Luận văn thạc sĩ ueh the impacts of behavioral factors on individual investors decision making at the ho chi minh stock exchange

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh the impacts of behavioral factors on individual investors decision making at the ho chi minh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyen Hai Nam
• Người hướng dẫn: Dr. Tran Ha Minh Quan
• Trường học: University of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Business Administration
• Đề tài: Tác Động Của Các Yếu Tố Hành Vi Đến Quyết Định Đầu Tư Của Nhà Đầu Tư Cá Nhân Tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán TP.HCM
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Research objectives and research questions
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Traditional finance theory versus behavioral finance
• 2.2. Behavioral factors impact the process of investors’ decision-making
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY
• 3.3. Data collection method
• 3.4. Design of Measurements and Questionnaire
• 3.5. Data process and analysis
• 4. CHAPTER 4: RESEARCH RESULT AND FINDING DISSCUSSION
• 4.2. Characteristic of sample
• 4.3. Measurement Reliability Test using Cronbach’s Alpha
• 4.4. Factor analysis of behavioral variables influencing the individual investment decisions
• 4.5. Impact Levels of Behavioral Factors on the Individual Investors’ Investment Decisions
• 4.5.1. Impacts of Heuristic Variables
• 4.5.2. Impacts of Prospect Variables
• 4.5.3. Impacts of Market Variables
• 4.5.4. Impacts of Herding Variables
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSION AND RECOMMENDATIONS
• 5.3. Contributions of the study
• 5.4. Recommendations for Individual Investors
• 5.5. Limitations and further researches

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của yếu tố hành vi đến quyết định đầu tư

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các yếu tố hành vi ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Các yếu tố này không chỉ bao gồm các khía cạnh tài chính mà còn liên quan đến tâm lý và hành vi của nhà đầu tư. Việc hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định chính xác hơn trong môi trường thị trường đầy biến động.

1.1. Định nghĩa và vai trò của yếu tố hành vi trong đầu tư

Yếu tố hành vi trong đầu tư được định nghĩa là những ảnh hưởng tâm lý và xã hội đến quyết định đầu tư. Những yếu tố này có thể dẫn đến những quyết định không hợp lý, ảnh hưởng đến hiệu suất đầu tư của nhà đầu tư cá nhân.

1.2. Tại sao nghiên cứu yếu tố hành vi lại quan trọng

Nghiên cứu các yếu tố hành vi giúp hiểu rõ hơn về cách mà nhà đầu tư cá nhân phản ứng với thông tin và biến động thị trường. Điều này có thể giúp các tổ chức tài chính đưa ra các chiến lược phù hợp hơn để hỗ trợ nhà đầu tư.

II. Các thách thức trong việc phân tích quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân

Việc phân tích quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM gặp nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm sự phức tạp của thị trường, sự biến động của giá cổ phiếu và các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

2.1. Sự phức tạp của thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán có nhiều yếu tố tác động, từ thông tin kinh tế đến tâm lý nhà đầu tư. Điều này làm cho việc dự đoán xu hướng thị trường trở nên khó khăn hơn.

2.2. Tác động của tâm lý đến quyết định đầu tư

Tâm lý của nhà đầu tư cá nhân có thể dẫn đến những quyết định sai lầm, như việc mua vào khi giá cổ phiếu tăng cao hoặc bán ra khi giá giảm. Những hành vi này thường được gọi là 'hiệu ứng bầy đàn'.

III. Phương pháp nghiên cứu các yếu tố hành vi trong đầu tư

Nghiên cứu này áp dụng các phương pháp phân tích định lượng và định tính để xác định các yếu tố hành vi ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân. Các phương pháp này bao gồm khảo sát và phân tích dữ liệu từ các nhà đầu tư tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM.

3.1. Khảo sát và thu thập dữ liệu

Khảo sát được thực hiện với 180 nhà đầu tư cá nhân để thu thập thông tin về hành vi và quyết định đầu tư của họ. Dữ liệu này sẽ được phân tích để xác định các yếu tố hành vi chính.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê để xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố hành vi đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của yếu tố hành vi

Kết quả nghiên cứu cho thấy có bốn yếu tố hành vi chính ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM: Heuristic, Market, Prospect, và Herding. Mỗi yếu tố có mức độ ảnh hưởng khác nhau đến quyết định đầu tư.

4.1. Tác động của yếu tố Heuristic

Yếu tố Heuristic có ảnh hưởng trung bình đến quyết định đầu tư, khi nhà đầu tư thường sử dụng các quy tắc đơn giản để đưa ra quyết định trong môi trường không chắc chắn.

4.2. Tác động của yếu tố Market

Yếu tố Market có ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định đầu tư, khi nhà đầu tư thường bị ảnh hưởng bởi các biến động của thị trường và thông tin từ bên ngoài.

4.3. Tác động của yếu tố Herding

Yếu tố Herding có ảnh hưởng thấp nhất, thể hiện rằng nhà đầu tư không hoàn toàn bị ảnh hưởng bởi hành vi của những người khác trong quyết định đầu tư của họ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng các yếu tố hành vi có tác động đáng kể đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư cá nhân tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Việc hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp cải thiện khả năng dự đoán và đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả hơn trong tương lai.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng lý thuyết hành vi có thể giúp các nhà đầu tư hiểu rõ hơn về quyết định của mình và cải thiện hiệu suất đầu tư.

5.2. Đề xuất cho các nhà đầu tư cá nhân

Các nhà đầu tư nên chú ý đến các yếu tố hành vi khi đưa ra quyết định đầu tư, từ đó có thể giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam sau 11 năm hình thành và phát triển kể từ năm 2000 đã ghi nhận những bước tiến vượt bậc về quy mô niêm yết lẫn giá trị giao dịch. Tuy nhiên, diễn biến giá tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) luôn biến động phức tạp và khó lường. Đầu năm 2008, khi chỉ số VN-Index dao động quanh mức 830 điểm, nhiều định chế tài chính lớn như HSBC và Công ty Chứng khoán Mekong từng tự tin dự báo chỉ số sẽ chạm ngưỡng 1.100 đến 1.140 điểm, song thực tế thị trường lại lao dốc mạnh mẽ. Đến đầu năm 2009, các dự báo bi quan cho rằng thị trường chỉ dao động quanh mức 316 điểm thì kết thúc năm, VN-Index đã tăng trưởng gấp 1,5 lần.

Sự sai lệch của các mô hình dự báo kinh điển cho thấy lý thuyết tài chính truyền thống với giả định nhà đầu tư luôn duy lý hoàn toàn không còn đủ sức giải thích thực tế thị trường. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm nhận diện các nhân tố hành vi tác động đến quyết định giao dịch của nhà đầu tư cá nhân tại sàn HOSE, đồng thời xác định chính xác cường độ tác động của từng nhóm nhân tố.

Khảo sát được triển khai trực tiếp trên mẫu gồm 180 nhà đầu tư cá nhân tham gia giao dịch tại HOSE trong giai đoạn 2011–2012. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp khung phân tích định lượng với tổng phương sai trích đạt 64,36%, giúp các nhà đầu tư cá nhân nhận diện sai lầm nhận thức, hỗ trợ các công ty chứng khoán nâng cao chất lượng tư vấn và giúp cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách điều hành thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu đặt nền tảng trên sự đối lập giữa Lý thuyết Thị trường Hiệu quả (EMH) và Lý thuyết Tài chính Hành vi (Behavioral Finance). Tài chính hành vi kết hợp tâm lý học và kinh tế học nhằm giải thích các hiện tượng lệch chuẩn trên thị trường tài chính thông qua bốn trụ cột lý thuyết chính:

1. Lý thuyết định nghiệm (Heuristic Theory): Được phát triển bởi Daniel Kahneman và Amos Tversky năm 1974, lý thuyết này chỉ ra các nguyên tắc kinh nghiệm giúp đơn giản hóa việc ra quyết định nhưng dễ dẫn đến sai lệch nhận thức. Mô hình bao gồm năm khái niệm cốt lõi: Tính đại diện (Representativeness), Neo quyết định (Anchoring), Tự tin thái quá (Overconfidence), Ngụy biện con bạc (Gambler’s fallacy) và Định kiến sẵn có (Availability bias).
2. Lý thuyết triển vọng (Prospect Theory): Được công bố năm 1979, phản ánh thái độ bất cân xứng của con người đối với lãi và lỗ. Ba khái niệm trung tâm gồm: Tâm lý sợ mất mát (Loss aversion), Tâm lý tránh né hối tiếc (Regret aversion) và Hạch toán tâm lý (Mental accounting).
3. Yếu tố thị trường (Market Factors): Bao gồm các tác nhân ngoại cảnh tác động trực tiếp vào tâm lý giao dịch như biến động giá, thông tin thị trường, xu hướng lịch sử và sự phản ứng thái quá của nhà đầu tư.
4. Hiệu ứng bầy đàn (Herding Effect): Xu hướng nhà đầu tư mô phỏng hành vi mua bán, khối lượng và danh mục của đám đông thay vì dựa vào phân tích độc lập.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế nghiên cứu cắt ngang (cross-sectional design) kết hợp giữa phương pháp định tính và định lượng:

• Nghiên cứu sơ bộ (Pilot Study): Phỏng vấn sâu 10 nhà đầu tư cá nhân để hiệu chỉnh câu từ, kiểm tra tính logic và độ phù hợp của bảng hỏi trước khi phát hành chính thức.
• Nghiên cứu định lượng chính thức: Thu thập dữ liệu thông qua bảng câu hỏi khảo sát cấu trúc đóng với thang đo Likert 7 điểm (từ 1 = Hoàn toàn không đồng ý đến 7 = Hoàn toàn đồng ý). Tổng số 250 phiếu khảo sát được gửi qua đường bưu điện, chuyển tay và môi giới chứng khoán, thu về 180 phản hồi hợp lệ (đạt tỷ lệ 72,0%).
• Quy trình phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS 15 để thực hiện Thống kê mô tả, Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (loại các biến có tương quan biến - tổng nhỏ hơn 0,30 và chỉ chấp nhận hệ số Alpha từ 0,60 trở lên), và Phân tích nhân tố khám phá EFA (áp dụng phương pháp trích Principal Axis Factoring với phép xoay Promax). Phương pháp EFA được lựa chọn vì tính năng cô đọng 22 biến quan sát thành các nhân tố đặc trưng mà không làm mất đi bản chất dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thống kê mô tả trên 180 mẫu khảo sát làm nổi bật các đặc trưng nhân khẩu học và mức độ tác động của các biến tâm lý:

• Cơ cấu mẫu khảo sát: Nam giới chiếm tỷ lệ 61,1% (110 người), trong khi nữ giới chiếm 38,9%. Về độ tuổi, nhóm từ 26 đến 35 tuổi chiếm ưu thế vượt trội với 77,8%, nhóm 36 đến 45 tuổi chiếm 12,2%, nhóm 18 đến 25 tuổi chiếm 7,8% và nhóm trên 46 tuổi chỉ chiếm 2,2%. Đáng chú ý, 68,9% nhà đầu tư có thời gian tham gia thị trường dưới 3 năm (trong đó 22,2% dưới 1 năm). Về quy mô vốn, 67,8% nhà đầu tư tham gia với số vốn dưới 100 triệu đồng trong năm gần nhất, và 51,1% đã từng theo học các khóa đào tạo chứng khoán.
• Mức độ tác động của 4 nhóm nhân tố hành vi:
  1. Yếu tố Thị trường (Tác động cao nhất): Các biến quan sát đạt điểm trung bình rất cao gồm Xu hướng quá khứ của cổ phiếu (M4: Mean = 5,66), Tầm quan trọng của thông tin thị trường (M3: Mean = 5,58) và Sự thay đổi giá cổ phiếu (M1: Mean = 5,51). Biến phản ứng thái quá trước thay đổi giá (M2) đạt mức trung bình 4,57.
  2. Yếu tố Định nghiệm (Tác động trung bình): Đứng đầu là hiện tượng Neo quyết định vào giá quá khứ (H4: Mean = 4,96), tiếp theo là Tự tin thái quá vào kiến thức bản thân (H3: Mean = 4,53), Ngụy biện con bạc (H5: Mean = 4,50) và Định kiến sẵn có từ người thân (H6: Mean = 4,47). Tính đại diện có điểm thấp nhất nhóm (H1: Mean = 3,92).
  3. Yếu tố Triển vọng (Tác động trung bình): Hiện tượng Hạch toán tâm lý riêng lẻ từng danh mục chiếm điểm số cao (P5: Mean = 4,77), Tâm lý sợ hối tiếc khi giữ cổ phiếu lỗ (P4: Mean = 4,74), Ngại rủi ro sau thất bại (P2: Mean = 4,31) và Tìm kiếm rủi ro sau khi có lãi (P1: Mean = 4,30).
  4. Yếu tố Bầy đàn (Tác động thấp nhất): Tất cả các biến đều có điểm trung bình thấp dưới mức 4,00, bao gồm Quyết định chọn loại cổ phiếu theo người khác (X1: Mean = 3,87), Khối lượng giao dịch theo đám đông (X2: Mean = 3,81), Quyết định mua bán theo người khác (X3: Mean = 3,79) và Tốc độ chạy theo phản ứng đám đông (X4: Mean = 3,29).

Thảo luận kết quả

Kiểm định mô hình EFA cho hệ số KMO đạt 0,818 với mức ý nghĩa Sig = 0,000, tổng phương sai trích đạt 64,36% tại điểm dừng Eigenvalue = 1,123. Dữ liệu thực nghiệm chứng minh giả thuyết H1 được ủng hộ hoàn toàn: các biến hành vi tại HOSE hội tụ chuẩn xác vào 4 nhóm nhân tố độc lập. Khi trực quan hóa dữ liệu qua biểu đồ cột so sánh điểm trung bình hoặc bảng ma trận xoay EFA, sự phân hóa giữa các nhóm nhân tố hiện lên rất rõ nét.

Nguyên nhân nhân tố Thị trường có sức ảnh hưởng mạnh mẽ nhất (Mean từ 5,51 đến 5,66) xuất phát từ bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam thời điểm đó còn non trẻ. Nhà đầu tư chủ yếu là người trẻ (77,8% dưới 35 tuổi), có thói quen bám sát bảng điện tử và lướt sóng theo đồ thị kỹ thuật quá khứ thay vì định giá giá trị nội tại doanh nghiệp.

Đối với yếu tố Định nghiệm, hiện tượng Neo giá (Mean = 4,96) thể hiện xu hướng phổ biến của nhà đầu tư khi lấy giá mua ban đầu làm mốc so sánh tuyệt đối để ra quyết định bán ra hay giữ lại. Điểm khác biệt thú vị so với các nghiên cứu tại thị trường phát triển hoặc nghiên cứu của Waweru tại Kenya (nơi ghi nhận 96% nhà đầu tư chịu chi phối bởi định kiến sẵn có) là tại HOSE, định kiến sẵn có chỉ đạt mức tác động trung bình 4,47. Điều này là do tính minh bạch của thông tin doanh nghiệp tại Việt Nam chưa cao, khiến nhà đầu tư ít tin tưởng tuyệt đối vào các nguồn tin tức sẵn có bề nổi.

Ngược lại, việc Hiệu ứng bầy đàn đạt điểm số thấp nhất (Mean dao động từ 3,29 đến 3,87) phản ánh tâm lý cá nhân hóa ngày càng cao của nhà đầu tư cá nhân tại HOSE. Đa số nhà đầu tư có niềm tin nhất định vào năng lực tự phân tích hoặc kinh nghiệm cá nhân hơn là thụ động đặt lệnh mù quáng theo đám đông tại sàn giao dịch.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả đo lường thực nghiệm, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và phát triển thị trường minh bạch:

1. Thiết lập quy tắc quản trị rủi ro danh mục tự động:

   • Chủ thể thực hiện: Nhà đầu tư cá nhân.
   • Hành động: Xây dựng kỷ luật cắt lỗ tự động tại ngưỡng 7% đến 10%, loại bỏ triệt để thói quen hạch toán tâm lý riêng lẻ từng mã cổ phiếu (vốn đạt điểm số 4,77). Nhà đầu tư cần đánh giá hiệu quả trên tổng tài sản ròng thay vì giữ khư khư cổ phiếu lỗ để né tránh cảm giác hối tiếc.
   • Mục tiêu định lượng & Thời gian: Giảm thiểu tỷ lệ sụt giảm tài sản (drawdown) xuống dưới 15%/năm, áp dụng ngay trong 3 tháng đầu giao dịch.

2. Chuẩn hóa chương trình đào tạo phân tích và kiểm soát tâm lý:

   • Chủ thể thực hiện: Các Công ty Chứng khoán thành viên tại HOSE.
   • Hành động: Nâng cấp chất lượng tư vấn của đội ngũ môi giới, tích hợp module đào tạo về tài chính hành vi giúp khách hàng nhận diện bẫy tâm lý tự tin thái quá (Mean = 4,53) và bẫy neo giá (Mean = 4,96).
   • Mục tiêu định lượng & Thời gian: Nâng tỷ lệ nhà đầu tư có hiểu biết bài bản về quản trị cảm xúc lên trên 80% (so với mức 51,1% hiện tại) trong vòng 6 tháng triển khai.

3. Gia tăng tính minh bạch và siết chặt kỷ cương công bố thông tin:

   • Chủ thể thực hiện: Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.
   • Hành động: Giám sát chặt chẽ hoạt động công bố thông tin tài chính của các doanh nghiệp niêm yết, rút ngắn thời gian tiếp cận báo cáo kiểm toán, xử phạt nghiêm các hành vi tung tin đồn thao túng thị trường nhằm giảm thiểu phản ứng thái quá của nhà đầu tư trước tin tức đột biến (Mean = 4,57).
   • Mục tiêu định lượng & Thời gian: Đạt mức độ hài lòng về tính minh bạch thông tin thị trường trên 90% theo lộ trình 12 tháng.

4. Phát triển công cụ cảnh báo giao dịch cảm tính trên nền tảng số:

   • Chủ thể thực hiện: Các công ty công nghệ tài chính (Fintech) và bộ phận công nghệ của các công ty chứng khoán.
   • Hành động: Thiết lập các thuật toán cảnh báo sớm trên ứng dụng giao dịch khi nhà đầu tư có tần suất đảo hàng quá mức hoặc tập trung tỷ trọng vốn quá 50% vào các mã cổ phiếu tăng nóng.
   • Mục tiêu định lượng & Thời gian: Triển khai thử nghiệm trong vòng 9 tháng, hướng tới mục tiêu giảm 30% các lệnh mua đuổi đỉnh do tâm lý hưng phấn nhất thời.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu sắc cho bốn nhóm đối tượng chính:

1. Nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán: Giúp người tham gia giao dịch tự soi chiếu hành vi, nhận biết các sai lệch nhận thức như bẫy neo giá (4,96) hay tâm lý sợ lỗ để xây dựng kỷ luật đầu tư vững chắc, từ đó cải thiện tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng trên 15% đến 20% mỗi năm.
2. Chuyên viên tư vấn và môi giới chứng khoán: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về đặc điểm tâm lý của 77,8% khách hàng trẻ tuổi (26–35 tuổi). Môi giới có thể sử dụng khung dữ liệu này để tư vấn tái cơ cấu danh mục hiệu quả, ngăn ngừa tình trạng khách hàng hoảng loạn bán tháo khi thị trường biến động ngắn hạn.
3. Ban điều hành Sở Giao dịch (HOSE) và Cơ quan Quản lý Thị trường: Tài liệu cung cấp bằng chứng định lượng đáng tin cậy với mẫu 180 nhà đầu tư, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc thiết kế cơ chế khớp lệnh, biên độ dao động giá và tiêu chuẩn công bố thông tin để bảo vệ nhà đầu tư cá nhân.
4. Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu kinh tế: Cung cấp tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình phân tích định lượng kết hợp Cronbach's Alpha và EFA trong lĩnh vực tài chính hành vi tại các thị trường tài chính cận biên (Frontier Markets).

Câu hỏi thường gặp

1. Nhân tố hành vi nào tác động mạnh nhất đến quyết định của nhà đầu tư cá nhân tại HOSE?
Yếu tố Thị trường có tác động mạnh nhất trong 4 nhóm nhân tố. Trong đó, Xu hướng giá quá khứ (M4: Mean = 5,66), Thông tin thị trường (M3: Mean = 5,58) và Sự thay đổi giá cổ phiếu (M1: Mean = 5,51) là ba biến quan sát chi phối sâu sắc nhất đến hành vi mua bán của nhà đầu tư.

2. Vì sao hiệu ứng bầy đàn lại có mức tác động thấp nhất trong nghiên cứu này?
Điểm trung bình của nhóm biến Bầy đàn chỉ dao động từ 3,29 đến 3,87. Điều này cho thấy nhà đầu tư tại HOSE có xu hướng tự tin vào phân tích cá nhân hoặc các chỉ báo kỹ thuật riêng biệt, không còn thụ động đặt lệnh hoàn toàn theo đám đông tại sàn như giai đoạn đầu thị trường.

3. Hiện tượng Neo quyết định (Anchoring) ảnh hưởng như thế nào đến tâm lý nhà đầu tư?
Biến Neo giá đạt điểm trung bình cao nhất trong nhóm định nghiệm (H4: Mean = 4,96). Nhà đầu tư thường neo chặt nhận định vào mức giá đỉnh lịch sử hoặc giá mua ban đầu của cổ phiếu, dẫn đến phản ứng chậm chạp trước các thông tin tiêu cực mới xuất hiện.

4. Dữ liệu từ mẫu 180 nhà đầu tư có đảm bảo độ tin cậy khoa học hay không?
Cỡ mẫu 180 phản hồi trên 250 phiếu phát ra (tỷ lệ 72,0%) hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn phân tích EFA của Hair và cộng sự (yêu cầu tối thiểu 100 mẫu). Kiểm định cho thấy hệ số KMO đạt 0,818 và tổng phương sai trích đạt 64,36%, chứng minh dữ liệu có độ tin cậy và giá trị thực chứng rất cao.

5. Nghiên cứu sử dụng công cụ thống kê nào để kiểm định mô hình?
Tác giả đã sử dụng phần mềm SPSS 15 để thực hiện kiểm định độ tin cậy thang đo qua Cronbach's Alpha (tất cả các nhóm đều đạt Alpha > 0,60, tương quan biến tổng > 0,30) và Phân tích nhân tố khám phá EFA với phương pháp trích Principal Axis Factoring và phép xoay Promax.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu đề ra thông qua các kết quả then chốt:

• Xác lập mô hình 4 nhân tố tài chính hành vi tại HOSE với tổng phương sai trích giải thích được 64,36% biến thiên dữ liệu.
• Định vị thứ tự tác động giảm dần từ Yếu tố Thị trường (Cao nhất), Yếu tố Định nghiệm (Trung bình), Yếu tố Triển vọng (Trung bình) đến Hiệu ứng Bầy đàn (Thấp nhất).
• Phác họa chân dung thực tế của nhà đầu tư cá nhân HOSE: 77,8% trong độ tuổi 26–35, 68,9% tham gia dưới 3 năm và 67,8% có quy mô vốn dưới 100 triệu đồng.
• Bác bỏ nhận định cho rằng nhà đầu tư cá nhân chỉ hành động theo bầy đàn mù quáng, đồng thời chứng minh sự phụ thuộc lớn vào biến động giá kỹ thuật (Mean = 5,66).
• Đóng góp nguồn dữ liệu thực chứng quý giá cho lý thuyết tài chính hành vi tại thị trường chứng khoán cận biên Việt Nam.

Trong giai đoạn 12 tháng tiếp theo, các nghiên cứu mở rộng nên khảo sát thêm trên sàn HNX và nhóm nhà đầu tư tổ chức nhằm hoàn thiện bức tranh toàn diện cho thị trường tài chính quốc gia. Quý độc giả, nhà đầu tư và các chuyên viên tài chính hãy khai phóng tư duy đầu tư, làm chủ cảm xúc và áp dụng ngay các khuyến nghị khoa học trên để tối ưu hóa hiệu quả quản trị danh mục đầu tư của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF ECONOMICS HOCHIMINH CITY ---------------- NGUYEN HAI NAM THE IMPACTS OF BEHAVIORAL FACTORS ON INDIVIDUAL INVESTORS’ DECISION MAKING AT THE HO CHI MINH STOCK EXCHANGE MASTER OF BUSINESS ADMINISTRATION THESIS HoChiMinh City – 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF ECONOMICS HO CHI MINH CITY ---------------- NGUYEN HAI NAM THE IMPACTS OF BEHAVIORAL FACTORS ON INDIVIDUAL INVESTORS’ DECISION MAKING AT THE HO CHI MINH STOCK EXCHANGE Major: Business Administration Major Code: 60.05 MASTER OF BUSINESS ADMINISTRATION THESIS Supervisor: DR. TRAN HA MINH QUAN HoChiMinh City – 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT I would like to express my heartfelt gratitude and deepest appreciation to my research Supervisor, Dr. Tran Ha Minh Quan for his intensive support, valuable suggestions, guidance and encouragement during the course of my study. I would like to express my sincere gratitude to all of my teachers at Faculty of Business Administration and Postgraduate Faculty, University of Econimics Ho Chi Minh City for their teaching and guidance during my MBA course.

I would like to express my gratefulness to my friends working at the Ho Chi Minh Stock Exchange and securities companies, who help me to arrange interviews and distribute questionnaires. I am also thankful to beneficiary customers who participated in the interviews and the survey. I would like to specially express my thanks to all of my classmates, my friends from for their support and encouragement. I would also like to avail this opportunity to express my appreciation to Professor Nguyen Dong Phong, UEH Board of Directors for creating MBA program in English and Dr.

Tran Ha Minh Quan for his support during the course. Finally, I heartily dedicate this study to my beloved parents, my younger brother Duc Vinh, and my wife, Doan Phuong who have encouraged and supported me during my study. Page i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT This study investigates the impacts of behavioral factors on the investment decisions of individual investors in stock market. It applies behavioral finance theory to explore the possible behavioral factors influencing individual investors’ investment decisions then identify the impact levels of those factors using data from respondents of 180 individual investors at the Ho Chi Minh Stock Exchange (HOSE).

According to the findings of this study, there are four behavioral factors affecting the investment decisions of individual investors at HOSE: Heuristic, Market, Prospect, and Herding. The impacts of four behavioral factors on individual investors’ decision making at HOSE are in varying degrees from high impact to low impact: Market factor has highest impact; Heuristic and Prospect have moderate impact; while Herding factor only has low impact. Keywords: “Behavioral finance”, ”Behavioral factors”, “Individual investors’ decision-making”, “Ho Chi Minh Stock Exchange”, “HOSE”, “Vietnam” Page ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CONTENTS Acknowledgement.iii List of Tables. v List of Figures.

vi CHAPTER1: INTRODUCTION .3 Research objectives and research questions. 6 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW.1 Traditional finance theory versus behavioral finance .2 Behavioral factors impact the process of investors’ decision-making. 19 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY .3 Data collection method .4 Design of Measurements and Questionnaire .5 Data process and analysis. 27 Page iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 4: RESEARCH RESULT AND FINDING DISSCUSSION .2 Characteristic of sample .3 Measurement Reliability Test using Cronbach’s Alpha .4 Factor analysis of behavioral variables influencing the individual investment decisions .5 Impact Levels of Behavioral Factors on the Individual Investors’ Investment Decisions .1 Impacts of Heuristic Variables .2 Impacts of Prospect Variables .3 Impacts of Market Variables .4 Impacts of Herding Variables.

46 CHAPTER 5: CONCLUSION AND RECOMMENDATIONS .3 Contributions of the study .4 Recommendations for Individual Investors .5 Limitations and further researches. 61 Page iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 2.1: Behavioral factors influencing the investment decision-making .1: Type of measurements for personal information .2: Type of measurements for behavioral variables .1: Sex of respondents .2: Age of respondents .3: Time for attending stock market .4: Attending course of stock exchange .5: Amount of investment last year .6: Cronbach’s Alpha Test for items of Factors .7: Factor analysis (EFA) for behavioral variables .8: Impacts of variables on investment decision at HOSE.9: Results of the hypotheses. 41 Page v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 2.1: The research model of behavioral factors’ impacts on investment decisions of Individual investors at HOSE .1: The research process. 22 Page vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 1 INTRODUCTION 1.1 Research background Stock market is a market where stocks are bought and sold (Zuravicky, 2005).

It has the important role on the development of an economy. It can be considered as the yardstick for economic strength and healthy. Stock market is a source of financing investment. Besides, stock market also performs a function as a signaling mechanism to managers regarding investment decisions and a catalyst for corporate governance (Supat, 1998).

Additionally, stock market may push the development of an economy through efficient allocation of resources and better utilization of resources (Supat, 1998). However, stock market is best known for being the most effective channel for company’s capital raise (Zuravicky, 2005). There are some reasons that make interesting to people when investing in stock market. The first reason is because of “long-term growth of capital, dividends, and a hedge against the inflationary erosion of purchasing power” (Zuravicky, 2005).

The other reason that makes the stock market more attractive than other types of investment is its liquidity (Bencivenga et al. Liquidity allows investors to trade stocks easily and quickly while firms still have permanents use of capital for stable development (Bencivenga et al. Most people invest in stocks because they want to be the owners of the firm, from which they benefit when the company pay dividends or when stock price increases (Zuravicky, 2005). However, many people buy stocks for the purpose of control over the firms.

Regularly, shareholders need to own specific amount of shares to be in the board of directors who can make strategic decisions and set directions for the firms. Page 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Vietnam stock market, which established from 2000, is still a frontier or pre-emerging market due to the quality of market criteria (FTSE, 2011). In comparison to developed markets (such as the USA, the UK, Japan, EU,…) and emerging markets (such as Mexico, China, India,…), Vietnam stock market appears to be much smaller in terms of scale and maturity. However, Vietnam stock market with reprentativeness from Ho Chi Minh Stock Exchange (HOSE) has been developed significantly in both the number of listed stocks and transaction value for 11 years.

During that period, the price movement at HOSE seems to fluctuate unpredictably. In addition, Vietnamese investors’ decisions are still difficult for financial analysts to understand. Many comments and recommendations given by security companies or even global financial organizations did not match with what has really happened. At the early of 2008, when VN-Index was standing at around 830 points, Yoong, the analysis manager of Mekong Securities was confident to assert that VN-Index would go up to 1140 point in 2008 (Tu, 2008).

Publishing the same opinion, HSBC and many security companies affirmed that VN-Index would be likely to reach 1,100 point by the end of 2008 (HSBC, 2007). Belief in the growth of stock market did not help these analysts to save the VN-Index from remarkable declination. In a forecast at the early of 2009, HSBC predicted that 2009 would be another difficult year and the Ho Chi Minh stock market would be volatile with some large up and down swings, but end up at the same level as 2008, around 316 points (HSBC, 2009). This forecast is not accurate as at the end of 2009, VN-Index was 1.5 times more than that of 2008.

Therefore, it is possible to state that the forecast methods based on the conventional financial theories are not suitable for Ho Chi Minh stock market in this context. These theories assume that investors rationally maximize their wealth by following basic financial rules Page 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] and making investment decision on the risk-return consideration. However, level of risk acceptance of the investors depends on their personal characteristics and attitudes to risk (Gao and Schmidt, 2005). It is, therefore, necessary to explore behavioral factors that impact on the decision-making process of individual investors in the current Ho Chi Minh stock market to help the investors as well as security companies raise better predictions and decisions for their business.

Behavioral finance can be helpful in this case because it is based on psychology to explain why people buy or sell stocks (Waweru et al. Many researchers consider behavioral finance as good theory to understand and explain feelings and cognitive errors affecting investment decision-making (Waweru et al. Supporters of behavioral finance believe that the study of social sciences such as psychology can help to reveal the behaviors of stock market, market bubbles and crashes (Gao and Schmidt, 2005). There are two reasons why behavioral finance is important and interesting to be applied for Vietnam stock market.

Firstly, behavioral finance is still a new topic for study. The understanding about individual investors’ behaviors and the behavioral factors affecting their investment decisions is very limited. Until recently, it is accepted as a feasible model to explain how investors of financial markets make decisions and then these decisions influence the financial markets (Kim and Nofsinger, 2008). Secondly, due to some evidences – subjective, academic, and experimental – it is concluded that Asian investors, included Vietnamese, usually suffer from cognitive biases more than people from other cultures (Kim and Nofsinger, 2008).

Therefore, the consideration of the factors influencing the Vietnamese investors’ decision-making process cannot ignore the behavioral elements. Page 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Behavioral finance studies have been carried out popularly in developed markets of Europe and the USA (Caparrelli et al., 2004; Fogel and Berry, 2006, and many others) as well as in emerging and frontier markets, for example Malaysia and Kenya (Lai, 2001; Waweru et al. However, the number of studies using behavioral finance for frontier and emerging markets is much fewer than for developed markets. In this study, behavioral finance is used for Vietnam security market, a pre-emerging stock market of South Asia, to recognize the driven factors of individual investors’ behavior.

The authors hope that this study can enrich the number of studies using behavioral finance for less developed security markets such as Vietnam.2 Problem statement Due to the positive correlation between stock market and economy, the rise of stock market will positively affect the development of the economy and vice versa. Thus, the decisions of investors on stock market play an important role in defining the market trend, which then influences the economy. To understand and give some suitable explanation for the investors’ decisions, it is important to explore which behavioral factors influencing the decisions of individual investors at the HOSE and how these factors impact their investment decisions. It will be useful for investors to understand common behaviors, from which justify their reactions for better returns.

Security organizations may also use this information for better understanding about investors to forecast more accurately and give better recommendations. Thus, stock price will reflect its true value and HOSE becomes the yardstick of the economy’s wealth and helps enterprises to raise capital for production and expansion. Page 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Research objectives and questions In the clearer statement, the research focuses on achieving the following objectives: • Applying the behavioral finance to identify the possible behavioral factors influencing the investment decisions of individual investors at the HOSE. • Identifying the impact levels of behavioral factors on the investment decisions of individual investors at the HOSE.