Tác động của chính sách tiền tệ lên giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Nghiên cứu tác động của chính sách tiền tệ lên giá cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc cho nhà đầu tư.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Đoan Trang
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tác động của chính sách tiền tệ đến giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 1.1. Tổng quan lý thuyết
• 1.2. Tác động CSTT lên giá cổ phiếu - mô hình tăng trưởng Gordon
• 1.3. Vai trò của giá cổ phiếu trong cơ chế dẫn truyền CSTT
• 1.4. Bằng chứng thực nghiệm
• 1.4.1. Các nghiên cứu trên thị trường nước ngoài
• 1.4.2. Các nghiên cứu tại thị trường Việt Nam
• 1.4.3. Tổng hợp kết quả nghiên cứu thực nghiệm
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tác động của CSTT lên VNIndex. Phản ứng của VNIndex trước các cú sốc
• 3.2. Phân rã phương sai
• 3.3. Tác động của CSTT lên HNXIndex. Phản ứng của HNXIndex trước các cú sốc
• 3.4. Phân rã phương sai
• 3.5. Tác động của CSTT lên chỉ số các nhóm ngành
• 3.6. Phản ứng trước các cú sốc
• 3.6.1. Phản ứng trước cú sốc từ nền kinh tế thế giới
• 3.6.2. Phản ứng trước cú sốc từ nền kinh tế trong nước
• 3.6.3. Phản ứng trước cú sốc từ chính sách tiền tệ. Phân rã phương sai
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Hạn chế của đề tài
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách tiền tệ đến giá cổ phiếu

Chính sách tiền tệ (CSTT) đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế, đặc biệt là trong việc ảnh hưởng đến giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. CSTT được thực hiện nhằm đạt được các mục tiêu kinh tế vĩ mô như kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng và ổn định tỷ giá. Tuy nhiên, tác động của CSTT đến giá cổ phiếu thường không diễn ra ngay lập tức mà có độ trễ nhất định. Việc hiểu rõ mối quan hệ này là cần thiết để các nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định đúng đắn.

1.1. Chính sách tiền tệ và giá cổ phiếu Mối liên hệ chặt chẽ

CSTT ảnh hưởng đến giá cổ phiếu thông qua nhiều kênh khác nhau, bao gồm lãi suất, cung tiền và kỳ vọng của nhà đầu tư. Khi ngân hàng trung ương giảm lãi suất, chi phí vay mượn giảm, từ đó kích thích đầu tư và tiêu dùng, làm tăng giá cổ phiếu.

1.2. Tác động của lãi suất đến giá cổ phiếu

Lãi suất là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong CSTT. Khi lãi suất giảm, lợi nhuận từ trái phiếu giảm, khiến nhà đầu tư chuyển sang cổ phiếu, làm tăng giá cổ phiếu. Ngược lại, khi lãi suất tăng, giá cổ phiếu có thể giảm do chi phí vay mượn tăng.

II. Vấn đề và thách thức trong việc phân tích tác động của CSTT

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về tác động của CSTT đến giá cổ phiếu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc phân tích mối quan hệ này. Các yếu tố như biến động kinh tế toàn cầu, chính sách tài khóa và tâm lý thị trường cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả phân tích. Do đó, việc xác định chính xác tác động của CSTT là một nhiệm vụ không hề đơn giản.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu ngoài CSTT

Ngoài CSTT, giá cổ phiếu còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác như tình hình kinh tế vĩ mô, chính sách tài khóa, và tâm lý nhà đầu tư. Những yếu tố này có thể làm thay đổi cách mà CSTT tác động đến giá cổ phiếu.

2.2. Khó khăn trong việc đo lường tác động của CSTT

Việc đo lường tác động của CSTT đến giá cổ phiếu gặp khó khăn do sự phức tạp của các mô hình kinh tế và sự biến động của thị trường. Các nhà nghiên cứu cần sử dụng các phương pháp phân tích phù hợp để có được kết quả chính xác.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của CSTT đến giá cổ phiếu

Để phân tích tác động của CSTT đến giá cổ phiếu, nhiều phương pháp nghiên cứu đã được áp dụng, trong đó mô hình SVAR (Structural Vector Autoregression) là một trong những phương pháp phổ biến. Mô hình này cho phép phân tích mối quan hệ giữa các biến kinh tế và đánh giá tác động của CSTT đến giá cổ phiếu một cách chính xác.

3.1. Mô hình SVAR và ứng dụng trong nghiên cứu

Mô hình SVAR giúp xác định mối quan hệ giữa CSTT và giá cổ phiếu bằng cách phân tích các cú sốc từ chính sách tiền tệ. Phương pháp này cho phép đánh giá tác động ngắn hạn và dài hạn của CSTT đến giá cổ phiếu.

3.2. Dữ liệu và phương pháp thu thập

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các nguồn đáng tin cậy như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các sàn giao dịch chứng khoán. Việc lựa chọn dữ liệu phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của CSTT đến giá cổ phiếu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng CSTT có tác động đáng kể đến giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Cụ thể, khi lãi suất tái cấp vốn tăng, giá cổ phiếu có xu hướng giảm, trong khi khi cung tiền M2 tăng, giá cổ phiếu có xu hướng tăng. Những kết quả này cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa CSTT và giá cổ phiếu.

4.1. Phân tích tác động của lãi suất đến VNIndex

Nghiên cứu cho thấy rằng VNIndex có xu hướng giảm khi lãi suất tái cấp vốn tăng. Điều này cho thấy rằng nhà đầu tư phản ứng nhanh chóng trước các thay đổi trong chính sách tiền tệ.

4.2. Tác động của cung tiền M2 đến giá cổ phiếu

Khi cung tiền M2 tăng, giá cổ phiếu thường có xu hướng tăng. Điều này cho thấy rằng việc mở rộng cung tiền có thể kích thích đầu tư và tiêu dùng, từ đó làm tăng giá cổ phiếu.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về tác động của CSTT đến giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cơ chế hoạt động của CSTT mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để làm rõ hơn mối quan hệ này và tìm ra các yếu tố ảnh hưởng khác.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong bối cảnh hiện tại

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hiện tại khi mà CSTT đang được điều chỉnh để ứng phó với các biến động kinh tế. Việc hiểu rõ tác động của CSTT đến giá cổ phiếu sẽ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đúng đắn.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Trong tương lai, cần mở rộng nghiên cứu để xem xét tác động của CSTT đến các nhóm ngành khác nhau và các yếu tố kinh tế vĩ mô khác. Điều này sẽ giúp có cái nhìn toàn diện hơn về mối quan hệ giữa CSTT và giá cổ phiếu.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ tháng 12/2013 đến tháng 6/2019, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều biến động quan trọng dưới tác động của chính sách tiền tệ (CSTT). Với hơn 5 năm dữ liệu phân tích, nghiên cứu tập trung vào tác động của các biến chính sách tiền tệ như lãi suất tái cấp vốn, cung tiền M2 và tỷ giá USD/VND lên các chỉ số chứng khoán chính gồm VNIndex, HNXIndex và các nhóm ngành xây dựng, tài chính, công nghiệp trên sàn HNX. Vấn đề nghiên cứu đặt ra là làm rõ cơ chế truyền dẫn của CSTT lên giá cổ phiếu, từ đó hiểu rõ hơn về ảnh hưởng của CSTT đến nền kinh tế thực thông qua thị trường tài chính. Mục tiêu cụ thể là phân tích phản ứng của các chỉ số chứng khoán trước các cú sốc CSTT và so sánh mức độ tác động giữa các nhóm ngành. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thị trường Việt Nam trong khoảng thời gian 5 năm rưỡi, với dữ liệu thu thập từ các nguồn tin cậy như Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và Công ty Cổ phần Chứng khoán Bảo Việt. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa CSTT và giá cổ phiếu, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư trong việc dự báo và điều chỉnh chiến lược tài chính phù hợp.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba lý thuyết chính:

- **Mô hình tăng trưởng Gordon**: Giải thích giá cổ phiếu dựa trên cổ tức hiện tại, tốc độ tăng trưởng cổ tức và tỷ suất sinh lợi đòi hỏi của nhà đầu tư. CSTT ảnh hưởng đến giá cổ phiếu thông qua việc điều chỉnh lãi suất, từ đó tác động đến tỷ suất sinh lợi đòi hỏi và tốc độ tăng trưởng cổ tức.

- **Lý thuyết Tobin q**: Chỉ số q phản ánh mối quan hệ giữa giá trị thị trường doanh nghiệp và chi phí vốn thay thế. CSTT tác động lên giá cổ phiếu qua lãi suất thực, ảnh hưởng đến chi tiêu đầu tư của doanh nghiệp.

- **Hiệu ứng giàu có**: Giá cổ phiếu tăng làm tăng sự giàu có tài chính của người tiêu dùng, từ đó kích thích chi tiêu tiêu dùng và ảnh hưởng đến tổng cầu nền kinh tế.

Các khái niệm chính bao gồm: chính sách tiền tệ (CSTT), lãi suất tái cấp vốn, cung tiền M2, tỷ giá USD/VND, chỉ số chứng khoán VNIndex, HNXIndex, các nhóm ngành xây dựng, tài chính, công nghiệp.

### Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mô hình **SVAR (Structural Vector Autoregression)** để phân tích tác động của CSTT lên các chỉ số chứng khoán. Dữ liệu được thu thập hàng tháng từ tháng 12/2013 đến tháng 6/2019, gồm 7 biến chính: lãi suất FED, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP), chỉ số giá tiêu dùng (CPI), tỷ giá USD/VND, lãi suất tái cấp vốn (RVN), cung tiền M2 và các chỉ số chứng khoán (VNIndex, HNXIndex, HNXCon, HNXFin, HNXMan). Cỡ mẫu gồm 67 quan sát, được xử lý dưới dạng logarit để làm trơn dữ liệu. Phần mềm Eviews được sử dụng để thực hiện các phép hồi quy, kiểm định ADF xác định tính dừng của chuỗi dữ liệu, lựa chọn độ trễ tối ưu dựa trên các tiêu chuẩn LR, FPE, AIC, SC, HQ. Phân tích phản ứng xung và phân rã phương sai Cholesky được áp dụng để đánh giá tác động ngắn hạn và trung hạn của các cú sốc CSTT lên thị trường chứng khoán.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Phản ứng của VNIndex**: Trước cú sốc tăng lãi suất tái cấp vốn, VNIndex giảm ngay trong kỳ đầu, trong khi trước cú sốc tăng cung tiền M2 và tỷ giá USD/VND, VNIndex tăng trong kỳ đầu. Phân rã phương sai cho thấy tỷ giá USD/VND đóng góp lớn nhất vào biến động VNIndex trong các biến CSTT.

- **Phản ứng của HNXIndex**: Không phản ứng ngay trong kỳ đầu trước các cú sốc CSTT, nhưng có xu hướng giảm sau cú sốc tăng lãi suất tái cấp vốn và tăng sau cú sốc tăng cung tiền M2. Tỷ trọng đóng góp của cung tiền M2 vào biến động HNXIndex cao hơn VNIndex.

- **Phản ứng của các nhóm ngành**: Các chỉ số nhóm ngành chưa phản ứng ngay trong kỳ đầu trước cú sốc CSTT. Tất cả nhóm ngành giảm từ kỳ thứ 2 trước cú sốc tăng lãi suất tái cấp vốn, trong đó nhóm tài chính giảm mạnh nhất. Trước cú sốc tăng cung tiền M2, các nhóm ngành giảm nhẹ trước khi tăng trở lại. Phản ứng trước cú sốc tỷ giá USD/VND khác nhau giữa các nhóm ngành, với nhóm công nghiệp chịu ảnh hưởng tiêu cực kéo dài hơn.

### Thảo luận kết quả

Kết quả phản ánh rõ ràng tác động ngắn hạn của CSTT lên giá cổ phiếu và các nhóm ngành trên thị trường Việt Nam, phù hợp với các lý thuyết về mô hình tăng trưởng Gordon, Tobin q và hiệu ứng giàu có. Sự giảm giá cổ phiếu trước cú sốc tăng lãi suất tái cấp vốn thể hiện tác động thắt chặt tiền tệ làm tăng tỷ suất sinh lợi đòi hỏi, giảm hấp dẫn đầu tư cổ phiếu. Ngược lại, cung tiền M2 tăng kích thích tăng trưởng kinh tế, làm tăng giá cổ phiếu. Phản ứng khác biệt giữa VNIndex và HNXIndex cũng như các nhóm ngành cho thấy sự đa dạng trong cơ cấu và mức độ nhạy cảm với CSTT. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tương đồng về xu hướng tác động nhưng có sự khác biệt về thời gian phản ứng và mức độ ảnh hưởng, phản ánh đặc thù của thị trường Việt Nam. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phản ứng xung và bảng phân rã phương sai để minh họa rõ ràng các tác động này.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Tăng cường công cụ CSTT linh hoạt**: Ngân hàng Nhà nước nên sử dụng linh hoạt các công cụ như lãi suất tái cấp vốn và cung tiền M2 để điều tiết thị trường chứng khoán, nhằm ổn định giá cổ phiếu và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

- **Theo dõi sát biến động tỷ giá**: Do tỷ giá USD/VND có ảnh hưởng lớn đến biến động giá cổ phiếu, cần thiết lập cơ chế giám sát và điều chỉnh tỷ giá phù hợp để giảm thiểu rủi ro cho thị trường chứng khoán.

- **Phát triển các chỉ số nhóm ngành**: Khuyến khích phát triển và công bố các chỉ số nhóm ngành trên sàn HOSE để nâng cao khả năng phân tích và dự báo tác động CSTT đến từng lĩnh vực cụ thể.

- **Nâng cao năng lực phân tích dữ liệu**: Các tổ chức tài chính và nhà đầu tư cần tăng cường sử dụng các mô hình kinh tế lượng như SVAR để dự báo và ứng phó kịp thời với các biến động CSTT.

Các giải pháp nên được thực hiện trong vòng 1-3 năm tới, với sự phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán và các tổ chức nghiên cứu kinh tế.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Nhà hoạch định chính sách tiền tệ**: Sử dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách tiền tệ phù hợp với diễn biến thị trường chứng khoán và nền kinh tế.

- **Nhà đầu tư chứng khoán**: Hiểu rõ tác động của CSTT lên giá cổ phiếu để xây dựng chiến lược đầu tư hiệu quả, giảm thiểu rủi ro.

- **Các tổ chức tài chính và ngân hàng**: Áp dụng mô hình SVAR và phân tích dữ liệu để đánh giá rủi ro và cơ hội trên thị trường tài chính.

- **Giảng viên và sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng**: Tham khảo luận văn để nâng cao kiến thức về mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và thị trường chứng khoán, phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Chính sách tiền tệ ảnh hưởng như thế nào đến giá cổ phiếu?**  
   CSTT tác động lên giá cổ phiếu thông qua việc điều chỉnh lãi suất và cung tiền, ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi đòi hỏi và tốc độ tăng trưởng cổ tức, từ đó làm biến động giá cổ phiếu.

2. **Tại sao tỷ giá USD/VND lại ảnh hưởng lớn đến thị trường chứng khoán?**  
   Tỷ giá ảnh hưởng đến lợi thế xuất khẩu và chi phí nhập khẩu của doanh nghiệp, tác động trực tiếp đến lợi nhuận và giá cổ phiếu, đặc biệt trong các ngành công nghiệp xuất khẩu.

3. **Mô hình SVAR có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?**  
   SVAR cho phép phân tích các cú sốc chính sách tiền tệ một cách độc lập và rõ ràng, phù hợp với nền kinh tế nhỏ như Việt Nam, giúp đánh giá tác động ngắn hạn và trung hạn.

4. **Tác động của CSTT có giống nhau giữa các nhóm ngành không?**  
   Không, các nhóm ngành phản ứng khác nhau với các cú sốc CSTT, ví dụ nhóm tài chính nhạy cảm hơn với cung tiền M2, trong khi nhóm công nghiệp chịu ảnh hưởng lớn từ tỷ giá.

5. **Làm thế nào để nhà đầu tư ứng phó với biến động CSTT?**  
   Nhà đầu tư nên theo dõi sát các chính sách tiền tệ, sử dụng phân tích kỹ thuật và cơ bản để dự báo xu hướng giá cổ phiếu, đồng thời đa dạng hóa danh mục đầu tư để giảm thiểu rủi ro.

## Kết luận

- Nghiên cứu đã xác định rõ tác động ngắn hạn của chính sách tiền tệ lên giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2013-2019.  
- Các biến CSTT như lãi suất tái cấp vốn, cung tiền M2 và tỷ giá USD/VND có ảnh hưởng khác biệt đến các chỉ số VNIndex, HNXIndex và nhóm ngành.  
- Mô hình SVAR là công cụ hiệu quả để phân tích các cú sốc chính sách tiền tệ và phản ứng của thị trường chứng khoán.  
- Kết quả nghiên cứu hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư trong việc dự báo và điều chỉnh chiến lược tài chính.  
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý CSTT và phát triển thị trường chứng khoán trong thời gian tới.

Khuyến khích các cơ quan chức năng áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách tiền tệ linh hoạt, đồng thời phát triển các công cụ phân tích thị trường cho nhà đầu tư và tổ chức tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu Chính sách tiền tệ (CSTT) được thực hiện nhằm hướng tới các mục tiêu kinh tế vĩ mô về lạm phát, thất nghiệp và sản lượng thực của nền kinh tế. Mặc dù vậy, tác động của CSTT thường chỉ gián tiếp tác động lên các yếu tố này với độ trễ nhất định. Trong khi đó, các thành phần của thị trường tài chính như thị trường cổ phiếu, trái phiếu, thế chấp, ngoại hối với đặc điểm nhanh chóng phản ứng theo các thông tin mới, chịu tác động trực tiếp và tức thời trong việc thay đổi của chính sách tiền tệ.

Để hiểu rõ hơn cơ chế truyền dẫn của CSTT, việc xác định mối quan hệ giữa CSTT và giá tài sản tài chính là rất cần thiết. Thị trường cổ phiếu được xem là một thành phần quan trọng trong thị trường tài chính. Giá cổ phiếu là một trong những giá tài sản được giám sát chặt chẽ nhất trong nền kinh tế và thường rất nhạy cảm với điều kiện kinh tế. Giá cổ phiếu liên kết với nền kinh tế thực thông qua ảnh hưởng của chúng đối với chi tiêu tiêu dùng và chi tiêu đầu tư.

Chính vì vậy, với cơ chế truyền dẫn thông qua ảnh hưởng lên giá cổ phiếu, những thay đổi trong CSTT có thể tác động lên nền kinh tế thực. Bernanke và Kuttner (2005) đã ghi nhận sự phản ứng tương đối mạnh mẽ và nhất quán của thị trường cổ phiếu đối với các cú sốcCSTTvà biến động CSTTphần nào chịu sự ảnh hưởng của biến động chung trong giá cổ phiếu. Bjørnland và Kai Leitemo (2009) cho rằng có ít nhất hai lý do tại sao thông tin giá cổ phiếu có thể ảnh hưởng đến lập trường CSTT. Lý do thứ nhất là giá cổ phiếu có thể là chỉ số hàng đầu dùng để xem xét các mục tiêu của chính sách tiền tệ.

Giá cổ phiếu có thể ảnh hưởng đến tiêu dùng thông qua hiệu ứng giàu có và đến đầu tư thông qua hiệu ứng Tobin Q (Tobin, 1969). Lý do thứ hai, giá cổ phiếu có thể phản ánh phản ứng dự kiến của các yếu tố quyết định đến kết quả của CSTT. Lý do thứ hai này được LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 giải thích dựa trên việc xác định giá tài sản thông qua phương pháp chiết khấu về hiện giá các biến số phản ảnh dòng thu nhập kỳ vọng trong tương lai. Bài nghiên cứu về tác động của CSTT lên giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam không chỉ hữu ích cho việc nghiên cứu các yếu tố quyết định giá cổ phiếu trong thị trường này mà còn góp phần hiểu biết sâu sắc hơn về hành vi của CSTT và ảnh hưởng tiềm tàng của nó lên nền kinh tế thực.

Mục tiêu nghiên cứu Phân tích tác động của CSTT lên giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Cụ thể là tác động của CSTT thông qua biến động của các biến chính sách gồm lãi suất tái cấp vốn, cung tiền M2 và tỷ giá USD/VND lên chỉ số chứng khoán VNIndex và HNXIndex giai đoạn từ tháng 12/2013 đến tháng 6/2019. Bên cạnh đó, bài viết cũng muốn xem xét tác động của các biến CSTT lên giá cổ phiếu các nhóm ngành xây dựng (HNXCon), tài chính (HNXFin) và công nghiệp (HNXMan) trong giai đoạn từ 12/2013 đến 6/2019. Câu hỏi nghiên cứu Bài viết này sẽ tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu sau: - Sự thay đổi các biến CSTT (lãi suất tái cấp vốn, cung tiền M2 và tỷ giá USD/VND) có tác động ra sao lên chỉ số VNIndex và HNXIndex? - Sự thay đổi các biến CSTT có tác động ra sao lên chỉ số các nhóm ngành theo phân loại của sàn HNX: xây dựng (HNXCon), tài chính (HNXFin) và công nghiệp (HNXMan)? 4.

Đố tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu là phản ứng của các chỉ số chứng khoán VNIndex, HNXIndex, HNXCon, HNXFin và HNXMan trước tác động của CSTT mà đại diện là các biến tỷ giá USD/VND, cung tiền M2 và lãi suất tái cấp vốn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Phạm vi nghiên cứu là tác động của CSTT lên các chỉ số chứng khoán VNIndex, HNXIndex, HNXCon, HNXFin và HNXMan trong giai đoạn từ 12/2013 đến 6/2019. P ƣơng p áp ng ên cứu Bài viết sử dụng mô hình SVAR trên cơ sở tham khảo các nghiên cứu thực nghiệm của các tác giả Yun Daisy và cộng sự (2010), Nguyễn Phúc Cảnh (2014) và Dương Ngọc Mai Phương và cộng sự (2015) cho bài làm. Eview được ứng dụng trong bài làm bởi tính phổ biến và dễ sử dụng của phần mềm này.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM 1. Tổng quan lý thuyết 1. Tác độngCSTT lên giá cổ phiếu - ô ìn tăng trƣởng Gordon Tác động của CSTT lên giá cổ phiếu có thể được giải thích thông qua mô hình tăng trưởng Gordon. Đây là một trong những mô hình hữu ích để tính toán giá trị của cổ phiếu.

Theo Miskin (2013, trang 141-156), mô hình tăng trưởng Gordon được mô tả như sau: Trong đó: - P0 là hiện giá của cổ phiếu. - D0 là cổ tức được trả gần đây nhất - g là tốc độ tăng trưởng cổ tức không đổi dự kiến - ke là tỷ suất sinh lợi đòi hỏi của nhà đầu tư Mô hình gồm hai giả định như sau: - Thứ nhất, cổ tức được giả định sẽ tiếp tục tăng trưởng mãi mãi với một tốc độ g không đổi. Hay nói cách khác, trên thực tế, nếu cổ tức được kỳ vọng tăng trưởng với tốc độ không đổi trong một khoảng thời gian dài, thì mô hình sẽ cho ra kết quả hợp lý do dòng tiền phát sinh ở tương lai càng xa thì khi chiết khấu về hiện tại sẽ càng nhỏ. - Thứ hai, tốc độ tăng trưởng cổ tức được giả định nhỏ hơn tỷ suất sinh lợi đòi hỏi trên vốn chủ sở hữu ke.

Myron Gordon, trong quá trình phát triển mô hình, đã chứng minh rằng đây là một giả định hợp lý vì về lý thuyết, nếu tốc độ tăng trưởng cổ tức nhanh hơn tỷ suất sinh lợi đòi hỏi của những người nắm giữ vốn cổ phần, về lâu dài, công ty sẽ tăng trưởng vô cùng lớn một cách không hợp lý. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CSTT có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu theo hai cách với sự giải thích dựa trên mô hình tăng trưởng Gordon. Cách đầu tiên, khi ngân hàng trung ương (ở Mỹ là Cục dự trữ Liên bang - FED) giảm lãi suất, lợi nhuận của trái phiếu – một loại tài sản có thể thay thế cho cổ phiếu – sẽ giảm và nhà đầu tư sẽ chấp nhận mức tỷ suất sinh lợi đòi hỏi thấp hơn trên khoản đầu tư vào cổ phiếu (ke). Sự sụt giảm của ke làm giảm mẫu số của công thức tăng trưởng Gordon, dẫn đến giá trị P0 cao hơn và làm giá cổ phiếu tăng.

Theo cách thứ hai, việc giảm lãi suất có xu hướng kích thích tăng trưởng kinh tế, nhờ đó, tốc độ tăng trưởng cổ tức g có thể tăng và làm giảm mẫu số trong công thức, dẫn đến P0 cao hơn và giá cổ phiếu tăng. Theo Mishkin, tác động của CSTT đối với giá cổ phiếu là một trong những cách quan trọng mà CSTT ảnh hưởng đến nền kinh tế. Vai trò của giá cổ phiếu trong cơ c ế dẫn truyền CSTT Vai trò của giá cổ phiếu trong cơ chế dẫn truyền CSTT thường được Mishkin (2013) giải thích thông qua hệ số Tobin q và hiệu ứng giàu có. Tobin q Lý thuyết về Tobin q được phát triển bởi James Tobin - nhà kinh tế học đoạt giải Nobel theo trường phái Keynes.

Lý thuyết giải thích về ảnh hưởng của CSTT đến nền kinh tế thông qua tác động của nó lên giá cổ phiếu. Lý thuyết này giải thích tốt cho việc tỷ lệ chi tiêu đầu tư cực kỳ thấp trong cuộc Đại khủng hoảng khi giá cổ phiếu sụp đổ; năm 1933, cổ phiếu chỉ có giá trị bằng 1/10 giá trị vào cuối năm 1929; q giảm xuống chưa từng thấy. Với chỉ số q được tính bằng thương số giữa giá trị thị trường của doanh nghiệp và chi phí vốn thay thế (dùng để mua mới máy móc, thiết bị nhằm mở rộng sản xuất). Chỉ số q cao hàm ý giá trị của doanh nghiệp cao hơn chi phí vốn thay thế, do đó doanh nghiệp có thể phát hành cổ phiếu với giá cao hơn và mua mới máy móc, thiết bị với giá thấp hơn.

Điều này khiến chi đầu tư mở rộng của doanh nghiệp gia tăng hơn vì họ có thể mở rộng sản xuất kinh doanh nhiều hơn với một lượng chứng khoán phát LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 hành lớn hơn. Ngược lại, khi q thấp hơn, doanh nghiệp sẽ không đầu tư mới vì giá trị thị trường của các công ty nhỏ hơn so với chi phí vốn cho việc mua mới nhà máy, thiết bị. Các công ty sẽ thực hiện việc mở rộng thông qua mua lại những công ty hiện có thay vì mua mới nhà máy thiết bị. Do đó, chi đầu tư mua mới sẽ rất thấp.

Mấu chốt vấn đề được giải thích bởi mối quan hệ giữa chỉ số q và đầu tư. CSTT trước hết tác động đến giá cổ phiếu thông qua lãi suất thực. Cụ thể, khi lãi suất thực tế của trái phiếu thấp hơn có nghĩa là lợi nhuận kỳ vọng của phương án thay thế cho cổ phiếu giảm. Điều này làm cho cổ phiếu hấp dẫn hơn so với trái phiếu, do đó nhu cầu đối với cổ phiếu tăng và tăng giá cổ phiếu (Ps), dẫn đến q cao hơn, và do đó chi đầu tư cao hơn.

Ngược lại, khi lãi suất thực của trái phiếu cao hơn, làm cho cổ phiếu kém hấp dẫn so với trái phiếu, do đó nhu cầu đối với cổ phiếu giảm và giảm giá cổ phiếu (Ps), dẫn đến q thấp hơn, và do đó chi đầu tư giảm, tổng cầu giảm. Cơ chế dẫn truyền CSTT trong trường hợp này như sau: Như vậy, trong cơ chế dẫn truyền, thông qua tác động của lãi suất thực lên giá cổ phiếu, từ đó ảnh hưởng đến đầu tư của doanh nghiệp, CSTT có thể tác động đến tổng cầu của nền kinh tế. Hiệu ứng giàu có Hiệu ứng giàu có được Franco Modigliani dùng để giải thích cơ chế truyền dẫn CSTT theo cách tiếp cận thông qua tác động bảng cân đối thu chi của người tiêu dùng lên quyết định chi tiêu tiêu dùng của họ. Chi tiêu vốn của người tiêu dùng không bao gồm những khoản chi tiêu cho hàng hóa tiêu dùng hàng ngày.

Theo lý thuyết này, yếu tố quyết định chi tiêu tiêu dùng của người tiêu dùng là nguồn lực trọn đời (không chỉ gồm thu nhập hiện tại).