Luận văn thạc sĩ về tác động của các nhân tố lên giá chứng khoán tại Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động của các nhân tố lên giá chứng khoán, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Phạm Ngọc Tài
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Hữu Phước
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Nhân Tố Lên Giá Chứng Khoán
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.2. Bố cục luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN
• 2.1. Tác động của các nhân tố vĩ mô lên giá chứng khoán
• 2.1.1. Chỉ số sản xuất công nghiệp IPI và giá chứng khoán
• 2.1.2. Chỉ số giá tiêu dùng CPI và giá chứng khoán
• 2.1.3. Cung tiền M2 và giá chứng khoán
• 2.1.4. Tỷ giá và giá chứng khoán
• 2.1.5. Lãi suất và giá chứng khoán
• 2.1.6. Giá dầu và giá chứng khoán
• 2.1.7. Chỉ số chứng khoán Châu Á Thái Bình Dương MSCI EM và giá chứng khoán

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của nhân tố lên giá chứng khoán

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều biến động trong suốt 12 năm hoạt động. Sự phát triển của thị trường này không chỉ phản ánh tình hình kinh tế mà còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các yếu tố vĩ mô. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng có mối tương quan giữa các yếu tố như lãi suất, lạm phát, và cung tiền với giá chứng khoán. Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa, các yếu tố bên ngoài cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình giá cổ phiếu.

1.1. Tác động của yếu tố kinh tế vĩ mô lên giá chứng khoán

Các yếu tố kinh tế vĩ mô như chỉ số sản xuất công nghiệp, lạm phát, và lãi suất có ảnh hưởng lớn đến giá chứng khoán. Nghiên cứu của Chen và cộng sự (1986) đã chỉ ra rằng sự thay đổi trong các yếu tố này có thể giải thích biến động giá cổ phiếu. Cụ thể, khi nền kinh tế tăng trưởng, giá cổ phiếu thường có xu hướng tăng theo.

1.2. Mối liên hệ giữa chính sách tiền tệ và giá chứng khoán

Chính sách tiền tệ mở rộng có thể dẫn đến sự gia tăng cung tiền, từ đó làm tăng giá chứng khoán. Nghiên cứu của Bilson và cộng sự (2001) cho thấy rằng sự thay đổi trong cung tiền có khả năng giải thích tốt cho biến động giá cổ phiếu, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất giảm.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phân tích tác động

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về tác động của các nhân tố lên giá chứng khoán, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc xác định mối quan hệ chính xác giữa chúng. Các yếu tố như sự biến động của thị trường, tâm lý nhà đầu tư, và các yếu tố bên ngoài có thể làm phức tạp thêm vấn đề này.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu

Việc thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ về các yếu tố vĩ mô là một thách thức lớn. Nhiều nghiên cứu gặp khó khăn trong việc xác định thời gian và tần suất dữ liệu, điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả phân tích.

2.2. Tâm lý nhà đầu tư và ảnh hưởng đến giá chứng khoán

Tâm lý nhà đầu tư có thể tạo ra những biến động không lường trước được trên thị trường chứng khoán. Các yếu tố như sự lo lắng về lạm phát hay sự không chắc chắn về chính sách tiền tệ có thể dẫn đến những phản ứng thái quá từ phía nhà đầu tư.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của nhân tố lên giá chứng khoán

Để phân tích tác động của các nhân tố lên giá chứng khoán, nhiều phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng. Một trong những phương pháp phổ biến là mô hình hồi quy Vector Autoregression (VAR), cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến số cùng lúc.

3.1. Mô hình VAR và ứng dụng trong nghiên cứu

Mô hình VAR cho phép phân tích mối quan hệ động giữa các biến số vĩ mô và giá chứng khoán. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố như lãi suất, cung tiền, và chỉ số giá tiêu dùng có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu trong cả ngắn hạn và dài hạn.

3.2. Phân tích hồi quy và kết quả nghiên cứu

Kết quả từ mô hình hồi quy cho thấy rằng giá cổ phiếu chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các yếu tố vĩ mô. Cụ thể, lãi suất và chỉ số giá tiêu dùng có mối quan hệ nghịch biến với giá cổ phiếu, trong khi cung tiền có tác động tích cực.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố vĩ mô có tác động rõ rệt đến giá chứng khoán. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà đầu tư và các nhà hoạch định chính sách trong việc đưa ra quyết định đầu tư và điều chỉnh chính sách kinh tế.

4.1. Ứng dụng cho nhà đầu tư

Nhà đầu tư có thể sử dụng thông tin từ các nghiên cứu để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý hơn. Việc theo dõi các yếu tố vĩ mô như lãi suất và lạm phát có thể giúp nhà đầu tư dự đoán xu hướng giá cổ phiếu.

4.2. Đề xuất cho các nhà hoạch định chính sách

Các nhà hoạch định chính sách cần chú ý đến tác động của các yếu tố vĩ mô lên thị trường chứng khoán. Việc điều chỉnh chính sách tiền tệ và tài khóa có thể giúp ổn định thị trường và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về tác động của các nhân tố lên giá chứng khoán vẫn còn nhiều tiềm năng phát triển. Các yếu tố vĩ mô sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc định hình giá cổ phiếu trong tương lai. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn mối quan hệ này.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố như lãi suất, cung tiền, và chỉ số giá tiêu dùng có tác động lớn đến giá chứng khoán. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc theo dõi các yếu tố vĩ mô trong đầu tư.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn về tác động của các yếu tố bên ngoài như giá dầu và chỉ số chứng khoán quốc tế đến giá chứng khoán Việt Nam. Điều này sẽ giúp các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách có cái nhìn toàn diện hơn về thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua sự phát triển vượt bậc trong hơn một thập kỷ, từ 2 công ty niêm yết ban đầu đến 715 công ty vào cuối quý II năm 2012 trên hai sàn HOSE và HNX. Thị trường này không chỉ là kênh huy động vốn quan trọng mà còn là công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, các biến động kinh tế toàn cầu như khủng hoảng tài chính 2008, nợ công châu Âu 2011-2012 đã tác động mạnh đến giá chứng khoán, với mức giảm lên đến 65,7% trong năm 2008 và 27% năm 2011. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu phân tích tác động của các nhân tố vĩ mô trong nước và quốc tế đến giá chứng khoán Việt Nam, cụ thể là chỉ số VN-index trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh, trong giai đoạn từ tháng 12/2006 đến tháng 7/2012. Qua đó, nghiên cứu cung cấp cơ sở thực nghiệm cho các nhà đầu tư và hoạch định chính sách trong việc dự báo và điều chỉnh thị trường chứng khoán, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư và ổn định kinh tế vĩ mô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên mô hình Arbitrage Pricing Theory (APT) và mô hình Vector Autoregression (VAR) để phân tích mối quan hệ đa chiều giữa các biến vĩ mô và giá chứng khoán. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết danh mục tiền tệ: Giải thích tác động của cung tiền M2 đến giá chứng khoán thông qua ảnh hưởng lên lãi suất và thanh khoản thị trường.
• Lý thuyết mối quan hệ giữa lãi suất, lạm phát và giá chứng khoán: Mối quan hệ nghịch biến giữa lãi suất và giá cổ phiếu, đồng thời lạm phát được xem là nhân tố phức tạp ảnh hưởng đến thị trường.

Các khái niệm chính bao gồm: chỉ số sản xuất công nghiệp (IPI), chỉ số giá tiêu dùng (CPI), cung tiền M2, tỷ giá USD/VND, lãi suất huy động, giá dầu thô thế giới, chỉ số MSCI Châu Á Thái Bình Dương và chỉ số VN-index.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu tháng từ tháng 12/2006 đến tháng 7/2012 với 66 quan sát. Dữ liệu giá chứng khoán VN-index lấy từ công ty cổ phần truyền thông Việt Nam VCCorp, các biến vĩ mô trong nước từ Tổng cục Thống kê và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, biến quốc tế từ Bloomberg và IMF. Phương pháp phân tích chính là mô hình VAR nhằm xử lý mối quan hệ đa chiều giữa các biến, kết hợp với các kiểm định:

• Kiểm định tính dừng Augmented Dickey-Fuller (ADF) để tránh hồi quy giả mạo.
• Xác định độ trễ tối ưu bằng các tiêu chí AIC, SIC và kiểm định LM Test.
• Kiểm định đồng liên kết Johansen-Juselius để xác định mối quan hệ dài hạn.
• Kiểm định nhân quả Granger để xác định hướng tác động giữa các biến.
• Phân tích phân rã phương sai (Variance Decomposition) và hàm phản ứng đẩy (Impulse Response Function) để đánh giá tác động ngắn hạn và dài hạn của các cú sốc lên VN-index.

Cỡ mẫu 66 quan sát được chọn phù hợp với tần suất dữ liệu tháng và phạm vi thời gian nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tính dừng và đồng liên kết: Hầu hết các biến dừng ở sai phân bậc 1, ngoại trừ cung tiền M2 dừng ở chuỗi gốc. Kiểm định Johansen-Juselius cho thấy có 3 véc tơ đồng liên kết giữa VN-index và các biến vĩ mô ở mức ý nghĩa 5%.

2. Quan hệ nhân quả Granger: VN-index chịu tác động một chiều từ chỉ số sản xuất công nghiệp (IPI) và giá dầu thô (OIL). VN-index chỉ tác động một chiều đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Ngoài ra, có quan hệ nhân quả hai chiều giữa giá dầu thô và lãi suất, và các mối quan hệ nhân quả khác giữa các biến vĩ mô như MSCI đến OIL và IR, CPI đến IR và M2, tỷ giá đến CPI.

3. Kết quả hồi quy VAR: VN-index chịu ảnh hưởng tích cực từ giá dầu thô (độ trễ 2 kỳ), chỉ số MSCI Châu Á Thái Bình Dương và lãi suất (độ trễ 1 kỳ). Mối quan hệ nghịch biến được ghi nhận với lạm phát (CPI, độ trễ 2 kỳ) và giá dầu thô (độ trễ 1 kỳ). VN-index chỉ tác động trở lại yếu tố lạm phát, không ảnh hưởng đến các biến khác.

4. Phân rã phương sai và hàm phản ứng đẩy: Trong ngắn hạn (2 tháng), biến động VN-index chủ yếu do chính nó chiếm 88,24%, tiếp theo là lãi suất 4,45%. Trong dài hạn (12 tháng), VN-index chịu ảnh hưởng lớn từ chính nó (61,4%), giá dầu thô (14,8%), chỉ số MSCI (7%) và CPI (5%). Hàm phản ứng đẩy cho thấy VN-index phản ứng cùng chiều với cú sốc giá dầu, lãi suất và tỷ giá trong ngắn hạn, nhưng phản ứng ngược chiều với cú sốc chỉ số sản xuất công nghiệp và CPI.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, thể hiện mối quan hệ phức tạp giữa các biến vĩ mô và giá chứng khoán. Mối tương quan tích cực giữa VN-index với giá dầu thô và chỉ số MSCI phản ánh sự hội nhập ngày càng sâu của thị trường Việt Nam vào nền kinh tế thế giới. Mối quan hệ nghịch biến với lạm phát và lãi suất phù hợp với lý thuyết kinh tế và các nghiên cứu trước đây, cho thấy lạm phát cao và lãi suất tăng làm giảm sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán. Phân tích hàm phản ứng đẩy và phân rã phương sai minh họa rõ ràng tác động ngắn hạn và dài hạn của các biến, giúp nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về sự biến động của thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Điều hành chính sách tỷ giá ổn định: Duy trì tỷ giá ổn định để tạo niềm tin cho doanh nghiệp và nhà đầu tư, đồng thời thiết lập quỹ dự trữ bình ổn tỷ giá phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước và các doanh nghiệp nhà nước nhằm ứng phó kịp thời với biến động thị trường.

2. Kiềm chế lạm phát hiệu quả: Thực hiện các biện pháp kiểm soát giá các mặt hàng thiết yếu, giảm nhập siêu, khuyến khích sản xuất trong nước và giảm chi ngân sách để ổn định giá cả, từ đó tạo môi trường thuận lợi cho thị trường chứng khoán phát triển.

3. Gia tăng sản xuất công nghiệp: Đẩy mạnh phát triển các tập đoàn công nghiệp chủ lực, tăng cường xuất khẩu sản phẩm hoàn chỉnh, cải cách chính sách thu hút đầu tư nước ngoài và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hỗ trợ thị trường chứng khoán.

4. Điều hành lãi suất linh hoạt: Xây dựng lộ trình giảm mặt bằng lãi suất huy động và cho vay để giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp, đồng thời kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

5. Nâng cao chất lượng thị trường chứng khoán: Tăng cường cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, nâng cao tiêu chuẩn niêm yết, phát triển công cụ phái sinh, rút ngắn thời gian thanh toán, cải thiện công bố thông tin và tăng cường năng lực quản lý, giám sát thị trường.

6. Ứng dụng mô hình định lượng dự báo: Sử dụng mô hình VAR và các chỉ số vĩ mô để dự báo xu hướng giá chứng khoán, hỗ trợ nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác và kịp thời.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Nắm bắt được các nhân tố vĩ mô ảnh hưởng đến giá chứng khoán giúp họ xây dựng chiến lược đầu tư hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

2. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế: Thông tin về tác động của các biến vĩ mô đến thị trường chứng khoán hỗ trợ việc điều chỉnh chính sách tiền tệ, tỷ giá, lãi suất và kiểm soát lạm phát phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế.

3. Các nhà phân tích tài chính và chuyên gia nghiên cứu thị trường: Cung cấp cơ sở dữ liệu và mô hình phân tích đa chiều giúp họ đánh giá chính xác xu hướng thị trường và đưa ra các khuyến nghị đầu tư.

4. Sinh viên và học giả ngành kinh tế tài chính: Tài liệu tham khảo quý giá cho việc nghiên cứu sâu về mối quan hệ giữa các biến vĩ mô và thị trường chứng khoán tại thị trường mới nổi như Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Các nhân tố vĩ mô nào ảnh hưởng mạnh nhất đến giá chứng khoán Việt Nam?
   Giá dầu thô, chỉ số MSCI Châu Á Thái Bình Dương, lãi suất và chỉ số lạm phát (CPI) là những nhân tố có ảnh hưởng đáng kể đến VN-index, với tác động khác nhau trong ngắn hạn và dài hạn.

2. Mối quan hệ giữa lạm phát và giá chứng khoán như thế nào?
   Nghiên cứu cho thấy mối quan hệ nghịch biến giữa lạm phát và giá chứng khoán, tức khi lạm phát tăng cao, giá cổ phiếu có xu hướng giảm do chi phí vốn tăng và rủi ro đầu tư cao hơn.

3. Tại sao giá dầu thô lại ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán?
   Giá dầu là chi phí đầu vào quan trọng cho sản xuất; khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất tăng, làm giảm lợi nhuận doanh nghiệp và ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu. Tuy nhiên, trong một số giai đoạn, giá dầu tăng cũng phản ánh kỳ vọng kinh tế tích cực.

4. Mô hình VAR có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   Mô hình VAR cho phép phân tích mối quan hệ đa chiều và tương tác lẫn nhau giữa các biến vĩ mô và giá chứng khoán, đồng thời xử lý được các biến nội sinh và ngoại sinh trong cùng một hệ thống.

5. Làm thế nào nhà đầu tư có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu?
   Nhà đầu tư có thể theo dõi các biến vĩ mô như lãi suất, lạm phát, giá dầu và chỉ số MSCI để dự báo xu hướng thị trường, từ đó điều chỉnh danh mục đầu tư phù hợp với diễn biến kinh tế và thị trường.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định rõ mối quan hệ đa chiều giữa chỉ số VN-index và 7 biến vĩ mô quan trọng trong giai đoạn 2006-2012 tại Việt Nam.
• VN-index chịu ảnh hưởng tích cực từ giá dầu thô, chỉ số MSCI Châu Á Thái Bình Dương và lãi suất, đồng thời phản ứng nghịch biến với lạm phát và cung tiền.
• Có 3 véc tơ đồng liên kết dài hạn giữa VN-index và các biến vĩ mô, thể hiện sự gắn kết bền vững trong dài hạn.
• Phân tích hàm phản ứng đẩy và phân rã phương sai giúp làm rõ tác động ngắn hạn và dài hạn của các cú sốc kinh tế lên thị trường chứng khoán.
• Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao hiểu biết về tác động của các nhân tố vĩ mô tại thị trường mới nổi, hỗ trợ nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách trong việc dự báo và điều chỉnh thị trường.

Áp dụng các khuyến nghị chính sách và mô hình dự báo để nâng cao hiệu quả quản lý và đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------- PHẠM NGỌC TÀI TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ LÊN GIÁ CHỨNG KHOÁN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH, THÁNG 11 NĂM 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------- PHẠM NGỌC TÀI TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ LÊN GIÁ CHỨNG KHOÁN Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS BÙI HỮU PHƯỚC TP. HỒ CHÍ MINH, THÁNG 11 NĂM 2012 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CÁM ƠN ♥♥♥♥♥♥♥♥ Để hoàn thành bài nghiên cứu này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ phía thầy cô bạn bè và cả gia đình tôi. Và lời đầu tiên, tôi xin được gửi lời cảm ơn đến thầy Bùi Hữu Phước đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong việc nghiên cứu cũng như góp ý để bài nghiên cứu này hoàn thiện hơn. Bên cạnh đó tôi cũng xin được cám ơn các bạn bè đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong việc cung cấp tài liệu cũng như hỗ trợ, đóng góp ý kiến cho tôi trong suốt quá trình làm luận văn. Cám ơn các thầy cô đã tận tình truyền thụ các kiến thức giúp tôi thêm vững vàng trong cuộc sống cũng như công việc. Lời cuối cùng tôi xin được cám ơn gia đình tôi đã tạo điều kiện thuận lợi nhất để tôi học tập và hoàn tất luận văn nghiên cứu này. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN ♥♥♥♥♥♥♥♥ Tôi xin cam đoan rằng đay là công trình nghiên cứu của tôi với sự giúp đỡ của thầy hướng dẫn cũng như sự giúp đỡ của bạn bè, thầy cô và gia đình tôi. Số liệu thống kê và kết quả nghiên cứu bài luận văn này chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào cho tới thời điểm hiện nay.HCM, ngày 09 tháng 11 năm 2012 Tác giả Phạm Ngọc Tài TIEU LUAN MOI download : [e-mail] NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN . HCM, ngày …… tháng …… năm 2012 Giáo viên hướng dẫn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT . HCM, ngày …… tháng …… năm 2012 Hội đồng xét duyệt TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TTCK: Thị trường chứng khoán HOSE : Sở Giao Dịch Chứng Khoán Tp.Hồ Chí Minh HNX : Sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội NĐT: Nhà đầu tư TSSL: Tỷ suất sinh lợi của chứng khoán CSG: Chỉ số giá chứng khoán ADF: Augmented Dickey-Fuller CPI: Chỉ số giá tiêu dùng VAR: Vector Autoregression model GOS: Tổng cục thống kê Việt Nam SBV: Ngân hàng nhà nước Việt Nam BVSC: công ty cổ phần chứng khoán Bảo Việt IMF: Quỹ tiền tệ quốc tế IPI: Chỉ số sản xuất công nghiệp USD: đô la Mỹ VN: Việt Nam VND: Việt Nam đồng AIC: Akaike Info Criteria SIC : Schwarz information criterion LM Test : Residual Serial Correlation LM Tests TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4.1: Tổng hợp các biến sử dụng trong nghiên cứu Bảng 4.2: Tổng hợp các biến sử dụng trong mô hình Bảng 5.1: Thống kê mô tả các biến được sử dụng trong nghiên cứu Bảng 5.2: Kết quả kiểm định Unit root ADF Bảng 5.3: Xác định độ trễ tối ưu Bảng 5.4: Kết quả kiểm định LM Test Bảng 5.5: Kết quả kiểm tra đồng liên kết cho từng cặp biến Bảng 5.6: Kết quả kiểm định đồng liên kết Johansen-Juselius Bảng 5.7: Phương trình đồng liên kết, cân bằng trong dài hạn Bảng 5.8: Kết quả kiểm định nhân quả Granger Bảng 5.9: Kết quả hồi quy theo VAR giữa các biến vĩ mô và VN-index Bảng 5.10: Tóm tắt phương trình hồi quy giữa các biến vĩ mô và VN-index Bảng 5.11: Phân rã phương sai thay đổi VN-index DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1: Diễn biến thị trường chứng khoán Việt Nam và ảnh hưởng các yếu tố vĩ mô từ năm 2007- nay Hình 3.1: Biến động nhân tố chỉ số sản xuất công nghiệp và chỉ số VN-index Hình 3.2: Biến động nhân tố chỉ số giá tiêu dùng và chỉ số VN-index Hình 3.3: Biến động nhân tố cung tiền và chỉ số VN-index Hình 3.4: Biến động nhân tố tỷ giá hối đoái và chỉ số VN-index Hình 3.5: Biến động nhân tố lãi suất và chỉ số VN-index Hình 3.6: Biến động nhân tố giá dầu và chỉ số VN-index Hình 3.7: Biến động nhân tố chỉ số chứng khoán Châu Á Thái Bình Dương MSCI EM và chỉ số VN-index Hình 5.1: Kiểm định Variance Decomposition TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 TÓM TẮT Đã có rất nhiều bài nghiên cứu về tác động của các nhân tố vĩ mô lên giá chứng khoán ở các thị trường trên thế giới. Từ những nghiên mở đầu của việc ứng dụng mô hình Arbitrage Pricing Theory (APT) của Chen, N. và cộng sự (1986) tại thị trường Mỹ. Các nghiên cứu đã dần mở rộng ra ở các thị trường khác nhau: thị trường các nước phát triển, thị trường các nước đang phát triển và cả thị trường các nước mới nổi. Và bài nghiên cứu này cũng nhằm tìm kiếm thêm một minh chứng thực nghiệm tại một thị trường mới nổi là Việt Nam về mối tương quan giữa 7 biến vĩ mô là các biến: chỉ tiêu hoạt động kinh tế, chỉ số giá tiêu dùng, cung tiền, giá dầu, tỷ giá, lãi suất, chỉ số MSCI Châu Á Thái Bình Dương với biến CSG chứng khoán VN-index. Tầng suất lấy dữ liệu theo tháng và thời gian thực hiện nghiên cứu là từ tháng 12/2006-7/2012. Bằng việc sử dụng mô hình hồi qui Vector autoregression (VAR) đã cho chúng ta kết quả là biến CSG VN-index chịu ảnh hưởng bới các nhân tố độ trễ CSG VN-index, giá dầu thô – OIL, chỉ số MSCI Châu Á Thái Bình Dương- MSCI, lãi suất – IR, chỉ số lạm phát – CPI. Và CSG VN-Index chỉ tác động đến chỉ số lạm phát. Bằng kiểm định phân rã phương sai (Variance Decomposition) cho chúng ta kết quả là trong cả ngắn hạn và dài hạn thì biến động của CSG VN- index được giải thích chủ yếu là biến động của chính bản thân. Kết quả của hàm phản ứng đẩy(Impulse Response Function) cho chúng ta thấy rằng CSG VN-index phản ứng trong ngắn hạn cùng chiều với cú sốc của dầu lửa, lãi suất và tỷ giá và phản ứng trái chiều với cú sốc chỉ số sản xuất công nghiệp, chỉ số giá tiêu dùng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ LÊN GIÁ CHỨNG KHOÁN 1. GIỚI THIỆU Với 12 năm hoạt động từ khi thành lập đến nay, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể. Từ lúc ban đầu chỉ có 2 công ty niêm yết trên sàn HOSE thì tính đến cuối quí II năm 2012 thì có 715 công ty đang niêm yết tại 2 sàn. Thị trường chứng khoán trở thành một trong những kênh huy động vốn ngày càng quan trọng của nền kinh tế, đặc biệt là các công ty niêm yết trên các sàn HOSE, HNX và cả UPCOM. Ngoài ra, thị trường chứng khoán cũng là một công cụ giúp cho các nhà hoạch định chiến lược thực hiện các chính sách kinh tế tài chính, điều tiết nền kinh tế theo đúng định hướng mục tiêu kinh tế của từng thời kì. Mối tương quan giữa nền kinh tế và thị trường vốn ngày càng mật thiết, trong đó các yếu tố vĩ mô được xem là “nút thắt” đối với dòng tiền vào ra thị trường chứng khoán. Trong thực tế năm 2008 cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam, lãi suất cho vay tăng lên mức kỷ lục gần 24%, lạm phát (yoy) tháng 6 đạt mức 19.87%, thị trường chứng khoán giảm 65.7% cùng với sự sụt giảm dòng tiền thị trường khi giá trị giao dịch có lúc chỉ đạt hơn 200 tỷ đồng. Năm 2009, nền kinh tế thế giới phục hồi khi chính phủ các nước thực hiện các gói kích cầu, lượng cung tiền gia tăng giúp thị trường chứng khoán phục hồi 57. Năm 2011, nền kinh tế thế giới trở nên bất ổn với vấn đề nợ công Châu Âu, giá hàng hóa thế giới tăng mạnh, giá vàng đạt đỉnh hơn 1.950 USD/oz, cùng các biện pháp thắt chặt tiền tệ kiềm chế lạm phát, thị trường chứng khoán sụt giảm 27. Tiếp tục những khó khăng do khủng hoảng nợ công ở Châu Âu trong những tháng đầu năm 2012, tuy cả năm kế hoạch đề ra là tăng tín dụng khoảng 15-17%, nhưng thực tế 6 tháng đầu năm không tăng, mà cho đến tháng 5 vẫn còn âm so với cuối năm 2011, lợi nhuận của một số ngân hàng giảm, nhiều chi nhánh ngân hàng báo lỗ. Ở các doanh nghiệp sản xuất thì hàng tồn kho tăng mạnh trong khi đó sức mua giảm sút trên thị trường. Tất cả những khó khăn đó cũng đã tác động mạnh đến thị trường TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 12 chứng khoán Việt Nam trong tháng 5, tháng 6 với mức giảm hơn 20% so với đầu năm. Nguồn: Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh và tổng hợp Hình 1.1: Diễn biến thị trường chứng khoán Việt Nam và ảnh hưởng các yếu tố vĩ mô từ năm 2007- nay Từ những quan sát thực tiễn và đã có rất nhiều bài nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra rằng có mối tương quan giữa các biến số vĩ mô và TTCK. Các nghiên cứu của Chen, N. và cộng sự (1986) ở các nước đã phát triển đã thấy các nhân tố sản lượng công nghiệp, lạm phát, lãi suất, cung tiền có một ý nghĩa quan trọng giải thích giá cổ phiếu. Trong khi đó các nghiên cứu của Menike, L. (2006) ở Sri Lanka đã cho thấy rằng 27/34 công ty được chọn đã có được khả năng giải thích cao ( R 2 lớn hơn 50%) bởi tác động của 4 nhân tố vĩ mô (cung tiền, tỷ giá, lạm phát, lãi suất) lên giá cổ phiếu. và cộng sự (2009); Thaker, M., và cộng sự (2009) đã tìm thấy một mối tương quan mạnh trong biến tỷ giá với giá chứng khoán ở Karachi Stock Exchange Pakistan và Kuala Lumpur Malaysia. Các nhân tố vĩ mô ở các quốc gia các vùng miền khác nhau sẽ có nhưng ảnh hưởng khác nhau lên thị trường chứng khoán. Vậy liệu ở Việt Nam thì các nhân tố vĩ mô có ảnh hưởng đến giá TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 13 chứng khoán hay không? Các ảnh hưởng này có mối tương quan có giống như ở các quốc gia đã phát triển và đang phát triển không? Đó là lý do đề tài “ Tác động của các nhân tố lên giá chứng khoán” ra đời nhằm đóng góp thêm những luận cứ mới ở một quốc gia mới nổi như Việt Nam.