Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập 1: Kiến thức văn học và Tiếng Việt - Bộ GD&ĐT

• Tác giả: Lê Nham Thịnh
• Trường học: Bộ Giáo dục và Đào tạo
• Chuyên ngành: Ngữ văn
• Đề tài: Ngữ văn 11 tập 1
• Loại tài liệu: Sách giáo khoa
• Năm xuất bản: 2010

Tóm tắt

I. Tổng quan về sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1

Sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1 là tài liệu học tập chính thức do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành. Cuốn sách nằm trong chương trình giáo dục phổ thông. Nội dung được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia hàng đầu. Tổng chủ biên là Phan Trọng Thuận. Các đồng chủ biên bao gồm nhiều nhà giáo uy tín. Sách gồm hai phần chính: Tiếng Việt và Văn học. Phần Tiếng Việt do Bùi Minh Toàn chủ biên. Phần Văn học do Lê A chủ biên. Cuốn sách được thiết kế theo hướng phát triển năng lực học sinh. Nội dung bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng chương trình THPT. Mỗi bài học đều có mục tiêu rõ ràng. Hệ thống bài tập đa dạng, phong phú. Sách giúp học sinh rèn luyện tư duy phân tích. Đồng thời phát triển khả năng cảm thụ văn chương.

1.1. Cấu trúc tổng thể của sách

Sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1 được chia thành hai phần lớn. Phần thứ nhất là Tiếng Việt với các chuyên đề về từ vựng, ngữ pháp, chính tả. Phần thứ hai là Văn học với các tác phẩm theo từng giai đoạn lịch sử. Mỗi phần gồm nhiều bài học liên kết chặt chẽ. Bài học có phần hướng dẫn đọc hiểu và luyện tập thực hành. Hệ thống câu hỏi được sắp xếp từ dễ đến khó. Mục tiêu cuối cùng là phát triển toàn diện kỹ năng ngôn ngữ cho học sinh lớp 11.

1.2. Đặc điểm nổi bật của sách

Sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1 có nhiều đặc điểm nổi bật. Nội dung được cập nhật theo chương trình giáo dục mới nhất. Phương pháp trình bày khoa học, dễ tiếp cận. Hệ thống minh họa sinh động hỗ trợ học sinh hiểu bài. Các tác phẩm văn học được tuyển chọn kỹ lưỡng từ nhiều thể loại. Bài tập rèn luyện tư duy phân tích và sáng tạo. Sách còn cung cấp kiến thức nền tảng cho kỳ thi THPT quốc gia. Đây là công cụ học tập không thể thiếu.

II. Phân tích nội dung sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1

Nội dung sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1 được xây dựng công phu. Phần Văn học chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số bài học. Các tác phẩm văn học Việt Nam được sắp xếp theo trình tự thời gian. Từ văn học trung đại đến văn học hiện đại. Tiêu biểu có trích đoạn Thượng kinh ký sự của Lê Hữu Trác. Đây là tác phẩm văn xuôi trung đại đặc sắc. Nội dung ghi lại hành trình của danh y từ Hương Sơn ra Thăng Long. Tác phẩm thể hiện tài năng văn chương của nhà văn-nhà thuốc. Phần Tiếng Việt tập trung vào thao tác lập luận phân tích. Học sinh được hướng dẫn cách xác định luận điểm, luận cứ. Kỹ năng lập dàn ý bài văn phân tích được rèn luyện hệ thống. Nội dung sách đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.

2.1. Phần Tiếng Việt trong sách

Phần Tiếng Việt trong sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1 tập trung nhiều vào kỹ năng viết. Thao tác lập luận phân tích được giới thiệu chi tiết. Học sinh học cách chia nhỏ đối tượng thành nhiều yếu tố. Từ đó xem xét nội dung và mối quan hệ bên trong. Hệ thống bài tập từ cơ bản đến nâng cao. Học sinh rèn luyện khả năng xác định luận điểm, luận cứ rõ ràng. Phần này giúp xây dựng nền tảng vững chắc cho viết văn nghị luận.

2.2. Phần Văn học trong sách

Phần Văn học trong sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1 gồm nhiều tác phẩm tiêu biểu. Văn học trung đại có Thượng kinh ký sự của Lê Hữu Trác. Tác phẩm ghi lại cảm xúc chân thật của tác giả khi chữa bệnh. Văn học cận đại có các bài thơ chữ Nôm của Nguyễn Đình Chiểu. Các tác phẩm thể hiện tinh thần yêu nước và đạo đức nhân văn. Hệ thống câu hỏi phân tích giúp học sinh hiểu sâu giá trị nghệ thuật. Phần Văn học rèn luyện kỹ năng cảm thụ và đánh giá tác phẩm.

III. Phương pháp học tập sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1

Học tập sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1 đòi hỏi phương pháp đúng đắn. Trước hết cần đọc kỹ từng bài học trong sách. Đọc hiểu nội dung văn bản là bước quan trọng nhất. Gạch chân các từ ngữ then chốt để xác định ý chính. Tiếp theo là phân tích cấu trúc bài học một cách hệ thống. Mỗi tác phẩm văn học cần được đọc nhiều lần với các mức độ khác nhau. Lần đầu đọc để nắm nội dung chung. Lần hai đọc để phân tích nghệ thuật. Lần ba đọc để cảm nhận cảm xúc tác giả. Đối với phần Tiếng Việt, cần thực hành viết thường xuyên. Lập dàn ý trước khi viết giúp bài văn có cấu trúc rõ ràng. Hệ thống bài tập trong sách cần được làm đầy đủ. Tham khảo thêm tài liệu bổ trợ để mở rộng kiến thức.

3.1. Kỹ năng đọc hiểu văn bản

Kỹ năng đọc hiểu là nền tảng khi học sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1. Đầu tiên cần đọc toàn bộ văn bản để nắm ý chính. Tiếp theo xác định thể loại văn bản và đặc điểm ngôn ngữ. Đọc kỹ từng đoạn để tìm ý nghĩa sâu xa. Gạch chân từ ngữ quan trọng và ghi chú bên lề. Phân tích mối liên hệ giữa các đoạn văn với nhau. Cuối cùng tổng hợp lại để hiểu toàn bộ thông điệp tác giả muốn truyền tải.

3.2. Kỹ năng viết bài văn phân tích

Viết bài văn phân tích là kỹ năng quan trọng trong sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1. Bước đầu tiên là xác định yêu cầu đề bài. Tiếp theo phân tích văn bản theo nhiều chiều cạnh. Lập dàn ý với luận điểm và luận cứ rõ ràng. Mỗi đoạn văn cần có chủ đề riêng. Luận cứ phải dựa trên văn bản gốc. Sử dụng từ ngữ chính xác, câu ngắn gọn. Kết bài cần tổng hợp và đánh giá giá trị tác phẩm.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tế của sách ngữ văn 11 tập 1

Sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1 đóng vai trò quan trọng trong chương trình THPT. Đây là cầu nối giữa kiến thức sách vở và thực tiễn cuộc sống. Nội dung sách giúp học sinh hiểu sâu về văn hóa dân tộc. Các tác phẩm văn học mang giá trị nhân văn sâu sắc. Thượng kinh ký sự của Lê Hữu Trác dạy bài học về y đức và tài năng. Tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu khơi gợi lòng yêu nước và tinh thần nhân ái. Phần Tiếng Việt trang bị kỹ năng tư duy logic. Khả năng lập luận phân tích phục vụ nhiều lĩnh vực khác nhau. Học sinh có thể áp dụng kỹ năng viết vào cuộc sống hàng ngày. Sách còn là tài liệu ôn tập hiệu quả cho kỳ thi THPT. Kết quả học tập tốt sẽ tạo nền tảng vững chắc cho tương lai.

4.1. Ý nghĩa trong chương trình giáo dục

Sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1 có ý nghĩa lớn trong chương trình giáo dục. Nội dung sách xây dựng nền tảng văn hóa cho học sinh THPT. Các tác phẩm văn học giáo dục đạo đức và tình yêu quê hương. Kỹ năng ngôn ngữ giúp học sinh giao tiếp hiệu quả. Tư duy phân tích được rèn luyện qua các bài học. Sách chuẩn bị kiến thức cho kỳ thi tốt nghiệp THPT. Đây là bước đệm quan trọng cho giáo dục đại học.

4.2. Mẹo đạt điểm cao khi sử dụng sách

Để đạt điểm cao với sách giáo khoa ngữ văn 11 tập 1 cần lưu ý vài mẹo. Đọc trước bài mới trước khi đến lớp học. Ghi chép đầy đủ các ý thầy cô giảng trên lớp. Làm hết bài tập trong sách và tham khảo đáp án mẫu. Học thuộc các đoạn trích quan trọng trong tác phẩm. Luyện viết bài văn hoàn chỉnh mỗi tuần. Đọc thêm tài liệu tham khảo để mở rộng vốn hiểu biết. Ôn tập đều đặn trước mỗi kỳ thi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BO GIAO DUC VA DAO TAO TAP MOT NHA XUAT BAN GIAO DUC VIET NAM BO GIAO DUG VA DAO TAO PHAN TRONG LUAN (Tong Chu bien) LA N H A M T H I N - TRAN DANG SUYEN (dong Chu bien phan Vdn) BUI MINH TOAN (Chii bien phan Tieng Viet) - LE A (Chu bien p h ^ Lam van) LE NGUYEN CAN - NGUYEN THAI H O A - D 6 KIM H 6 I - NGUYfiN XUAN NAM D O A N DUC PHUONG - VU DUONG QUY - TRAN NHO THIN TRINH THI THU TIET - HA BINH TRI - DOAN THI THU VAN Ngu van 11 TAP MOT (Tdi bdn ldn thii ba) NHA XUAT BAN GIAO DUG VI$T NAM Ban quy6n thudc Nha xudt ban Giao due Viet Nam - B6 Gido due vd Dao tao 01-2010/CXB/572-1485/GD Ma s6 : CHlllTO VAO PHU CHUA TRINH Lfi H O U TRAC (Trich Thugng kinh ki sg) KfTQUAcANOAT- Cdm nhdn disgc gid trj hi^n thuc sdu sic cua tdc phim vd nhdn cdch thanh cao cCia tdc gid qua ngdi biit kf su chdn thuc, sic sdo v4 cuOc sdng trong phti chda Tnnh. ^ TIEU DAN Le Huu Trdc (1724 -1791) hi$u Ik Hdi Thugmg Lan 6ng, ngu6i l ^ g Li6u XA, huy$n Dutog H^o, pM Thuong H6ng, tr& Hdi Duong (nay thuOc huy$n Y6n MI, tinh Hung Y6n). Ong id mOt danh y, khdng chi chOa b$nh md c6n so?n sdch vd m6 tnitog d?iy ngh^ thu6c d^ truyin bd y hpe. Phin 16n cuOc ddi ho?it dOng y IIQC vd trudc tdc cda dng gib vdi qu6 ngoai 6 xa Son Quang, huy^n Huong Son, tinh Hd Tinh. BO Hdi ThuQngy tdng tdm link g6m 66 quy^n, Id cdng trinh ngliien ciiu y hoc xuSt sdc nh^t trong tiidi trung d?ii Vi^t Nam. Tdc phim cung ghi lai nhung cdm xiic chdn that cda tdc gid trong nhiing Iiic 1 ^ Ipi di chvra b$nh 6 cdc miin que, bdc Id tam huy^t vd due dO cda ngudi thiy thudc. Qua tdc phim, cd thi thiy Lfi HQu Trdc cdn Id mdt nhd vdn, nhd tho vdi nhiing ddng gdp ddng ghi nhdn cho vdn hoc nudc nhd. Thuang kinh ki sg (Kl su d^n kinh dd) Id tdp ki su b ^ g chQ Hdn, hodn thdnh ndm 1783, dupe x€p d cudi bO Hdi Thitqng y tong tdm Unh nhu mOt quy^n phy luc Ki su Id mOt thi ki, ghi ch^p su yi0c, cdu chuydn cd thdt vd tuomg ddi hodn chinh. Thuong kinh ki sg td quang cdnh 6 kinh dd, cuOc sdng xa hoa trong phd chiia Trinh vd quyin uy, th^ luc cda nhd chiia - nhiing diiu L6 Huu Trdc m^t th^y tai nghe trong chuydn di tvr Huong Son ra Thdng Long ehiia b$nh cho th^ tii Trinh Cdn vd chiia Trinh Sam. Qua dd, ngudi dpc th^y dupe thdi dd coi thudng danh Ipi cda tdc gid. Tdc phim kl^t thuc vdi vide Ld Httu Trdc duoc vl lai qud nhd, tr6 vl vdi cuOc sdng tu do trong tdm trang hdn hoan, tl^p tuc c6ng hi^n ddi minh cho y thudt. D o ^ Vdo pha chda Trinh ndi vl vi$e Ld Huu Trdc ldn tdi kinh dd, dupe dSn vdo phii chiia dl Ld Hflu Trdc bit mach, kd don cho Trinh Cdn. (Nguyin TiifnXihung vS) VAN BAN Mong 1 thang 2. Sang tinh ma, toi nghe tieng go cua rat g^p. Tdi chay ra m6 cua. Thi ra mot ngudi day ta quan Chdnh dudng^i' vua ndi vvra tha hdn hen: - Cd thanh chi'^) trifu^^' cu vao ! Quan truyin m^nh^^' hi$n dang 6 nha cu lan con, con vang l$nh chay den day bdo tin. linh a dinh da dem cdng ddn ddn cu a ngodi cua. Xin cu vdo phu chau ngay. Tdi ben sua sang do mu chinh te, l§n cdng vdo phu. Ten day td chay ddng trudc het dudng. Gang chay nhu ngua long, tdi bi xdc mdt me, khd khdng ndi het. Chung tdi di cua sau vao phu. Ngudi truyen menh dan tdi qua may lan cua nua, theo dudng ben trai ma di. Tdi ngang dau ldn : dau dau cung Id cay cdi irni turn, chim keu riu rit, danh hoa dua thdm, gid dua thoang thoang miii huang. Nhiing day hanh lang quanh co ndi nhau U6n tidp. Ngudi giu cua truyen bdo r^n rang, ngudi cd viec quan qua lai nhu mdc cui. Ve si canh giu cua cung, ai mudn ra vdo phai cd the. Tdi nghl bung : Minh vdn con quan, sinh truang a chdn phdn hoa, chd nao trong ceun thdnh minh cung da tung biet. Chi cd nhung viec trong phu chtia la minh chi mdi nghe ndi thdi. Budc chan den day mdi hay canh giau sang cua vua chua thuc khdc hin ngudi thudng! Ben ngam mpt bdi tha di ghi nhd vi^c nay: Linh nghin ciia vdc don^^^ nghiim nhdt, Cd trdi Nam sang nhdt Id ddy I Ldu timg gdc vS tung mdy. Rem chdu, hiin ngQC, bdtigmai dnh vdo. Hoa cung thoang nggt ngdo dua tdi, Vudn ngu nghe v^t ndi doi phen. Qui mua, cung cdm chua quen, Khdc gi ngu phu ddo nguyin thud ndo^^ I (1) Quan Chdnh dudng: chiic quan coi tat cd cdc cdng vi^c 6 phu chiia; 6 ddy chi Huy Qudn cdng Hodng Dinh Bdo. (4) Quan truyin m$nh (hay quan truyin chi): quan giu viec truyin m^nh l$nh, chi^u chi cua vua. (5) Vdc ddng (tu cd): chi gido, mdc - nhiing binh khi thdi xua. (6) Ngu pha: ngudi ddnh cd. Ddo nguy^: sudi hoa dao, chi canh tien. Cd cau lay y tu bai Dao hoa nguyen ki ciia Dao Tilm, kl vl vi?c mpt ngudi ddnh cd mdt hdm ch6o thuyin di ngupc ddng sudi bdiig i ^ vdo cdnh ti6n huyen do, tho mdng. Di dugc vdi tram buac, qua may lan cua moi den cai diem^" "Hau md quan tuc true "(2). Didm ldm b6n cdi ho, cd nhung cdi cay la lung vd nhung hdn da ki la. Trong diem cot vd bao Ion lugn vdng, kieu cdch that Id xinh dep. Quan Chdnh dudng mdi khi d trieu ra thi nghi d day. Thay tdi, dng bdo quan truyin ehi: - Chieu qua, tdi da tdu len. Thdnh thugng^^' cho phep cu vdo de hau mach Ddng cung thd tu(4). Ong cung vdo vdi quan truyen chi, bao tdi di theo ciing may ngudi tieu hodng mdn^^'. Di bd ddn mdt cdi ciia ldn, thi ve, qudn si thay tdi dn mac cd ve la lilng, mudn giu lai. Quan truydn ehi ndi: - Cd thdnh chi triSu. Hp ben de cho tdi di. Qua ddy hdnh lang phia tay, den mpt cdi nhd ldn that Id cao vd rdng. Hai ben la hai cdi kieu dd vua chiia di. D6 nghi trugng^^^ deu son son thep vdng. 6 giua ddt mpt cdi sap thdp vdng. Trdn sdp mic mpt cai vdng didu. Trudc sap vd hai ben, bdy bdn ghd, nhung dd dac nhdn gizin chua tttng thay. Tdi chi ddm ngudc mat nhin rdi lai cui dau di. Lai qua mdt cua nira, den mpt cdi ldu cao vd rdng. 6 day, cdt ddu son son thdp vdng. Tdi hdi nho c^uan truydn chi, dng ta ndi: - Ta vua di qua nhd "Dai dudng". Nhd ay gpi Id "Quydn bdng", cdi gdc nay gpi la "Gdc tia". Vi thd tu "diing trd" d day, cho nSn gpi nd Id "phdng trd". (Sd la d ddy kieng danh tir "thudc" nen gpi thudc Id "trd".) Bay gid trong "phdng trd" ed bay, tdm ngudi. Thay quan Chdnh dudng ddn, tat ca deu dung day. Quan Chdnh dudng ngdi ghd tren. Mpi ngudi ngdi theo thu tu. Quan Chdnh dudng bao tdi ngdi vao giiia. Liic diu tdi khdng hieu, sau mdi bidt dd Id cdc vi luong y eua sdu cimg, hai vi$n dugc du vdo vide hau trd, ngdy dem chau chuc d day. Thay tdi, hp deu nhin nhau. Cd ngudi ciii xudng hdi nhd. Quan Chdnh dudng cudi: - Cu nay la con dng Lieu Xd a Dirdng Hdo vdo ngu cu trong Huong Son, lam thudc hay cd tidng, nay vang thdnh ehi vdo kinh. Bdy gid cd ngudi chit khan lugt tdu, cudi va bao tdi: (1) Diirn: tram, noi de nghi chdti hode chd dpi. (3) Thdnh thugng: ti^ diing de ehi nhd vua; 6 ddy chi chiia Trinh Sdm. (4) Dong cung th^td: eon trai eua ehiia da dupe chpn dl ndi ngdi; 6 ddy ehi Trinh Cdn, eon thii ciia Trjnh Sdm. (5) Tiiu hodng mdn: quan ho^n hau h? noi cung cam. (6) D6 nghi trwpng: do dung eiia vua chua theo ngiii thuc do triiu dinh ddt ra. - Cu cd biet tdi khdng ? - Tdi la kd d noi qu6 miia, lam sao bidt dugc cdc vi 6 noi tridu dinh ddng due nhu the ndy? - Tdi la ngirdi An Vidt, huy$n La Son, 6 nhd, tdi vSn nghe tieng cii nhu sam dpng ben tai, nhimg chua hd dugc gSip. B^y gid tdi mdi bidt dng ta ldm gido quan 6 Aii Vi6t, t§n la Chiic, dugc dng Nguydn Kiem ngtrdi Tien Dien lam Thy tran dd cu lam th4y thudc chiu chuc 6 ddy. Sau dd, lai dugc ldm thudc b bO Binh, giii chuc Tham ddng. Tdi ndi: - Chd b ciia tdi khdng xa chd b dia ngdi bao nhieu. Tdi m^y lin mudn ddn thdm nhung phidn mdt noi Id khdng cd djp. Dang db cau chuy$n thi quan truydn mfnh ddn ndi nhd vol quan Chdnh dirdng. Quan Chdnh dudng dirng d$y, bio tdi: - Ta hay vao dn com sang mOt Idt da. Tdi theo dng, di theo con dudng cii trd vl didm "H$u ma". 6ng ndi: - Thdnh thugng dang ngu b ddy, xung quanh cd phi tan chiu chyc, ndn chua thd ydt kidii. Ta hay tam ra ngodi. Ong san mam com cho tdi dn. Mdm vdng, chdn b^ci dd dn todn Id ciia ngon v^t l£i, tdi biy gid mdi bidt cdi phong vi ciia nhd dai gia. An xong, thiy mdt vidn quan hiu e ^ chay lai mdi quan Chdnh dirdng vao va bio tdi di theo, DOt nhi§n, thiy. dng ta md mdt chd trong mdn gam rdi budc vao. 6 trong tdi om, khdng thiy cd eiia ngd ^ cd. Di qua dd ndm, sdu lin trudng gim nhu v$y, ddn mdt cdi phdng rdng, d giiia phdng ed mdt cdi s^p thdp vdng. Mdt ngudi ngdi trdn s$p dO ndm, sdu tudi, mdc do lua dd. Cd miy ngirdi dizng hiu hailjen. Giiia phdng la mpt cay ndn to cim tren mdt cdi gid bdng ddng. Bdn sap dat mOt cdi ghd rdng son son thdp vang, tr§n ghd bay n0m gim. Mdt cdi man Id che ngang san. 6 trong ed miy ngudi cung nhdn dang dijtng xiim xit. Den sdp ehidu sang, ldm ndi mdu m^t p h ^ vd mdu do dd. Xung quanh lip lanh, huang hoa ngdo ng^t. Xem chiing Thdnh thugng thudng thirdng vin ngdi trdn ghd rdng nay, nay ngudi rut lui vdo man de tdi xem m^ch Ddng cung cho th$t Id. Tdi nin thd dung chd d xa. Quan Chdnh dudng truyin l§nh cho tdi lay bdn l?y. Thd tu cudi: - Qng ndy l?iy khdo! Quan Chdnh dirdng lai truydn m$nh: - Cy gid yeu, cho phdp cu ngdi hiu m?ich. Tdi khiim mim ddn trudc s^p xem m?ich. Xem xong, nghe trong man ed tidng ndi nhd: - Cho dng ta xem ci thdn hinh niia!