Luận Văn: Quy Hoạch Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Ngành Lâm Nghiệp Từ Nay Đến Năm 2020

Tài liệu nghiên cứu Luận văn quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp từ nay đế năm 2020, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kinh tế.

• Tác giả: Nguyễn Ninh Tuân
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Du Phong
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp từ nay đến năm 2020
• Loại tài liệu: luận án thạc sỹ
• Năm xuất bản: 1998
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• Sự cần thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu của luận văn
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
• Đóng góp của luận án
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TÍNH TẤT YÊU QUY HOẠCH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NGÀNH LÂM NGHIỆP
• 1.1. Tính tất yếu chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp
• 1.2. Cơ sở lý luận của chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn
• 1.3. Cơ cấu kinh tế của Việt Nam
• 1.4. Khái niệm, đặc trưng cơ bản, vai trò của cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn
• 1.5. Tính tất yếu phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế lâm nghiệp
• 1.6. Sự cần thiết phải quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp đến năm 2020
• 1.7. Đặc trưng cơ bản của quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp
• 1.8. Vai trò của quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế lâm nghiệp từ nay đến năm 2020
• 1.9. Các mô hình phát triển cơ cấu kinh tế của một số nước trong khu vực khi bắt đầu chuyển sang công nghiệp hoá hiện đại hoá
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NGÀNH LÂM NGHIỆP
• 2.1. Thực trạng tài nguyên rừng Việt Nam
• 2.2. Hệ thực vật và động vật rừng
• 2.3. Trữ lượng rừng tự nhiên
• 2.4. Phân bố rừng theo chức năng và công dụng
• 2.5. Thực trạng cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp Việt Nam hiện nay
• 2.6. Tổng quan các nguồn lực trong cơ cấu kinh tế lâm nghiệp
• 2.7. Các nhận xét chung
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG MỤC TIÊU, QUY HOẠCH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NGÀNH LÂM NGHIỆP ĐẾN NĂM 2020
• 3.1. Quan điểm chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp
• 3.1.1. Quan điểm chung
• 3.1.2. Thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá
• 3.2. Thực hiện xắp xếp và ổn định cơ cấu các thành phần kinh tế tham gia vào sản xuất kinh doanh lâm nghiệp
• 3.3. Thực hiện chuyển dịch cơ cấu các ngành sản xuất kinh doanh trong lâm nghiệp
• 3.4. Cơ cấu phân bố đất theo ba loại rừng theo 7 vùng kinh tế nông lâm nghiệp
• 3.5. Xây dựng cơ cấu kinh tế mở
• 3.6. Nhiệm vụ và mục tiêu chủ yếu của ngành lâm nghiệp từ nay đến năm 2020
• 3.7. Các phương án quy hoạch sử dụng đất nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp đến năm 2020
• 3.7.1. Chuyển dịch cơ cấu các loại rừng
• 3.7.1.1. Rừng đặc dụng
• 3.7.1.2. Rừng phòng hộ
• 3.7.1.3. Rừng sản xuất
• 3.7.2. Quy hoạch một số vùng trọng điểm phát triển lâm nghiệp đến 2020
• 3.7.2.1. Căn cứ vào quy hoạch
• 3.7.2.2. Quy hoạch vùng trọng điểm
• 3.7.2.3. Phương án quy hoạch phân bổ đất lâm nghiệp theo ba loại rừng
• 3.7.3. Giai đoạn từ nay đến năm 2020
• 3.7.4. Giai đoạn phát triển từ 2000 đến 2020
• 3.7.5. Lựa chọn phương án
• 3.8. Những giải pháp thực hiện quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế lâm nghiệp
• 3.8.1. Quy hoạch sử dụng đất toàn quốc
• 3.8.2. Quy hoạch phát triển lâm nghiệp ở từng vùng và lĩnh vực
• 3.8.3. Áp dụng công nghệ sinh học phát triển tập đoàn cây
• 3.8.4. Quy hoạch và xây dựng trung tâm chế biến nông lâm sản chính gắn với thị trường
• 3.8.5. Đổi mới công tác quy hoạch và xây dựng dự án đầu tư. Chính sách đầu tư
• 3.8.6. Phát triển nguồn nhân lực
• 3.8.7. Thực hiện một số chính sách lớn với miền núi vùng sâu vùng xa
• KẾT LUẬN
• Các tài liệu tham khảo
• Phụ biểu

Tóm tắt

I. Quy hoạch kinh tế và chuyển dịch cơ cấu ngành lâm nghiệp

Quy hoạch kinh tế và chuyển dịch cơ cấu là hai yếu tố then chốt trong việc phát triển ngành lâm nghiệp. Việt Nam, với 75% diện tích là đồi núi và 57% diện tích đất lâm nghiệp, cần có chiến lược quy hoạch hiệu quả để tận dụng tối đa nguồn tài nguyên này. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế hướng tới công nghiệp hóa và hiện đại hóa là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường. Ngành lâm nghiệp không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp lâm sản mà còn góp phần bảo vệ môi trường, điều hòa khí hậu và ngăn chặn lũ lụt.

1.1. Cơ sở lý luận của chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế là quá trình tái cấu trúc các ngành kinh tế để phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững. Trong ngành lâm nghiệp, việc chuyển dịch cơ cấu cần tập trung vào việc tăng cường hiệu quả sản xuất, bảo vệ tài nguyên rừng và phát triển các ngành công nghiệp chế biến lâm sản. Cơ sở lý luận của quá trình này bao gồm việc phân tích các mối quan hệ giữa các ngành kinh tế, vùng lãnh thổ và thành phần kinh tế, từ đó xác định hướng đi phù hợp.

1.2. Vai trò của quy hoạch kinh tế trong ngành lâm nghiệp

Quy hoạch kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng phát triển ngành lâm nghiệp. Việc quy hoạch cần tập trung vào việc phân bổ đất lâm nghiệp hợp lý, phát triển các vùng trọng điểm và tăng cường đầu tư vào công nghệ hiện đại. Quy hoạch cũng cần đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, từ đó tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp.

II. Thực trạng và định hướng phát triển ngành lâm nghiệp

Thực trạng ngành lâm nghiệp Việt Nam hiện nay cho thấy sự suy thoái nghiêm trọng của tài nguyên rừng. Từ năm 1943 đến 1995, diện tích rừng tự nhiên giảm từ 14 triệu ha xuống còn 9,3 triệu ha. Nguyên nhân chính bao gồm chiến tranh, khai thác lạm dụng và nạn di dân tự do. Định hướng phát triển đến năm 2020 tập trung vào việc nâng cao độ che phủ rừng lên 50-60%, phát triển các ngành công nghiệp chế biến lâm sản và bảo vệ môi trường.

2.1. Thực trạng tài nguyên rừng

Tài nguyên rừng Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm suy thoái và mất đa dạng sinh học. Trữ lượng rừng tự nhiên giảm mạnh, và việc phân bố rừng theo chức năng cũng không đồng đều. Bảo vệ môi trường và phục hồi rừng là những nhiệm vụ cấp bách cần được thực hiện để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp.

2.2. Định hướng phát triển đến năm 2020

Định hướng phát triển của ngành lâm nghiệp đến năm 2020 tập trung vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Các mục tiêu chính bao gồm tăng độ che phủ rừng, phát triển các ngành công nghiệp chế biến lâm sản và bảo vệ môi trường. Chính sách lâm nghiệp cần được điều chỉnh để hỗ trợ các doanh nghiệp và hộ gia đình tham gia vào quá trình phát triển này.

III. Giải pháp và thực hiện quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Giải pháp để thực hiện quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong ngành lâm nghiệp bao gồm việc áp dụng công nghệ sinh học, quy hoạch sử dụng đất và đầu tư vào nguồn nhân lực. Đổi mới công nghệ và phát triển bền vững là hai yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công của quá trình chuyển dịch cơ cấu. Thị trường lâm sản cũng cần được mở rộng và phát triển để tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm.

3.1. Áp dụng công nghệ sinh học

Công nghệ sinh học đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm lâm nghiệp. Việc áp dụng các công nghệ hiện đại như nuôi cấy mô và chọn giống cây trồng sẽ giúp tăng hiệu quả sản xuất và bảo vệ tài nguyên rừng. Đổi mới công nghệ cũng cần được thực hiện đồng bộ với các chính sách hỗ trợ từ nhà nước.

3.2. Quy hoạch sử dụng đất và đầu tư

Quy hoạch sử dụng đất là yếu tố then chốt trong việc phân bổ tài nguyên rừng một cách hợp lý. Việc quy hoạch cần tập trung vào việc phát triển các vùng trọng điểm và tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Đầu tư lâm nghiệp cũng cần được ưu tiên để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là quốc gia có diện tích đất lâm nghiệp chiếm trên 57% tổng diện tích đất tự nhiên, với địa hình đồi núi chiếm tới 75%. Rừng không chỉ cung cấp lâm sản thiết yếu mà còn đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường, ngăn ngừa thiên tai và điều hòa khí hậu. Tuy nhiên, từ năm 1943 đến 1995, diện tích rừng tự nhiên giảm từ 14 triệu ha xuống còn 9,3 triệu ha, độ che phủ giảm từ 43% xuống còn 28,1%. Nguyên nhân chính là do chiến tranh, khai thác lâm sản quá mức, đốt nương làm rẫy và di dân tự do. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, ngành lâm nghiệp cần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhằm nâng cao độ che phủ rừng lên 50-60% vào năm 2020, đồng thời đáp ứng nhu cầu lâm sản và bảo vệ môi trường sinh thái.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp, đề xuất phương hướng, phương án và giải pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp trên phạm vi toàn quốc và các vùng kinh tế nông-lâm-ngư nghiệp. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, tăng năng suất lao động, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng cao đời sống người dân.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ ngành lâm nghiệp Việt Nam từ giai đoạn hiện tại đến năm 2020, với trọng tâm là quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp theo vùng sinh thái và vùng kinh tế trọng điểm. Nghiên cứu dựa trên số liệu thống kê từ năm 1943 đến 1995, các báo cáo ngành và các mô hình phát triển kinh tế của một số nước trong khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Phân tích sự thay đổi tỷ trọng các ngành kinh tế trong nền kinh tế quốc dân theo từng giai đoạn phát triển, đặc biệt là chuyển dịch từ nền kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.
• Mô hình phát triển kinh tế vùng sinh thái: Xác định các vùng kinh tế nông-lâm-ngư nghiệp trọng điểm dựa trên điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tiềm năng phát triển.
• Khái niệm cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp: Bao gồm cơ cấu các ngành sản xuất lâm nghiệp, cơ cấu thành phần kinh tế, cơ cấu phân bố đất lâm nghiệp theo vùng lãnh thổ và các đặc trưng riêng biệt của ngành.
• Lý thuyết phát triển bền vững: Đảm bảo tính bền vững về kinh tế, xã hội và sinh thái trong phát triển ngành lâm nghiệp.

Các khái niệm chính bao gồm: cơ cấu kinh tế lâm nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp, phát triển công nghiệp chế biến lâm sản, và phát triển kinh tế hộ gia đình trong ngành lâm nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp sau:

• Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử: Phân tích sự phát triển và biến đổi của cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp trong bối cảnh lịch sử và xã hội.
• Phương pháp tổng hợp, phân tích và thống kê: Thu thập và xử lý số liệu từ các nguồn chính thức như niên giám thống kê, báo cáo ngành, chương trình theo dõi tài nguyên rừng.
• Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Thu thập thông tin tại các vùng kinh tế nông-lâm-ngư nghiệp trọng điểm để đánh giá thực trạng và hiệu quả sử dụng đất rừng.
• Phương pháp mô hình năm lực lượng: Đánh giá các yếu tố tác động đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp.
• Phương pháp chuyên gia: Thu thập ý kiến từ các chuyên gia trong ngành để đề xuất phương án quy hoạch và giải pháp thực hiện.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm số liệu toàn quốc và các vùng kinh tế trọng điểm, với thời gian nghiên cứu từ năm 1943 đến năm 2020. Phương pháp chọn mẫu kết hợp giữa mẫu đại diện theo vùng và mẫu chuyên sâu tại các địa phương điển hình nhằm đảm bảo tính khách quan và toàn diện. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích xu hướng phát triển.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giảm diện tích và chất lượng rừng tự nhiên: Từ năm 1943 đến 1995, diện tích rừng tự nhiên giảm khoảng 4,7 triệu ha, độ che phủ giảm từ 43% xuống còn 28,1%. Mức giảm trung bình hàng năm khoảng 61 nghìn ha, với giai đoạn 1976-1990 là 190 nghìn ha/năm. Trữ lượng gỗ rừng tự nhiên năm 1995 còn khoảng 584 triệu m³, giảm 75 triệu m³ so với năm 1990.

2. Cơ cấu ngành lâm nghiệp còn đơn giản và kém phát triển: Ngành chủ yếu tập trung vào khai thác gỗ và lâm sản từ rừng tự nhiên, tỷ trọng trồng rừng và chăm sóc rừng còn thấp, chỉ chiếm khoảng 23,8% trong tổng sản lượng ngành lâm nghiệp năm 1995. Công nghiệp chế biến lâm sản tăng trưởng bình quân 18%/năm nhưng vẫn gặp khó khăn do nguồn nguyên liệu khan hiếm.

3. Phân bố đất lâm nghiệp và độ che phủ không đồng đều: Vùng Tây Nguyên có độ che phủ rừng cao nhất khoảng 56%, trong khi các tỉnh miền núi phía Bắc như Sơn La, Lai Châu chỉ đạt khoảng 10%. Diện tích đất lâm nghiệp chưa sử dụng còn khoảng 4,5 triệu ha, chiếm 53,5% diện tích đất lâm nghiệp toàn quốc.

4. Cơ cấu thành phần kinh tế ngành lâm nghiệp đa dạng nhưng chưa hiệu quả: Lâm trường quốc doanh quản lý khoảng 4,46 triệu ha rừng, các hộ gia đình và doanh nghiệp khác quản lý khoảng 1,59 triệu ha. Lao động trong ngành chủ yếu là người dân tộc thiểu số sống gần rừng, với khoảng 18.456 hộ gia đình chuyên sản xuất lâm nghiệp, chiếm 0,15% tổng số hộ nông nghiệp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến suy giảm diện tích và chất lượng rừng là hậu quả chiến tranh, khai thác lâm sản quá mức, di dân tự do và quản lý đất rừng chưa hiệu quả. So với các nước trong khu vực như Trung Quốc và Nhật Bản, Việt Nam còn nhiều hạn chế trong phát triển công nghiệp chế biến lâm sản và quản lý bền vững tài nguyên rừng.

Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa là cần thiết để nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho người dân và bảo vệ môi trường. Các mô hình phát triển kinh tế vùng sinh thái trọng điểm sẽ giúp tập trung nguồn lực, phát huy tiềm năng từng vùng, đồng thời giảm áp lực lên rừng tự nhiên.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện sự giảm diện tích rừng theo năm, bảng phân bố đất lâm nghiệp và độ che phủ theo vùng, cũng như biểu đồ cơ cấu ngành sản xuất lâm nghiệp qua các năm để minh họa xu hướng chuyển dịch.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp theo vùng sinh thái trọng điểm: Xây dựng và thực hiện quy hoạch chi tiết phân bổ đất rừng sản xuất, phòng hộ và đặc dụng phù hợp với điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội từng vùng. Chủ thể thực hiện là Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với các địa phương, thời gian hoàn thành trong vòng 3 năm.

2. Phát triển công nghiệp chế biến lâm sản hiện đại: Đầu tư công nghệ cao, mở rộng vùng nguyên liệu rừng trồng, giảm phụ thuộc vào rừng tự nhiên. Tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu trong tổng giá trị ngành lâm nghiệp lên 70-80% vào năm 2020. Các doanh nghiệp chế biến và nhà nước phối hợp thực hiện trong 5 năm tới.

3. Đẩy mạnh giao đất, giao rừng cho các hộ gia đình và cộng đồng dân cư: Tạo điều kiện cho người dân sinh sống gần rừng tham gia bảo vệ, trồng và khai thác rừng bền vững. Mục tiêu giao quản lý khoảng 7 triệu ha đất rừng cho các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh trong 3 năm tới. Chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội chịu trách nhiệm thực hiện.

4. Nâng cao năng lực quản lý và bảo vệ rừng: Tăng cường kiểm tra, giám sát khai thác lâm sản, xử lý nghiêm các hành vi khai thác trái phép. Đầu tư phát triển lực lượng kiểm lâm và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Thực hiện liên tục và thường xuyên, có đánh giá định kỳ hàng năm.

5. Phát triển nguồn nhân lực ngành lâm nghiệp: Đào tạo cán bộ kỹ thuật, quản lý và lao động lành nghề, đặc biệt tại các vùng núi và dân tộc thiểu số. Mở rộng các chương trình đào tạo nghề và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ rừng. Thực hiện trong 5 năm với sự phối hợp của các trường đại học, viện nghiên cứu và chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Sử dụng luận văn làm cơ sở xây dựng các chính sách phát triển ngành lâm nghiệp, quy hoạch sử dụng đất rừng và quản lý tài nguyên thiên nhiên.

2. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong ngành lâm nghiệp: Tham khảo để định hướng đầu tư phát triển công nghiệp chế biến lâm sản, mở rộng vùng nguyên liệu và áp dụng công nghệ hiện đại.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu chuyên sâu về phát triển bền vững ngành lâm nghiệp, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển kinh tế vùng sinh thái.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức xã hội tại vùng nông thôn, miền núi: Hỗ trợ nâng cao nhận thức về bảo vệ rừng, phát triển kinh tế hộ gia đình và tham gia vào các chương trình giao đất, giao rừng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao ngành lâm nghiệp Việt Nam cần chuyển dịch cơ cấu kinh tế?
   Ngành lâm nghiệp cần chuyển dịch để nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên rừng, bảo vệ môi trường, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội và thích ứng với xu hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

2. Diện tích rừng tự nhiên của Việt Nam giảm mạnh do những nguyên nhân nào?
   Chủ yếu do hậu quả chiến tranh, khai thác lâm sản quá mức, đốt nương làm rẫy, di dân tự do và quản lý đất rừng chưa hiệu quả.

3. Phương án quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp được đề xuất như thế nào?
   Quy hoạch phân bổ đất rừng theo ba loại: rừng sản xuất, rừng phòng hộ và rừng đặc dụng, tập trung phát triển vùng kinh tế trọng điểm phù hợp với điều kiện sinh thái và kinh tế xã hội.

4. Vai trò của công nghiệp chế biến lâm sản trong chuyển dịch cơ cấu ngành lâm nghiệp?
   Công nghiệp chế biến giúp tăng giá trị sản phẩm, giảm khai thác rừng tự nhiên, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần phát triển ngành lâm nghiệp bền vững.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ rừng?
   Tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm vi phạm, đầu tư phát triển lực lượng kiểm lâm, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ rừng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp Việt Nam đến năm 2020, làm rõ tính tất yếu và vai trò của quy hoạch chuyển dịch.
• Đánh giá thực trạng tài nguyên rừng, cơ cấu ngành và thành phần kinh tế ngành lâm nghiệp, chỉ ra những tồn tại và hạn chế cần khắc phục.
• Đề xuất các phương hướng, phương án quy hoạch sử dụng đất lâm nghiệp và giải pháp phát triển công nghiệp chế biến, giao đất giao rừng, nâng cao quản lý và phát triển nguồn nhân lực.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan trong việc xây dựng kế hoạch phát triển ngành lâm nghiệp bền vững.
• Các bước tiếp theo cần tập trung hoàn thiện quy hoạch chi tiết, triển khai các giải pháp đồng bộ và đánh giá hiệu quả thực hiện định kỳ để điều chỉnh phù hợp.

Hành động ngay hôm nay để góp phần bảo vệ và phát triển ngành lâm nghiệp bền vững cho tương lai đất nước!

Trích đoạn nội dung tài liệu

^ _ * tT5f\ /ny ị T________x ếT7íH> Tà Á. fci^w' _✓ w W-’ -4JL_ --1CC.C! cc\iA«i » *• / ^• S 'A I HOC FCINH r ỗ C U 1 c D Ẳ N N G U Y Ê N N IN H T U Ắ N : uu¥ MOACH CHUYÊN^ Đ ^ *1 f * “nTT "l?TT"?T TVĩr » ;" Ị f - e -r r —” T ~r" • CH Cu CAU ElNH iE V X 7 IJf;/IMil F,±£ M MCMỈ fee TIT MủT Ẹiỉrầl MiM TTk<0 0. c u 1 c HA KỘlf 9 THẦNG 3 NAM : 9S a IỈỘ G I Á O D Ụ C Đ À O T Ạ O Đ Ạ I H Ọ C K I N H T Ế Q U Ố C DÀN. Nguyễn Ninh Tuân Q U Y H O Ạ C H CHUYỂN DỊCH c ơ C Ấ U KINH TÊ NGÀNH LÂM NGHIỆP TỪ NAY ĐẾN NĂM 2020.

Luận án th ạc s ỹ Q uản Trị K inh doanh N gàn h : Q u á n trị kinh d oơnh G iá o viôn hướng dẫn : P G S .T S Lê Du Phong T h ạc Sỹ. Nguyễn Văn Thắng ĐẠI HỌC KTỌ D T R U N G TÂM THÕNG TINTHUÍVtỆ ____ •N H à N ộ i, t h á n g 3 n ă m 1 9 9 8 M ỤC LỤ C P H Ẩ N M Ở ĐẦU Trang 1 Sự cán thiết của đề tài 2 2 M ục tiêu nghiên cứu của luận văn 3 3 Đ ối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án 3 4 Đ óng góp của luận án 3 5 Phương pháp nghiên cứu 4 6 K ết cấu luận án 4 C H Ư Ơ N G I: TÍNH TẤT YÊU QUY HOẠCH CHUYỂN DỊCH C ơ CÂU KINH TÊ NGÀNH LÂM NG HIỆP 1.1 Tính tất yếu chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp 5 1.1 Cơ sở lý luận của chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nông thôn 1.2 Cơ cấu kinh tế của Việt N am (5 1.3 Khái niệm , đặc trưng cơ bản, vai trò của cơ cấu kinh tế nồng nghiệp và nông thôn g 1.4 Tính tất yếu phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế lâm nghiêp 12 1.2 Sự cẩn thiết phải quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp đến năm 2020 20 1.1 Đặc trưng cơ bản của quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp 20 1.2 Vai trò của quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế lâm nghiệp từ nay đến năm 2020 20 1.3 Các m ô hình phát triển cơ cấu kinh tế của m ột số nước trong khu vực khi bắt đầu chuyển sang công nghiệp hoá h i ệ n d ạ i h o á 2 2 C H Ư Ơ N G 2: THỤC TRẠNG VỂ CHUYỂN DỊCH C ơ CÂU KINH T Ế NGÀNH LÂM NG HIỆP 2.1 Thực (rạng tài nguyên rừng Việt Nam 27 2.1 Hô thực vật và động vât rừng 27 2.2 Trữ lượng lừng tự nhiên 28 2.3 Phân b ố rừng theo chức năng và cổng dụng 31 2.2 Thực trạng cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp V iệt Nam hiện nay 22 2.1 Tổng quan các nguồn lực trong cơ cấu kinh tế lâm nghiêp 33 2.2 Các nhận xét chung 44 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG MỤC TIÊU, QUY HOẠCH CHUYỂN DỊCH c ơ CÂU KINH TE NGÀNH LÂM NGHIỆP ĐẾN NĂM 2020 3.1 Quan điểm chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp 47 3.1 Quan điểm chung 47 3.2 Thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá 48 3.1 Thực hiện xắp xếp và ổn định cơ cấu các thành phần kinh tế tham gia vào sản xuất kinh doanh lâm nghiệp 48 3.2 Thực hiện chuyển dịch cơ cấu các ngành san xuất kinh doanh trong lâm nghiệp 53 3.3 Cơ cấu phân bố đất theo ba loại rừng theo 7 vùng kinh tế nông lâm nghiệp 54 3.4 Xây dựng cơ cấu kinh tế mở 54 3.3 Nhiệm vụ và mục tiêu chủ yếu của ngành lâm nghiệp từ nay đến năm 2020 55 3.2 Các phương án quy hoạch sử dụng đất nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp đến năm 2020 57 3.1 Chuyển dịch cơ cấu các loại rừng 58 3.1 Rừng dặc dụng 58 3.2 Rừng phòng hộ 58 3.3 Rừng sản xuất 59 3.2 Quy hoạch một số vùng trọng điểm phát triển lâm nghiệp đến 2020 91 3.1 Căn cứ vào quy hoạch 91 3.2 Quy hoạch vùng trọng điểm 92 3.3 Phương án quy hoạch phân bổ đất lâm nghiệp theo ba loại rừng 93 3.1 Giai đoạn từ nay đến năm 2020 93 3.2 Giai (loạn phát triển từ 2000 đến 2020 94 3.3 Lựa chọn phương án 95 3.3 Những giải pháp thực hiện quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế lâm nghiệp 97 3.1 Quy hoạch sử dụng đất toàn quốc 97 3.2 Quy hoạch phát triển lâm nghiệp ở từng vùng và lỉnh 98 3.3 áp dung công nghệ sinh học phát triển tập đoàn cAy 98 3.4 Quy hoạch và xAy dựng trung lâm chế biến nông lAm sản chính gắn với thị trường 71 3.5 Đổi mới công tác quy hoạch và xAy dựng dự án đầu tư. Chính sách đầu tư 77 3.6 Phát triển nguồn nhân lực 74 3.7 I hục ỉuẹn mọt so chinh sach lớn với miên núi vùng sâu vùng xa 7(3 K ẾT LUẬN 77 Các tài liệu tham khảo 79 Phụ biểu gI PHẨN MỞ ĐẨU 1. Sụ cần th iết của đề tài Việt Nam nằm ở vùng địa hình bị phân hoá mạnh diện tích đổi núi chiếm 75% diện tích đất tự nhiên trong đó, diện tích đất lâm nghiệp chiếm trên 57 %, phân bổ ở vùng địa hình có độ dốc cao và mưa nhiều.

Rừng ngoài việc cung cấp lâm sản phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng thiết yếu của xã hội còn có tác dụng cực kỳ quan trọng bcảo vệ môi trường, nhằm ngăn chặn lũ. lụt, giữ nước, điều hoà khí hậu. Việt Nam là nước có nhiều rừng, nhưng do nhiều nguyên nhân lịch sử khác nhau rừng đang bị tàn phá và suy thoái nghiêm trọng. Theo số liệu thống kê, năm 1943 Việt Nam có 14 triệu ha rừng tự nhiên, độ che phủ rừng là 43%.

Đến năm 1995, còn lại 9,3 triệu ha rừng, độ che phủ là 28 1%. Những nguyên nhân chủ yếu dãn đến suy giảm mạnh cả về số lượng và chất lượng rừng là do huỷ diệt của chiến tranh, khai thác lạm dụng vốn rừng, đốt nương làm rẫy, nạn di dân tự do. Nghị quyết Đại Hội Đảng toàn quốc lần thứ 8 đã xác định rõ nước ta đã chuyển sang thời kỳ phát triển mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, dặc biệt coi trọng công nghiệp hoá nông nghiệp và nông thôn ra sức phát triển nông-lâm-ngư nghiệp, các ngành công nghiệp chế biến nông-lâm- thuỷ sản. Trong kế hoạch 5 năm tới phải phát triển toàn diện nông, lâm, ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông-lâm-thuỷ sản, đổi mói co cấu kinh tê nông nghiệp và nông thôn theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá.

Góp phần chuyển dich CƯ cấu kinh tế nói chung và kinh tế nông nghiệp theo nghĩa rộng nói riêng. Ngành kinh tế lâm nghiệp cẩn thiết phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế dể từ nay đến năm 2020, nâng độ che phu rừng đạt từ 50% - 60%, tlioả mãn một phần thiết yếu nhu cầu lAm san của cả nước, đảm bảo chức năng phòng hộ và tạo môi trường cảnh quan thiên nhiên trong sạch. Vời yen cầu trôn cần thiết phải nghiên cứu "Quy hoạch chuyển địch cơ cấu kinh tế ngành lâm Nghiệp đến năm 2020", nhằm huy dộng và sir dụng có hiệu quả mọi nguồn lực, không ngừng tăng năng suất lao dộng x ã hội, tăng trương kinh tế và xã hội bền vững, nâng cao dời sống vật chất và văn hoá của nhAĩi dân, thực hiện công bằng và tiến bộ xã hội, bảo vệ và cải thiện môi trường, môi sinh. M ụ c tiêu ng hiên cứu của luận án - Đánh giá thực trạng cơ cấu kinh tế lâm nghiệp.

- Nghicn cứu đề xuất các phương hướng, phương án và giải pháp thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế lâm nghiệp. Đối tư ợ n g và p h ạ m vi nghiên cứu c ủ a luận án Tập trung vào việc nghiên cứu quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tố ngành lâm nghiệp trên phạm vi cả nước và từng vùng kinh tế nông lâm nghiệp. Đ ó n g góp của luận án - Luận án hệ thống hoá những vấn dề lý luận có liên quan tiến quy hoạch chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp. - Đánh giá thực trạng cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp.

- Đề xuất phương hướng, phượng án và giải pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp ở cả nước và 7 vùng kinh tế nông lâm nghiệp làm cơ sở để các nhà hoạch định chính sách xây dựng kế hoạch phát Iriển lâm nghiệp trong tương lai. 5, Plmơiig p h á p ngh iên cứu - Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu chính là phương pháp: Duy vật biện cluing, duy vật lịch sử, tổng hợp, phân tích, thống kê phương pháp diều tra khảo sát thực tế, phương pháp mô hình năm lực lượng phương pháp chuyên gia. Kôt cấu luận án Ngoài phân U1Ở dầu và kết luân, luân án dược trình bày trong \ chương: ( hương I. I inh tâl yếu của việc quy hoạch chuyển dịch cơ câu kinh lc ngành lâm nghiệp.

Thực trạng tài nguyên rừng và cơ cấu kinh tế ngành lAm nghiệp, những biến động qua các thời kỳ. Phương hướng, mục tiêu quy hoạch chuyển dịch CƯ cấu kinh tế ngành lâm nghiệp đến năm 2020. 4 CH Ư Ơ N G 1 NGÀNH LÂM NG HIỆP 1. T í n h t ấ t yếu ch u y ển dịch cơ cấu k inh tê n g à n h lâm nghiệp 1 .1 C ơ s ở lý lu ậ n c ủ a c h u y ê n d ịc h c o c ấ u k in h t ế n ô n g n g h iệ p và n ô n g th ô n Nền kinh tế Iiừớc ta đang bước sang một giai đoạn phát triển mới.

giai đoạn phát triển công nghiệp hoá hiện đại hoá. Thực hiện phát triển nền kinh tê thống nhất theo định hướng này là một trong những yếu tố quyết định su ổn định và phát triển của cả đất nước.