Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình phát triển của ngành công nghệ kỹ thuật ô tô và hệ thống giao thông thông minh, việc tích hợp các hệ thống nhận thức môi trường (perception systems) lên phương tiện tự hành đóng vai trò cốt lõi. Các nền tảng di chuyển tự động, từ xe tự hành công nghiệp (Automated Guided Vehicles - AGV) trong nhà xưởng cho đến xe tự lái trên đường giao thông, đều phụ thuộc chặt chẽ vào hệ thống cảm biến để thu thập dữ liệu thời gian thực và ra quyết định điều khiển an toàn.

Đứng dưới góc độ chuyên ngành Công nghệ Kỹ thuật Ô tô (Automotive Engineering Technology), nhóm tác giả Phạm Xuân Đại, Phan Tấn Minh và Lê Nguyễn Anh Thi (Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh) chỉ ra rằng: việc tiếp nhận thông tin từ môi trường không đơn thuần là bài toán phần mềm hay thuật toán xử lý dữ liệu, mà gắn liền trực tiếp với bài toán tích hợp cơ khí. Các cảm biến như LiDAR, máy ảnh số (camera), cảm biến quán tính (IMU) và cảm biến siêu âm nếu bị lắp đặt sai lệch góc, thiếu độ cứng vững kết cấu, chịu rung động quá mức hoặc bị che khuất tầm nhìn sẽ làm suy giảm nghiêm trọng độ chính xác của thuật toán bám bắt mục tiêu, hạn chế khả năng phát hiện vật cản và gây mất an toàn cho hệ thống điều hướng tự hành. Do đó, đồ án tập trung vào việc nghiên cứu, thiết kế và chế tạo một kết cấu giá đỡ cảm biến mô-đun có khả năng định vị tối ưu, triệt tiêu rung động và tương thích linh hoạt với các cấu hình phương tiện tự hành.

Theo văn bản đồ án, mục tiêu nghiên cứu cụ thể được xác định bao gồm 6 nhiệm vụ:

  1. Nghiên cứu nguyên lý hoạt động của các hệ thống AGV, bao gồm các phương pháp dẫn đường và điều hướng phổ biến.
  2. Thiết kế khung gá lắp cảm biến LiDAR và camera đảm bảo độ bền, độ ổn định kết cấu và phù hợp với yêu cầu vận chuyển thực tế.
  3. Tích hợp các cụm cảm biến chính (cảm biến siêu âm, camera, IMU, LiDAR) nhằm hỗ trợ phát hiện vật cản và điều hướng tự hành.
  4. Phát triển và hoàn thiện thuật toán bám đối tượng (object following) phục vụ hệ thống điều khiển động cơ, xử lý tín hiệu cảm biến và di chuyển tự động.
  5. Triển khai hệ thống tránh vật cản nhằm nâng cao độ an toàn vận hành cho AGV và đánh giá độ chính xác của thuật toán điều hướng.
  6. Đánh giá toàn diện hiệu năng hệ thống, phân tích độ ổn định vận hành và đề xuất giải pháp tối ưu hóa, cải tiến kỹ thuật.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là kết cấu giá đỡ cảm biến cơ khí và hệ thống nhận thức tích hợp trên nền tảng AGV di chuyển trong nhà. Phạm vi nghiên cứu giới hạn ở việc thiết kế khung đỡ dạng mô-đun, tích hợp phần cứng cảm biến (LiDAR SICK LMS 511-PRO, camera HIKVISION DS-U320, IMU MPU-9150, cảm biến siêu âm AJ-SR04M, GPS U-blox EVK-6R), triển khai thuật toán SLAM 2D, lập bản đồ và bám mục tiêu người (class person) trong môi trường phòng thí nghiệm có kiểm soát.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa:

  • Tổng quan tài liệu: Khảo sát các công trình nghiên cứu trong nước (robot phân loại bưu kiện của Viettel Post, xe tự hành QFS1550V2 và CA-ZR1080V1 của ETEK Automation) và quốc tế (robot AMR Proteus của Amazon Robotics, kho thông minh Cainiao thuộc Alibaba Group, luận văn AMR trên nền tảng ROS của Gervasio Danilo tại Đại học Padua).
  • Thiết kế hệ thống: Thiết kế mô hình cơ khí 3D trên SolidWorks, tính toán động lực học, lập trình phần mềm trên hệ điều hành Robot Operating System 2 (ROS 2).
  • Thực nghiệm và đánh giá: Thử nghiệm lắp ráp cơ khí, kiểm tra thuật toán SLAM, điều hướng tránh vật cản và bám đối tượng trong các kịch bản thực tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết của đồ án được xây dựng dựa trên động học, động lực học robot di động, hệ điều hành robot thế hệ mới và các thuật toán xử lý thị giác máy tính:

Động học và động lực học robot di động

Mô hình toán học áp dụng cho khung gầm AGV là hệ thống dẫn động vi sai (differential-drive mobile robot) di chuyển trên mặt phẳng 2 chiều với 3 bậc tự do (tọa độ $x, y$ và góc hướng $\theta$). Khung tọa độ được xác lập thông qua hệ quy chiếu toàn cục $(X, Y)$ và hệ quy chiếu cục bộ $(X_B, Y_B)$ gắn tại tâm bệ robot $B$. Mối quan hệ động học thuận và nghịch được thiết lập dựa trên khoảng cách giữa hai bánh chủ động ($s$), bán kính bánh xe ($r$), tâm quay tức thời (Instantaneous Center of Curvature - ICC) cùng vận tốc dài ($v_L, v_R$) và vận tốc góc ($\dot{\phi}_L, \dot{\phi}_R$) của từng bánh:

$$\begin{bmatrix} \dot{x} \ \dot{y} \ \dot{\theta} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{r \cos(\theta)}{2} & \frac{r \cos(\theta)}{2} \ \frac{r \sin(\theta)}{2} & \frac{r \sin(\theta)}{2} \ -\frac{r}{s} & \frac{r}{s} \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \dot{\phi}_L \ \dot{\phi}_R \end{bmatrix}$$

Về mặt động lực học, văn bản trình bày hai phương pháp mô hình hóa:

  • Định luật II Newton: Phân tích lực kéo tiếp tuyến, lực cản lăn, ma sát trượt và mô-men quán tính $I_z$ quanh trục thẳng đứng ($F_x = m \cdot a_x$, $F_y = m \cdot a_y$, $\tau = I_z \cdot \dot{\omega}$).
  • Phương pháp Lagrange: Sử dụng hàm Lagrange $L = K - P$ (với thế năng $P$ không đổi trên mặt phẳng ngang) để thiết lập phương trình chuyển động từ tổng động năng tịnh tiến và động năng quay của toàn bộ khối lượng xe $m$.

Hệ điều hành robot ROS 2 và các thuật toán liên quan

Đề tài chuyển đổi nền tảng từ ROS 1 sang ROS 2 (Robot Operating System 2) nhằm tận dụng kiến trúc truyền thông phân tán dựa trên chuẩn DDS (Data Distribution Service), loại bỏ điểm nghẽn của máy chủ trung tâm ROS Master. Bảng tổng hợp so sánh giữa hai phiên bản được trích xuất từ văn bản:

Đặc tính kỹ thuật ROS (ROS 1) ROS 2
Kiến trúc truyền thông Tập trung (dựa trên ROS Master) Phân tán (dựa trên chuẩn DDS)
Hệ điều hành thử nghiệm Chủ yếu trên Ubuntu Linux Đa nền tảng: Ubuntu, Windows, macOS
Ngôn ngữ lập trình C++03, Python 2 C++11/C++14/C++17, Python 3
Quản lý vòng đời (Lifecycle) Không có chuẩn vòng đời cố định Hỗ trợ Managed Nodes kiểm soát trạng thái
Mô hình tiến trình Một tiến trình chỉ chứa một nút đơn lẻ Nhiều nút (nodes) cùng chạy trong một tiến trình
Tệp khởi chạy (Launch file) Định dạng XML đơn giản, hạn chế logic Lập trình bằng Python, hỗ trợ rẽ nhánh và vòng lặp

Về định vị và dẫn đường, đồ án vận dụng phương pháp định vị thích ứng Monte Carlo (AMCL), tích hợp thuật toán sinh bản đồ chi phí (Global/Local Costmap) và phối hợp dữ liệu Odometry cùng IMU thông qua bộ lọc Kalman mở rộng (EKF). Đối với tác vụ nhận dạng, mô hình học sâu YOLOv5 được khai thác để phát hiện đối tượng người trong khung hình RGB, sử dụng cơ chế chia ô lưới (grid cell), hộp neo (anchor box), tính toán chỉ số giao diện trên diện tích hợp (IoU) và giải thuật triệt tiêu phi cực đại (Non-Maximum Suppression - NMS).

Thiết kế và triển khai hệ thống kỹ thuật

Hệ thống được hiện thực hóa thông qua quy trình thiết kế kỹ thuật tích hợp cơ khí - điện tử - điều khiển:

Kết cấu cơ khí và trụ gá cảm biến

Giá đỡ cảm biến được thiết kế dạng phân tầng gồm 3 phần chính: khung đế chịu lực bên dưới, khung thân đỡ trung tâm và cụm gá lắp cảm biến trên đỉnh.

  • Vật liệu chế tạo: Thép tấm carbon 1023 (1023 carbon steel sheet) dùng cho các vị trí liên kết chịu tải chính; hợp kim nhôm 1060 (1060 aluminum alloy) và nhôm thanh định hình (aluminum extrusion profile) được sử dụng để giảm khối lượng tổng thể; các tấm nhựa mica (acrylic panels) tạo vách bảo vệ; vật liệu nhựa ABS in 3D được ứng dụng cho các vỏ hộp cảm biến chuyên dụng.
  • Phương pháp chế tạo: Cắt laser kim loại tấm, chấn gấp định hình dập nguội, hàn điểm và liên kết bulông ke góc đối với khung nhôm. Toàn bộ chi tiết kim loại sau gia công được làm sạch bề mặt và sơn phủ bảo vệ.
  • Mô phỏng và phân tích: Mô hình hóa toàn diện bằng phần mềm SolidWorks, cho phép kiểm tra độ đồng trục giữa chùm quét laser LiDAR và góc nhìn máy ảnh, đồng thời mô phỏng ước tính khối lượng các cụm chi tiết và toàn bộ khối lượng xe AGV sau khi tích hợp.

Kiến trúc phần cứng và tích hợp cảm biến

Hệ thống phần cứng điều khiển bao gồm:

  • Bộ xử lý nhúng: NVIDIA Jetson Nano Developer Kit đóng vai trò trung tâm tính toán, chạy các nút ROS 2, xử lý ảnh từ mô hình YOLOv5 và xử lý dữ liệu đám mây điểm.
  • Cảm biến LiDAR: SICK LMS 511-PRO công nghiệp, dải quét rộng, trang bị công nghệ lọc đa phản xạ (multi-echo filter), kết nối với Jetson Nano qua cổng giao tiếp Ethernet công nghiệp (chuẩn đầu nối M12 4-chân D-coded) và cấp nguồn qua cổng M12 5-chân A-coded.
  • Camera: HIKVISION DS-U320 gắn phía trên trụ cảm biến, cung cấp luồng hình ảnh màu RGB.
  • Cảm biến quán tính: InvenSense MPU-9150 9 trục, giao tiếp trực tiếp với Jetson Nano qua giao thức I2C.
  • Cảm biến siêu âm: Cụm cảm biến chống nước AJ-SR04M kết nối với vi điều khiển ESP32 để đo khoảng cách vật cản ở tầm gần, đóng vai trò lớp bảo vệ an toàn vật lý.
  • Bộ thu GPS: U-blox EVK-6R hỗ trợ thu nhận tọa độ không gian.

Thuật toán điều khiển và bám mục tiêu

Thuật toán bám đối tượng (object following) được xây dựng theo chu trình khép kín:

  1. Nhận diện mục tiêu: Camera ghi nhận khung hình, mô hình YOLOv5 phát hiện đối tượng người (class person), trích xuất tọa độ bounding box và tính toán góc lệch tâm (offset angle) của mục tiêu so với trục quang học của camera.
  2. Xác định cự ly: Dữ liệu chùm quét từ LiDAR SICK LMS 511-PRO được chiếu tương ứng theo góc lệch nhận được từ camera để trích xuất cự ly thực tế chính xác đến mục tiêu.
  3. Bộ điều khiển chuyển động: Nút điều khiển (controller node) trong ROS 2 tính toán sai lệch khoảng cách và sai lệch góc, sau đó xuất lệnh điều khiển vận tốc dài ($v$) và vận tốc góc ($\omega$) qua topic /cmd_vel tới bộ điều khiển động cơ.
  4. Cơ chế an toàn (Safety system): Tích hợp dữ liệu từ cảm biến siêu âm AJ-SR04M và LiDAR; nếu phát hiện vật cản bất ngờ hoặc mục tiêu vi phạm khoảng cách an toàn tối thiểu, hệ thống lập tức phát lệnh ngắt chuyển động.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Introduction

Chương này làm rõ lý do chọn đề tài từ yêu cầu thực tiễn của công nghệ ô tô tự hành và logistics. Trình bày 6 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, giới hạn phạm vi đề tài vào việc thiết kế khung gá mô-đun và tích hợp cảm biến trên nền tảng AGV trong nhà. Tổng thuật các công trình nghiên cứu AGV tiêu biểu tại Việt Nam (Viettel HighTech, ETEK) và quốc tế (Amazon Proteus, Cainiao Smart Warehouse, mô hình AMR dùng ROS của tác giả Gervasio Danilo).

Chương 2: Theoretical Basis

Trình bày tổng quan lịch sử phát triển 4 giai đoạn của AGV từ năm 1953 đến nay, phân loại các dòng AGV (AGC, Forklift, Unit Load, Tugger, Heavy Burden, Hybrid, AMR) và số liệu ứng dụng thực tế tại Amazon, Coca-Cola Brasil, BMW. Thiết lập hệ thống công thức giải tích động học thuận/nghịch cho cơ cấu vi sai 2 bánh; phân tích động lực học bằng phương pháp Newton-Euler và năng lượng Lagrange. So sánh cấu trúc kỹ thuật giữa ROS và ROS 2; phân tích cơ chế hoạt động của các thuật toán EKF-SLAM, Graph-SLAM, Particle-SLAM, giải thuật AMCL và kiến trúc mạng nơ-ron tích chập trong mô hình YOLOv5.

Chương 3: System Design Methodology

Xác định yêu cầu kỹ thuật và kịch bản sử dụng (use case) của hệ thống AGV tự hành. Đưa ra sơ đồ phương pháp thiết kế tổng thể từ cơ khí, mạch điện tử đến giải thuật phần mềm. Phân tích chi tiết thông số kỹ thuật các linh kiện phần cứng: máy tính nhúng Jetson Nano, LiDAR SICK LMS 511-PRO, camera HIKVISION DS-U320, IMU MPU-9150, cảm biến siêu âm AJ-SR04M và GPS U-blox EVK-6R. Tính toán tọa độ không gian, chiều cao gá đặt và góc nghiêng của LiDAR và camera nhằm tối ưu hóa vùng nhận thức và hạn chế điểm mù.

Chương 4: Mechanical Sensor Mounting Structure Design and Fabrication

Trình bày quy trình thiết kế và chế tạo khung cơ khí chịu lực. Phân rã kết cấu thành ba cụm: cụm đế, cụm thân giữa và cụm giá đỡ cảm biến trên đỉnh bằng bản vẽ hình học và bản vẽ phát nổ (exploded views). Lựa chọn vật liệu thép carbon 1023 và hợp kim nhôm 1060 dựa trên đặc tính cơ lý; áp dụng công nghệ gia công cắt laser, chấn dập tấm kim loại, hàn điểm và gia công in 3D nhựa ABS. Thực hiện mô phỏng trên SolidWorks để đánh giá khối lượng các chi tiết gá, khối lượng LiDAR và ước tính tổng khối lượng xe sau khi lắp ráp hoàn thiện.

Chương 5: Controller System Design

Xây dựng kiến trúc điều khiển trên nền tảng ROS 2. Thiết lập quy trình thu nhận và xử lý dữ liệu camera qua mô hình YOLOv5, xác định góc lệch mục tiêu (offset angle). Tích hợp thuật toán định vị không gian đối tượng bằng việc đồng bộ hóa dữ liệu LiDAR với thị giác máy tính. Xây dựng lưu đồ thuật toán cho nút điều khiển chuyển động (controller node) và thuật toán giám sát an toàn (safety system flowchart).

Chương 6: Testing and Evaluation

Ghi nhận kết quả gia công, lắp ráp hoàn chỉnh cụm giá đỡ lên xe AGV thực tế. Trình bày kết quả thử nghiệm SLAM 2D, lập bản đồ không gian và định vị AMCL thông qua công cụ Rviz2. Đánh giá khả năng điều hướng tự hành qua các kịch bản: chạy thẳng, chuyển hướng rẽ góc, quay về điểm xuất phát và né tránh chướng ngại vật tĩnh. Kiểm nghiệm thực tế thuật toán bám người: kiểm tra độ chính xác đo cự ly ở trạng thái tĩnh, khóa mục tiêu khi người đứng lệch góc, bám theo người khi di chuyển đổi hướng và phản ứng phanh an toàn khi có người khác xuất hiện bất ngờ.

Chương 7: Conclusion and Future Development

Tổng kết mức độ hoàn thành so với các mục tiêu đề ra ban đầu. Đánh giá tính cứng vững của kết cấu cơ khí và độ tin cậy của thuật toán điều khiển. Chỉ ra các hạn chế kỹ thuật hiện hữu của mô hình và định hướng các nội dung nghiên cứu nâng cao tiếp theo.

Kết quả và đóng góp

Văn bản đồ án ghi nhận các kết quả thực nghiệm và giá trị khoa học đạt được:

Kết quả thực nghiệm

  • Kết quả chế tạo cơ khí: Khung giá đỡ cảm biến hoàn thiện có kết cấu vững chắc, định vị chính xác vị trí làm việc của LiDAR SICK LMS 511-PRO và camera HIKVISION DS-U320, triệt tiêu hiện tượng rung lắc trong quá trình AGV di chuyển, các bề mặt kim loại được bảo vệ chống oxy hóa.
  • Kết quả SLAM và điều hướng: AGV xây dựng thành công bản đồ 2D của môi trường thí nghiệm trong nhà; thông qua môi trường Rviz2, xe thực hiện chính xác các lệnh điều hướng theo đường thẳng, thực hiện các thao tác chuyển hướng mượt mà, định vị chính xác vị trí bằng thuật toán AMCL, tự động thiết lập đường đi vòng qua vật cản trên bản đồ chi phí (costmap) và quay trở về điểm xuất phát thành công.
  • Kết quả bám mục tiêu: Hệ thống nhận diện ổn định người mục tiêu thông qua YOLOv5, duy trì khóa mục tiêu ngay cả khi đối tượng đứng lệch trục quang học của xe. Thuật toán hợp nhất dữ liệu cho phép xe theo sát người dẫn đường khi đi thẳng và khi chuyển hướng rẽ góc; hệ thống an toàn phản ứng chính xác bằng cách dừng xe khi người dẫn đường dừng lại hoặc khi có chướng ngại vật/người khác bất ngờ cắt ngang qua khoảng cách an toàn.

Đóng góp kỹ thuật của đề tài

  • Cung cấp một phương pháp luận thiết kế tích hợp liên ngành giữa Kỹ thuật Cơ khí Động lực và Kỹ thuật Điều khiển - Robot, chứng minh tầm quan trọng của kết cấu gá đặt phần cứng đối với chất lượng dữ liệu nhận thức.
  • Xây dựng thành công cấu trúc giá đỡ cảm biến dạng mô-đun hóa, dễ dàng tháo lắp, căn chỉnh và có khả năng chuyển giao áp dụng cho nhiều nền tảng xe tự hành nghiên cứu hoặc phương tiện hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS).
  • Chuyển đổi và làm chủ thành công kiến trúc phần mềm điều khiển trên nền tảng ROS 2 kết hợp mô hình thị giác máy tính YOLOv5 và cảm biến công nghiệp trong bài toán bám đối tượng tự hành.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Theo đánh giá của nhóm tác giả trong văn bản, đề tài tồn tại các hạn chế kỹ thuật:

  • Năng lực xử lý thời gian thực: Việc xử lý đồng thời mô hình học sâu YOLOv5, các nút truyền thông ROS 2 và giải thuật SLAM/Nav2 trên bộ vi xử lý nhúng Jetson Nano vẫn còn độ trễ nhất định, cần tối ưu hóa mã nguồn và mô hình để đạt tần số đáp ứng cao hơn.
  • Phạm vi môi trường hoạt động: Hệ thống mới chỉ được kiểm chứng trong môi trường phòng thí nghiệm có bề mặt sàn bằng phẳng và điều kiện ánh sáng ổn định; chưa kiểm tra hoạt động khi mặt đường mấp mô có rung động mạnh hoặc ánh sáng thay đổi đột ngột.
  • Khai thác phần cứng: Mô-đun GPS (U-blox EVK-6R) đã được tích hợp lên khung gá nhưng chưa được đưa vào kiểm thử thuật toán điều hướng định vị do phạm vi nghiên cứu tập trung trong nhà (indoor).

Hướng nghiên cứu tiếp theo được đề xuất:

  • Tối ưu hóa thuật toán nhận diện và bám mục tiêu theo thời gian thực nhằm giảm tải tính toán cho bộ xử lý nhúng.
  • Nâng cấp thuật toán hợp nhất đa cảm biến (multi-sensor fusion) để nâng cao độ chính xác định vị trong môi trường động phức tạp.
  • Mở rộng phạm vi thử nghiệm ra môi trường ngoài trời (outdoor), kết hợp dữ liệu vệ tinh GPS và hoàn thiện thiết kế vỏ bảo vệ chống chịu các tác động thời tiết (bụi, nước).

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo có giá trị kỹ thuật đối với:

  • Sinh viên và kỹ sư các ngành Kỹ thuật Cơ khí Động lực, Kỹ thuật Ô tô, Cơ điện tử, Kỹ thuật Robot và Tự động hóa đang thực hiện các đề tài về xe tự hành, AGV kho bãi hoặc hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao (ADAS).
  • Chương 4 của đồ án là tài liệu thực hành hữu ích về quy trình thiết kế cơ khí từ việc chọn vật liệu (thép 1023, nhôm 1060), phân chia cụm kết cấu, tạo vỏ bảo vệ, ứng dụng gia công cắt laser, in 3D cho đến mô phỏng khối lượng trên SolidWorks.
  • Chương 3 và Chương 5 là tài liệu tham khảo chi tiết cho việc thiết kế kiến trúc phần cứng nhúng (Jetson Nano, ESP32), phương thức ghép nối cảm biến LiDAR công nghiệp (SICK LMS 511-PRO) qua cổng giao tiếp Ethernet M12 và cách thức xây dựng thuật toán bám đối tượng dựa trên ROS 2 kết hợp YOLOv5.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống sử dụng cảm biến LiDAR và máy ảnh nào, được kết nối với bộ xử lý trung tâm qua giao diện gì?

Hệ thống sử dụng cảm biến LiDAR công nghiệp SICK LMS 511-PRO và máy ảnh số HIKVISION DS-U320 webcam. LiDAR kết nối với bộ máy tính nhúng NVIDIA Jetson Nano Developer Kit thông qua giao thức truyền thông mạng Ethernet công nghiệp (sử dụng đầu nối tròn M12 4-chân D-coded), trong khi máy ảnh kết nối qua cổng giao tiếp USB chuẩn để truyền luồng dữ liệu hình ảnh RGB.

2. Trụ đỡ cảm biến được chế tạo từ những loại vật liệu nào và được phân chia kết cấu ra sao?

Khung giá đỡ cảm biến được phân chia thành 3 phần: phần đế chịu lực, phần thân giữa và cụm giá đỡ cảm biến trên đỉnh. Các vật liệu được sử dụng gồm có: thép tấm carbon 1023 (1023 carbon steel sheet) dùng cho các chi tiết chịu lực cắt laser và dập chấn; hợp kim nhôm 1060 (1060 aluminum alloy) và nhôm thanh định hình tiêu chuẩn; các tấm nhựa mica (acrylic panels) tạo vách vỏ hộp bảo vệ bên ngoài; và nhựa ABS in 3D dùng để chế tạo vỏ gá chuyên dụng cho LiDAR và camera.

3. Mô hình động học vi sai của AGV trong đề tài được mô tả bằng những tham số hình học nào?

Mô hình động học vi sai của AGV được xác định dựa trên các tham số: tâm bệ robot $B$ (gốc tọa độ cục bộ $X_B, Y_B$), tâm bánh xe bên trái $L$ và bên phải $R$, tâm quay tức thời ICC ($C$), bán kính bánh xe $r$, khoảng cách giữa hai tâm bánh xe $s$, khoảng cách từ tâm robot $B$ đến tâm quay $C$ ($l$), cùng với góc hướng xe $\theta$ so với hệ tọa độ toàn cục.

4. Thuật toán bám người kết hợp giữa Camera và LiDAR hoạt động theo nguyên lý nào?

Mô hình mạng nơ-ron học sâu YOLOv5 nhận luồng dữ liệu hình ảnh từ camera để phát hiện đối tượng người (class person), trích xuất tọa độ khung bao (bounding box) và tính toán góc lệch (offset angle) so với tâm khung hình. Góc lệch này được ánh xạ sang chùm quét dữ liệu của LiDAR SICK LMS 511-PRO nhằm đo chính xác khoảng cách vật lý thực tế từ xe tới người. Từ sai lệch góc và khoảng cách, nút điều khiển ROS 2 xuất lệnh vận tốc dài và vận tốc góc để điều khiển AGV di chuyển bám theo mục tiêu.

5. Vì sao nhóm tác giả chuyển đổi sang hệ điều hành ROS 2 thay vì tiếp tục sử dụng ROS 1 (ROS Noetic)?

Nhóm nghiên cứu lựa chọn ROS 2 vì nền tảng này sử dụng kiến trúc phân tán dựa trên chuẩn truyền thông công nghiệp DDS, loại bỏ sự phụ thuộc vào nút quản lý tập trung ROS Master của ROS 1, từ đó nâng cao tính tin cậy và khả năng mở rộng hệ thống. Ngoài ra, ROS 2 hỗ trợ chạy nhiều nút trong cùng một tiến trình, kiểm soát vòng đời của nút (lifecycle management), hỗ trợ tệp khởi chạy bằng Python và bảo đảm khả năng phát triển lâu dài khi phiên bản ROS 1 cuối cùng (ROS Noetic) kết thúc hỗ trợ vào tháng 5 năm 2025.

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp của nhóm tác giả Phạm Xuân Đại, Phan Tấn Minh và Lê Nguyễn Anh Thi đã giải quyết thành công bài toán tích hợp cơ khí và điều khiển thông minh cho hệ thống nhận thức trên xe tự hành AGV. Nghiên cứu hoàn thành trọn vẹn quy trình từ khảo sát động học, thiết kế chế tạo kết cấu giá đỡ cảm biến phân tầng bằng kim loại tấm và in 3D, đến lập trình điều khiển trên hệ điều hành ROS 2 kết hợp mô hình thị giác YOLOv5 và LiDAR công nghiệp SICK. Kết quả thực nghiệm khẳng định khung gá đạt độ cứng vững cao, hệ thống AGV vận hành ổn định trong các tác vụ lập bản đồ 2D SLAM, tự động né vật cản và bám bắt người dẫn đường an toàn trong môi trường trong nhà.