Nghiên cứu tác động của dự án khai thác đá núi ông voi và các giải pháp cải tạo phục hồi môi trường

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu môi trường nghiên cứu những tác động chính của dự án khai thác đá núi ông voi và đề xuất các giải, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Bùi Ngọc Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Đình Thành
• Trường học: Đại học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Tác Động Của Dự Án Khai Thác Đá Núi Ông Voi Và Giải Pháp Phục Hồi Môi Trường
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TONG QUAN CÁC GIẢI PHÁP CẢI TAO PHỤC HỒI MÔI TRƯỜNG TRONG KHAI THÁC KHOÁNG SẢN TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 1.1. Các giải pháp cải tạo, phục hồi môi trường trong khai thác lộ thiên đá vôi trên thế giới
• 1.1.1. Tại Liên Xô cũ
• 1.1.2. Tại Liên bang Đức
• 1.1.3. Tại Vương quốc Anh
• 1.2. Các giải pháp cải tạo, phục hồi môi trường trong khai thác lộ thiên đá vôi tại Việt Nam
• 1.2.1. Tình hình khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tại Việt Nam
• 1.2.2. Các giải pháp hoàn thổ phục hồi môi trường đang được áp dụng ở các vùng khai thác khoáng sản ở Việt Nam
• 1.2.3. Một số giải pháp phục hồi môi trường trong khai thác lộ thiên đá vôi
• 1.2.4. Tổng quan nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ DỮ LIỆU VẬN DỤNG TRONG ĐỀ TÀI LUẬN VĂN
• 2.1. Cơ sở lý thuyết
• 2.1.1. Hệ sinh thái thiết thực
• 2.1.2. Đất và vai trò thảm phủ đối với đất
• 2.1.3. Phương pháp tính dự toán chi phí cải tạo, phục hồi môi trường
• 2.2. Cơ sở đánh giá các vấn đề cần giải quyết trong đề tài
• 2.2.1. Công thức tính toán các tác động môi trường
• 2.2.2. Công thức tính toán cải tạo phục hồi môi trường
• 2.3. Cơ sở quan trắc, phân tích môi trường và cơ sở dữ liệu phục vụ nghiên cứu
• 2.3.1. Các thiết bị, số liệu quan trắc phân tích trong phòng thí nghiệm
• 2.3.2. Cơ sở dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu
• 2.4. Những kết luận
• 3. CHƯƠNG 3: HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG KHU VỰC MỎ ĐÁ VÔI NÚI ÔNG VOI VÀ TÁC ĐỘNG CỦA DỰ ÁN KHAI THÁC ĐÁ
• 3.1. Điều kiện tự nhiên và môi trường
• 3.1.1. Điều kiện về địa lý - địa chất
• 3.1.2. Điều kiện về khí tượng thủy văn
• 3.1.3. Hiện trạng các thành phần môi trường tự nhiên
• 3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2.1. Điều kiện về kinh tế
• 3.2.2. Điều kiện về xã hội
• 3.3. Quy mô dự án và đặc tính công nghệ khai thác
• 3.3.1. Hệ thống khai thác vật liệu đá
• 3.3.2. Quy trình khai thác
• 3.3.3. Phương pháp và phương tiện nổ mìn
• 3.4. Các hoạt động của dự án và nguyên nhân gây ô nhiễm
• 3.4.1. Các nguyên nhân gây ô nhiễm nước
• 3.4.2. Các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí
• 3.5. Đánh giá các tác động sản xuất và các giải pháp giảm thiểu tác động môi trường
• 3.5.1. Tác động đến môi trường nước và các biện pháp giảm thiểu
• 3.5.2. Tác động đến môi trường không khí, tiếng ồn và các giải pháp giảm thiểu
• 3.5.3. Tác động đến môi trường đất, cảnh quan môi trường, tài nguyên sinh vật và các giải pháp giảm thiểu
• 3.5.4. Ảnh hưởng đến con người
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NHẰM CẢI TẠO VÀ PHỤC HỒI MÔI TRƯỜNG KHU VỰC MỎ ĐÁ NÚI ÔNG VOI
• 4.1. Cơ sở đề xuất các giải pháp khả thi
• 4.1.1. Nội dung công tác cải tạo phục hồi môi trường
• 4.1.2. Lựa chọn phương án cải tạo phục hồi môi trường
• 4.2. Các giải pháp kỹ thuật phục hồi địa hình
• 4.2.1. Cải tạo đáy mỏ khai thác theo từng giai đoạn, từng năm
• 4.2.2. Cải tạo phục hồi môi trường khu vực mặt bằng chế biến và khu văn phòng cuối giai đoạn khai thác
• 4.2.3. Tổ chức thực hiện
• 4.2.4. Các giải pháp để giảm thiểu tác động xấu, phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường trong quá trình cải tạo và phục hồi môi trường
• 4.3. Các giải pháp kỹ thuật phục hồi đất
• 4.3.1. Quá trình phong hóa và hình thành các keo sét và cấu trúc đất
• 4.3.2. Quá trình xói mòn
• 4.3.3. Các biện pháp chống xói mòn
• 4.3.4. Kỹ thuật trồng cây đối với đất trồng đồi trọc
• 4.4. Lựa chọn các loại cây cải tạo phục hồi môi trường
• 4.4.1. Đặc tính một số loài cây có khả năng cải tạo đất
• 4.4.2. Lựa chọn các giống cây phục vụ công tác phục hồi môi trường
• 4.5. Tổ chức quản lý và giám sát môi trường
• 4.5.1. Chương trình quản lý môi trường
• 4.5.2. Chương trình giám sát môi trường
• 4.6. Hiệu quả kinh tế, môi trường của biện pháp cải tạo phục hồi môi trường đã đề xuất
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về dự án khai thác đá núi Ông Voi

Dự án khai thác đá núi Ông Voi là một trong những dự án lớn tại tỉnh Hà Nam, nhằm phục vụ cho nhu cầu xây dựng và phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, hoạt động khai thác này đã gây ra nhiều tác động môi trường nghiêm trọng, bao gồm ô nhiễm đất, nước và không khí. Việc khai thác đá không chỉ làm suy giảm tài nguyên thiên nhiên mà còn ảnh hưởng đến cảnh quan và hệ sinh thái khu vực. Theo báo cáo, đá vôi được khai thác chủ yếu để sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng, tuy nhiên, phương pháp khai thác lộ thiên đã dẫn đến việc phá hủy lớp phủ thực vật và làm mất cân bằng sinh thái. "Khai thác tài nguyên khoáng sản cần phải được thực hiện một cách bền vững để bảo vệ môi trường".

1.1. Tình hình khai thác đá tại Việt Nam

Việt Nam có nhiều mỏ đá vôi, và việc khai thác đá vôi đã trở thành một ngành công nghiệp quan trọng. Tuy nhiên, nhiều mỏ chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ môi trường sau khai thác. Theo thống kê, hiện có khoảng 340 mỏ đá vôi lớn đang hoạt động tại miền Bắc, chủ yếu phục vụ cho ngành xây dựng. Việc khai thác đá vôi không chỉ cung cấp nguyên liệu cho ngành xây dựng mà còn tạo ra hàng triệu việc làm cho người dân. Tuy nhiên, sự phát triển này cần đi kèm với các biện pháp phục hồi môi trường hiệu quả để giảm thiểu các tác động tiêu cực đến tài nguyên thiên nhiên.

II. Tác động của dự án khai thác đến môi trường

Hoạt động khai thác đá núi Ông Voi đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên và xã hội. Các vấn đề môi trường chính bao gồm ô nhiễm nước, không khí và đất. Ô nhiễm nước xảy ra chủ yếu do nước thải từ quá trình khai thác và chế biến đá. Nước thải này chứa nhiều chất độc hại, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân. Ô nhiễm không khí do bụi và khí thải từ các hoạt động khai thác cũng là một vấn đề nghiêm trọng. "Tác động đến môi trường không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái mà còn đến sức khỏe của cộng đồng". Đặc biệt, sự suy giảm tài nguyên sinh vật và cảnh quan tự nhiên đã làm giảm chất lượng sống của người dân địa phương.

2.1. Ảnh hưởng đến hệ sinh thái

Khai thác đá lộ thiên đã làm phá hủy nhiều hệ sinh thái tự nhiên, dẫn đến sự biến mất của các loài thực vật và động vật bản địa. Việc mất đi lớp phủ thực vật không chỉ làm suy giảm đa dạng sinh học mà còn làm gia tăng xói mòn đất. "Hệ sinh thái bị tổn thương nghiêm trọng do sự can thiệp của con người, cần có các giải pháp phục hồi kịp thời". Các biện pháp bảo vệ môi trường cần được thực hiện đồng bộ với hoạt động khai thác để đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực.

III. Giải pháp phục hồi môi trường

Để giảm thiểu tác động tiêu cực từ khai thác đá, việc áp dụng các giải pháp phục hồi môi trường là rất cần thiết. Các giải pháp này bao gồm việc cải tạo lại địa hình, trồng cây phục hồi và xử lý ô nhiễm. Việc cải tạo địa hình giúp khôi phục lại cảnh quan tự nhiên, trong khi trồng cây có thể làm giảm thiểu xói mòn và tăng cường độ che phủ thực vật. "Cải tạo môi trường không chỉ là nghĩa vụ mà còn là trách nhiệm của các doanh nghiệp khai thác". Ngoài ra, cần có sự tham gia của cộng đồng trong quá trình phục hồi để đảm bảo các giải pháp được thực hiện hiệu quả.

3.1. Các biện pháp cụ thể

Một số biện pháp cụ thể để phục hồi môi trường bao gồm: 1) Tổ chức các chương trình trồng rừng để khôi phục lại lớp thực vật đã mất; 2) Xử lý nước thải trước khi thải ra môi trường; 3) Đánh giá tác động môi trường thường xuyên để có biện pháp khắc phục kịp thời. "Chỉ khi có sự đầu tư đúng mức cho việc phục hồi môi trường, chúng ta mới có thể đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực khai thác". Các doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch phục hồi chi tiết và thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

IV. Kết luận

Dự án khai thác đá núi Ông Voi đã mang lại nhiều lợi ích kinh tế nhưng cũng gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường. Việc đánh giá và thực hiện các giải pháp phục hồi môi trường là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực. Các biện pháp bảo vệ môi trường cần được tích cực thực hiện ngay từ giai đoạn đầu của dự án khai thác. "Chúng ta cần phải hành động ngay hôm nay để bảo vệ môi trường cho thế hệ mai sau". Chỉ khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, mới có thể đạt được mục tiêu phát triển bền vững trong khai thác tài nguyên khoáng sản.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng, đặc biệt là đá vôi, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Trong vòng 40 năm qua, gần 1.000 mỏ khoáng sản đã được phát hiện, trong đó đá vôi chiếm khoảng 20% diện tích đất tự nhiên, tương đương khoảng 60.000 km², tập trung chủ yếu ở miền Bắc như Hòa Bình (33,4%) và Cao Bằng (49%). Hoạt động khai thác đá vôi tại tỉnh Hà Nam đã góp phần lớn vào phát triển kinh tế địa phương, tuy nhiên cũng gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường như phá hoại cảnh quan, ô nhiễm không khí, nước và đất, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá các tác động chính của dự án khai thác đá núi Ông Voi, xã Thanh Thủy, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp cải tạo, phục hồi môi trường phù hợp nhằm xây dựng hệ sinh thái bền vững, giảm thiểu suy thoái môi trường do khai thác khoáng sản. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào khu vực mỏ đá núi Ông Voi với diện tích khoảng 10 ha, đồng thời tham khảo thêm một số mỏ đá vôi tại các tỉnh Kiên Giang, Quảng Ninh để mở rộng mô hình áp dụng trên toàn quốc.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, cải thiện điều kiện sống cho người dân và công nhân khai thác, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển bền vững ngành khai thác khoáng sản tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về hệ sinh thái thiết thực, đất và vai trò của thảm phủ đối với đất, cũng như các phương pháp tính toán và dự toán chi phí cải tạo, phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản.

• Hệ sinh thái thiết thực: Được định nghĩa là hệ sinh thái ổn định, duy trì hiệu quả nước và chất dinh dưỡng, có khả năng tự phục hồi. Việc khôi phục khu vực khai thác phải đảm bảo các dịch vụ hệ sinh thái như chống xói mòn, cung cấp nơi cư trú cho động vật và duy trì đa dạng sinh học.
• Vai trò của đất và thảm phủ: Đất được hình thành từ quá trình phong hóa đá mẹ, có đặc tính vật lý và hóa học quan trọng ảnh hưởng đến khả năng phục hồi sinh thái. Thảm phủ thực vật giúp giảm xói mòn, cải thiện cấu trúc đất và tăng khả năng giữ nước.
• Phương pháp tính dự toán chi phí: Bao gồm chi phí giữ đất mặt, san gạt mặt bằng, củng cố bờ mỏ, trồng và chăm sóc cây xanh, tháo dỡ công trình không còn sử dụng, được tính toán dựa trên các công thức chuẩn và đơn giá thị trường.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu từ khảo sát thực địa tại mỏ đá núi Ông Voi, các báo cáo đánh giá tác động môi trường, số liệu quan trắc môi trường không khí, nước, đất; tài liệu pháp luật và các nghiên cứu liên quan trong và ngoài nước.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp nguyên nhân - hậu quả để xác định các tác động môi trường chính; đánh giá tác động môi trường dựa trên hệ số ô nhiễm của WHO; phân tích chi phí - lợi ích để lựa chọn giải pháp cải tạo phù hợp; tham khảo ý kiến chuyên gia để hoàn thiện phương án.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 2010 đến 2013, bao gồm khảo sát hiện trạng, phân tích dữ liệu, đề xuất giải pháp và đánh giá hiệu quả kinh tế - môi trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động đến môi trường tự nhiên: Khai thác đá núi Ông Voi đã làm thay đổi địa hình với các sườn dốc có góc nghiêng từ 75° đến 80°, gây xói mòn mạnh và phá hủy thảm phủ tự nhiên. Diện tích khai trường khoảng 10 ha, trong đó nhiều khu vực bị mất lớp đất mặt và thảm thực vật, làm suy giảm đa dạng sinh học.

2. Ô nhiễm không khí và bụi: Lượng bụi phát sinh từ các hoạt động khai thác, vận chuyển và nổ mìn ước tính khoảng 0,134 kg bụi/tấn đá, gây ảnh hưởng đến chất lượng không khí xung quanh. Nồng độ bụi TSP và khí CO tại khu vực mỏ vượt mức quy chuẩn Việt Nam từ 15-20%.

3. Ô nhiễm nước: Nước mặt và nước thải sinh hoạt tại khu vực có chỉ số BOD5 dao động từ 5-54 mg/l, COD từ 70-145 mg/l, vượt ngưỡng cho phép, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân và công nhân.

4. Chi phí phục hồi môi trường: Tổng chi phí dự toán cải tạo, phục hồi môi trường cho khu vực mỏ núi Ông Voi được ước tính khoảng vài tỷ đồng, bao gồm chi phí san gạt, trồng cây, củng cố bờ mỏ và quản lý giám sát môi trường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tác động môi trường là do phương pháp khai thác lộ thiên với việc bóc lớp đất mặt và tạo ra các bãi thải lớn, cùng với việc chưa có kế hoạch cải tạo đồng bộ trong quá trình khai thác. So với các nghiên cứu tại các mỏ đá vôi khác ở Việt Nam và quốc tế, mức độ ô nhiễm và suy thoái môi trường tại núi Ông Voi tương đối nghiêm trọng do quy mô khai thác công nghiệp và địa hình đặc thù.

Việc áp dụng các giải pháp cải tạo như san gạt mặt bằng, trồng cây keo lá tràm, cây bản địa có khả năng chịu hạn và cải tạo đất đã được chứng minh hiệu quả tại các mỏ đá vôi ở Kiên Giang, Quảng Ninh và các quốc gia như Đức, Mỹ, Úc. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ nồng độ bụi và khí thải theo khoảng cách từ mỏ, bảng so sánh chi phí phục hồi môi trường giữa các phương án, và bản đồ hiện trạng địa hình trước và sau khai thác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thực hiện cải tạo đồng bộ trong quá trình khai thác: Áp dụng phương pháp khai thác theo từng giai đoạn, đồng thời san gạt và trồng cây phủ xanh ngay sau khi hoàn thành từng phần khai thác để giảm thiểu xói mòn và ô nhiễm bụi. Chủ thể thực hiện: Công ty khai thác, thời gian: ngay trong quá trình khai thác.

2. Lựa chọn và trồng các giống cây bản địa có khả năng cải tạo đất: Ưu tiên các loài cây như keo lá tràm, cây sanh, cây sỉ có khả năng chịu hạn và phát triển tốt trên đất nghèo dinh dưỡng. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý dự án phối hợp với chuyên gia nông lâm, thời gian: 3-5 năm sau khai thác.

3. Xây dựng hệ thống quản lý và giám sát môi trường chặt chẽ: Thiết lập chương trình quan trắc định kỳ các chỉ tiêu không khí, nước, đất để kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề phát sinh. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường, thời gian: liên tục trong và sau khai thác.

4. Tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức cho công nhân và cộng đồng: Tổ chức các khóa tập huấn về bảo vệ môi trường, phòng ngừa tai nạn lao động và ứng phó sự cố môi trường. Chủ thể thực hiện: Công ty khai thác phối hợp với địa phương, thời gian: hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngành khoáng sản và môi trường: Để xây dựng chính sách, quy định về khai thác và phục hồi môi trường phù hợp với thực tiễn và nâng cao hiệu quả quản lý.

2. Doanh nghiệp khai thác khoáng sản: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật và quản lý môi trường nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực và nâng cao trách nhiệm xã hội.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành môi trường, địa chất, nông lâm: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tế và các giải pháp phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức phi chính phủ: Nắm bắt thông tin về tác động môi trường và các biện pháp bảo vệ, tham gia giám sát và đề xuất ý kiến với các cơ quan chức năng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc phục hồi môi trường sau khai thác đá vôi lại khó khăn?
   Việc phục hồi khó khăn do địa hình sườn dốc cao, mất lớp đất mặt, đất nghèo dinh dưỡng và tác động lâu dài của khai thác. Cần có kế hoạch đồng bộ và kỹ thuật phù hợp để tái tạo hệ sinh thái.

2. Các loại cây nào phù hợp để trồng phục hồi đất sau khai thác?
   Các giống cây bản địa như keo lá tràm, cây sanh, cây sỉ có khả năng chịu hạn, cải tạo đất nghèo dinh dưỡng và giúp giảm xói mòn hiệu quả.

3. Chi phí phục hồi môi trường được tính toán như thế nào?
   Chi phí bao gồm giữ đất mặt, san gạt mặt bằng, trồng và chăm sóc cây, tháo dỡ công trình không cần thiết, được dự toán dựa trên khối lượng công việc và đơn giá thị trường.

4. Làm thế nào để giảm ô nhiễm bụi trong khai thác đá?
   Áp dụng các biện pháp như tưới nước thường xuyên, che phủ bãi thải, sử dụng thiết bị hiện đại, trồng cây xanh chắn bụi và tổ chức vận chuyển hợp lý.

5. Vai trò của giám sát môi trường trong khai thác khoáng sản là gì?
   Giám sát giúp phát hiện sớm các vấn đề ô nhiễm, đánh giá hiệu quả các biện pháp giảm thiểu, đảm bảo tuân thủ quy định và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Kết luận

• Đánh giá chi tiết các tác động tiêu cực của dự án khai thác đá núi Ông Voi đến môi trường tự nhiên và xã hội khu vực.
• Xác định các nguồn ô nhiễm chính gồm bụi, khí thải, ô nhiễm nước và suy thoái đất.
• Đề xuất các giải pháp cải tạo, phục hồi môi trường đồng bộ, hiệu quả về mặt kỹ thuật và kinh tế.
• Khuyến nghị xây dựng hệ thống quản lý, giám sát môi trường và nâng cao nhận thức cộng đồng.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng mô hình phục hồi môi trường cho các mỏ đá vôi khác trên toàn quốc nhằm phát triển bền vững ngành khai thác khoáng sản.

Luận văn là cơ sở khoa học quan trọng để các bên liên quan áp dụng và phát triển các giải pháp bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Đề nghị các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng phối hợp triển khai các khuyến nghị nhằm bảo vệ và cải thiện môi trường sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TONG QUAN CÁC GIẢI PHÁP CẢI TAQPHUC HOI MOL TRƯỜNG TRONG KHAI THAC KHOANG SAN TREN THE GIỚI VÀ VIỆT NAM THÁC LỘ THIÊN TRENTHE GIỚI Hoàn thổ là một quá trình nhằm hạn chế và khắc phục các tác động của ngành Khai thác mồ lên môi trường. Hoàn thd là một phần quan trong trong quả trnh phát triển các nguồn nguyên liêu khoáng phù hợp với các nguyên tắc của phát triển bền vũng, Phát triển bên vững là xu th tất yếu mà toàn nhân loại đang nỗ lực thực hiện, 4 cũng là mục tiêu chiến lược quan trong mà Dang, Chính phủ và nhân dân Việt Năm quy âm biến thành hiện thực. Phát triển bin vững được định nghĩa dy đủ trong Báo cáo Brundtland của Uy ban Thể giới về Môi trường và Phát triển. Dinh nghĩa đơn giản về phát trién bên vững là sự phát triển nhắm thoả man các nhủ cầu hiện ti của xã hội đồng thi bảo tổn hệ sinh thái vi những lợi ích âu đài của các thể hệ tương lai24] Công việc cải tạo và phục hồi môi trường là một lĩnh vực mới mẻ trong công tác "bảo vệ môi rường ở Việt Nam.

Do vậy, việc nghĩ cứu, vận dụng, ứng dụng các thành tựu khoa học, các kinh nghiệm đã có trong công tác cải tạo và phục hồi moi trường của các nước rên th giới là rit cần thiết để áp dụng cho phủ hợp với did kiện thực tếcủa Việt Nam. TrongÌ in văn này tác giả tập trung nghiên cứu dánh giá một số giải pháp có tính «qua và dễ áp dụng cho điều kiện nước ta.1, Tại Liên Xô cũ Tại Liên Xô cũ, thử nghiệm đầu tiên về phục hồi đất dai bằng phương pháp. sinh học được thực hiện giữa những năm 40 của Thể kỷXX ở vũng Đônbat trên các mỏ khai thác lộ thiên và hằm lò của nước cộng hòa Ueraina. Tại các mỏ khai thác lộ thiên người ta tiễn hành bóc các lớp đất đá mẫu trước khi tạo tuyển khai thắc, Lớp đất đi miu này được lưu giữ ở bãi thải để sử dạng sau này cho việc phục hồi đắc “Trên các bãi thải của mỏ lộ 1 én Zapôrôxki đã tiến hành thử nghiệm trồng các loại cay có giá tị kinh tế như nho, min, Đến những năm 10, trồng cây trên các bãi thải mỏ đã được phổ biển.

Năm 1977, dig tích trồng cây trên các bãi thải đã lên tới 370 hà tg mô Krivôrshi 12. lên bang Đức Ở nước Đức, công tác cải tạo, phục hồi môi trường gắn với khai thác than nâu. Ngoài việc edi tạo, phục hồi mỗi trường trả lại đắt dai cho sản xuất nông nghiệp và lâm nghiệp, người ta chú ý đến hướng cải tạo, phục hồi môi trường mới tạo nên trên phan lãnh thé trước đây đã khai thác thành các khu vực nghỉ dưỡng: các hỗ chứa nước, các công viên cây xanh, sản thé thao ving Buinten, tại những chỗ bằng phẳng trước day do công tác khai thác mỏi để lại đã được cải tao, phục hỗi môi trường thinh những nơi có cảnh quan phong phú, hiện đại. Những bãi thải ưở thành những đổi gỏ phủ diy thảm thực vat; các hỗ ling trước diy được vid quanh bằng bụi cây và trồng cây thân gỗt én đó.

Phin lớn đất dai được phủ day và chuyển sang mục dich phục vụ nông nghiệp ing với phương thức truyền thống, trên các khu vực trước đây tiền hành khai thác mỏ người ta xây dựng các khu nghĩ ngoi cho dân thành phố và nông thôn.14, Tại Mỹ Mỹ là một cường 4 công việc phục hồi đất đai vào năm 1919, 6 một số mo lộ thiên thuộc bang Ohio, từ năm 1941 đã bắt đầu cí ự ác ed tạo, phục hồi môi trường dạng gin đơn là san gạt mặt dốc bãi thải để trồng cây, Phin lớn đất dai được phir đầy và chuyển sang mục dich phục vụ nông nghiệp. Một số các Luật về mỗi trường đã được ban hành tại cắp quốc gia bao gồm Luật về chính sách môi trường quốc gia (1969), Luật không khí sạch (1970), Luật Luật v8 bảo tổn và khôi phục nguồn tài nguyên (1980), Liên quan én hoạt động khai thác khoảng sản, chính phủ iên bang đã thông qua Luật về kiểm soát và phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản (1977) để kiểm soát các. thiệt hại môi trường từ hoạt động khai thúc và các hoạt động phục hồi mdi trưởng trong khai thác. Ngoài ra chính phủ liên bang còn quy định các hoạt động khai thác khoảng sản tại các đất tring rừng được kiểm soát bởi tổ chức địch vụ vé rừng của Mỹ và hoạt động khai thác trong khu vực đắt công cộng được kiểm soát bởi cơ quan quai lý đất đai Ld.

sỉ Vương quốc Anh Từ năm 1953 ở nước Anh đã có những quy định về phục hỗi đất đai như: + Trước khi tiến hành khai thác khoáng sin cần phải bse lớp đất đá đây 30 em và bóc lớp đất dưới lớp trồng cây 85 em, lưu giữ riêng tại khu vực khác. Sau khỉ hoàn thành công tác khai thác, lớp dit trên được sử dụng dé hoàn trả lại mặt bằng sắc khu we đã sử đụng cho khai thc, trước đồ khu vực này phãi được làm sạch đất đá, sét và bùn, - Khi tiển hành chuẩn bị cho công tác khai thác người ta tiền hành đỗ các lớp đất, ‘di hóc sao cho chúng có thể bảo vệ khu vực xung quanh khỏi tiếng én và bụi. Trên các khu vực n hành công tác khai thác mỏ; phải xây dựng các khu rửa xe. + Các lớp đất đã được bóc lên và đánh đồng theo từng ting khác nhau, theo thứ tự gối lên nhau.

Việc đổ thải như vậy tránh được việc chồng lấp các lớp đất lên nhau, mit lớp dit màu. Khi kết thúc khai thúc, thực hiện san lấp hoàn thổ bằng chính các lớp đất đá đã bóc theo thứ tự ngược lại. Sau mỗi lớp đắt, dùng xe chuyên dung dim nền chặt khu vực san Sau quả trình san lấp, các hot động hoàn n và ải tạo cảnh quan được thực hiện. Thông thường, biện pháp hoàn nguyên và tái tạo cảnh quan thường được sử dụng là trồng cây, tạo cảnh quan nhằm các.

mục đích xây dựng các công trinh công công cho công đồng 1. Tại Brazil “Tại một mỏ quặng đồng có chứa ving, được khai thác him lồ với công suất 300.000 tắn/năm, toàn bộ trữ lượng của mỏ đã khai thác hết vào năm 1991 và công, việc hoàn thổ được tiến hành ngay sau 46. Do đây là một mé khai thác him lò nên công tác hoàn thổ chỉ tập trung vào hỗ thải quặng đuôi, bãi thai đất đá (có diện tích bé) và một số công trình công nghiệp. Sau khi phân tích chất lượng đất (chủ yếu là các kim loại độc hại và khả năng hình thành dòng axit mô) của nha máy, người ta đã tiến hành phủ lớp đất mặt và tái phủ xanh khu vực.

Lớp đắt mặt nguyên thuỷ trước khi khai thác đã được bóc và lưu giữ trong quá tình xây dựng hỗ thải quặng 10 đuôi đã được sử dung dé phi lên trên. Lớp đất mat này được bé sung phân hoá học giàu đạm và sau đó gieo hạt có. Bai thải đất đá được cải tạo, làm cho ôn định và có. hình dáng phủ hợp địa mạo của khu vực, xây dụng hệ thing cổng rãnh và phủ lớp đất màu lên trên mặt ri tải phủ xanh.

i Guinea Tải sử dung đất để có thu nhập, bảo vệ môi trường cho cộng ding Guinea “Trồng cây hạt điều tại mỏ khai thác cát trước đây đã đem lại thu nhập bền vững cho. những người phụ nữ của một cộng đồng Guinea héo lánh. đồng thoi cũng bảo vệ môi trường cho cả đất đai và người dân ở đây. Cuối năm 2005, Quy Aleoa cung cắp vốn cho Hội Phụ nữ để khôi phục 10ha mỏ cát.

Mo cát được khai thác để ly cát xây nhà và các công trình xây dựng khác, Khai thác mỏ đã phá huỷ rừng ở đây và gây ra sự xi mòn đái khai thá lộ thiên cũng rit nguy hiểm cho cả người lẫn súc vật. Nhiễu tai nạn và từ vong đã xảy ra bởi những ho, rãnh khai thác này. Trồng cây Không chỉ khôi phục hệ thực vật và bảo vệ mỗi trường mã côn đem lại thu nhập bền vững từ việc bán hạt điều. Phụ nữ của cộng đồng ở Binimodia chịu trách nhiệm chăm sốc cây và thu hoạch hat mỗi năm.

Thu nhập được phân phối cho lành viên tham gia 1. Tại Úc Công ty Aleoa ti tục git vai tr đi đầu về phục hồi dit ở Úc, Alcoa được coi là công ty đi đầu trong phục hỗi vùng mỏ tại bang Tây Ue và bangVietoria, Tại Tây Úc, Alcoa đã phục hồi 430,2ha đất sau khi khai thác trong năm 2005, Mục tiêu chủ ybu của chương trình phục h là gây dựng lại hệ thái rừng bạch đân vốn có ở đây trước khí khai thác mỏ. Một cấu thành cơ bản của mục tiêu này là phục hồi 100% độ phong phú thực vật của rừng bạch đàn. Khu vực phục hồi lại được kiểm tra sau 15 tháng để so sinh độ phong phú.

thực vật với các khu vục không o6 khai thắc gần đó. Kết quả cho thấy đạt được 96% .độ phong phú thực vật trong khu vực khôi phục. in Khôi phục hệ động vật là một yếu tổ quan trong khác trong phục hồi hệ sinh thái. Kiểm tra hệ động vật tại khu vực phục hoi cho thay 100% loài có vú, 90% loài.

chim và 789% loài bỏ sắt đã đến định cư ti khu ve này. Alcoa cũng lâm gia tăng tính đa dang động vật bằng cách hỗ trợ và tiến hành nghiên cứu trong khu vục này Từ khi bắt đầu khai thác năm 1963, Alcoa đã khi phục được 12.594ha ở Tây Úc và thu don 15222ha khác, Trong năm 2005, Alcoa khôi phục được 5,6ha tại Anglesea. Kiểm tra sau 18 tháng khôi phục thấy độ phong phú thực vật cao hơn so với khu vục hoang không khai thie gin diy. Nam 2005, Chính quyền bang Victoria đã công nhận thành công của chương.

trình khôi phục mỏ Anglesea và trao phần thưởng Strzelecki cho thinh công phát triển bên vững nay. 118, Tại Peru Đồng góp cho chương trình xã hội thông qua Quỹ khai khoảng Anymana “Tháng 12/2006, Chỉnh phủ Peru và ngành khai khoáng nước này thiết lập một chương tinh đồng góp chưng5 năm, nhằm mục dich tăng cường sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp cho các chương tình xã hội ở những vùng nghẻo khó nhất bằng hoạt động khai khoảng, Công ty Mô Antaimina trở thành công ty đầu tiên kỹ một thoả thuận riêng biệt với chính quyền. Công ty đóng góp 3% lợi nhuận trước thuế vào Quy Khai khoáng. Với số tiền đóng gop ban đầu hơn 64 triệu USD, chiếm tới 40% tổng đồng góp của ngành khai khoáng giúp Quy hoạt động.