Chương 1: Giới thiệu tổng quan về bối cảnh chính sách, câu hỏi chính sách, mục tiêu và đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu. Chương 2: Sau khi trình bày tổng quan về hệ thống chỉ số CAMELS, chương 2 tập trung phân tích những điểm khác biệt cơ bản giữa yêu cầu ghi nhận vào sổ sách kế toán và soạn lập, trình bày báo cáo tài chính của các NHTM theo VAS so với IFRS/IAS có ảnh hưởng đến kết quả tính toán các chỉ số tài chính CAMELS nói trên. Chương 3: So sánh và phân tích kết quả đánh giá các yếu tố định lượng theo hệ thống CAMELS dựa trên báo cáo tài chính của một số NHTM được lập, trình bày theo chuẩn mực kế toán Việt Nam với số liệu được trình bày theo chuẩn mực quốc tế. Chương 4: Kết luận và khuyến nghị.
1 Do tính chất bảo mật thông tin, tên các NHTM sẽ không được công bố rõ ràng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -5- CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG CHỈ SỐ CAMELS VÀ KHUÔN KHỔ KẾ TOÁN VIỆT NAM SO VỚI CHUẨN MỰC QUỐC TẾ 2. Hệ thống chỉ số CAMELS 2. Giới thiệu về hệ thống chỉ số CAMELS Hệ thống chỉ số CAMELS được Cục quản lý hiệp hội tín dụng Hoa Kỳ (National Credit Union Administration - NCUA) chấp nhận lần đầu vào tháng 10/1987 và đưa ra trong đạo luật Federal Deposit Insurance Corporation Improvement Act (FDICIA) năm 1991 nhằm mục đích kiểm tra, giám sát mức độ an toàn và vững mạnh tài chính của các tổ chức tài chính nói chung, các NHTM nói riêng.
Sau cuộc khủng hoảng tài chính khu vực Châu Á năm 1997, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) khuyến nghị các quốc gia bị khủng hoảng nghiên cứu áp dụng để bổ sung vào các giải pháp nhằm giảm thiểu thiệt hại do nguy cơ đổ vỡ và tái thiết hệ thống tài chính tại đất nước mình. Theo đó, trong những năm gần đây, hệ thống CAMELS không chỉ áp dụng cho mọi ngân hàng, tổ chức tín dụng ở Hoa Kỳ mà còn được mở rộng ra áp dụng tại rất nhiều quốc gia trên thế giới. Tên gọi CAMELS được hình thành từ sự kết hợp các chữ cái đầu tiên của các bộ phận cấu thành nên hệ thống giám sát này, bao gồm: (i) Capital - Các chỉ số về vốn; (ii) Asset - Các chỉ số về chất lượng tài sản; (iii) Management - Các chỉ số về năng lực quản lý; (iv) Earning - Các chỉ số về lợi nhuận; (v) Liquidity - Các chỉ số về khả năng thanh khoản; và (vi) Sensitivity2 - Các chỉ số về độ nhạy cảm với rủi ro thị trường. 2 Nhóm chỉ số này mới được bổ sung từ sau năm 1997 và đang được NCUA gộp chung với Nhóm chỉ số L - Liquidity.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục tiêu xây dựng hệ thống chỉ số CAMELS Hệ thống chỉ số CAMELS được thiết lập nhằm mục tiêu đánh giá mức độ an toàn, khả năng sinh lời và khả năng thanh khoản của các TCTD nói chung, các NHTM nói riêng. Cụ thể, mức độ an toàn của một TCTD được đánh giá thông qua các nhóm chỉ tiêu về tiềm lực vốn đủ bù đắp mọi chi phí phát sinh và thực hiện các nghĩa vụ khác (C), nhóm chỉ tiêu phản ánh chất lượng các khoản cho vay (A) và nhóm chỉ số phản ánh chất lượng quản lý (M). Theo đó, dựa trên việc phân tích các chỉ số tài chính theo CAMELS, các cơ quan giám sát có để xếp hạng được cho từng TCTD đồng thời đánh giá một cách tổng quan về hệ thống tài chính nói chung, xác định những vấn đề rủi ro tiềm tàng mà hệ thống đang/có thể sẽ gặp phải trong tương lai.
Thông qua đó, các biện pháp ngăn ngừa và điều chỉnh phù hợp sẽ được tiến hành từ sớm để đảm bảo độ vững mạnh cho hệ thống tài chính cũng như toàn bộ nền kinh tế. Thông thường, việc đánh giá các TCTD theo CAMELS được thực hiện thông qua các cuộc kiểm tra, thanh tra tại chỗ bởi các cơ quan chức năng có liên quan kết hợp với hệ thống thu thập dữ liệu giám sát từ xa của các cơ quan giám sát. Kết quả đánh giá không được công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng nhưng luôn được thông báo tới Ban quản lý cấp cao của các TCTD bị tụt hạng để thực hiện các biện pháp ngăn ngừa khả năng đổ vỡ dây chuyền do dân chúng rút tiền ồ ạt. Các TCTD có kết quả xếp hạng CAMELS kém và/hoặc có dấu hiệu suy giảm sẽ bị tăng cường giám sát một cách chặt chẽ đồng thời các biện pháp nhằm bảo vệ người gửi tiền nhỏ lẻ cũng sẽ được chuẩn bị sẵn sàng thực hiện ngay khi có hiện tượng mất thanh khoản.
Dựa trên kết quả đánh giá của từng bộ phận cấu thành CAMELS, các TCTD sẽ được phân nhóm vào các hạng cụ thể từ 1 (tốt nhất) tới 5 (kém nhất), cụ thể xem Bảng 2. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1: Xếp hạng tổng quát của các TCTD theo hệ thống CAMELS Hạng Tình trạng của TCTD Hạng 1 - Điểm của các yếu tố cấu thành nằm trong khoảng 1-2 - Hoạt động hiệu quả, tuân thủ tốt các quy định và đảm bảo an toàn, hệ thống quản trị rủi ro nội bộ mạnh. - Ban lãnh đạo xác định được tất cả các rủi ro tiềm tàng và có các biện pháp ngăn chặn kịp thời. Dữ liệu lịch sử và các chỉ số ước tính về hiệu quả hoạt động trong tương lai đều thể hiện các dấu hiệu tích cực, có khả năng chống đỡ với những thay đổi bất lợi của môi trường kinh doanh bên ngoài.
- Các điểm yếu là không đáng kể và có thể được giải quyết bằng các hoạt động quản lý thường xuyên của Ban lãnh đạo. Hạng 2 - Hoạt động tương đối hiệu quả, tuân thủ các quy định và hệ thống quản trị rủi ro đủ đáp ứng yêu cầu đảm bảo mức độ an toàn của hoạt động kinh doanh. - Ban lãnh đạo xác định được hầu hết các rủi ro và mức độ thiệt hại tương ứng. Các chỉ số trong quá khứ và ước tính cho tương lai đều có tính tích cực với các trường hợp ngoại lệ không ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ an toàn của hoạt động kinh doanh.
- Hoạt động ổn định và khả năng ứng phó với các biến động của môi trường kinh doanh bên ngoài khá tốt nhưng một số điểm yếu có thể phát triển thành những vấn đề đáng quan ngại. Tuy nhiên, Ban lãnh đạo có khả năng và sẵn sàng sửa chữa những điểm yếu này. Hạng 3 - Hiệu suất chưa cao, có lỗ hổng ở một mức độ nhất định và có dấu hiệu cần giám sát kỹ hơn. Hệ thống quản trị rủi ro hoạt động kém hiệu quả hơn mức yêu cầu ở các mặt liên quan đến quy mô TCTD, mức độ phức tạp và những rủi ro đặc trưng.
TCTD có thể không tuân thủ một số quy định quan trọng và Ban lãnh đạo có thể thiếu khả năng cũng như sự sẵn sàng trong việc giải quyết các vấn đề yếu kém trong khung thời gian thích hợp. - Ban lãnh đạo có thể không xác định được và hạn chế một số rủi ro trọng yếu. Các chỉ số trong quá khứ và ước tính cho tương lai giữ nguyên hoặc có dấu hiệu tiêu cực đến mức có thể ảnh hưởng xấu đến mức độ an toàn của hoạt động LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -8- Hạng Tình trạng của TCTD kinh doanh. Tình hình tài chính của TCTD có thể bị xấu đi khi gặp các điều kiện bất lợi từ môi trường kinh doanh bên ngoài.
- Cần sự giám sát chặt chẽ hơn mức thông thường. Hạng 4 - Hiệu suất hoạt động kém đòi hỏi mức độ giám sát chặt chẽ. Hệ thống quản trị rủi ro không mang lại hiệu quả, không phù hợp với quy mô, mức độ phức tạp và các rủi ro đặc trưng của TCTD. Các chỉ số tài chính đều phản ánh những dấu hiệu tiêu cực mà nếu không được kiểm soát và cải thiện thì sẽ đe doạ đến khả năng tiếp tục hoạt động của TCTD.
- TCTD có thể không tuân thủ một số quy định quan trọng và Ban lãnh đạo không giải quyết thoả đáng các điểm yếu kém và những vấn đề nảy sinh. Hạng 5 - Hiệu suất hoạt động không đạt yêu cầu, trực tiếp đe doạ đến khả năng tiếp tục hoạt đông của các TCTD và cần được các cơ quan chủ quản quan tâm, triển khai các biện pháp giải quyết hậu quả ngay lập tức. - Quy mô và mức độ nghiêm trọng của các vấn đề nảy sinh nằm ngoài tầm kiểm soát của Ban lãnh đạo. Khả năng đổ vỡ tiềm ẩn cao và TCTD có thể sẽ bị thanh lý hoặc mua lại, hợp nhất với TCTD khác hoặc phải thực hiện các biện pháp hỗ trợ tài chính khẩn cấp bắt buộc khác.
Các bộ phận cấu thành hệ thống chỉ số CAMELS Để đánh giá tổng quát về mức độ an toàn, vững mạnh tài chính của một TCTD theo hệ thống chỉ số CAMELS, các cơ quan giám sát cần tiến hành đánh giá và cho điểm từ 1 (tốt nhất) đến 5 (kém nhất) đối với từng bộ chỉ tiêu cấu thành. Các chỉ số về vốn (C-Capital) Các chỉ số về vốn phản ánh mức độ an toàn vốn hay khả năng cân đối nguồn vốn để tài trợ cho các khoản chi hoạt động kinh doanh thường xuyên của các TCTD. Việc đánh giá mức độ an toàn vốn được bắt đầu từ việc đánh giá chất lượng của những biến quan trọng trực tiếp ảnh hưởng đến tình hình tài chính tổng thể của TCTD, bao gồm cả việc đánh giá tiềm lực vốn trong một/các năm tiếp theo dựa trên kế hoạch kinh doanh được TCTD đó công bố và một số giả định cơ bản. Vốn có ảnh hưởng quan trọng tới hoạt động quản trị rủi ro nên tiếp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com -9- theo đó, các cơ quan giám sát sẽ đánh giá mức độ ảnh hưởng tới tình trạng vốn hiện tại cũng như tương lai của các yếu tố như hoạt động cho vay, lãi suất, tính thanh khoản, tính tuân thủ, chiến lược kinh doanh và rủi ro danh tiếng,.
Cuối cùng, các cơ quan giám sát sẽ phân loại tình trạng vốn của các TCTD vào các hạng từ 1 (tốt nhất) đến 5 (kém nhất) và những TCTD bị xếp từ bậc 3 trở lên sẽ phải tuân thủ kế hoạch khôi phục vốn nhất định đã được phê duyệt.