Tác động của kiều hối đến hành vi hộ gia đình: Nghiên cứu trường hợp tại 12 tỉnh nông thôn Việt Nam

Nghiên cứu tác động của kiều hối đến hành vi hộ gia đình tại 12 tỉnh nông thôn Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về kinh tế địa phương.

• Tác giả: Nguyễn Ngô Phương Diệp
• Người hướng dẫn: Dr. Phạm Thị Thu Trà
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Tác động của kiều hối đến hành vi hộ gia đình tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• ACKNOWLEDGMENT
• ABBREVIATIONS
• ABSTRACT
• 1. CHAPTER I: INTRODUCTION
• 1.1. Problem Statement
• 1.2. Research Objective
• 1.3. Research Question
• 1.4. Scope
• 1.5. Data
• 1.6. Methodology
• 1.7. Thesis outline
• 2. CHAPTER II: THEORETICAL FRAMEWORK
• 2.1. Relevant concepts and broader issues of concern
• 2.2. Literature of migration and remittances
• 2.3. Literature review: Remittances, income, savings, asset, insurance and borrowing
• 2.4. Summary of literature review
• 3. CHAPTER III: RESEARCH METHODOLOGY
• 3.1. Propensity Score Matching
• 3.1.1. Assumptions of PSM method
• 3.1.2. Model Specification of Propensity Score Matching
• 3.2. Difference in Difference (DD) Method
• 3.2.1. Model of this study
• 3.3. Combining PSM with DID methods
• 4. CHAPTER IV: EMPIRICAL ANALYSIS
• 4.1. Descriptive Analysis of the Sample
• 4.1.1. Propensity score matching (PSM) model
• 4.1.2. Combining PSM Method and DID Method
• 5. CHAPTER V: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS
• 5.1. Limitations and suggestions for further researches
• REMITTANCES DEFINED IN BALANCE OF PAYMENT OF INTERNATIONAL MONETARY FUND
• PROPENSITY SCORE MATCHING METHOD
• DIFFERENCE IN DIFFERENCE METHOD
• PSM AND DID METHODS

Tóm tắt

I. Kiều hối Việt Nam Tổng quan và tác động đến hộ gia đình

Trong những thập kỷ qua, kiều hối ngày càng tăng đã trở thành một hiện tượng đặc biệt ở các nước đang phát triển, bao gồm cả Việt Nam. Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Thế giới, kiều hối đã tăng nhanh chóng trong những thập kỷ qua. Năm 1990, dòng kiều hối toàn cầu là 68 tỷ đô la Mỹ, tăng lên 131 tỷ đô la Mỹ vào năm 2000 và 440 tỷ đô la Mỹ vào năm 2010 (Hình 1). Đây là một nguồn vốn bên ngoài quan trọng góp phần vào tăng trưởng và phát triển kinh tế, cũng như giảm nghèo của các hộ gia đình ở các nước đang phát triển. Các nghiên cứu đã chỉ ra tác động tích cực hoặc tiêu cực của kiều hối đến thu nhập, tài sản, vay mượn và tiết kiệm, cung cấp bằng chứng thực nghiệm ở các nước đang phát triển.

1.1. Kiều hối Định nghĩa và vai trò trong kinh tế học phát triển

Theo Maimbo và Ratha (2005) và Jeffrey H. Cohen et al (2012), kiều hối là những chuyển giao kinh tế từ người nhập cư về nước và cho hộ gia đình của họ. Adams (1991) đề cập đến kiều hối quốc tế là tiền và hàng hóa gửi cho gia đình bởi những cá nhân làm việc ở nước ngoài và kiều hối có ảnh hưởng đáng kể đến cán cân thanh toán ở các quốc gia nhận kiều hối. Ngoài ra, Adams và Page (2003), Anne Harrison (2004) và Jens Reinke (2007) trình bày kiều hối của người lao động là một số giao dịch bắt nguồn từ các cá nhân sống hoặc làm việc ở nước ngoài hoặc liên quan đến việc di cư của họ.

1.2. Thực trạng kiều hối tại Việt Nam Nguồn vốn quan trọng

Kể từ chính sách “Đổi mới” năm 1986 và cải cách theo định hướng thị trường triệt để hơn năm 1989, Việt Nam đã được coi là quốc gia có tăng trưởng kinh tế cao. Tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội trung bình ở Việt Nam là 7%. Các yếu tố đóng góp vào tăng trưởng kinh tế bao gồm vốn, lao động và Tổng năng suất các yếu tố (TFP), trong đó vốn chiếm hơn năm mươi phần trăm. Có hai loại vốn như đầu tư nước ngoài và đầu tư trong nước. Đầu tư nước ngoài bao gồm Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), và đầu tư trong nước có nguồn gốc từ tiết kiệm của hộ gia đình, doanh nghiệp và chính phủ. Tiết kiệm hộ gia đình là nguồn chính của đầu tư trong nước và một phần tiết kiệm hộ gia đình bắt nguồn từ kiều hối.

II. Vấn đề và thách thức Kiều hối ảnh hưởng như thế nào

Mặc dù kiều hối mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tiềm ẩn những thách thức. Việc phụ thuộc quá nhiều vào kiều hối có thể dẫn đến sự trì trệ trong phát triển các ngành kinh tế khác. Bên cạnh đó, kiều hối có thể làm tăng lạm phát và biến động tỷ giá hối đoái. Quan trọng hơn, cần phải xem xét tác động của kiều hối đến hành vi của hộ gia đình, đặc biệt là ở các vùng nông thôn Việt Nam. Liệu kiều hối có thực sự cải thiện mức sống, thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư vào giáo dục và y tế, hay lại tạo ra sự ỷ lại và giảm động lực làm việc?

2.1. Rủi ro và bất ổn Tác động vĩ mô của kiều hối

Theo Ngân hàng Thế giới (2011), Việt Nam được xếp hạng trong top 20 quốc gia nhận kiều hối trên thế giới và thứ hai ở Đông Á & Thái Bình Dương sau Philippines. Dòng kiều hối vào Việt Nam đã tăng từ 1,34 tỷ đô la Mỹ năm 2000 lên 8,6 tỷ đô la Mỹ năm 2011. So với Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) ở Việt Nam, kiều hối đã tăng nhanh hơn và cao hơn ODA kể từ năm 2002 đến nay, và kiều hối cao hơn Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào năm 2010 và 2011 (Hình 1). Kiều hối tăng lên hàng năm và trở thành một nguồn tài chính ổn định cho bình ổn thu nhập, cũng như tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển và Việt Nam nói riêng, trong những thập kỷ qua.

2.2. Ảnh hưởng xã hội Kiều hối và bất bình đẳng

Dòng kiều hối vào Việt Nam có nguồn gốc từ hai nguồn bao gồm người nhập cư Việt Nam và xuất khẩu lao động. Trước năm 2000, Việt Nam nhận kiều hối từ người Việt Nam nhập cư vào Hoa Kỳ từ năm 1971 đến năm 2001 (Wade D. Kể từ năm 1994, kiều hối đã được gửi bởi công nhân Việt Nam ở các nước phát triển. Xuất khẩu lao động ở Việt Nam là chính sách của Chính phủ; đặc biệt, Luật và các quy định khuyến khích xuất khẩu lao động cho các mục đích như tạo việc làm, ổn định an sinh xã hội, nâng cao mức sống và giảm nghèo ở các tỉnh của Việt Nam.

III. Nghiên cứu tác động Phương pháp tiếp cận và dữ liệu

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp đánh giá tác động để phân tích tác động của kiều hối đến hành vi của các hộ gia đình nhận kiều hối ở nông thôn Việt Nam. Dữ liệu được sử dụng là từ cuộc khảo sát Hộ gia đình tiếp cận nguồn lực Việt Nam (VARHS) trong các năm 2006, 2008 và 2010. Phương pháp PSM (Propensity Score Matching), DID (Difference in Difference) và kết hợp PSM - DID được sử dụng để so sánh các hộ gia đình nhận kiều hối và không nhận kiều hối. Các biến số như thu nhập, tiêu dùng, đầu tư, tiết kiệm, vay mượn, giáo dục, y tế và lao động được sử dụng để đo lường hành vi của hộ gia đình.

3.1. Phương pháp PSM Giảm thiểu sai lệch lựa chọn

Mục tiêu nghiên cứu này xem xét mối liên hệ của kiều hối và ảnh hưởng của nó đối với các hộ gia đình nhận kiều hối ở nông thôn Việt Nam. Dựa trên các tài liệu tham khảo và bằng chứng thực nghiệm này, mục đích của nghiên cứu này xem xét mối liên hệ của kiều hối và ảnh hưởng của nó đối với các hộ gia đình nhận kiều hối ở nông thôn Việt Nam, dựa trên so sánh giữa các hộ gia đình có và không có kiều hối. Bằng cách áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế và dựa trên dữ liệu thu thập được, luận văn sau đó sẽ đề xuất các khuyến nghị liên quan đến cách sử dụng kiều hối để cải thiện điều kiện sống ở các hộ gia đình nông thôn.

3.2. Phương pháp DID Đánh giá tác động theo thời gian

Với mục tiêu này, chúng tôi đã chọn bộ dữ liệu Khảo sát Hộ gia đình tiếp cận nguồn lực Việt Nam (VARHS) vào các năm 2006, 2008 và 2010. VARHS đã được thiết kế để cung cấp thông tin do Tổng cục Thống kê (GSP) thu thập theo Khảo sát Mức sống Hộ gia đình Việt Nam (VHLSS) hai năm một lần. Bộ dữ liệu VARHS đã được Viện Khoa học Lao động và Xã hội, đơn vị trực thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội khảo sát tại mười hai tỉnh nông thôn của Việt Nam bao gồm: Hà Tây, Lào Cai, Phú Thọ, Lai Châu, Điện Biên, Nghệ An, Quảng Nam, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng và Long An.

IV. Kết quả và thảo luận Tác động thực tế của kiều hối

Kết quả nghiên cứu cho thấy kiều hối có tác động tích cực đến thu nhập và mức sống của hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam. Các hộ gia đình nhận kiều hối có xu hướng chi tiêu nhiều hơn cho giáo dục, y tế và đầu tư vào sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, kiều hối cũng có thể làm giảm động lực làm việc và tăng sự phụ thuộc vào nguồn thu nhập bên ngoài. Cần có các chính sách hỗ trợ để khuyến khích các hộ gia đình sử dụng kiều hối một cách hiệu quả và bền vững.

4.1. Kiều hối và tiêu dùng Thay đổi hành vi chi tiêu

Nghiên cứu này được thực hiện để tìm ra ảnh hưởng của kiều hối đối với các hộ gia đình nhận kiều hối bằng cách so sánh với các hộ gia đình không nhận kiều hối ở các tỉnh miền Bắc, miền Trung và miền Nam của Việt Nam. Phân tích mô tả đã được áp dụng để khám phá các hộ gia đình nhận kiều hối được khảo sát vào các năm 2006, 2008 và 2010. Chúng tôi đã sử dụng các mô hình Phù hợp điểm xu hướng (PSM), Chênh lệch trong chênh lệch (DID) và PSM kết hợp với Chênh lệch trong chênh lệch được thực hiện bằng hồi quy OLS và mô hình hiệu ứng cố định (FEM) để giải thích các ảnh hưởng khác nhau của kiều hối đối với các hộ gia đình nhận kiều hối và không nhận kiều hối.

4.2. Kiều hối và đầu tư Thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương

Theo Adams (1991) kiều hối quốc tế là tiền và hàng hóa gửi cho gia đình bởi những cá nhân làm việc ở nước ngoài và kiều hối có ảnh hưởng đáng kể đến cán cân thanh toán ở các quốc gia nhận kiều hối. Bên cạnh đó, Adams và Page (2003), Anne Harrison (2004) và Jens Reinke (2007) trình bày kiều hối của người lao động là một số giao dịch bắt nguồn từ các cá nhân sống hoặc làm việc ở nước ngoài hoặc liên quan đến việc di cư của họ.

V. Chính sách Kiều hối Đề xuất để tối ưu hóa tác động kinh tế

Để tối đa hóa lợi ích và giảm thiểu rủi ro liên quan đến kiều hối, cần có các chính sách phù hợp. Các chính sách này nên tập trung vào việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển tiền, khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất, nâng cao trình độ giáo dục và kỹ năng lao động, và tăng cường hệ thống an sinh xã hội. Đồng thời, cần có các biện pháp để kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá hối đoái.

5.1. Nâng cao năng lực Giáo dục tài chính cho hộ gia đình

Kể từ chính sách “Đổi mới” năm 1986 và cải cách theo định hướng thị trường triệt để hơn năm 1989, Việt Nam đã được coi là quốc gia có tăng trưởng kinh tế cao. Tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội trung bình ở Việt Nam là 7%. Các yếu tố đóng góp vào tăng trưởng kinh tế bao gồm vốn, lao động và Tổng năng suất các yếu tố (TFP), trong đó vốn chiếm hơn năm mươi phần trăm. Có hai loại vốn như đầu tư nước ngoài và đầu tư trong nước. Đầu tư nước ngoài bao gồm Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), và đầu tư trong nước có nguồn gốc từ tiết kiệm của hộ gia đình, doanh nghiệp và chính phủ. Tiết kiệm hộ gia đình là nguồn chính của đầu tư trong nước và một phần tiết kiệm hộ gia đình bắt nguồn từ kiều hối.

5.2. Tạo môi trường thuận lợi Giảm chi phí chuyển tiền

Theo Ngân hàng Thế giới (2011), Việt Nam được xếp hạng trong top 20 quốc gia nhận kiều hối trên thế giới và thứ hai ở Đông Á & Thái Bình Dương sau Philippines. Dòng kiều hối vào Việt Nam đã tăng từ 1,34 tỷ đô la Mỹ năm 2000 lên 8,6 tỷ đô la Mỹ năm 2011. So với Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) ở Việt Nam, kiều hối đã tăng nhanh hơn và cao hơn ODA kể từ năm 2002 đến nay, và kiều hối cao hơn Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào năm 2010 và 2011 (Hình 1). Kiều hối tăng lên hàng năm và trở thành một nguồn tài chính ổn định cho bình ổn thu nhập, cũng như tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển và Việt Nam nói riêng, trong những thập kỷ qua.

VI. Tương lai Kiều hối Xu hướng và khuyến nghị nghiên cứu sâu hơn

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, kiều hối dự kiến sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế và xã hội của Việt Nam. Cần có các nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về tác động của kiều hối đến các khía cạnh khác nhau của đời sống hộ gia đình, cũng như để đánh giá hiệu quả của các chính sách liên quan đến kiều hối. Các nghiên cứu này nên tập trung vào việc sử dụng các phương pháp phân tích định lượng và định tính tiên tiến, cũng như sử dụng dữ liệu đa dạng và có độ tin cậy cao.

6.1. Nghiên cứu định tính Khám phá sâu hơn về hành vi hộ gia đình

Dòng kiều hối vào Việt Nam có nguồn gốc từ hai nguồn bao gồm người nhập cư Việt Nam và xuất khẩu lao động. Trước năm 2000, Việt Nam nhận kiều hối từ người Việt Nam nhập cư vào Hoa Kỳ từ năm 1971 đến năm 2001 (Wade D. Kể từ năm 1994, kiều hối đã được gửi bởi công nhân Việt Nam ở các nước phát triển. Xuất khẩu lao động ở Việt Nam là chính sách của Chính phủ; đặc biệt, Luật và các quy định khuyến khích xuất khẩu lao động cho các mục đích như tạo việc làm, ổn định an sinh xã hội, nâng cao mức sống và giảm nghèo ở các tỉnh của Việt Nam.

6.2. Phân tích chính sách Đánh giá hiệu quả của các biện pháp

Mục tiêu nghiên cứu này xem xét mối liên hệ của kiều hối và ảnh hưởng của nó đối với các hộ gia đình nhận kiều hối ở nông thôn Việt Nam. Dựa trên các tài liệu tham khảo và bằng chứng thực nghiệm này, mục đích của nghiên cứu này xem xét mối liên hệ của kiều hối và ảnh hưởng của nó đối với các hộ gia đình nhận kiều hối ở nông thôn Việt Nam, dựa trên so sánh giữa các hộ gia đình có và không có kiều hối. Bằng cách áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế và dựa trên dữ liệu thu thập được, luận văn sau đó sẽ đề xuất các khuyến nghị liên quan đến cách sử dụng kiều hối để cải thiện điều kiện sống ở các hộ gia đình nông thôn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong những thập kỷ qua, dòng kiều hối toàn cầu đã tăng trưởng mạnh mẽ, từ 68 tỷ USD năm 1990 lên khoảng 440 tỷ USD năm 2010, trở thành nguồn vốn ổn định và quan trọng đối với các nước đang phát triển. Việt Nam là một trong những quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới, với lượng kiều hối tăng từ 1,34 tỷ USD năm 2000 lên 8,6 tỷ USD năm 2011, vượt qua cả nguồn vốn ODA và FDI trong nhiều năm gần đây. Chính sách xuất khẩu lao động của Việt Nam từ năm 1986 đã mở rộng dòng kiều hối từ các thành phố lớn đến các vùng nông thôn, góp phần giảm nghèo và cải thiện điều kiện sống cho các hộ gia đình nông thôn.

Nghiên cứu này tập trung phân tích ảnh hưởng của kiều hối đến hành vi của các hộ gia đình nhận kiều hối tại 12 tỉnh nông thôn thuộc ba miền Bắc, Trung, Nam Việt Nam trong giai đoạn 2006-2010. Mục tiêu cụ thể là đánh giá tác động của kiều hối đến thu nhập, tiết kiệm, tài sản, bảo hiểm và vay mượn của các hộ gia đình, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng kiều hối trong phát triển kinh tế nông thôn. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các tỉnh Hà Tây, Lào Cai, Phú Thọ, Lai Châu, Điện Biên, Nghệ An, Quảng Nam, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng và Long An, dựa trên dữ liệu khảo sát VARHS của Viện Lao động và Xã hội.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chính sách xuất khẩu lao động và tận dụng nguồn kiều hối để thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách và các tổ chức liên quan trong việc tối ưu hóa nguồn lực này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế về di cư và kiều hối, bao gồm:

• Lý thuyết Tân cổ điển: Di cư xảy ra do sự chênh lệch về thu nhập giữa các vùng, dẫn đến cân bằng thị trường lao động và dòng vốn ngược chiều từ các nước giàu sang các nước nghèo qua kiều hối.

• Lý thuyết Kinh tế học Lao động Mới (NELM): Quyết định di cư không chỉ dựa trên cá nhân mà là quyết định của hộ gia đình nhằm đa dạng hóa nguồn thu nhập và giảm rủi ro thu nhập thông qua kiều hối như một hình thức bảo hiểm thu nhập.

• Lý thuyết Mạng xã hội: Kiều hối được xem là nguồn lực trong mạng lưới xã hội, chịu ảnh hưởng bởi các mối quan hệ gia đình, văn hóa và nghĩa vụ xã hội.

Các khái niệm chính bao gồm: kiều hối (theo định nghĩa của IMF), thu nhập hộ gia đình, tiết kiệm, tài sản, bảo hiểm và vay mượn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp từ Bộ dữ liệu Vietnam Access to Resources Household Survey (VARHS) năm 2006, 2008 và 2010, khảo sát 12 tỉnh nông thôn với tổng mẫu khoảng 1.059 hộ gia đình. Phương pháp phân tích chính gồm:

• Propensity Score Matching (PSM): So sánh các hộ nhận kiều hối (nhóm điều trị) với các hộ không nhận (nhóm đối chứng) có đặc điểm tương đồng nhằm giảm thiểu sai số chọn mẫu và đánh giá tác động trung bình của kiều hối.

• Difference in Difference (DID): Phân tích biến đổi theo thời gian giữa hai nhóm để xác định tác động của kiều hối trong các giai đoạn 2006-2008 và 2008-2010.

• Kết hợp PSM và DID: Tăng cường độ tin cậy của kết quả bằng cách kết hợp hai phương pháp trên.

Các biến kiểm soát bao gồm đặc điểm hộ gia đình như số thành viên, giới tính và tuổi của chủ hộ, khu vực sinh sống, dân tộc, trình độ sử dụng tiếng Việt, điều kiện nhà ở, nguồn nước, và các đặc điểm kinh tế xã hội khác. Phân tích được thực hiện trên phần mềm Stata với các mô hình hồi quy OLS và mô hình hiệu ứng cố định (FEM).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của kiều hối đến thu nhập hộ gia đình: Kết quả PSM cho thấy các hộ nhận kiều hối có thu nhập trung bình cao hơn khoảng 15-20% so với các hộ không nhận. Phân tích DID xác nhận trong giai đoạn 2006-2010, thu nhập của nhóm nhận kiều hối tăng trung bình 12% so với nhóm đối chứng.

2. Kiều hối thúc đẩy tích lũy tiết kiệm và tài sản: Hộ nhận kiều hối có mức tiết kiệm tăng khoảng 10-14% và giá trị tài sản tăng 8-11% so với nhóm không nhận. Kết quả này được củng cố bởi mô hình kết hợp PSM-DID, cho thấy kiều hối góp phần nâng cao khả năng tích lũy của hộ gia đình.

3. Ảnh hưởng đến vay mượn và bảo hiểm: Hộ nhận kiều hối giảm mức vay mượn trung bình khoảng 7-9% so với nhóm không nhận, đồng thời tăng chi tiêu cho bảo hiểm khoảng 5-6%. Điều này cho thấy kiều hối giúp hộ gia đình giảm phụ thuộc vào tín dụng và tăng cường khả năng tự bảo vệ tài chính.

4. Sự khác biệt theo vùng miền: Tác động của kiều hối ở các tỉnh miền Bắc và miền Trung có xu hướng mạnh hơn so với miền Nam, phản ánh sự khác biệt về điều kiện kinh tế và chính sách hỗ trợ lao động xuất khẩu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các phát hiện trên là do kiều hối cung cấp nguồn vốn ổn định, giúp các hộ gia đình tăng thu nhập, từ đó có điều kiện tích lũy tài sản và tiết kiệm. Việc giảm vay mượn cũng phản ánh khả năng tài chính được cải thiện, giảm áp lực nợ nần. Kết quả phù hợp với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam và các nước đang phát triển khác, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của kiều hối trong phát triển kinh tế nông thôn.

Biểu đồ so sánh thu nhập và tiết kiệm trung bình giữa hai nhóm hộ gia đình qua các năm có thể minh họa rõ nét sự khác biệt này. Bảng số liệu chi tiết về mức tăng trưởng thu nhập, tiết kiệm, tài sản, bảo hiểm và vay mượn cũng hỗ trợ cho phân tích định lượng.

Tuy nhiên, sự khác biệt theo vùng miền cho thấy cần có chính sách phù hợp để tận dụng tối đa nguồn kiều hối, đồng thời khắc phục các hạn chế về cơ sở hạ tầng và dịch vụ tài chính tại các địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách hỗ trợ lao động xuất khẩu: Cần mở rộng và nâng cao chất lượng đào tạo kỹ năng cho lao động xuất khẩu nhằm tăng thu nhập và ổn định dòng kiều hối, đặc biệt tập trung vào các tỉnh miền Trung và miền Bắc trong vòng 3-5 năm tới.

2. Phát triển các sản phẩm tài chính phù hợp với hộ nhận kiều hối: Khuyến khích các tổ chức tín dụng xây dựng các gói vay ưu đãi, tiết kiệm và bảo hiểm dành riêng cho hộ gia đình nhận kiều hối nhằm tăng cường tích lũy và giảm rủi ro tài chính, thực hiện trong 2 năm tới với sự phối hợp của Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại.

3. Xây dựng hệ thống thông tin và tư vấn sử dụng kiều hối hiệu quả: Triển khai các chương trình truyền thông, tư vấn về quản lý tài chính và đầu tư cho hộ nhận kiều hối tại các địa phương, nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng nguồn vốn này, thực hiện trong vòng 1-2 năm.

4. Tăng cường hợp tác liên ngành trong quản lý và sử dụng kiều hối: Các cơ quan quản lý lao động, tài chính và phát triển nông thôn cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng chính sách đồng bộ, hỗ trợ hộ nhận kiều hối phát triển kinh tế bền vững, ưu tiên trong kế hoạch phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2024-2028.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và điều chỉnh chính sách xuất khẩu lao động, quản lý và sử dụng kiều hối hiệu quả nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

2. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Thông tin về hành vi tài chính của hộ nhận kiều hối giúp thiết kế sản phẩm tín dụng, tiết kiệm và bảo hiểm phù hợp, nâng cao khả năng phục vụ nhóm khách hàng này.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế phát triển: Luận văn cung cấp dữ liệu thực nghiệm và phương pháp phân tích hiện đại, góp phần mở rộng hiểu biết về tác động của kiều hối tại Việt Nam.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan phát triển quốc tế: Kết quả nghiên cứu hỗ trợ trong việc thiết kế các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn, giảm nghèo dựa trên nguồn lực kiều hối.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiều hối ảnh hưởng như thế nào đến thu nhập của hộ gia đình nông thôn?
   Kiều hối giúp tăng thu nhập trung bình của hộ gia đình nhận khoảng 15-20% so với hộ không nhận, góp phần giảm nghèo và cải thiện điều kiện sống.

2. Hộ nhận kiều hối có xu hướng tiết kiệm và tích lũy tài sản nhiều hơn không?
   Có, nghiên cứu cho thấy hộ nhận kiều hối tăng tiết kiệm khoảng 10-14% và tích lũy tài sản tăng 8-11%, nhờ nguồn vốn ổn định từ kiều hối.

3. Kiều hối có giúp giảm mức vay mượn của hộ gia đình không?
   Đúng, hộ nhận kiều hối giảm vay mượn trung bình 7-9%, giảm áp lực nợ nần và tăng khả năng tự chủ tài chính.

4. Tác động của kiều hối có khác biệt giữa các vùng miền không?
   Có, tác động mạnh hơn ở các tỉnh miền Bắc và miền Trung so với miền Nam, do điều kiện kinh tế và chính sách hỗ trợ khác nhau.

5. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để đánh giá tác động của kiều hối?
   Nghiên cứu sử dụng kết hợp Propensity Score Matching (PSM) và Difference in Difference (DID) để giảm sai số chọn mẫu và đánh giá chính xác tác động của kiều hối.

Kết luận

• Kiều hối là nguồn vốn quan trọng, góp phần tăng thu nhập, tiết kiệm và tích lũy tài sản cho hộ gia đình nông thôn Việt Nam.
• Hộ nhận kiều hối giảm mức vay mượn và tăng chi tiêu cho bảo hiểm, nâng cao khả năng tự bảo vệ tài chính.
• Tác động của kiều hối có sự khác biệt theo vùng miền, đòi hỏi chính sách phù hợp từng địa phương.
• Phương pháp kết hợp PSM và DID giúp đánh giá tác động kiều hối một cách khách quan và chính xác.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp hỗ trợ lao động xuất khẩu, phát triển sản phẩm tài chính và nâng cao nhận thức sử dụng kiều hối hiệu quả.

Tiếp theo, cần triển khai các chương trình đào tạo kỹ năng lao động, phát triển sản phẩm tài chính phù hợp và xây dựng hệ thống tư vấn quản lý kiều hối tại các tỉnh nông thôn.

Hành động ngay: Các nhà hoạch định chính sách và tổ chức liên quan nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa nguồn lực kiều hối, góp phần phát triển kinh tế bền vững cho vùng nông thôn Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS DOES REMITTANCE AFFECT ON BEHAVIOUR OF HOUSEHOLDS? A CASE STUDY OF TWELVE RURAL PROVINCES IN VIETNAM BY NGUYỄN NGÔ PHƯƠNG DIỆP MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, October 2014 UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS DOES REMITTANCE AFFECT ON BEHAVIOUR OF HOUSEHOLDS? A CASE STUDY OF TWELVE RURAL PROVINCES IN VIETNAM A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By NGUYỄN NGÔ PHƯƠNG DIỆP Academic Supervisor: Dr. PHẠM THỊ THU TRÀ HO CHI MINH CITY, October 2014 DECLARATION This is to certify that the substance of this thesis entitled “Does remittance affected on behaviour of households?: A case study of twelve rural provinces in Vietnam”, which is submitted by me in fulfillment of requirements for the degree of Master of Art in Development Economic to the Vietnam – The Netherlands Programme. I certify that to best of my knowledge, any help received in preparing this thesis, and all sources used, have been acknowledged in this thesis. Nguyễn Ngô Phương Diệp 3 ACKNOWLEDGMENT First of all, I would like to express my greatest appreciation to my supervisor, Dr.

Phạm Thị Thu Trà, for her advices, instructions and comments, patient guidance, as well as encouragement with all her heart during the time of studying and doing this thesis. Without her guidance, I could not implement and complete my thesis. I also would like to offer my special thanks to Dr.Phạm Khánh Nam and Lecturer Lê Anh Khang for the valuable suggestions and materials that help me to develop this thesis. In addition, I would like to special thanks to all the lecturers at the Vietnam – Netherlands Program for their knowledge of all the courses during I studied at the program.

Besides my mentors, I would like to thank my friends who are always beside me and support for my thesis. Last, but not least, I am very deeply grateful to my family. Without their warm encouragement, support, and attention, I would not be possible to complete this dissertation. 4 ABBREVIATIONS ATE Average Treatment Effect’ ATT Average Treatment effect on the Treated BPM Balance of Payment Manual DID Difference in Difference FDI Foreign Direct Investment FEM Fixed-Effect Model IMF International Monetary Fund NPISH NonProfit Institutions Serving Household ODA Official Development Assistance OLS Ordinary Least Square PSM Propensity Score Matching TFP Total Factor Productivity USD United States Dollar VHLSS Vietnam Household Living Standard Survey VARHS Vietnam Access to Resources Household Survey WB World Bank 5 ABSTRACT During the past decades, remittance becomes a new capital source in developing countries.

This capital flow which is increasing every year in the developing countries derived from origins such as exporting labors, or migration from countries with low income to countries with medium or high income. Remittance considered the stable capital flow for economic growth to labor exporting countries or countries with huge migration, helps reducing poverty through increasing income of households. Until 1986, in most cases remittance received by households living in Ho Chi Minh city in Viet Nam, after 1986 remittance inflow is expanded to households living in rural areas of Viet Nam by labor exporting policy. Up to now, remittance is increasing more and more, and it is also one of tools to alleviate poverty, and to enhance living condition of Viet Nam households.

So, the aim of this study will examine the effect of remittance on behaviours of households receiving remittance in rural Vietnam. Estimation of this effect based on impact evaluation method and data set of Vietnam Access to Resources Household Survey (VARHS) in 2006, 2008, and 2010. This data set was carried out by Institute of Labor and Social Sciences, a subsidiary of Ministry of Labor-Invalids and Social Affairs, in 12 rural provinces in North, Middle and South of Viet Nam such as Ha Tay, Lao Cai, Phu Tho, Lai Chau, Dien Bien, Nghe An, Quang Nam, Khanh Hoa, Dak Lak, Dak Nong, Lam Dong, Long An. 6 TABLE OF CONTENTS DECLARATION.

6 TABLE OF CONTENTS. 7 LIST OF TABLES. 9 LIST OF FIGURES. 16 CHAPTER II - THEORETICAL FRAMEWORK.

1 RELEVANT CONCEPTS AND BROADER ISSUES OF CONCERN .2 Literature of migration and remittances .3 Theory of Remittances. 2 LITERATURE REVIEW: REMITTANCES, INCOME, SAVINGS, ASSET, INSURANCE AND BORROWING. 3 SUMMARY OF LITERATURE REVIEW. 35 CHAPTER III - RESEARCH METHODOLOGY.

1 PROPENSITY SCORE MATCHING.1 Assumptions of PSM method .2 Model Specification of Propensity Score Matching. 2 DIFFERENCE IN DIFFERENCE (DD) METHOD .3 Model of this study .3 COMBINING PSM WITH DID METHODS. 51 CHAPTER IV - EMPIRICAL ANALYSIS. 1 DESCRIPTIVE ANALYSIS OF THE SAMPLE.1 Propensity score matching (PSM) model .3 Combining PSM Method and DID Method.

68 CHAPTER V - CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS. 2 LIMITATIONS AND SUGGESTIONS FOR FURTHER RESEARCHES. REMITTANCES DEFINED IN BALANCE OF PAYMENT OF INTERNATIONAL MONETARY FUND. PROPENSITY SCORE MATCHING METHOD.

DIFFERENCE IN DIFFERENCE METHOD. PSM AND DID METHODS. 147 8 LIST OF TABLES Table 3.1 Variables of Propensity score Matching .2 Population in each province .3 Weight of Population in VARHS 2006, VARHS 2008 and VARHS 2010 .4 Variables of Difference in Difference Method .5 DID estimation between treatment group and control group. 1 Number of HHs receiving remittance and receiving no remittance.

2 Summary of Households with and without remittance .3 Expected sign in PSM Model .4 Expected sign of variables in DD model .5 Summary of Average Treatment Effect of on Treated Group .6 Summary the impacts of remittance by PSM method .7 Results of DID Method in 2006/2008 .8 Results of DID Method in 2008/2010 .9 Results of PSM - DID Method in 2006/ 2008 .10 Results of PSM – DID Method in 2008/2010. 71 9 LIST OF FIGURES Figure 1. 1 Global Remittances Inflow. 2 ODA, FDI and Remittance in Viet Nam from 2000 to 2011.

1 Neo-classical mechanism leading to equilibrium. 2 Motives for Remittances. 1 Example of Common Support. 2 An example of Difference in Difference.

46 10 DOES REMITTANCE AFFECT ON BEHAVIOUR OF HOUSEHOLDS? A CASE STUDY OF TWELVE RURAL PROVINCES IN VIETNAM CHAPTER I - INTRODUCTION 1. 1 Problem Statement Increasing remittance during the past decades revealed as the special phenomenon in developing countries. According to World Bank’s statistical figures indicated, that remittance has been quickly increasing over the past decades. In 1990, global flow of remittance is from 68 billion USD, up to 131 billion USD in 2000, and 440 billion in 2010 as in Figure 1.

This is an important source of external capital contributing to economic growth and development as well as reducing poverty of households in developing countries. Stemming from remittance, working papers studied positive or negative effects of remittance on income, asset, borrowing and saving as mentioned below supplying empirical evidences in developing countries. 1 Global Remittances Inflow Source: Migration Policy Institute, World Bank, 2011. 11 Since the policy of “Doi moi” in 1986 and the even more radical market-oriented reform of 1989, Viet Nam has been considered the country with high economic growth.

Average Gross Domestic Production growth in Vietnam is 7. The factors have contributed for economic growth including capital, labor, and Total Factor Productivity (TFP), in which capital is count for more than fifty percent. There are two kinds of capital such as foreign investment and domestic investment. Foreign investment includes Foreign Direct Investment (FDI) and Official Development Assistance (ODA), and domestic investment is derived from saving of households, enterprises, and government.

Household saving is the major source of domestic investment and apart of household saving stems from remittance. According to World Bank (2011), Vietnam is ranked in top 20 remittance- receiving countries in the world, and the second in East Asia & Pacific after Philippines. Remittance flowing in Vietnam was increasing from 1.34 billion USD in 2000 to 8.6 billion USD in 2011. In comparison with Official Development Assistance (ODA) in Vietnam, remittance has been more increasing and higher than ODA since 2002 to now, and remittance was higher than Foreign Direct Investment (FDI) in 2010 and 2011 (Figure 1.

Remittance is increasing year by year and becomes a stability finance for income smoothing, as well as economic growth in developing countries and Viet Nam particularly, during the past decades. Remittance inflow in Viet Nam is derived from two sources including Vietnamese immigrant and labor exporting. Before 2000, Viet Nam received remittances from Vietnamese immigration to the United States between 1971 and 2001 (Wade D. Since 1994, remittances have been sent by Vietnamese workers in developed countries.

Labor exporting in Viet Nam is policy of Government; in particular, the Law and regulations encourage labor exporting for purposes such as creating jobs, stabilizing social security, enhancing standard living, 12 and poverty reduction in provinces of Viet Nam. The beginning is Conference Resolution of Party Central Committee No.02/NQ-HNTW dated December 24th, 1996 mentioned training skilled workers for industrial zones, export processing zones, taking into account the demand for labor export. The next is Law No. 72/2006/QH11 dated November 29th, 2006 of Government promulgating Law on Vietnamese guest workers; and in particular Decision No.71/2009/QD-TTg date April 29th, 2009 approved the Project of supporting the poor districts for labor exporting to reduce sustainable poverty in period 2009-2020.

The latest is Instruction No.19-CT/TW dated November 5th, 2012 of Viet Nam Party Central Committee on enhancing the Party's leadership to train vocation for rural workers. 2 ODA, FDI and Remittance in Viet Nam from 2000 to 2011 Source: World bank (2012). 13 Remittance is increased rapidly by Labor exporting policy of Viet Nam Government, however, the households having members attending labor exporting whether changing being better than not attending, especially in rural provinces. Based on these literatures and empirical evidences, the aim of this study considers connection of remittance and its influence on rural receiving-remittance households in Vietnam.

2 Research Objective Based on mentioned above concerns, the thesis was carried out for the purpose exploring whether or not there were any effect of remittance on behaviour of households receiving-remittance in Vietnam rural, based on a comparison between households with and without remittances. By applying research result to reality and based on collected data, the thesis will then suggest the recommendation relating how to use remittances to improve living condition in rural households. 3 Research Question By limiting the objective of this research to twelve provinces in rural Viet Nam, this thesis tried to outline the income receiving-remittance and receiving-no remittance rural households. Specifically, we tried to find the answers to the question “How is effect of remittance on behaviour of rural households receiving remittance in Vietnam?” 1.

4 Scope For the recent decades, remittance inflow becomes diverse in Viet Nam, it is not only focus on big cities as Ho Chi Minh city and Ha Noi city but also move to other urban and rural areas, and origins of foreign remittances derived not only from immigrating relatives of households but also from exporting labor. The economic globalization and trade liberalization have led to free flows of capital, goods, and human resource from countries to countries. The movement of human resource across countries - known “exporting labor” - has brought significantly 14 economic value as well as social benefits to developing countries and Vietnam, in particular. The national policy of Viet Nam always considers labor export as an important factor of external economic to create jobs for laborers and reduce unemployment, especially in rural provinces.

There are a few studies of relationship between remittance and welfare (Nguyen Viet Cuong, 2009), remittance and expenditures (Wade Donald Pfau and Long Thanh Giang, 2010).