Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Trong xu thế hiện đại hóa quy trình sản xuất, các nhà máy tự hành ngày càng được nhân rộng nhằm tối ưu hóa năng suất và giảm thiểu lao động thủ công. Đi kèm với sự mở rộng quy mô sản xuất là nhu cầu cấp thiết về công tác kiểm tra, giám sát an toàn vận hành, duy trì tính liên tục và giảm thiểu rủi ro sự cố. Trong đó, nguy cơ hỏa hoạn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thất nghiêm trọng về tài sản và đe dọa tính mạng con người. Khói và ngọn lửa là các dấu hiệu đặc trưng xuất hiện sớm nhất của các vụ cháy nổ. Do đó, việc ứng dụng các phương tiện di động tự hành kết hợp thị giác máy tính để tự động tuần tra, phát hiện sớm hiểm họa cháy là giải pháp kỹ thuật cần thiết.
Đồ án tốt nghiệp "Robot giám sát nhà máy tự hành kết hợp xử lý ảnh nhận diện lửa, khói" được thực hiện bởi nhóm tác giả Võ Hoài Nam và Phan Nguyễn Bảo Long, dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Trần Minh Nguyệt tại Khoa Điện – Điện tử, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (thời gian thực hiện từ 30/08/2024 đến 06/01/2025).
Mục đích của đề tài là tiếp cận, làm chủ các thuật toán định vị, xây dựng bản đồ, điều hướng tự động và thị giác máy tính trên hệ thống nhúng, từ đó thiết kế, thi công một mô hình robot di động hoàn chỉnh có thể vận hành ổn định trong môi trường nhà xưởng. Cụ thể, tác giả xác định 5 mục tiêu nghiên cứu đánh số như sau:
- Xây dựng được mô hình phần cứng Robot có thể hoạt động ổn định.
- Thiết kế mô hình và mạch điện cho Robot.
- Lập trình Robot di chuyển ở chế độ điều khiển bằng tay và trong quá trình di chuyển nó sẽ ghi lại bản đồ nơi nó đi qua.
- Lập trình Robot di chuyển tự động giữa hai điểm đặt trước trong bản đồ đã lập.
- Lập trình Robot xử lý ảnh nhận diện khói, lửa trên đường đi.
Đối tượng nghiên cứu của đồ án bao gồm: hệ điều hành robot (ROS Noetic), ngôn ngữ lập trình C++ và Python, cảm biến quét laser LiDAR, camera Raspberry Pi V1, máy tính nhúng Raspberry Pi 4 Model B, vi điều khiển Arduino, thuật toán xử lý ảnh YOLO (phiên bản YOLOv8) và mô hình robot tự hành thực tế. Phạm vi nghiên cứu giới hạn ở không gian bên trong nhà xưởng (indoor) với bề mặt sàn phẳng; kết cấu cơ khí sử dụng vật liệu gia công đơn giản (nhựa in 3D, mica); hệ thống điều khiển tốc độ động cơ tập trung vào thuật toán PID vận tốc; tải trọng và năng lượng thiết kế đáp ứng khả năng mang tải các thiết bị điều khiển, cảm biến trong phạm vi thí nghiệm.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp
Đồ án xây dựng nền tảng kỹ thuật dựa trên các công nghệ và khung lý thuyết chuyên ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hóa:
- Hệ điều hành robot (Robot Operating System - ROS): Tác giả sử dụng phiên bản ROS Noetic Ninjemys (phát hành tháng 5/2020 trên nền tảng Ubuntu 20.04 LTS Focal Fossa). Kiến trúc của ROS được phân tích theo 3 cấp độ: Cấp độ hệ thống tệp (ROS Filesystem Level gồm Packages, Stacks, msg, srv), cấp độ đồ thị tính toán (ROS Computation Graph Level gồm Nodes, Master, Parameter Server, Messages, Topics, Services, Bags) và cấp độ cộng đồng (ROS Community Level gồm Distributions, Repositories, ROS Wiki).
- Công nghệ LiDAR và phương pháp quét bản đồ Hector SLAM: LiDAR (Light Detection and Ranging) phát tia laser để đo thời gian phản hồi, từ đó tính khoảng cách và dựng đám mây điểm (point cloud). Thuật toán Hector SLAM thực hiện đồng thời việc định vị và lập bản đồ (Simultaneous Localization and Mapping) dựa trên kỹ thuật khớp mẫu quét (scan matching), đặc biệt hữu ích khi dữ liệu odometry từ bánh xe không đáng tin cậy hoặc bị trượt. Quy trình xử lý gồm 4 bước chính (thu thập dữ liệu laser, xử lý tạo bản đồ cục bộ, đối chiếu khớp mẫu scan matching, cập nhật vị trí robot lên bản đồ toàn cục) cùng các kỹ thuật tiền xử lý: lọc nhiễu (bộ lọc trung bình, bộ lọc Gaussian), hiệu chỉnh cảm biến, chuẩn hóa dữ liệu, phân vùng và gom cụm, hiệu chỉnh biến dạng và tích hợp dữ liệu cảm biến (sử dụng bộ lọc Kalman).
- Thuật toán tìm đường toàn cục Dijkstra: Mô hình hóa không gian di chuyển thành đồ thị dạng lưới điểm (grid map), trong đó các điểm có chướng ngại vật có chi phí vô cùng ($\infty$). Thuật toán tìm đường đi ngắn nhất giữa hai điểm dựa trên hàm tối ưu hóa khoảng cách và độ khó vượt qua các cạnh giữa các nút.
- Thuật toán tránh vật cản cục bộ Dynamic Window Approach (DWA): Tác giả sử dụng phương pháp DWA để điều khiển chuyển động theo thời gian thực dựa trên các ràng buộc động học của robot (giới hạn vận tốc tuyến tính $v$, vận tốc góc $\omega$ và gia tốc tương ứng). Hàm đánh giá quỹ đạo tổng quát $G(v, \omega)$ được tính theo công thức:
$$G(v, \omega) = \alpha \cdot heading(v, \omega) + \beta \cdot velocity(v, \omega) + \gamma \cdot clearance(v, \omega)$$
Trong đó, $heading$ thể hiện khả năng hướng về đích, $velocity$ đánh giá tốc độ di chuyển, $clearance$ đo khoảng cách an toàn tới vật cản gần nhất; $\alpha, \beta, \gamma$ là các trọng số điều chỉnh. Đồng thời, không gian an toàn xung quanh robot được phân định thành 3 vùng: vùng 1 (base_footprint) bao sát thân robot cho phép xoay tự do; vùng 2 cảnh báo nguy cơ va chạm; vùng 3 mở rộng theo tầm quét LiDAR để phát hiện chướng ngại vật xuất hiện từ xa.
- Thuật toán thị giác máy tính YOLO (You Only Look Once - YOLOv8): Ứng dụng mạng nơ-ron tích chập (Convolutional Neural Network) để dự đoán đồng thời vị trí bounding box và phân loại đối tượng chỉ qua một lần quét ảnh. Tác giả khai thác các đặc trưng quang học riêng biệt của đám cháy (màu sắc phổ đỏ, cam, vàng) và khói (độ lan tỏa, mờ đục, chuyển động tán xạ) để huấn luyện mô hình nhận diện.
Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa mô hình hóa hình học, tính toán thông số động học, thiết kế mô phỏng 3D trên phần mềm SolidWorks, tích hợp hệ thống nhúng phần cứng và lập trình thực nghiệm trên thiết bị thật. Nguồn dữ liệu gồm dữ liệu khoảng cách laser từ LiDAR, tín hiệu hồi tiếp encoder từ động cơ và tập dữ liệu hình ảnh (dataset) thu nhận để huấn luyện mô hình nhận diện khói, lửa, con người và vật liệu cháy (hộp carton, pallet).
Thiết kế và triển khai hệ thống
Hệ thống được thiết kế dưới dạng robot di động dạng tròn, cấu trúc cơ khí phân tầng vững chắc, tích hợp các khối chức năng phần cứng và phần mềm chuyên biệt.
| Thông số / Thành phần |
Quy cách thiết kế và triển khai thực tế |
| Kích thước mô hình |
Hình trụ tròn, đường kính 270 mm, chiều cao 390 mm |
| Khối lượng tổng thể |
Dự kiến 4,0 kg (bao gồm toàn bộ khung vỏ, pin, cơ cấu chấp hành và mạch) |
| Kết cấu khung thân |
Thiết kế 3 tầng trên SolidWorks; thi công bằng nhựa in 3D kết hợp tấm nền mica |
| Khối xử lý trung tâm |
Raspberry Pi 4 Model B (chạy Ubuntu 20.04, ROS Noetic, xử lý SLAM, Navigation, YOLO) |
| Khối vi điều khiển |
Arduino (nhận lệnh vận tốc, tính toán PID, đọc tín hiệu encoder, xuất xung điều khiển) |
| Động cơ & Chấp hành |
Động cơ giảm tốc DC JGB37 tốc độ 60 rpm, tích hợp đĩa encoder quang học |
| Mạch công suất |
Module mạch cầu H L298N điều khiển đảo chiều và điều chế độ rộng xung (PWM) |
| Cảm biến định vị |
Cảm biến LiDAR quét laser 360 độ (thu thập dữ liệu đám mây điểm cho Hector SLAM) |
| Cảm biến thị giác |
Module Camera Raspberry Pi V1 gắn trên giá đỡ phía trước thân robot |
| Hệ thống nguồn điện |
Bộ pin nguồn được ghép và đóng mạch chuyên dụng, cấp nguồn độc lập cho mạch số và động cơ |
Kiến trúc phần mềm phân tầng rõ rệt: Khối cấp thấp trên Arduino chịu trách nhiệm tính toán thông tin đo lường Odometry từ encoder và thực thi điều khiển kín tốc độ động cơ theo giải thuật PID. Khối cấp cao trên Raspberry Pi 4 đảm nhiệm việc thu nhận dữ liệu LiDAR qua cổng giao tiếp để chạy node Hector SLAM, thiết lập bản đồ lưới môi trường. Khi vận hành tự động, hệ thống kết hợp giải thuật Dijkstra lập đường đi toàn cục và thuật toán DWA tính toán quỹ đạo cục bộ để né vật cản động. Luồng dữ liệu video từ Camera Pi V1 được cấp trực tiếp cho node xử lý ảnh chạy thuật toán YOLOv8 nhằm phát hiện khói, ngọn lửa, công nhân và thùng giấy theo thời gian thực.
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Tổng quan
Chương 1 trình bày bối cảnh công nghiệp hóa gắn liền với nhu cầu giám sát an toàn tự động tại các phân xưởng, nhà máy. Tác giả khảo sát các nghiên cứu nước ngoài liên quan, tiêu biểu như robot hỗ trợ cứu hỏa của Đại học Rey Juan Carlos kết hợp Đại học Autónoma de Madrid, cùng các hệ thống giám sát AI từ các tập đoàn công nghiệp lớn như Siemens và ABB. Ở trong nước, tác giả dẫn chứng các đề tài robot tự hành tiếng Việt phục vụ dịch vụ, cứu nạn tại Đại học Bách khoa Hà Nội và các ứng dụng robot tuần tra của Công ty Cổ phần Công nghệ Robot Việt Nam. Từ đó, chương xác định mục đích, 5 mục tiêu cụ thể, đối tượng nghiên cứu, phạm vi ứng dụng trong nhà xưởng, tóm tắt cấu trúc 6 chương của luận văn và các công cụ đánh giá (SolidWorks, Google Scholar).
Chương 2: Cơ sở lý thuyết
Chương 2 tập trung phân tích sâu các cơ sở toán học và thuật toán kỹ thuật. Nội dung khởi đầu bằng việc làm rõ hệ điều hành ROS Noetic cùng 3 cấp độ cấu trúc (Filesystem, Computation Graph, Community). Tiếp theo, tác giả trình bày bản chất công nghệ LiDAR và giải thuật Hector SLAM gồm 4 bước xử lý cùng các bước tiền xử lý lọc nhiễu Gaussian/Mean filter, chuẩn hóa, gom cụm và kỹ thuật scan matching. Phần tiếp theo mô tả thuật toán tìm đường Dijkstra, giải thích bảng kết quả dò đường mẫu trên đồ thị với 6 bước lặp tìm đường tối ưu từ điểm gốc A tới điểm Z ($path = 25$ qua các nút A-C-F-Z). Sau đó, chương phân tích thuật toán DWA, các ràng buộc vận tốc, gia tốc, hàm đánh giá chuyển động $G(v, \omega)$ và nguyên lý phân định 3 vùng bảo vệ an toàn xung quanh thân xe. Cuối chương giới thiệu ngôn ngữ C++, tổng quan các bước xử lý ảnh số và nguyên lý mạng nơ-ron YOLO trong phân loại ngọn lửa, khói dựa vào đặc trưng màu sắc và chuyển động tán xạ.
Chương 3: Thiết kế và thi công hệ thống
Chương 3 chi tiết hóa quá trình hiện thực hóa mô hình vật lý. Tác giả trình bày sơ đồ khối hệ thống, nêu cơ sở lựa chọn các linh kiện phần cứng then chốt: vi xử lý Raspberry Pi 4 Model B, động cơ DC JGB37 60rpm có encoder, mạch công suất L298N, Camera Raspberry Pi V1 và thiết kế khối nguồn pin cấp tải ổn định. Phần thi công mô hình thể hiện bản vẽ 3D trên SolidWorks với kích thước đường kính 270 mm, chiều cao 390 mm. Cấu trúc cơ khí được triển khai gồm 3 tầng: tầng 1 gắn đế và động cơ chấp hành; tầng 2 chứa khối điều khiển Arduino, mạch L298N và hệ thống nguồn pin; tầng 3 bố trí máy tính nhúng Raspberry Pi 4 cùng cụm LiDAR quét 360 độ và giá đỡ camera phía trước. Các sơ đồ kết nối chân từ động cơ, encoder sang L298N và Arduino được bảng biểu hóa chi tiết.
Chương 4: Chương trình điều khiển
Chương 4 mô tả cấu trúc phần mềm điều khiển và liên lạc giữa các tiến trình. Hệ thống sử dụng ngăn xếp điều hướng tự động ROS Navigation stack. Chương trình nạp trên vi điều khiển Arduino đảm nhiệm việc đọc xung encoder, giải mã tín hiệu để trích xuất thông tin Odometry và thực thi thuật toán PID vòng kín để đồng tốc hai bánh xe. Trên môi trường ROS, các thư viện cần thiết được cấu hình đồng bộ nhằm tích hợp dữ liệu quét laser và dữ liệu odometry. Phần thị giác máy tính triển khai mạng YOLOv8, được huấn luyện thông qua các bộ ảnh mẫu về lửa, khói, người và vật liệu cháy (thùng giấy, pallet). Lưu đồ giải thuật điều khiển minh họa quá trình chuyển trạng thái hoạt động: từ quét bản đồ thủ công, nhận lệnh điểm đích đến, tự động tính toán lộ trình và phát tín hiệu cảnh báo khi nhận diện thấy nguồn cháy.
Chương 5: Kết quả thi công
Chương 5 báo cáo kết quả thực nghiệm hoàn chỉnh của đồ án cả về mặt cơ điện tử lẫn thuật toán điều khiển:
- Mô hình phần cứng được chế tạo hoàn thiện, kết cấu 3 tầng vững chắc, các khối mạch kết nối chính xác và cấp nguồn hoạt động ổn định.
- Chế độ điều khiển bằng tay: Vận hành trơn tru thông qua bảng điều khiển máy tính, robot di chuyển ổn định trong khi LiDAR ghi nhận dữ liệu đám mây điểm và thuật toán Hector SLAM dựng nên bản đồ lưới hoàn chỉnh của khu vực khảo sát.
- Chế độ tự hành Navigation: Thử nghiệm thành công việc di chuyển tự động giữa 2 điểm đặt trước trong 3 kịch bản: (1) môi trường không có vật cản; (2) môi trường xuất hiện vật cản tĩnh cố định; (3) môi trường xuất hiện vật cản bất ngờ cắt ngang (robot kích hoạt thuật toán DWA, giảm tốc, dừng hoặc đổi hướng né vật cản an toàn).
- Chế độ thị giác máy tính: Camera thu nhận hình ảnh thời gian thực, mô hình YOLOv8 nhận diện chính xác các đối tượng mục tiêu gồm người, ngọn lửa, khói và thùng carton trong điều kiện thử nghiệm thực tế.
Chương 6: Kết luận và hướng phát triển
Chương 6 tổng kết các kết quả đạt được đối chiếu với 5 mục tiêu đề ra ban đầu, xác nhận nhóm nghiên cứu đã làm chủ quy trình chế tạo robot tự hành tích hợp ROS, Hector SLAM, Dijkstra, DWA và YOLOv8. Đồng thời, tác giả thẳng thắn chỉ ra các giới hạn kỹ thuật tồn đọng và vạch ra định hướng nghiên cứu tiếp theo nhằm nâng cao chất lượng hệ thống.
Kết quả và đóng góp
Đồ án đã chế tạo thành công một mô hình robot di động tự hành hoàn chỉnh, đáp ứng đầy đủ các thông số kích thước cơ học và yêu cầu kỹ thuật đề ra trong nhiệm vụ tốt nghiệp.
| Hạng mục thử nghiệm |
Kết quả thực nghiệm trong văn bản |
Đánh giá mức độ hoàn thành |
| Phần cứng cơ điện |
Khung tròn đường kính 270 mm, cao 390 mm, nặng 4 kg; kết cấu 3 tầng bằng nhựa in 3D và mica hoạt động ổn định. |
Đạt chỉ tiêu thiết kế ban đầu |
| Quét và lập bản đồ |
Thuật toán Hector SLAM phối hợp cùng cảm biến LiDAR quét và tái tạo chính xác bản đồ lưới mặt bằng phòng thí nghiệm/nhà xưởng. |
Hoàn thành tốt ở chế độ thủ công |
| Điều hướng tự động |
Dùng thuật toán Dijkstra và DWA di chuyển giữa 2 điểm xác định; xử lý thành công 3 trường hợp: không vật cản, có vật cản cố định và có vật cản bất ngờ. |
Hoạt động chính xác, không va chạm |
| Nhận diện thị giác AI |
Thuật toán YOLOv8 phân loại và đóng khung nhận diện thành công: ngọn lửa, khói, con người và thùng giấy. |
Phát hiện đúng đối tượng mục tiêu |
Đóng góp kỹ thuật do nhóm tác giả tự nêu:
- Tiếp cận và làm chủ quy trình tích hợp hệ thống phức hợp bao gồm hệ điều hành robot ROS Noetic, vi điều khiển Arduino và máy tính nhúng Raspberry Pi 4.
- Ứng dụng thành công giải thuật quét bản đồ Hector SLAM kết hợp kỹ thuật scan matching, cho phép lập bản đồ không gian tin cậy.
- Phối hợp hiệu quả giữa thuật toán tìm đường toàn cục (Dijkstra) và cục bộ (DWA), giải quyết được bài toán tránh vật cản tĩnh và động trong môi trường trong nhà.
- Hiện thực hóa giải pháp nhúng mô hình học sâu YOLOv8 lên thiết bị di động để giám sát, cảnh báo sớm các nguy cơ cháy nổ (lửa, khói) và nhận biết sự hiện diện của con người, vật liệu dễ cháy trong phân xưởng sản xuất.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
Dựa trên những phân tích thực tế được trình bày trong văn bản đồ án, các hạn chế kỹ thuật hiện tại bao gồm:
- Vật liệu thi công cơ khí chủ yếu là nhựa in 3D, tấm mica và các chi tiết lắp ghép đơn giản, do đó hệ thống chưa có cơ sở thực nghiệm đánh giá độ bền cơ học lâu dài, độ chịu nhiệt và tính ổn định trong môi trường công nghiệp khắc nghiệt, bụi bẩn hoặc độ ẩm cao.
- Hệ thống điều khiển truyền động bánh xe mới chỉ dừng lại ở việc áp dụng bộ điều khiển PID kinh điển cho tốc độ động cơ DC, chưa tính đến các bộ điều khiển phi tuyến hoặc tối ưu thích nghi khi tải trọng thay đổi.
- Nguồn kinh phí thực hiện đề tài hạn hẹp và thời gian nghiên cứu hạn chế, khiến các bài kiểm tra thực nghiệm mới dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm và môi trường sàn phẳng trong nhà xưởng nhỏ, chưa thử nghiệm tại các mặt bằng sản xuất phức tạp quy mô lớn.
Hướng phát triển tiếp theo được tác giả đề xuất:
- Nâng cấp kết cấu khung vỏ bằng các vật liệu kim loại hoặc hợp kim chịu lực, chống cháy để nâng cao độ bền công nghiệp.
- Nghiên cứu áp dụng các thuật toán điều khiển nâng cao thay thế hoặc hỗ trợ PID để tối ưu hóa độ bám quỹ đạo của xe.
- Mở rộng tầm quét, nâng cao năng lực tính toán xử lý ảnh để cải thiện tốc độ khung hình và độ nhạy nhận diện khói lửa ở khoảng cách xa.
Giá trị tham khảo
Đồ án là tài liệu kỹ thuật có giá trị tham khảo thiết thực cho:
- Sinh viên và học viên thuộc các ngành: Công nghệ Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa, Cơ điện tử, Kỹ thuật Robot, Điện – Điện tử và Công nghệ Thông tin đang thực hiện đồ án môn học, khóa luận tốt nghiệp về robot di động (Autonomous Mobile Robot - AMR / Automated Guided Vehicle - AGV).
- Những người đang nghiên cứu việc tích hợp hệ điều hành ROS (đặc biệt là phiên bản ROS Noetic trên Ubuntu 20.04) với các vi điều khiển cấp thấp như Arduino qua chuẩn giao tiếp nối tiếp.
Nội dung đặc biệt đáng tham khảo trong tài liệu:
- Sơ đồ kết nối phần cứng chi tiết giữa Raspberry Pi 4, Arduino, module cầu H L298N và động cơ JGB37 có encoder (Chương 3).
- Phương pháp thiết lập và cấu hình gói ROS Navigation stack, kết hợp thuật toán Hector SLAM (không bắt buộc dùng encoder chính xác tuyệt đối để lập bản đồ) cùng thuật toán tránh vật cản DWA dựa trên mô hình 3 vùng an toàn (Chương 2 và Chương 4).
- Quy trình chuẩn bị dữ liệu và tích hợp mô hình nhận diện khói, lửa, con người bằng YOLOv8 phục vụ cảnh báo an toàn trên thiết bị nhúng.
Câu hỏi thường gặp
1. Kích thước và trọng lượng thực tế của mô hình robot được thiết kế như thế nào?
Theo số liệu thiết kế ban đầu và kết quả gia công được nêu trong đồ án, robot có dạng khối trụ tròn với đường kính 270 mm, chiều cao 390 mm (tính cả khung và hộp bảo vệ mạch điều khiển). Khối lượng tổng thể toàn bộ mô hình đạt xấp xỉ 4,0 kg.
2. Tại sao đồ án lại lựa chọn thuật toán Hector SLAM thay vì các thuật toán SLAM khác?
Hector SLAM sử dụng dữ liệu đám mây điểm từ cảm biến laser LiDAR với tốc độ quét cao và thuật toán khớp mẫu quét (scan matching) đa tầng để xác định vị trí. Thuật toán này có ưu thế lớn là vẫn hoạt động tốt và dựng được bản đồ chính xác ngay cả trong điều kiện thông tin tọa độ đo lường từ bánh xe (odometry) bị sai lệch, không đo được hoặc xảy ra hiện tượng trượt bánh.
3. Ba vùng an toàn xung quanh robot trong thuật toán DWA có cấu trúc và chức năng gì?
Ba vùng bao gồm: Vùng 1 (base_footprint) là hình chữ nhật bao sát kích thước thân xe cho phép robot xoay tự do; Vùng 2 là vùng mở rộng lớn hơn do người dùng cài đặt để phát hiện cảnh báo nguy cơ va chạm; Vùng 3 là khu vực bao quát bên ngoài nằm trong tầm quét của LiDAR. Khi vật cản xuất hiện ở vùng 3, robot quan sát và chờ đợi; nếu vật cản tiến vào vùng 2, robot sẽ giảm tốc, xoay tại chỗ tìm đường né; nếu không tìm được lối đi an toàn, robot sẽ dừng và báo lỗi.
4. Mô hình YOLOv8 trên robot được huấn luyện để nhận diện những đối tượng cụ thể nào?
Theo danh mục hình ảnh và nội dung huấn luyện tại Chương 4, mô hình xử lý ảnh được huấn luyện nhận diện 4 lớp đối tượng phục vụ an toàn nhà xưởng bao gồm: ngọn lửa (fire), khói (smoke), con người (person) và vật liệu cháy (thùng giấy carton, pallet).
5. Hệ thống phần cứng chia tách nhiệm vụ xử lý giữa Raspberry Pi và Arduino như thế nào?
Arduino đóng vai trò vi điều khiển cấp thấp: đọc tín hiệu xung từ hai encoder động cơ, tính toán vận tốc thực tế, chạy giải thuật PID để xuất xung PWM điều khiển động cơ qua mạch L298N và gửi dữ liệu Odometry lên. Raspberry Pi 4 Model B đóng vai trò máy tính nhúng cấp cao: chạy hệ điều hành Ubuntu 20.04/ROS Noetic, giao tiếp với cảm biến LiDAR, Camera Pi V1, thực hiện thuật toán Hector SLAM, Navigation (Dijkstra, DWA) và xử lý hình ảnh nhận diện khói lửa bằng YOLOv8.
Kết luận
Đồ án tốt nghiệp "Robot giám sát nhà máy tự hành kết hợp xử lý ảnh nhận diện lửa, khói" của sinh viên Phan Nguyễn Bảo Long và Võ Hoài Nam đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu đề ra về mặt thiết kế cơ khí, mạch điện tử và thuật toán phần mềm. Bằng việc kết hợp hệ điều hành ROS Noetic, công nghệ quét laser LiDAR, các giải thuật định vị, điều hướng Hector SLAM, Dijkstra, DWA cùng mạng thị giác máy tính YOLOv8 trên nền tảng Raspberry Pi 4 và Arduino, hệ thống đã vận hành ổn định trong môi trường thực nghiệm. Mô hình thể hiện khả năng tự hành di chuyển linh hoạt, né tránh chướng ngại vật tĩnh và động, đồng thời phát hiện chuẩn xác các nguy cơ gây cháy nổ. Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị kỹ thuật thực tiễn cao cho sinh viên và kỹ sư thuộc chuyên ngành Điều khiển và Tự động hóa trong việc nghiên cứu phát triển các dòng robot di động tự hành phục vụ an toàn công nghiệp.