Luận văn thạc sĩ về tác động của các biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động của các biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán việt nam luận văn thạc sĩ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Phan Nguyệt Anh
• Người hướng dẫn: GS.TS Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Các Biến Kinh Tế Vĩ Mô Đến Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỘT SỐ NGHIÊN CỨU TRƯỚC CÓ LIÊN QUAN
• 1.1. Thị trường chứng khoán và các biến kinh tế vĩ mô
• 1.2. Thị trường chứng khoán Việt Nam
• 1.3. Các biến kinh tế vĩ mô
• 1.4. Tổng hợp các nghiên cứu trước có liên quan
• 1.4.1. Một số nghiên cứu trên thế giới
• 1.4.2. Một số nghiên cứu ở Việt Nam
• 2. PHƯƠNG PHÁP VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.1.1. Mô hình vector hiệu chỉnh sai số VECM
• 2.1.2. Kiểm định nhân quả Granger
• 2.1.3. Phân tích hàm phản ứng đẩy và phân rã phương sai
• 2.2. Cơ sở dữ liệu nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Kiểm định tính dừng
• 3.2. Xác định độ trễ tối ưu
• 3.3. Kết quả kiểm định đồng liên kết Johansen
• 3.4. Kết quả phân tích quan hệ nhân quả Granger
• 3.5. Phân tích phản ứng đẩy và phân rã phương sai
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tác động của biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích tác động của các biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán Việt Nam. Các biến này bao gồm giá trị sản xuất công nghiệp, chỉ số giá tiêu dùng, cung tiền, tỷ giá hối đoái, lãi suất dài hạn, lãi suất ngắn hạn và giá dầu bán lẻ. Mục tiêu là xác định mối quan hệ giữa các biến này và chỉ số giá chứng khoán, cụ thể là VN-Index. Kết quả cho thấy có sự tồn tại của mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa chỉ số giá chứng khoán và các biến kinh tế vĩ mô. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc dự đoán diễn biến của thị trường chứng khoán dựa trên các yếu tố kinh tế vĩ mô.

1.1. Các biến kinh tế vĩ mô

Các biến kinh tế vĩ mô như giá trị sản xuất công nghiệp và chỉ số giá tiêu dùng có ảnh hưởng lớn đến thị trường chứng khoán. Giá trị sản xuất công nghiệp phản ánh tình hình hoạt động của nền kinh tế, trong khi chỉ số giá tiêu dùng cho thấy mức độ lạm phát. Sự gia tăng trong giá trị sản xuất công nghiệp thường dẫn đến sự tăng trưởng của lợi nhuận doanh nghiệp, từ đó thu hút đầu tư vào thị trường chứng khoán. Ngược lại, lạm phát cao có thể làm giảm sức mua và lợi nhuận của doanh nghiệp, ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự biến động của các biến này có thể dự đoán được sự thay đổi trong chỉ số giá chứng khoán.

1.2. Phân tích mối quan hệ giữa các biến

Phân tích mối quan hệ giữa các biến kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán được thực hiện thông qua các phương pháp như kiểm định đồng liên kết Johansen và kiểm định nhân quả Granger. Kết quả cho thấy chỉ số giá chứng khoán chịu tác động một chiều từ lạm phát và giá trị sản xuất công nghiệp trong ngắn hạn. Điều này cho thấy rằng các nhà đầu tư cần chú ý đến các chỉ số kinh tế vĩ mô để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý. Hơn nữa, việc hiểu rõ mối quan hệ này cũng giúp các nhà hoạch định chính sách có thể điều chỉnh các chính sách kinh tế để ổn định thị trường chứng khoán.

II. Tình hình kinh tế Việt Nam và thị trường chứng khoán

Tình hình kinh tế Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu cho thấy sự phát triển không đồng đều, với nhiều biến động trong thị trường chứng khoán. Sự gia tăng trong giá trị sản xuất công nghiệp và các chính sách kinh tế vĩ mô đã ảnh hưởng đến chỉ số VN-Index. Nghiên cứu chỉ ra rằng trong giai đoạn từ 2000 đến 2013, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm, từ khởi đầu khiêm tốn đến giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ và sau đó là khủng hoảng. Điều này cho thấy sự nhạy cảm của thị trường chứng khoán đối với các biến động kinh tế vĩ mô.

2.1. Sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể từ khi ra đời vào năm 2000. Sự gia tăng số lượng doanh nghiệp niêm yết và giá trị vốn hóa thị trường cho thấy sự hấp dẫn của thị trường chứng khoán đối với các nhà đầu tư. Tuy nhiên, thị trường vẫn còn nhiều thách thức, bao gồm sự thiếu minh bạch và sự can thiệp của chính phủ. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển bền vững của thị trường chứng khoán trong tương lai.

2.2. Tác động của chính sách kinh tế đến thị trường chứng khoán

Chính sách kinh tế vĩ mô có vai trò quan trọng trong việc định hình thị trường chứng khoán. Các chính sách như lãi suất, tỷ giá hối đoái và cung tiền đều có thể tác động đến giá cổ phiếu. Nghiên cứu cho thấy rằng các chính sách thắt chặt tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát có thể dẫn đến sự giảm sút trong giá trị cổ phiếu. Do đó, việc theo dõi và điều chỉnh các chính sách kinh tế là cần thiết để duy trì sự ổn định của thị trường chứng khoán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển với sự biến động mạnh mẽ, đặc biệt từ năm 2000 đến 2013. Tính đến tháng 6/2013, số doanh nghiệp niêm yết trên sàn đã tăng lên 737, với tổng giá trị vốn hóa đạt khoảng 904 nghìn tỷ đồng, chiếm 27,9% GDP năm 2012. Giá trị giao dịch bình quân ngày cũng đạt khoảng 1507 tỷ đồng trong tháng 6/2013. Trong bối cảnh đó, việc phân tích tác động của các biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán trở nên cấp thiết nhằm giúp các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách có cái nhìn sâu sắc hơn về diễn biến thị trường.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích tác động ngắn hạn và dài hạn của các biến kinh tế vĩ mô gồm: giá trị sản xuất công nghiệp, chỉ số giá tiêu dùng, cung tiền, tỷ giá hối đoái, lãi suất dài hạn, lãi suất ngắn hạn và giá dầu bán lẻ nội địa đến chỉ số VN-Index – đại diện cho chỉ số giá thị trường chứng khoán Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ tháng 7/2007 đến tháng 5/2013, nhằm xác định mối quan hệ cân bằng dài hạn và tác động nhân quả trong ngắn hạn giữa các biến này.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà đầu tư trong việc dự báo biến động thị trường, đồng thời hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc điều chỉnh các chính sách kinh tế vĩ mô phù hợp nhằm ổn định và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: Lý thuyết hiện giá (Present Value Model) và Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá (Arbitrage Pricing Theory - APT). Theo đó, các biến kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến giá chứng khoán thông qua tác động lên cổ tức kỳ vọng và tỷ lệ chiết khấu. Lý thuyết thị trường hiệu quả cũng được áp dụng, cho rằng giá cổ phiếu phản ánh đầy đủ thông tin về công ty và nền kinh tế.

Bảy khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm:

• Giá trị sản xuất công nghiệp (IP)
• Chỉ số giá tiêu dùng (CPI)
• Cung tiền hẹp (M1)
• Tỷ giá hối đoái (EXR)
• Lãi suất dài hạn (LIR)
• Lãi suất ngắn hạn (SIR)
• Giá dầu bán lẻ nội địa (ROIL)

Các khái niệm này được lựa chọn dựa trên tầm quan trọng lý thuyết và khả năng đo lường hiệu quả của nền kinh tế, đồng thời phù hợp với đặc thù thị trường Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích chuỗi thời gian với mô hình Vector hiệu chỉnh sai số (VECM) để kiểm định mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa các biến. Kiểm định nhân quả Granger được áp dụng để xác định quan hệ nhân quả trong ngắn hạn giữa các biến kinh tế vĩ mô và chỉ số VN-Index. Bên cạnh đó, phân tích hàm phản ứng đẩy (Impulse Response Function) và phân rã phương sai (Forecast Error Variance Decomposition - FEVD) được sử dụng để đánh giá mức độ ảnh hưởng và sự biến động của các biến trong mô hình.

Nguồn dữ liệu gồm:

• Chỉ số VN-Index từ Thomson Reuters
• Chỉ số CPI và cung tiền M1 từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF)
• Giá trị sản xuất công nghiệp từ Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO)
• Lãi suất ngắn hạn (VNIBOR 3 tháng) và lãi suất dài hạn (trái phiếu chính phủ 10 năm) từ Thomson Reuters
• Tỷ giá USD/VND từ Thomson Reuters
• Giá dầu bán lẻ từ Petrolimex

Cỡ mẫu gồm 71 quan sát tháng, từ tháng 7/2007 đến tháng 5/2013. Độ trễ tối ưu được xác định là 2 theo tiêu chí Schwarz Information Criterion (SC). Phân tích được thực hiện bằng phần mềm Eviews 6.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tồn tại mối quan hệ đồng liên kết dài hạn: Kiểm định Johansen cho thấy có ít nhất 3 vector đồng liên kết giữa chỉ số VN-Index và các biến kinh tế vĩ mô, khẳng định mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa các biến (mức ý nghĩa 5%).

2. Tác động nhân quả Granger trong ngắn hạn:

   • Lạm phát (CPI) và giá trị sản xuất công nghiệp (IP) có tác động nhân quả một chiều đến VN-Index với mức ý nghĩa lần lượt 10% và 5%.
   • VN-Index tác động nhân quả một chiều đến lãi suất dài hạn (LIR) với mức ý nghĩa 1%.
   • Các biến khác như cung tiền (M1), tỷ giá hối đoái (EXR), lãi suất ngắn hạn (SIR) và giá dầu (ROIL) có các mối quan hệ nhân quả phức tạp với nhau và với VN-Index.

3. Phản ứng đẩy: Thị trường chứng khoán có độ nhạy cảm dương với dữ liệu quá khứ của chính nó, giá trị sản xuất công nghiệp và tỷ giá hối đoái; đồng thời có độ nhạy cảm âm với lạm phát, cung tiền, lãi suất và giá dầu.

4. Phân rã phương sai: Biến động của chỉ số VN-Index chủ yếu phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử của chính nó, trong khi các biến kinh tế vĩ mô chỉ đóng góp một phần nhỏ vào sự biến động này.

Thảo luận kết quả

Mối quan hệ đồng liên kết dài hạn cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam phản ánh sự biến động của các biến kinh tế vĩ mô quan trọng, phù hợp với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam và các thị trường mới nổi khác. Tác động nhân quả Granger cho thấy trong ngắn hạn, lạm phát và sản xuất công nghiệp là những yếu tố chính ảnh hưởng đến giá chứng khoán, điều này phản ánh sự nhạy cảm của thị trường với chi phí sản xuất và kỳ vọng tăng trưởng kinh tế.

Phản ứng dương của VN-Index với sản xuất công nghiệp và tỷ giá hối đoái cho thấy sự kỳ vọng tích cực về triển vọng kinh tế và lợi thế cạnh tranh xuất khẩu khi đồng nội tệ biến động thuận lợi. Ngược lại, tác động âm của lạm phát, cung tiền và lãi suất phản ánh áp lực chi phí và chi phí vốn tăng cao làm giảm sức hấp dẫn của chứng khoán.

Kết quả phân rã phương sai cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ chính các biến động nội tại của nó, điều này có thể do tính thanh khoản và mức độ phát triển của thị trường còn hạn chế. Các biểu đồ phản ứng đẩy và bảng phân rã phương sai minh họa rõ ràng mức độ ảnh hưởng và thời gian tác động của từng biến kinh tế vĩ mô lên VN-Index.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường ổn định chính sách tiền tệ: Ngân hàng Nhà nước cần duy trì chính sách tiền tệ ổn định, kiểm soát lạm phát và cung tiền hợp lý nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực lên thị trường chứng khoán. Mục tiêu giảm lạm phát xuống dưới 5% trong vòng 2 năm tới.

2. Hỗ trợ phát triển sản xuất công nghiệp: Chính phủ cần thúc đẩy các chính sách hỗ trợ ngành công nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, qua đó tăng lợi nhuận và thu hút đầu tư vào thị trường chứng khoán. Kế hoạch phát triển công nghiệp trọng điểm trong 5 năm tới.

3. Quản lý tỷ giá hối đoái linh hoạt: Cần duy trì tỷ giá ổn định, hạn chế biến động mạnh để giảm rủi ro cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nhà đầu tư chứng khoán. Áp dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá trong 1-3 năm tới.

4. Giám sát và điều chỉnh lãi suất phù hợp: Ngân hàng Nhà nước cần cân nhắc điều chỉnh lãi suất phù hợp để cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, đồng thời tạo môi trường đầu tư hấp dẫn cho thị trường chứng khoán. Mục tiêu duy trì lãi suất dài hạn ổn định trong khoảng 10-12%/năm.

5. Tăng cường minh bạch và phát triển thị trường chứng khoán: Nâng cao chất lượng thông tin, cải thiện cơ sở hạ tầng giao dịch và phát triển các sản phẩm tài chính mới nhằm tăng tính thanh khoản và hấp dẫn của thị trường. Kế hoạch phát triển thị trường trong 3-5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Giúp hiểu rõ tác động của các biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác và kịp thời.

2. Nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách tiền tệ, tỷ giá và lãi suất nhằm ổn định và phát triển thị trường chứng khoán.

3. Các nhà nghiên cứu kinh tế và tài chính: Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về mối quan hệ giữa kinh tế vĩ mô và thị trường tài chính tại Việt Nam và các nước đang phát triển.

4. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Hỗ trợ trong việc đánh giá rủi ro và cơ hội đầu tư, cũng như xây dựng các sản phẩm tài chính phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô.

Câu hỏi thường gặp

1. Các biến kinh tế vĩ mô nào ảnh hưởng mạnh nhất đến thị trường chứng khoán Việt Nam?
   Lạm phát và giá trị sản xuất công nghiệp là hai biến có tác động nhân quả rõ ràng đến chỉ số VN-Index trong ngắn hạn, đồng thời tồn tại mối quan hệ cân bằng dài hạn với thị trường.

2. Mối quan hệ giữa lãi suất và giá chứng khoán như thế nào?
   Lãi suất dài hạn chịu tác động nhân quả từ VN-Index, trong khi lãi suất ngắn hạn và dài hạn có ảnh hưởng phức tạp đến các biến khác. Lãi suất tăng thường làm giảm sức hấp dẫn của chứng khoán do chi phí vốn tăng.

3. Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng ra sao đến thị trường chứng khoán?
   Tỷ giá có tác động tích cực đến VN-Index qua phản ứng đẩy, nhưng cũng chịu ảnh hưởng từ giá dầu và các biến khác. Biến động tỷ giá ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp xuất nhập khẩu và dòng vốn đầu tư.

4. Phân tích hàm phản ứng đẩy giúp gì cho nhà đầu tư?
   Phân tích này cho thấy mức độ và thời gian tác động của các cú sốc từ biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán, giúp nhà đầu tư dự báo và điều chỉnh danh mục đầu tư phù hợp.

5. Tại sao biến động của VN-Index chủ yếu phụ thuộc vào chính nó?
   Thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ, tính thanh khoản và sự đa dạng sản phẩm tài chính chưa cao, nên biến động chủ yếu phản ánh các yếu tố nội tại và tâm lý nhà đầu tư.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định tồn tại mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa chỉ số VN-Index và các biến kinh tế vĩ mô gồm: giá trị sản xuất công nghiệp, lạm phát, cung tiền, tỷ giá, lãi suất và giá dầu.
• Trong ngắn hạn, lạm phát và sản xuất công nghiệp có tác động nhân quả một chiều đến thị trường chứng khoán, trong khi VN-Index tác động đến lãi suất dài hạn.
• Thị trường chứng khoán có độ nhạy cảm dương với sản xuất công nghiệp và tỷ giá, nhưng nhạy cảm âm với lạm phát, cung tiền, lãi suất và giá dầu.
• Biến động của VN-Index chủ yếu phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử của chính nó, các biến kinh tế vĩ mô chỉ đóng góp một phần nhỏ vào sự biến động này.
• Các kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh chính sách kinh tế vĩ mô và hỗ trợ nhà đầu tư trong việc dự báo diễn biến thị trường.

Next steps: Tiếp tục mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật và bổ sung các biến kinh tế vĩ mô mới, đồng thời phát triển mô hình dự báo đa chiều cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

Call to action: Các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách nên áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao hiệu quả đầu tư và quản lý thị trường, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp.HCM -------------------- PHAN NGUYỆT ANH TÁC ĐỘNG CỦA CÁC BIẾN KINH TẾ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp.HCM -------------------- PHAN NGUYỆT ANH TÁC ĐỘNG CỦA CÁC BIẾN KINH TẾ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài Chính Ngân Hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS TRẦN NGỌC THƠ TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ từ Giáo viên hướng dẫn là GS. TS Trần Ngọc Thơ. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào. Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi trong phần tài liệu tham khảo.

Ngoài ra, trong luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá của các tác giả khác, tất cả đều có chú thích nguồn gốc sau mỗi trích dẫn để dễ tra cứu, kiểm chứng. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng, cũng như kết quả luận văn của mình.HCM, ngày 14 tháng 10 năm 2013 Tác giả Phan Nguyệt Anh 123doc 4 MỤC LỤC Trang phụ bìa. Lời cam đoan. Danh mục các chữ viết tắt.

Danh mục các bảng. Danh mục các hình ảnh. MỘT SỐ NGHIÊN CỨU TRƯỚC CÓ LIÊN QUAN .2 Thị trường chứng khoán và các biến kinh tế vĩ mô .1 Thị trường chứng khoán Việt Nam .2 Các biến kinh tế vĩ mô .3 Tổng hợp các nghiên cứu trước có liên quan .1 Một số nghiên cứu trên thế giới .2 Một số nghiên cứu ở Việt Nam. PHƯƠNG PHÁP VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU .1 Phương pháp nghiên cứu.1 Mô hình vector hiệu chỉnh sai số VECM .2 Kiểm định nhân quả Granger .3 Phân tích hàm phản ứng đẩy và phân rã phương sai.2 Cơ sở dữ liệu nghiên cứu.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Kiểm định tính dừng .2 Xác định độ trễ tối ưu .3 Kết quả kiểm định đồng liên kết Johansen.4 Kết quả phân tích quan hệ nhân quả Granger.5 Phân tích phản ứng đẩy và phân rã phương sai. 51 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 53 123doc 6 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT - ADF: Augmented Dickey-Fuller. - PP: Phillips-Perron.

- CPI: Consumer Price Index - chỉ số giá tiêu dùng. - EXR: Exchange Rate – Tỷ giá hối đoái. - GSO: General Statistics Office - Tổng cục thống kê Việt Nam. - IP: Industrial Production – Giá trị sản xuất công nghiệp.

- LIR : Long term interest rate - Lãi suất dài hạn. - SIR: Short term interest rate – Lãi suất ngắn hạn - M1: Cung tiền hẹp. - ROIL: Giá dầu bán lẻ. - VN-Index: Chỉ số giá chứng khoán Việt Nam.

- USD: đô la Mỹ. - VND: đồng Việt Nam. - VECM: Mô hình vector hiệu chỉnh sai số 123doc 7 DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1: Quy mô niêm yết, giao dịch trên HOSE, HNX Bảng 2: Tóm tắt các nhân tố vĩ mô đã sử dụng trong các nghiên cứu trước Bảng 3: Mô tả các biến nghiên cứu. Bảng 4: Thống kê mô tả dữ liệu.

Bảng 5: Kết quả kiểm định tính dừng. Bảng 6:Xác định độ trễ tối ưu sử dụng trong mô hình Bảng 7: Kiểm định đồng liên kết theo phương pháp Johansen. Bảng 8: Kết quả kiểm định quan hệ nhân quả Granger. Bảng 9: Tóm tắt kết quả kiểm định nhân quả Granger.

Bảng 10: Kết quả phân tích phân rã phương sai 123doc 8 DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH Hình 1: Biểu đồ VN-Index Hình 2: Phản ứng đẩy của VN-Index đối với cú sốc của các biến số kinh tế vĩ mô. 123doc 2 TÓM TẮT Mục tiêu của đề tài nhằm phân tích tác động trong ngắn hạn cũng như dài hạn của các biến kinh tế vĩ mô bao gồm: giá trị sản xuất công nghiệp, chỉ số giá tiêu dùng, cung tiền, tỷ giá hối đoái, lãi suất dài hạn, lãi suất ngắn hạn và giá dầu bán lẻ nội địa đến chỉ số giá thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua phương pháp đồng liên kết Johansen, nhân quả Granger và phân tích hàm phản ứng đẩy, phân rã phương sai. Chỉ số VN-Index được sử dụng để đại diện cho chỉ số giá của thị trường chứng khoán Việt Nam. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập trong giai đoạn từ tháng 07/2007 đến tháng 05/2013.

Phân tích đồng liên kết Johansen cho thấy có tồn tại mối quan hệ cân bằng dài hạn giữa chỉ số giá chứng khoán và các biến được chọn. Kết quả phân tích nhân quả Granger cho thấy trong ngắn hạn chỉ số giá chứng khoán chịu tác động một chiều bởi lạm phát và giá trị sản xuất công nghiệp, đồng thời VN – Index tác động nhân quả đến lãi suất dài hạn. Phân tích phản ứng đẩy cho thấy thị trường chứng khoán có độ nhạy cảm dương với dữ liệu quá khứ của chính nó, giá trị sản xuất công nghiệp và tỷ giá hối đoái; có độ nhạy cảm âm với lạm phát, cung tiền, lãi suất và giá dầu. Phân tích phân rã phương sai cho thấy biến động của giá chứng khoán phụ thuộc chủ yếu vào dữ liệu của bản thân nó trong quá khứ, ít phụ thuộc vào các biến kinh tế vĩ mô.

Từ khóa chính: VECM, đồng liên kết, nhân quả Granger, hàm phản ứng đẩy, phân rã phương sai, VN-Index, giá trị sản xuất công nghiệp, chỉ số giá tiêu dùng, cung tiền, tỷ giá hối đoái, lãi suất dài hạn, lãi suất ngắn hạn, giá dầu. GIỚI THIỆU Trong nhiều thập kỷ qua, việc phân tích phản ứng của thị trường chứng khoán đối với sự biến đổi của các biến kinh tế vĩ mô đã là đề tài hấp dẫn đối với nhiều nhà nghiên cứu cũng như các nhà đầu tư. Mối quan hệ đa chiều giữa các biến kinh tế vĩ mô và tỷ suất sinh lợi trên thị trường chứng khoán đã được nghiên cứu, thảo luận rộng rãi và cũng gây nhiều tranh luận. Các nhà nghiên cứu và các nhà đầu tư hầu hết đều tin rằng tỷ suất sinh lợi của chứng khoán chịu tác động của một số nhân tố vĩ mô cơ bản như lãi suất, tỷ giá và lạm phát… Một số nghiên cứu đã thử đưa các ảnh hưởng của các chính sách vĩ mô vào sự biến động của tỷ suất sinh lợi chứng khoán.

Ví dụ, để kiểm tra tính hợp lý của lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá (APT), Chen và các cộng sự (1986) sử dụng một số biến kinh tế vĩ mô để giải thích tỷ suất sinh lợi chứng khoán trên thị trường chứng khoán Mỹ. Các tác giả đã tìm thấy bằng chứng cho thấy giá trị sản xuất công nghiệp, sự thay đổi của phù bù rủi ro, sự thay đổi của cấu trúc kỳ hạn có tác động dương lên tỷ suất sinh lợi kỳ vọng chứng khoán, trong khi đó lạm phát có tác động âm lên tỷ suất sinh lợi kỳ vọng của chứng khoán. Việc hiểu rõ phản ứng của thị trường trước những biến động của các biến kinh tế vĩ mô rất quan trọng đối với các nhà đầu tư cũng như những người tạo lập chính sách. Theo Maysami và các cộng sự (2004), giá chứng khoán phản ánh kết quả hoạt động kỳ vọng của doanh nghiệp trong tương lai, và lợi nhuận của doanh nghiệp phản ảnh được hiệu quả của nền kinh tế, nếu chỉ số giá chứng khoán phản ảnh chính xác các chính sách vĩ mô, hiển nhiên sau đó giá chứng khoán được xem là chỉ báo hàng đầu để xây dựng các chính sách.

Do đó, việc phân tích quan hệ nhân quả giữa chỉ số giá chứng khoán và các biến kinh tế vĩ mô là rất quan trọng đối với những người tạo lập và điều hành chính sách. Đối với các nhà đầu tư, hiểu rõ mối quan hệ giữa giá chứng khoán với các chính sách kinh tế vĩ mô có thể giúp họ dự đoán được diễn biến của thị trường và ra quyết định đầu tư hợp lý. Các nghiên cứu trước đây về mối liên hệ giữa các biến kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán có thể được phân làm hai hướng. Hướng thứ nhất nghiên cứu tác động của các biến kinh tế vĩ mô tới giá chứng khoán.

Hướng thứ hai tập trung nghiên cứu về mối quan hệ đa chiều giữa sự biến động của thị trường chứng khoán và sự biến động của các biến kinh tế vĩ mô. Bài nghiên cứu này sẽ đi theo hướng thứ nhất. Mục tiêu của đề tài này nhằm 123doc 4 tìm ra mối quan hệ giữa các biến kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán Việt Nam bằng cách trả lời các câu hỏi: - Thị trường chứng khoán Việt Nam có chịu tác động của các biến kinh tế vĩ mô hay không? - Tác động của các biến kinh tế vĩ mô lên chỉ số giá chứng khoán trong ngắn hạn và dài hạn như thế nào? Là một nước đang phát triển, mặc dù đã gia nhập WTO và đang xây dựng một nền kinh tế hội nhập nhưng Việt Nam vẫn chưa thực sự hội nhập sâu với thị trường thế giới, việc điều hành thị trường chủ yếu vẫn sử dụng các biện pháp mang tính mệnh lệnh, hành chính. Do đó trong phạm vi bài nghiên cứu này, tác giả chủ yếu nghiên cứu tác động của các nhân tố vĩ mô mang tính chất nội tại của nền kinh tế đối với thị trường chứng khoán bao gồm: chỉ số giá tiêu dùng (CPI), giá trị sản xuất công nghiệp (IP), cung tiền (M1), lãi suất dài hạn (LIR), lãi suất ngắn hạn (SIR), tỷ giá hối đoái (EXR) và giá dầu bán lẻ (ROIL) nhằm mục đích tìm ra được mối quan hệ trong dài hạn cũng như trong ngắn hạn giữa chỉ số giá chứng khoán và các biến kinh tế vĩ mô nói trên.

Kết cấu nội dung của bài nghiên cứu sẽ gồm các phần sau: - Phần 1: Giới thiệu về đề tài nghiên cứu - Phần 2: Cở sở lý thuyết và tổng hợp các nghiên cứu trước có liên quan đến nội dung trong bài nghiên cứu. - Phần 3: Phương pháp nghiên cứu và cơ sở dữ liệu. - Phần 4: Trình bày các kết quả nghiên cứu. - Phần 5: Kết luận.

MỘT SỐ NGHIÊN CỨU TRƯỚC CÓ LIÊN QUAN 2.1 Cơ sở lý thuyết Mục đích của bài nghiên cứu này nhằm tìm hiểu các tác động của các biến kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán Việt Nam.