong hoạt động của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Nó không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn tác động đến sự ổn định của hệ thống tài chính. Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, việc phân tích tác động của tăng trưởng cho vay đến lợi nhuận ngân hàng là rất cần thiết. Nghiên cứu này sẽ làm rõ mối quan hệ giữa tăng trưởng cho vay và lợi nhuận của các ngân hàng thương mại cổ phần.

1.1. Khái niệm và vai trò của tăng trưởng cho vay

Tăng trưởng cho vay được hiểu là sự gia tăng số lượng và giá trị các khoản cho vay mà ngân hàng cấp cho khách hàng. Vai trò của nó không chỉ nằm ở việc tạo ra lợi nhuận mà còn trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế thông qua việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp và cá nhân.

1.2. Tình hình tăng trưởng cho vay tại các ngân hàng Việt Nam

Trong những năm gần đây, các ngân hàng thương mại tại Việt Nam đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ trong hoạt động cho vay. Tuy nhiên, điều này cũng đi kèm với những rủi ro tiềm ẩn, đặc biệt là rủi ro tín dụng, cần được quản lý chặt chẽ.

II. Rủi ro tín dụng và ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng

Rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng. Khi ngân hàng cho vay, họ phải đối mặt với khả năng khách hàng không trả nợ. Điều này có thể dẫn đến tổn thất tài chính nghiêm trọng. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa rủi ro tín dụng và lợi nhuận ngân hàng.

2.1. Khái niệm rủi ro tín dụng trong ngân hàng

Rủi ro tín dụng là khả năng mà một bên vay không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng vay. Điều này có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ tình hình tài chính của khách hàng đến các yếu tố kinh tế vĩ mô.

2.2. Tác động của rủi ro tín dụng đến lợi nhuận ngân hàng

Rủi ro tín dụng có thể dẫn đến việc ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro, từ đó làm giảm lợi nhuận. Nghiên cứu cho thấy rằng các ngân hàng có khả năng quản lý rủi ro tín dụng tốt sẽ có lợi nhuận cao hơn.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của tăng trưởng cho vay

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích dữ liệu từ 24 ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2019. Phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa tăng trưởng cho vay, rủi ro tín dụng và lợi nhuận ngân hàng.

3.1. Dữ liệu và mẫu nghiên cứu

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán của các ngân hàng. Mẫu nghiên cứu bao gồm 24 ngân hàng thương mại cổ phần, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

3.2. Phương pháp phân tích dữ liệu

Phân tích hồi quy dữ liệu bảng được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến. Phương pháp này cho phép kiểm tra tác động của tăng trưởng cho vay và rủi ro tín dụng đến lợi nhuận ngân hàng một cách chính xác.

IV. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tăng trưởng cho vay có tác động tích cực đến lợi nhuận ngân hàng, trong khi rủi ro tín dụng lại có tác động tiêu cực. Điều này cho thấy rằng các ngân hàng cần phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc mở rộng cho vay.

4.1. Tác động tích cực của tăng trưởng cho vay

Nghiên cứu chỉ ra rằng tăng trưởng cho vay có thể thúc đẩy lợi nhuận ngân hàng nếu được quản lý tốt. Các ngân hàng cần có chiến lược cho vay hợp lý để tối ưu hóa lợi nhuận.

4.2. Tác động tiêu cực của rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng có thể làm giảm lợi nhuận ngân hàng nếu không được kiểm soát. Các ngân hàng cần phải có các biện pháp phòng ngừa và quản lý rủi ro hiệu quả để bảo vệ lợi nhuận.

V. Gợi ý và khuyến nghị cho ngân hàng

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số gợi ý và khuyến nghị được đưa ra nhằm giúp các ngân hàng cải thiện lợi nhuận và quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả hơn. Việc áp dụng các chính sách cho vay hợp lý sẽ giúp ngân hàng phát triển bền vững.

5.1. Chính sách cho vay hợp lý

Ngân hàng cần xây dựng các chính sách cho vay rõ ràng và hợp lý, đảm bảo rằng các khoản cho vay được cấp cho những khách hàng có khả năng trả nợ tốt.

5.2. Quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả

Cần có các biện pháp quản lý rủi ro tín dụng chặt chẽ, bao gồm việc đánh giá tín dụng khách hàng và theo dõi tình hình tài chính của họ thường xuyên.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tăng trưởng cho vay và rủi ro tín dụng có tác động đáng kể đến lợi nhuận ngân hàng. Việc quản lý tốt hai yếu tố này sẽ giúp các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam phát triển bền vững trong tương lai.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng tăng trưởng cho vay có tác động tích cực đến lợi nhuận, trong khi rủi ro tín dụng lại có tác động tiêu cực. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý rủi ro trong hoạt động cho vay.

6.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu có thể mở rộng để xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng, từ đó cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về hoạt động của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2009-2019, các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) tại Việt Nam đã trải qua nhiều biến động kinh tế và tài chính, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia. Theo báo cáo của ngành, lợi nhuận của các NHTMCP chịu ảnh hưởng trực tiếp từ hoạt động cho vay và rủi ro tín dụng, hai yếu tố then chốt trong quản trị ngân hàng. Tăng trưởng cho vay được xem là động lực chính thúc đẩy doanh thu, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nguy cơ gia tăng rủi ro tín dụng, ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh lời. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xác định tác động của tăng trưởng cho vay và rủi ro tín dụng đến lợi nhuận của 24 NHTMCP tại Việt Nam trong 11 năm, từ 2009 đến 2019, nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh và quản trị rủi ro.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các ngân hàng có dữ liệu tài chính đầy đủ và liên tục trên hệ thống FiinPro, đảm bảo tính chính xác và đại diện cho thực trạng ngành ngân hàng Việt Nam. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ nằm ở việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho các nhà quản lý ngân hàng trong việc cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng và kiểm soát rủi ro, mà còn góp phần bổ sung cơ sở lý luận cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Các chỉ số như suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE), tỷ lệ nợ xấu, và tỷ lệ tăng trưởng dư nợ cho vay được sử dụng làm thước đo chính trong phân tích.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết rủi ro và lợi nhuận trong quản trị tài chính, và lý thuyết thông tin bất cân xứng. Lý thuyết rủi ro và lợi nhuận cho thấy lợi nhuận kỳ vọng của ngân hàng đi kèm với mức độ rủi ro tín dụng, trong đó rủi ro tín dụng có thể làm giảm lợi nhuận thực tế nếu không được quản lý hiệu quả. Lý thuyết thông tin bất cân xứng giải thích các vấn đề liên quan đến lựa chọn khách hàng vay vốn và rủi ro đạo đức, ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng và khả năng thu hồi nợ.

Mô hình nghiên cứu sử dụng các khái niệm chính gồm:

• Tăng trưởng cho vay (LGR): Tỷ lệ tăng/giảm dư nợ cho vay khách hàng.
• Rủi ro tín dụng (RISK): Được đo bằng tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay.
• Lợi nhuận (PROF): Suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE).
• Quy mô ngân hàng (SIZE): Logarit tổng tài sản bình quân.
• Hiệu quả quản lý chi phí (EFF): Tỷ lệ chi phí hoạt động trên tổng thu nhập hoạt động.
• Khả năng tăng trưởng (GROWTH): Tỷ lệ tăng/giảm tổng tài sản.
• Thanh khoản (LDR): Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi khách hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp định tính để phân tích tác động của tăng trưởng cho vay và rủi ro tín dụng đến lợi nhuận của các NHTMCP. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán của 24 ngân hàng trong giai đoạn 2009-2019, lấy từ hệ thống FiinPro. Cỡ mẫu gồm 24 ngân hàng được chọn dựa trên tiêu chí có dữ liệu đầy đủ và liên tục.

Phân tích dữ liệu bao gồm:

• Thống kê mô tả để tổng quan đặc điểm dữ liệu.
• Phân tích tương quan để đánh giá mối quan hệ giữa các biến.
• Phân tích hồi quy dữ liệu bảng (panel data regression) sử dụng phương pháp ước lượng bình phương nhỏ nhất tổng quát (GLS) nhằm kiểm soát các vi phạm cơ bản như đa cộng tuyến, phương sai sai số thay đổi và tự tương quan.

Quy trình nghiên cứu được thực hiện theo timeline từ thu thập dữ liệu, xử lý, phân tích đến thảo luận kết quả và đề xuất giải pháp, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng cho vay có tác động ngược chiều đến lợi nhuận: Kết quả hồi quy cho thấy hệ số của biến tăng trưởng cho vay (LGR) là âm và có ý nghĩa thống kê, cho thấy khi tăng trưởng cho vay tăng, lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) giảm. Cụ thể, mỗi 1% tăng trưởng cho vay tăng lên làm giảm ROE khoảng 0,15%. Điều này phản ánh rủi ro gia tăng khi mở rộng tín dụng không kiểm soát.

2. Rủi ro tín dụng tác động tiêu cực đến lợi nhuận: Tỷ lệ nợ xấu (RISK) cũng có hệ số âm và có ý nghĩa thống kê, với mức tác động giảm ROE khoảng 0,25% cho mỗi 1% tăng tỷ lệ nợ xấu. Điều này phù hợp với lý thuyết quản lý kém và kém may mắn, khi rủi ro tín dụng cao làm tăng chi phí dự phòng và giảm lợi nhuận.

3. Quy mô ngân hàng, khả năng tăng trưởng và thanh khoản ảnh hưởng tích cực: Các biến SIZE, GROWTH và LDR đều có hệ số dương và có ý nghĩa thống kê, cho thấy ngân hàng có quy mô lớn hơn, khả năng tăng trưởng cao và thanh khoản tốt sẽ có lợi nhuận cao hơn. Ví dụ, tăng 1 đơn vị logarit tổng tài sản làm tăng ROE khoảng 0,3%.

4. Hiệu quả quản lý chi phí có tác động ngược chiều: Biến EFF (tỷ lệ chi phí hoạt động trên thu nhập) có hệ số âm, cho thấy chi phí hoạt động cao làm giảm lợi nhuận ngân hàng. Mỗi 1% tăng tỷ lệ chi phí hoạt động làm giảm ROE khoảng 0,2%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự đánh đổi giữa tăng trưởng cho vay và rủi ro tín dụng trong việc tối đa hóa lợi nhuận của các NHTMCP tại Việt Nam. Tăng trưởng cho vay nhanh nhưng thiếu kiểm soát làm gia tăng rủi ro tín dụng, dẫn đến chi phí dự phòng tăng và lợi nhuận giảm. Điều này phù hợp với các nghiên cứu thực nghiệm tại nhiều quốc gia và lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng.

Mặt khác, quy mô ngân hàng lớn hơn và khả năng tăng trưởng bền vững giúp ngân hàng tận dụng hiệu quả nguồn lực, cải thiện lợi nhuận. Thanh khoản tốt cũng giúp ngân hàng chủ động trong việc cân đối nguồn vốn và giảm thiểu rủi ro tài chính. Hiệu quả quản lý chi phí là yếu tố then chốt để duy trì lợi nhuận ổn định, phản ánh năng lực vận hành của ngân hàng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mối quan hệ giữa các biến độc lập và ROE, cũng như bảng phân tích tương quan để minh họa mức độ liên kết giữa các yếu tố. Kết quả này cung cấp cơ sở thực tiễn cho các nhà quản lý ngân hàng trong việc cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng và kiểm soát rủi ro nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Kiểm soát tốc độ tăng trưởng cho vay: Các NHTMCP cần thiết lập giới hạn tăng trưởng cho vay phù hợp với năng lực quản lý rủi ro, tránh mở rộng tín dụng quá nhanh gây áp lực lên chất lượng tín dụng. Mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xấu dưới 3% trong vòng 2 năm tới, do bộ phận quản trị rủi ro thực hiện.

2. Tăng cường quản lý rủi ro tín dụng: Áp dụng các công cụ đánh giá tín dụng hiện đại, nâng cao năng lực phân tích và giám sát khách hàng vay để giảm thiểu rủi ro. Đào tạo nhân sự chuyên sâu và áp dụng công nghệ trong 12 tháng tới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

3. Nâng cao hiệu quả quản lý chi phí: Tối ưu hóa chi phí hoạt động thông qua tự động hóa quy trình, kiểm soát chi phí không cần thiết, nhằm giảm tỷ lệ chi phí trên thu nhập xuống dưới 40% trong 3 năm tới. Ban điều hành và phòng tài chính chịu trách nhiệm triển khai.

4. Tăng cường thanh khoản và mở rộng quy mô bền vững: Đẩy mạnh huy động vốn ổn định, đa dạng hóa nguồn vốn và phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp để nâng cao thanh khoản và quy mô ngân hàng. Kế hoạch thực hiện trong 5 năm với sự phối hợp của phòng kinh doanh và quản lý tài sản.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý ngân hàng: Giúp hiểu rõ tác động của tăng trưởng cho vay và rủi ro tín dụng đến lợi nhuận, từ đó xây dựng chính sách tín dụng và quản trị rủi ro hiệu quả.

2. Chuyên gia tài chính – ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực nghiệm để phát triển các mô hình phân tích rủi ro và lợi nhuận trong ngân hàng.

3. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo học thuật bổ ích, hỗ trợ nghiên cứu sâu về quản trị tín dụng và rủi ro ngân hàng.

4. Cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ xây dựng chính sách giám sát hoạt động tín dụng và đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng, góp phần ổn định tài chính quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

1. Tăng trưởng cho vay ảnh hưởng thế nào đến lợi nhuận ngân hàng?
   Tăng trưởng cho vay có thể làm tăng doanh thu nhưng nếu không kiểm soát tốt sẽ làm tăng rủi ro tín dụng, dẫn đến chi phí dự phòng cao và giảm lợi nhuận. Ví dụ, nghiên cứu cho thấy mỗi 1% tăng trưởng cho vay tăng làm giảm ROE khoảng 0,15%.

2. Rủi ro tín dụng được đo lường bằng chỉ số nào?
   Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay là chỉ số phổ biến nhất để đo lường rủi ro tín dụng, phản ánh phần trăm khoản vay có khả năng mất vốn hoặc không thu hồi được.

3. Làm thế nào để ngân hàng kiểm soát rủi ro tín dụng hiệu quả?
   Ngân hàng cần áp dụng quy trình đánh giá tín dụng nghiêm ngặt, sử dụng công nghệ phân tích dữ liệu, giám sát chặt chẽ khách hàng và đa dạng hóa danh mục cho vay.

4. Quy mô ngân hàng ảnh hưởng thế nào đến lợi nhuận?
   Ngân hàng có quy mô lớn thường có lợi thế về nguồn lực, khả năng huy động vốn và đa dạng hóa sản phẩm, từ đó nâng cao lợi nhuận. Nghiên cứu cho thấy quy mô có tác động tích cực đến ROE.

5. Hiệu quả quản lý chi phí có vai trò gì trong lợi nhuận?
   Chi phí hoạt động cao làm giảm lợi nhuận ngân hàng. Do đó, tối ưu hóa chi phí là yếu tố quan trọng để duy trì và nâng cao khả năng sinh lời.

Kết luận

• Tăng trưởng cho vay và rủi ro tín dụng có tác động ngược chiều rõ rệt đến lợi nhuận của các NHTMCP tại Việt Nam trong giai đoạn 2009-2019.
• Quy mô ngân hàng, khả năng tăng trưởng và thanh khoản đóng vai trò tích cực trong việc nâng cao lợi nhuận.
• Hiệu quả quản lý chi phí là yếu tố then chốt giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của rủi ro và tăng lợi nhuận.
• Các giải pháp kiểm soát tốc độ tăng trưởng cho vay, nâng cao quản lý rủi ro tín dụng và tối ưu chi phí cần được ưu tiên thực hiện trong 2-5 năm tới.
• Luận văn cung cấp cơ sở thực tiễn và lý thuyết quan trọng cho nhà quản lý, chuyên gia và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính ngân hàng.

Để tiếp tục phát triển nghiên cứu, các bước tiếp theo nên tập trung vào mở rộng mẫu nghiên cứu, áp dụng các phương pháp phân tích nâng cao và đánh giá tác động của các yếu tố vĩ mô đến lợi nhuận ngân hàng. Các nhà quản lý ngân hàng được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa chính sách tín dụng và quản trị rủi ro nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Tiếp cận góc độ lý thuyết, chương này đã chỉ ra tính tất yếu của nghiệp vụ cho vay cũng như việc tăng trưởng cho vay và rủi ro tín dụng trong nghiệp vụ cho vay của NHTM; căn cứ lược khảo các nghiên cứu thực nghiệm và bằng chứng thực tiễn về tăng trưởng cho vay ảnh hưởng đến lợi nhận của các NHTM và rủi ro tín dụng ảnh hưởng đến lợi nhuận của các NHTM tại Việt Nam, đề tài đã khẳng định ý nghĩa khoa học và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu. Từ mục tiêu nghiên cứu tổng quát, chương này cũng đưa các mục tiêu nghiên cứu cụ thể và sẽ được xác định giải quyết thông qua các câu hỏi nghiên cứu. Bên cạnh đó, đề tài cũng đã chỉ ra đối tượng nghiên cứu và giới hạn phạm vi nghiên cứu về nội dung, thời gian và không gian. Cuối cùng, chương này đã cung cấp thông tin khái quát cấu trúc đề tài bao gồm 5 chương nội dung chính.

9 Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT, NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM CÓ LIÊN QUAN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Lợi nhuận của ngân hàng thương mại 2. Khái niệm Mục tiêu lợi nhuận hay khả năng sinh lời (Profitability) là thước đo hiệu quả tài chính trong từng kỳ hoạt động của các doanh nghiệp nói chung và NHTM nói riêng, là điều kiện cần nhưng chưa đủ để duy trì cân bằng tài chính. Việc đánh giá khả năng lời phải dựa trên một khoảng thời gian tham chiếu.

Khái niệm khả năng sinh lời được áp dụng trong mọi hoạt động kinh tế sử dụng các phương tiện vật chất, con người và tài chính thể hiện bằng kết quả trên phương tiện. khả năng sinh lời có thể áp dụng trên một tài sản hoặc một tập hợp tài sản. Ở cấp độ doanh nghiệp, khả năng sinh lời là kết quả của việc sử dụng tập hợp các tài sản vật chất và tài sản tài chính, tức là vốn kinh tế mà doanh nghiệp nắm giữ. Nhìn chung khả năng sinh lời cần ít nhất đủ để đáp ứng hai đòi hỏi cấp bách: - Đảm bảo duy trì vốn cho doanh nghiệp (đầu tư) - Trả được các khoản lãi vay và đảm bảo hoàn trả khoản vay Ngân hàng thương mại cũng là một đơn vị kinh doanh, chỉ khác ở chỗ NHTM kinh doanh tiền tệ.

Từ định nghĩa khả năng sinh lời của doanh nghiệp, ta có thể hiểu khả năng sinh lời của ngân hàng thương mại là thước đo hiệu quả bằng tiền, là kết quả của việc sử dụng tài sản có nhằm tạo ra lợi nhuận cho ngân hàng. Khả năng sinh lời của ngân hàng cũng cần phải đáp ứng ít nhất hai đòi hỏi: Đảm bảo duy trì vốn và nhu cầu thanh toán (cấp tín dụng và trả lãi tiền gửi,. ) 1 Lãi thu được từ các hoạt động sinh lời trong năm tài khoá có thể được trích chia cổ đông hoặc vẫn duy trì dưới dạng vốn dự trữ. Nếu không tính tới thuế và lãi, khả năng sinh lời của tài sản phải cho phép tích luỹ đủ tiền để đảm bảo vốn kinh doanh, đảm bảo hoàn trả nợ, đóng góp vào việc tăng vốn và trả lợi nhuận đầu tư vốn cho các cổ đông.

Mọi quyết định và thay đổi việc nắm giữ tài sản không chỉ làm nảy sinh vấn đề tài chính mà còn làm nảy sinh cả vấn đề sinh lời. Nếu khả năng sinh lời không đủ lớn lớn, ngân hàng sẽ không đủ phương tiện để đáp ứng nhu cầu của nhiều yếu tố kinh doanh khác nhau. Thặng dư khi đó sẽ không đủ để duy trì cân bằng tài chính. Lợi nhuận là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh khả năng sinh lời cũng như để đánh giá sự phát triển bền vững của một ngân hàng.

Việc tối đa hoá khả năng sinh lời là mục tiêu vô cùng quan trọng mà bất cứ ngân hàng nào cũng nhắm tới. Trong môi trường cạnh tranh quốc tế, tăng cường hiệu quả kinh doanh, nâng cao khả năng sinh lời của mỗi ngân hàng là cách tốt nhất để giúp cho hệ thống ngân hàng phát triển một cách bền vững. Tuy nhiên, với mục tiêu đảm bảo an toàn cho hoạt động ngân hàng thì khi đánh giá kết quả kinh doanh hay lợi nhuận của ngân hàng cần có một quan điểm toàn diện. Một ngân hàng có mức lợi nhuận cao chưa hẳn là tốt, để có mức lợi nhuận như vậy có thể ngân hàng này đã chấp nhận một cơ cấu tài sản có rủi ro cao.

Khi xét đến chỉ tiêu lợi nhuận, cần phân tích lợi nhuận trong mối quan hệ với các chỉ tiêu quản lý khác, chẳng hạn như mức độ thanh khoản, mức chấp nhận rủi ro, cơ cấu tài sản cũng như triển vọng phát triển lâu dài của ngân hàng. Trong phân tích đánh giá khả năng sinh lời của ngân hàng, có thể đo lường bằng nhiều chỉ tiêu khác nhau nhưng dù đo lường cách nào thì vẫn chủ yếu là xem xét mức lợi nhuận của ngân hàng sau một thời kỳ hoạt động trong các mối quan hệ với nguồn vốn, tài sản, khả năng bù đắp chi phí và những thất thoát xảy ra cũng như khả năng bảo toàn và phát triển vốn. Chỉ tiêu đo lường khả năng sinh lợi của ngân hàng thương mại Các chỉ số đo lường khả năng sinh lợi của ngân hàng bao gồm: 1 Suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) Suất sinh lời trên tổng tài sản = Lợi nhuận sau thuế Tổng tài sản bình quân ROA (Return on assets) là tỷ số lợi nhuận trên tổng tài sản, hệ số này phản ảnh hiệu quả của việc sử dụng tài sản để kiếm lời. Đây là chỉ số thể hiện mối tương quan giữa mức sinh lợi của một ngân hàng so với chính tài sản của nó.

Qua đó nhà đầu tư có thể thấy được ngân hàng thu được bao nhiêu tiền lãi trên một đồng tài sản. Chỉ số ROA càng cao thì càng tốt. Nếu như chỉ số này thấp có khả năng ngân hàng đầu tư, cho vay chưa hợp lý hoặc chi phí vận hành quá cao. ROA phản ảnh tỷ suất lợi nhuận của ngân hàng.

Đây là thước đo khả năng sinh lợi thông qua tổng tài sản đầu tư. Suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE): Lợi nhuận sau thuế Suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu Vốn chủ sở hữu bình quân = ROE (Return on Equity) là tỷ số lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu, các nhà đầu tư thường quan tâm đến chỉ số này, tỷ số này thước đo để đo lường khả năng sinh lợi trên mỗi đồng vốn cổ đông thường. ROE càng cao càng hấp dẫn các nhà đầu tư. Tỷ lệ thu nhập lãi ròng cận biên (NIM) Thu nhập từ lãi – Chi phí trả lãi Tỷ lệ thu nhập lãi ròng cận biên Tổng tài sản có sinh lời bình quân = NIM (Net Interrest Margin) là hệ số dùng để xác định chênh lệch giữa thu nhập lãi và chi phí phải trả lãi suất cho các khách hàng gửi tiền.

Tỷ số này cho biết ngân hàng hưởng chênh lệch giữa lãi suất huy động vốn và lãi suất tín dụng là bao nhiêu? Đây là thước đo năng lực của các nhà điều hành cũng như nhân viên của ngân hàng, phản ảnh khả năng phân bố tài sản vào tài sản có khả năng sinh lợi tốt nhất. 1 Tỷ lệ thu nhập ngoài lãi cận biên (NOM) Thu nhập ngoài lãi – Chi phí ngoài lãi Tỷ lệ thu nhập ngoài lãi cận biên = Tổng tài sản có sinh lời bình quân NOM ( Net non Interest Margin) đây là hệ số đo lường sự chênh lệch giữa thu nhập ngoài lãi và các chi phí ngoài lãi. Thu nhập ngoài lãi của ngân hàng gồm: Phí thu dịch vụ, lãi từ đầu tư, kinh doanh. Hệ số lợi nhuận trên cổ phiếu (EPS) Lợi nhuận sau thuế Hệ số lợi nhuận trên cổ phiếu Tổng số cổ phiếu thường bình quân = đang lưu hành EPS (Earning per share) là lợi nhuận tính trên mỗi cổ phiếu, đo lường thu nhập trực tiếp của cổ đông trên một cổ phiếu hiện hành.

Theo như các lý thuyết đã nêu thì có rất nhiều chỉ tiêu đo lường, phân tích khả năng sinh lợi của NHTM, và trong giới hạn đề tài chỉ lựa chọn các chỉ tiêu ROE để đo lường khả năng sinh lời của NHTM, đó là khả năng NHTM tạo ra lợi nhuận dành cho chủ sở hữu và cũng thể hiện khả năng thực hiện mục tiêu lợi nhuận của NHTM dưới góc độ tài chính.2 Tác động của tăng trưởng cho vay đến lợi nhuận của các ngân hàng 2. Khái niệm tăng trưởng cho vay Theo nghiên cứu của Lane P. (2014) cho rằng tăng trưởng cho vay như là một sự gia tăng giá trị dư nợ cho vay trong khu vụ tư nhân bao gồm cả đối tượng là các cá nhân và các tổ chức. Một khi quy mô tín dụng gia tăng, khách hàng có thể vay mượn được nhiều hơn để sử dụng cho các mục đích chi tiêu, đầu tư và kinh doanh.

Theo Nguyễn Minh Kiều (2007), cấp tín dụng của NHTM dành cho khách hàng là một trong những nghiệp vụ sử dụng vốn, theo đó NHTM đóng vai trò là 1 người cấp tín dụng và khách hàng là người nhận khoản tín dụng để sử dụng cho các mục đích khác nhau. Cấp tín dụng là một trong những nghiệp vụ cơ bản và chủ yếu trong các nghiệp vụ tài sản có sinh lời của NHTM, do đó tăng trưởng cho vay đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu gia tăng thu nhập, đảm bảo mục tiêu lợi nhuận và tiến đến gia tăng giá trị NHTM cũng như gia tăng giá trị tài sản cho chủ sở hữu của NHTM. Theo Nguyễn Văn Tiến (2013), TTTD là việc các NHTM sử dụng các chính sách nhằm gia tăng nguồn vốn huy động, đáp ứng cho việc cấp tín dụng, chiết khấu, đầu tư vào những đối tượng là các tổ chức kinh tế, cá nhân,… có nhu cầu vay vốn, từng bước nâng cao lợi nhuận, thị phần và thương hiệu trên thị trường. Như vậy, tăng trưởng cho vay được hiểu là sự tăng thêm về giá trị của khoản cấp tín dụng của NHTM dành cho khách hàng trong một khoảng thời gian nhất định, có thể theo tháng, quý hoặc năm,… 2.