phần Mở đầu và Kết luận, đề tài có 4 chƣơng, gồm: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại Ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Quy trình và phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại Techcombank Chƣơng 4: Kiến nghị và giải pháp nhằm quản trị rủi ro tín dụng tại Techcombank theo tiêu chuẩn Basel II hƣớng tới Basel III. 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG THEO BASEL II TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nƣớc và quốc tế 1. Nghiên cứu quốc tế Denis và cộng sự (2007) ở Đức đã chỉ ra rằng để quản lý tốt hơn rủi ro tín dụng, đảm bảo an toàn vốn thì việc sử dụng dữ liệu theo tiêu chuẩn Basel II sẽ hiệu quả hơn với dữ liệu của mô hình quản lý nội bộ của ngân hàng.
Tuy nhiên, việc thực hiện quản lý rủi ro tín dụng, đảm bảo an toàn vốn theo tiêu chuẩn Basel II rất tốn kém chi phí, các ngân hàng cần phải có điều kiện nhất định và để hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng, đảm bảo an toàn vốn và lợi nhuận là tối ƣu. Nghiên cứu này chỉ ra rằng các ngân hàng cần có sự tích hợp sử dụng dữ liệu theo tiêu chuẩn Basel II và hệ thống quản lý nội bộ của ngân hàng. Jonathan (2012) với nghiên cứu quản trị rủi ro tín dụng trƣờng hợp ngân hàng nông nghiệp ở Ghana, đã chỉ ra rằng ứng dụng Basel II trong quản trị rủi ro tín dụng là hiệu quả đối với ngân hàng. Nghiên cứu đã xây dựng mô hình điểm tín dụng có áp dụng Basel II trong quản trị rủi ro tín dụng ở ngân hàng Ghana bằng việc sử dụng dữ liệu lịch sử thanh toán, đặc điểm nhân khẩu học và kỹ thuật thống kê.
Nghiên cứu của Fadun (2013) về việc áp dụng Basel II trong việc quản trị rủi ro ở ngân hàng Nigeria khi cho rằng Basel II là công cụ hữu ích cho các ngân hàng nhằm tăng cƣờng và thiết lập các quy chế quản lý vốn, rủi ro và giám sát ngân hàng. Các ngân hàng Nigeria thực hiện quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II có những hạn chế nhất định, để tăng cƣờng hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II thì các ngân hàng Nigeria cần phải tăng vốn, tăng cƣờng mức độ cung cấp, dự trữ và kiểm soát nội bộ. Để áp dụng Basel II thì các ngân hàng ở Nigeria cần phải nâng cao hệ thống công nghệ thông tin, mô hình dữ liệu và mô hình kinh doanh nhƣng việc áp dụng Basel II đòi hỏi chi phí lớn do đo các ngân hàng cần phải có sự chuẩn bị, cân nhắc kỹ lƣỡng về chi phí. Nghiên cứu trong nước Quản trị rủi ro tín dụng là vấn đề đƣợc sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu cũng nhƣ các nhà lãnh đạo ngân hàng.
Đã có nhiều công trình nghiên cứu, thảo luận khoa học xung quanh vấn đề quản trị rủi ro nói chung và quản trị rủi ro tín dụng nói riêng, cụ thể: - "Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Quân đội", Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Quang Hiện (2016), Học viện Tài chính. Trong luận án này, tác giả đã hệ thống hóa những cơ sở lí luận về rủi ro tín dụng, quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại có bổ sung những thay đổi mới khi các ngân hàng đang triển khai thực hiện các quy định trong Hiệp ƣớc Basel II; Hệ thống hóa các bài học kinh nghiệm trong công tác quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng Thƣơng mại trên thế giới từ đó đúc rút các bài học kinh nghiệm trong quản trị rủi ro tín dụng đối với NHTM Việt Nam. Đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng, quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội giai đoạn 2011-2015 đƣa ra nguyên nhân của những tồn tại trong công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội. Đề xuất các giải pháp, các kiến nghị đối với Nhà nƣớc, Ngân hàng Nhà nƣớc, Ủy ban giám sát Tài chính quốc gia nhằm tăng cƣờng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội.
-"Quản trị rủi ro tín dụng theo Hiệp ƣớc Basel 2 tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam" Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Trần Thị Việt Thạch (2016), Học viện Tài chính. Luận án này đã hệ thống các vấn đề cơ bản về quản trị rủi ro tín dụng tiếp cận theo chuẩn mực của Hiệp ƣớc Basel 2 tại NHTM, làm rõ các lợi ích khi NHTM thực hiện quản trị rủi ro tín dụng theo Basel 2 và các điều kiện để các NHTM triển khai quản trị rủi ro tín dụng theo Basel 2. Đánh giá đúng thực trạng quản trị rủi ro tín dụng để xác định mức độ đáp ứng chuẩn mực Basel 2 về quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp và các điều kiện thực hiện giải pháp để triển khai quản trị rủi ro tín dụng theo Hiệp ƣớc Basel 2, mục tiêu Agribank đạt chuẩn Basel 2 vào cuối năm 2020. 6 - “Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam”, Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Nhƣ Dƣơng (2018), Học Viện Tài Chính.
Trong nội dung luận án, tác giả đã đánh giá thực tiễn tác giả đã đánh giá thực trạng chất lƣợng tín dụng của gân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam trong đó một trong những chỉ tiêu rất quan trọng đó là tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng. Do đó, tác giả đã xây dựng đƣợc các tiêu chí khá rõ để đánh giá việc quản trị rủi ro tín dụng đồng thời đã nêu lên đƣợc những nhân tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro của ngân hàng thƣơng mại. Quá trình phân tích thực trạng quản trị rủi ro, tác giả đã sử dụng các tiêu chí đánh giá một cách có hệ thống để xem xét đánh giá tình hình triển khai của ngân hàng và đƣa ra những nhận định khá rõ về thực trạng quản trị rủi ro tại ngân hàng. Qua phân tích cho thấy quản trị rủi ro đang trong tầm kiểm soát mang lại những lợi ích cho ngân hàng.
Trong luận án, tác giả cũng đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng trong đó có biện pháp quan trọng đó là quản lý nợ xấu và kiểm soát rủi ro tín dụng. - “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP An Bình”, Luận văn thạc sĩ của tác giả Trần Trung Thông (2018), Học viện hành chính Quốc gia. Luận văn đã nêu ra: Ngân hàng là doanh nghiệp đặc biệt hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ trong nền kinh tế. Trong các nghiệp vụ kinh doanh của ngân hàng thì có thể khẳng định nghiệp vụ tín dụng là quan trọng nhất vì các hoạt động trong lĩnh vực này có sự ảnh hƣởng trực tiếp tới lợi nhuận của ngân hàng.
Do đó, ngân hàng cần phải đảm bảo đƣợc là hoạt động tín dụng luôn ổn định thông qua việc quản trị rủi ro tín dụng. Muốn hoạt động quản trị rủi ro tín dụng đƣợc tốt thì ngân hàng cần hiểu và thực thi quy trình quản trịrủi ro tín dụng hiện đại và phù hợp với xu hƣớng phát triển của ngân hàng nhất. - “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vƣợng", Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Lê Thu Hƣơng (2020), Học viện Khoa học xã hội. Trong nội dung luận án tác giả đã làm rõ các nghiên cứu lý luận về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động của hệ thống NHTM.
Tác giả đã 7 tiếp cận các nghiên cứu kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của một số NHTM trên thế giới và rút ra bài học kinh nghiệm cho cho quản trị rủi ro tín dụng tại hệ thống NHTM Việt Nam. Trong phần nội dụng, tác giả đi sâu nghiên cứu thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank trong thời gian qua nhằm đánh giá đúng thực trạng quản trị rủi ro tín dụng ở ngân hàng này, chỉ ra những thành công và hạn chế trong quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank, đồng thời nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank. Luận án của tác giả đã đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank. Khoảng trống nghiên cứu Các đề tài nêu trên đã đƣa ra những lý luận và thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng phát sinh tại các chi nhánh Ngân hàng.
Các bài viết đã nêu lên những thực trạng khách quan và những tồn tại mang tính chủ quan trong quản trị điều hành quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng; các sách lƣợc, phƣơng án và công cụ nhằm hạn chế rủi ro tín dụng và cũng đã có những đề xuất mang tính thiết thực giúp hoàn thiện bộ máy và hoạt động phòng ngừa rủi ro tín dụng tại các chi nhánh Ngân hàng ở địa phƣơng. Mặc dù vậy, các công trình nghiên cứu trên chỉ dừng lại phạm vi ở một chi nhánh của một ngân hàng mà chƣa có công trình nghiên cứu nào trên phạm vi toàn ngân hàng. Nhìn chung, các nghiên cứu trên đây đã góp phần quan trọng đƣa ra những lí luận cơ bản về quản trị rủi ro tín dụng trong thời gian qua. Tuy nhiên, các nghiên cứu đề cập trên đây còn một số hạn chế trong nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng mà điển hình là quản trị rủi ro tín dụng đối với Techcombank.
Vì vậy, đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại Techcombank” đƣợc phát triển nhằm bổ sung phần nghiên cứu về cơ sở lí luận và từ cơ sở lí luận trên vận dụng trong điều kiện thực tiễn quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Kỹ thƣơng trong thời gian từ năm 2017-2022, từ đó đề xuất các giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại Techcombank. Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thƣơng mại 1. Rủi ro tín dụng của các Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm rủi ro tín dụng 8 Trên thực tế có nhiều cách định nghĩa khác nhau về rủi ro tín dụng, ví dụ theo nhà kinh tế A.