Chương 1: Cơ sở lí luận về thực hiện quyên tiếp cận thông tin của công dân ở Việt Nam hiện nay Chương 2: Thực trạng thực hiện quyên tiếp cận thông tin của công dân ở Việt Nam hiện nay Chương 3: Quan điểm và giải pháp bảo đảm thực hiện quyên tiếp cận thông tin cua công dan ở Việt Nam hiện nay. 11 Phan thứ hai: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DEN DE TÀI LUẬN AN Thực hiện quyền TCTT của công dân ở Việt Nam hiện nay được đặt ra một cách cấp thiết, nhất là trong điều kiện phát huy dân chủ XHCN, phát huy tối đa nhân tố con người, con người là trung tâm, chủ thé, là nguồn lực chủ yếu và mục tiêu trong chiến lược phát triển đất nước. Về vấn đề này, có rất nhiều công trình ở cả trong và ngoài nước đề cập đến ở những mức độ, góc độ khác nhau từ đề tài khoa học cấp bộ, cấp trường; đề tài luận văn, luận án, sách chuyên khảo, bài viết tạp chí. Dé phuc vu nghiên cứu, Luận án nghiên cứu các tài liệu có liên quan trực tiếp đến dé tài Luận án theo ba nhóm nội dung sau: Các công trình nghiên cứu cơ sở lý luận về thực hiện quyền TCTT của công dân ở Việt Nam hiện nay.
Các công trình nghiên cứu thực trạng thực hiện quyền TCTT của công dân ở Việt Nam hiện nay Các công trình nghiên cứu quan điểm, giải pháp bảo đảm thực hiện quyền TCTT của công dân ở Việt Nam hiện nay. Theo các hướng nội dung nghiên cứu đó, đề tài Luận án phân tích, đánh giá các công trình nghiên cứu như sau: Nhóm 1: Các công trình nghiên cứu liên quan đến cơ sở lý luận về thực hiện quyên TCTT của công dân ở Việt Nam hiện nay Có rất nhiều công trình của nhiều nhà khoa học nghiên cứu nhằm xác định bản chất, nội dung, giới hạn, vai trò của quyền TCTT. Qua khảo cứu, trong hàng loạt các công trình nghiên cứu về van dé này, có thé kê đến một số công trình nghiên cứu tiêu biểu sau đây: Các báo cáo khoa học trong các Hội thảo như: “Tiếp cận thông tin - quy định quốc tế, kinh nghiệm Việt Nam, Dan Mạch”, nam 2006; “Tiiép cận thông tin - Thực tiễn Việt Nam và kinh nghiệm Vương Quốc Anh” (2007); Tài liệu Hội thảo quốc tế do Hội Luật gia Việt Nam tổ chức năm 2009: “Ludt tiép cận thông tin - Kinh nghiệm 12 một số nước trên thé giới”, có nhiều công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước đã được trình bày như: tác giả Dao Trí Úc với bài viết “Tổng quan vé luật tiếp cận thông tin và vai tro của các tổ chức xã hội dân sự trong việc thực hiện quyên tiếp cận thông tin ở các nước trên thé giới”; Hoàng Thị Ngân với trình bày “Tiến trình xây dựng Luật tiếp cận thông tin ở Việt Nam”: tác giả Toje R.uud với trình bày “Luật Tiếp cận thông tin ở Na Uy và vai trò của các tổ chức xã hội trong việc xây dựng và thực hiện luật này”;. Tài liệu Hội thảo: “Xáy dựng Luật T:iép can thông tin tại Việt Nam” do Bộ Tư pháp tô chức năm 2010 với nhiều bài viết nghiên cứu về sự cần thiết phải xây dựng Luật TCTT ở Việt Nam của nhiều nhà khoa học đầu ngành; Cuốn sách "Quyền tiếp cận thông tin và quyên riêng tu ở Việt Nam và một số quốc gia"® của tác giả Thái Thị Tuyết Dung trình bày những van đề lý luận cơ bản quyền TCTT.
Theo cuốn sách, quyền TCTT là quyền của mọi công dân được tiếp cận các thông tin được ban hành và lưu trữ tại các cơ quan công quyên, đặc biệt là cơ quan hành chính nhà nước. Tiếp theo cũng là cuốn sách của tác giả Thái Thị Tuyết Dung về "Quyên tiép cận thông tin của công dan ở Việt Nam", nghiên cứu quá trình phát triển quyền TCTT ở các quốc gia và Việt Nam; Cuốn sách "Quyên tiếp cận thông tin: Lý luận va fhực tiền"Š của nhóm tác giả Nguyễn Minh Thuyết, Vũ Công Giao, Nguyễn Trung Thành đã trình bày về các van đề lý luận và thực tiễn của quyền TCTT trên thé giới và ở Việt Nam; Tài liệu Hội thảo: “Quyên tiếp cận thông tin - Quy định quốc tế và pháp luật của một số nước trên thế giới” của tác giả Tường Duy Kiên; cũng của tác giả Tường Duy Kiên là tài liệu hội thảo quốc tế: “Chính sách và hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam bảo dam quyền tiếp cận thông tin”. Luận văn thạc sỹ luật học k Thái Thị “Tuyết Dung (2012), Quyên tiếp cận thong tin va quyên riêng tư ở Việt Nam va một số quốc gia, Nxb. Đại học Quốc gia, Tp.
7 Thai Thi Tuyét Dung (2015), Quyên tiếp cận thông tin cua công dan ở Việt Nam, Nxb. Đại học Quốc gia, Tp. Hồ Chí Minh. 8 Nguyễn Minh Thuyết, Vũ Công Giao, Nguyễn Trung Thành (2016), Quyên tiếp cận thông tin: Lý luận và thực tiễn, Nxb.
Dai học Quốc gia, Hà Nội. 13 "Quyên tiếp cận thông tin trong pháp luật quốc tế và thực tiễn Việt Nam"? của tác giả Nguyễn Tuấn Thắng nêu lên khái niệm, lịch sử, vai trò của quyền TCTT, mối quan hệ giữa quyền TCTT và quyền con người. Bài viết tạp chí: "Nội dung quyên tiếp cận thông tin theo pháp luật một số nước "!0, của tác giả Hoang Thị Ngân, theo tác giả nội dung quyền TCTT bao gồm: tìm kiếm, thu thập thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin. Bài viết phân tích nội dung quyền TCTT thông qua tìm hiểu pháp luật về quyền TCTT của nhiều quốc gia trên thế giới như Liên Bang Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản.
Bài viết "Quyên tiếp cận thông tin - điều kiện thực hiện các quyên con người và quyên công dan", của tác giả Thái Vĩnh Thắng'! nhân mạnh quyền TCTT không chỉ là "oxy của nền dân chủ" mà suy cho cùng nó là quyền dé thực hiện mọi quyền. Không có thông tin thì người dân không thé biết, không thé bàn, không thể làm, không thể kiểm tra bất cứ vấn đề gì. Nói một cách khác, tất cả các quyền chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội của công dân đều có thé chỉ bảo đảm trên cơ sở quyền TCTT; Bài viết "Quyển tiếp cận thông tin từ góc độ xã hội học quyên con người", của tác giả Lê Thị Hong Nhung)2, bài viết góp phần làm phong phú thêm hướng tiếp cận về quyền TCTT, bài viết tập trung khai thác khía cạnh cội nguồn, nhu cầu xã hội của quyền TCTT, các yếu tô thúc day tự do thông tin; đồng thời, nêu lên ba biểu hiện chính trong đời sống tự do thông tin hiện nay, từ đó khang định tinh đúng đắn của sự cần thiết ra đời các quy định pháp lý đảm bảo quyền TCTT nói riêng và tự do thông tin nói chung. Cũng là bài viết của tác giả Lê Thị Hồng Nhung có nhan đề "Tiép cận quyên tiép cận thông tin dưới góc độ quyên con người”, cho rang cân nhìn ? Nguyễn Tuan Thắng (2019), Quyên tiếp cận thông tin trong pháp luật quốc tế và thực tiễn Việt Nam, Luận văn thạc sỹ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội.
19 Hoàng Thi Ngân (2009), "Nội dung quyền tiếp cận thông tin theo pháp luật một số nước", Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, (10). !! Thái Vĩnh Thắng (2009), "Quyên tiếp cận thông tin - điều kiện thực hiện các quyền con người và quyền công dân", Tap chí Nghiên cứu lập pháp. !? Lê Thị Hồng Nhung (2011), "Quyền tiếp cận thông tin từ góc độ xã hội học quyền con người", Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, (24). 14 nhận quyền TCTT là quyền của công chúng được tiếp cận các thông tin do Nhà nước, các cá nhân, cơ quan, tô chức nắm giữ một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, bị động hoặc chủ động dé thỏa mãn các nhu cầu hợp pháp của minh cũng như dé thực hiện các quyền năng khác đã được pháp luật ghi nhận.
Bài viết "Bàn về tên gọi của "Quyên tiếp cận thông tin" trong Hiễn pháp năm 2013", của tác giả Nguyễn Lan Huong", phân tích sự hạn chế của cách gọi tên quyền theo Hiến pháp năm 1992 và sự cần thiết đổi tên gọi này thành quyền TCTT như trong Hiến pháp năm 2013; Bài viết "Mối quan hệ giữa quyên tiếp cận thông tin và quyển giám sát của nhân dân", của tác giả Dinh Thanh Phuong" phân tích những van dé lí luận chung về quyền TCTT của nhân dân đối với hoạt động của các CQNN. Theo đó, bài viết chỉ ra ba yếu tô nền tảng cho sự tồn tại của quyền TCTT đó là: thông tin của nhà nước là của nhân dân, nên nhà nước phải có trách nhiệm cung cấp cho nhân dân; khi nhân dân thành lập ra nhà nước và trao quyền cho nhà nước thì nhân dân phải biết nhà nước sử dụng quyên lực như thé nào; mục đích tôn tại của nhà nước là nhằm phục vụ nhân dân, cho nên thông tin do nhà nước tạo ra, quản lý cũng phải được sử dụng phục vụ nhân dân. Bài viết "Quyển tiếp cận thông tin, quyên tự do ngôn luận với việc đảm bảo quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân ở Việt Nam hiện nay”, của tác giả Đỗ Thị Hường. 'Š Bài viết "Quyên được tiếp cận thông tin và quyên bat khả xâm phạm vê cuộc sống riêng tr",!® của tác giả Nguyễn Ngọc Điện cho rang quyền TCTT cần phải có giới han đặt trong bối cảnh với quyền bat khả xâm phạm về cuộc sống riêng tư và tất cả các ngoại lệ đều phải được áp dụng một cách nghiêm ngặt trong phạm !3 Nguyễn Lan Hương (2013), "Bàn về tên gọi của "Quyền tiếp cận thông tin" trong Hiến pháp năm 2013", Tap chí Khoa học pháp lý, (6).
! Dinh Thanh Phương (2018), "Môi quan hệ giữa quyền tiếp cận thông tin và quyền giám sat của nhân dan", Tap chí Luật học, (5). Hệ' Nguyễn Ngọc Điện (2018), "Quyền được tiếp cận thông tin và quyền bất khả xâm phạm về cuộc sống riêng tư", Tạp chí Nghiên cứu lập pháp. 15 vi do luật xác định; không ai được tuỳ tiện mở rộng phạm vi đó, đặc biệt là băng cách áp dụng tương tự pháp luật. Dé quyền TCTT của công dân thực sự đi vào cuộc sống, trở thành hành vi thực tế của các chủ thể có quyền và có nghĩa vụ, cần có những bảo đảm cho việc thực hiện quyền TCTT của công dân.
Vì vậy, có rất nhiều các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, nhăm nhận diện các yếu tố bảo đảm, ảnh hưởng đến việc thực hiện quyền TCTT của công dân. Qua tìm hiểu, có khả nhiều công trình nghiên cứu về nội dung này.