CHƯƠNG 1 'NHỮNG VAN ĐÈ LÝ LUẬN VỀ QUYỀN TỔ TUNG CUA ĐƯƠNG SỰ TRONG TỔ TUNG DÂN SỰ 11. Khái niệm, ý nghĩa của quyền tế tung cũa đương sự trong tế tung lân sự 1. Khải nig ương sự trong tổ tung din se ‘Duong sự theo pháp luật TTDS thông thường là các chủ thể độc lập trong mét hoặc nhiều quan hệ dang được xem xát, giải quyết rong vụ việc hoặc quan hệ phát sinh từ việc xem xét, giải quyết vụ việc đó, Do đó, muốn xác dinh được diy đã đương a trong vụ việc thi cần phai xác đính được những méi quan hệ phi được ii quyết trong vụ việc dd và những méi quan hộ có liên quan din việc giấi quyết va việc. Miột vụ việc mà có nhiễu mối quan hệ đạn xen của nhiễu chỗ th thi vụ việc đó có thể có nhiều đương sự tham gla và ngược lạ trong vụ việc đó chỉ phil giải quyết một méi quan hệ git hai chủ thể thi chi hai bên chủ thể đô được xác đảnh là đương a Ngoài ra, đương ar trong TTDS phải là những chỗ thể có quyền lợi ich hiên quan rực tip với việc xem xét git quyét vụ việc đó, Vi vậy, dB xác định được diy đã những gà đoơng nự trước hết cần xác dinh rõ bản chất cia vụ việc méi có thể xác định đợc ala chỗ thể có quyễn, lợi ich lién quan trục tp với việc gai quyết vu việc đó Nhờ vậy, hữu theo ngiĩa rông thi đương sự trong một vụ việc là cá nhân pháp nhân hoặc các chỉ thể khác tham gia vào quả trình giã quyết vụ vide vi có auyén lot ich iên quan din vide giải quyết vụ việc.
Con theo quan niệm của các nhà Init hoe, đương mr trong TTDS là g? Trong Từ điễn gi thích thuật ngữ luật học xuất bên năm 1999 thi “/Ưương sr là người có quyên ngiĩa vụ được giã quyễt trong một khiễu nại hoặc một vụ án" Ngoài ra theo cuẩn Từ điễn Luật học của Vin nghiên cửu khoa học pháp lý (Bồ Tư pháp) thi đoơng nơ được giả thích như sa “hưởng Địt học Luật Bà Nội 1999), Từ id giã mich dude ngữ lu lọc, NB CAND, HA Nội “Cũ nhân php nhân tham gia TIDS với hr cách là nguyên dom hoặc bị đơn, hoe người cô quyển lợi nghĩa vụ liền quan Đương sự là một trong các nhóm người tham gia TTDS tạ TAND trong các vụ liên về dân sic kh doanh, thương mat, hỗn vin gia định và lao ding Những người tham gia TTDS đ bao gém irong sic người dat điện cho đương sự, người bảo vệ quyên lợi ca đương sie cơ quan nhà nước, tễ chức xã hội khối kiện vi lợi ích chang. người làm ching người phiên dich’? (Qua đó, có thé thấy các nhà luật học đều có một quan niệm ching đương aria những người tham ga vào qué tình giải quyết VADS vi có quyển, ngiĩa vụ được giã quyết trong VADS, bao gồm nguyên đơn, bi đơn và người có quyển lợi, ngấn vali quan Tuy nhiên, cần có một khái niệm toàn điện về đương mr trong TTDS Vi vậy, đễ có thể xây đựng được ki niêm đương sơ trong TTDS thi tước hit ta cần phải làm rõ TTDS lá g? “Theo từ didn Hán Việt của Đáo Duy Anh: tổ tạng! a việc thưa lên (procds, "tố tung pháp lý" 18 vie pháp luật quy định những thi tục vỀ cách tổ tang (code deprocédurs)", Theo sách Tiéng nói ném na của Lê Giaf, giã 30000 từ ting Việt thường dòng có liên quan đến từ Hán Việt giã thích chi tt hơn: "Tổ tung" Tà vvach tôi và due ra của công dB phân giải ph tr do từ là wach tôi; tr Mang" Tà thưa kiên ở cite công đề xin phân phải tai" Hidu một cách don gién: "Tổ tung’ là việc thua liên ð TA và duve TẢ chấp nhận việc thưa kiên đó 48 giải quyết Vì vay, TTDS đoợc hiểu là tình ty hoạt đồng do pháp luật quy định cho việc xem xét giải quyét vụ án din nự và thí hành án din st Mục dich của TTDS là bio về quyền và lợi ch hợp pháp cũ cá nhân, cơ quan tổ chức và lợi ich của Nhà nước” 'Viện nghiên cứu Khoa học phép 1ÿ, Bộ Tư pháp (1996), Từ dién Lut hoc NXE Từ didn Bíchkhoa - N4. Raph, "St Dy Ath (099) Te in — i, 68 “Ly Gia (098) Tg nn ma AH Vinugi TP Hổ CALM, TPH l 5 Vönn‡sn inn ho pip Bộ Depp (1998), Aenea xócséa th hộ đồn dể kể AV din thời Pháp thuộc, Công tn nghiền cứn cấp Bộ, Hà Nội, tr785 “Tôm lai, đương sự trong TTDS là cá nhân pháp nhân hoặc các chỉ thể khác số quyễn lợi ch ranh chấp hoặc edn ph vác đình them gia vào quả trồnh TA giã anyét PTDS để bác vệ quyễn và lợt ich hợp pháp cia minh ® 1. Khái niệu quyễn tb ng cũa doug sự trong #8 tụng đồn se ‘Quyin” xét ð góc độ thuật ngữ là một khái niệm pháp ly ding a ci những edu mà pháp luật công nhận và bảo dim thục hiện đãi với cá nhân tổ chúc theo 45 mà cá nhân được hưởng, được lim, được đồi hồi mà không wi được agin căn, Hạn chế”.
© gúc độ khác, "Quyển" được hiểu là quyén năng ma pháp luật thục dh qgyy định cho mỗi chủ thể pháp luật cho php các chủ thể đó lam một việc gi đá, yêu cầu hoặc ngăn căn người khác lam một việc gi đó vi lợi ích của chính mình. hoặc và lợt ich của người khácŠ Qua các khổ niên tiên, có thể nhấn thấy quyền là a tổ quan trong quyết đánh sr tén tử của cá nhân, quyén là phạm tra trung tâm trong thục tin xây đơng, áp dang pháp luật và trong đời sống xã hồi. Các dâu hiệu đặc rung của quyén được hủ nhận v mất pháp lý và được bảo dim thực tiên bối các quy dinh của pháp int, đồng thời phii có my thừa nhận về mặt xã hồi, gắn liên với chủ thể cá nhân trong uôt công đồng nhất định Béi với cá nhân, các quyén cơ bản phát sinh và ghi nhận, Xôi cá nhân phát tiển đến một gia đoạn nhất din tham gia những quan hệ xã hội, những finh vực hoạt động nhất định. NguyỄn Công Bình thi xát dưới gốc 6 cụ thể thi nổi dung của quan hệ pháp luật TTDS gầm quyễn và nghĩa vụ của các chỗ thể tham gia quan hệ pháp luật TTDS.
Theo 46 “Quyển TTDS là cách xử sự ma pháp luật TIDS aur định cho súc chủ thé tham gia quan hệ pháp luật TTDS được thực hiện Tir theo mục đích, tính chất tham gia tỔ noig cia các chủ thể mà pháp luật TDS quy định cho mdi chủ thễ các quyển TTDSnhất dink “Nguẫn Trều Dương 2010) Luận én Tin sĩ “Đương sự rơng tổ ng đến se Một số vấn để ý hậntà ‘ae nên”, tườngĐạ học Init Hà Nội Bà Nộtt 1C “Vin nghiên ci hot học phip ý, Bộ Tư nhập (1996), Te ifn Lui hoc, NB Từ din Bính khơi, Bà er ` MS nhíp hật Vật Phập G009), Từ đến uất ngữ pip ide Php. Vi, NX Tà cn Bichon, HA NỘI ° Viên nghiện cin oahọc nhập ý, Bộ Tự úp (1996), Nad hit số 8 sốt pep tu độn h Xổ BV đôn hội Php thuốc, Công nh ng cứt cập BHA Nội 88 © Trưng dae Lut Ha Nội 2031), Giáo inh Tu Snowe diac iệt Men, NHB Công nhân din, Hà Nếu g 3-35 10 Duong nự khi than gia tổ ting được pháp luật ghi nhân cho những quyền tổ tong mang dic diém riêng toàn bộ hô thing quyển tổ tang cũa đương sơ khi được sử đang đều nhằn mue dich bão vệ quyén và lợi ich hợp pháp của ho. Giữn quyền, loi ich hop pháp và quyền tổ hạng của đương mr có mối quan hệ chit chế với nhan Tùy thuộc vào quyển và lợi ích của đương nự bị xân phạm, ty thuốc vào dia vị tổ tong cia đương sự và gsi doen tổ hing đương nự tham gia mà phip luật quy dich cho họ nhing quyén năng tổ tung nhất Ảnh a8 bảo vệ hiệu qué nhất quyện tổ tung của đương nự cũa mình ‘Thi nhưng néu pháp luật chiding lạ ở việc ghi nhận các quyén din sr cho cá nhãn không thấ thí cha thực sự có y nga mà còn phi bảo dim thục iện nó trên thục tÔ Nhà nghiên cứu Nguyễn Huy Diu đã có nhận xét “Mét quyển lợi được luật pháp công nhận nhiễu la hông dis đâm bảo cho người có chủ quyễn hướng chong: quyền li có thd bị phi nhận bi xâm pam Do vậy, dit ra vẫn dé cân bão vi các quyển dân ar khi con người cho ring quyền va lø ích họp pháp của mình bị xân phạm. ĐỂ bảo về các quyin dân sơ này, pháp luật cần trao cho các chỗ thé các quyền năng trước TA để có thd được phán xử mốt cách công bằng Các quyền năng nay được trao cho đương mr nhắm chống lạ sự lan quyền, thiên vi hay sai sốt cin ộ thông TẢ hoặc teo điều kiện cho các bin đương sự có cơ hội như nhau trong việc chứng minh bảo về quyền lợi cia minh, có phương iận để chẳng li sự thiéu trung thục, gian lên hy thiểu thiên chi của bên đối phương Các quyền năng của đương snr được pháp luật trao cho kh them gia tổ tùng rước TA được gi la quyén tổ tung của đương ar “Từ các phân tích trên có thể khẳng đnh, theo nghĩa hẹp thi gy nog của icong sự là quyễn năng được pháp luật TDS quy đình cho đương ct thơm gia quam hệ php luật TTDS tạ TẢ dl báo về quyền lờ Ích hop pháp của mink hạ lợi ích công công lot ich Nhà nước.
Các quyển năng này được đương sự sic hong để "áo về các đụ ân din sc tạ TẢ và được TA bảo đâm thực hiển. Theo ngiĩa rông tì ` Nggĩn iy Dla (1965), Lae Tổ now dân sự Pit Năm, it ăn đưới bio tro cần Bộ Tư nhp, Sử. Gần 36 u quyén tỔ nog của đương sự còn bao him cả các quyên năng được pháp luật quy nh cho đương se dl bảo vệ quyễnlợi cũa mình trong hi hành án dân sic?