Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Quốc Dân (NCB)

Luận văn thạc sĩ về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Quốc Dân NCB, phân tích và đề xuất giải pháp hiệu quả cho ngân hàng.

• Tác giả: Lương Thu Phương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Phú Hà
• Trường học: Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Quốc Dân (NCB)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại
• 1.2. Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Ngân hàng thương mại và các hoạt động của Ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.3. Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại
• 1.3. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng tại một số NHTM trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
• 2.1. Khung phân tích
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp bằng phiếu hỏi
• 2.2.2. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp
• 2.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3.1. Phương pháp phân tích tổng hợp
• 2.3.2. Phương pháp so sánh
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUỐC DÂN (NCB)
• 3.1. Giới thiệu chung về Ngân hàng TMCP Quốc Dân
• 3.1.1. Sơ lược quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB)
• 3.1.2. Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB)
• 3.1.3. Khái quát kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2013 - 2015 của Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB)
• 3.2. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân
• 3.2.1. Quy trình tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân
• 3.2.2. Thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân
• 3.2.3. Kết quả khảo sát ý kiến các cán bộ nhân viên tại NCB
• 3.3. Đánh giá chung về hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB)
• 3.3.1. Những thành tựu đạt được
• 3.3.2. Những hạn chế trong công tác quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Quốc Dân
• 3.3.3. Nguyên nhân những hạn chế trong công tác quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Quốc Dân
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NHTM CỔ PHẦN QUỐC DÂN
• 4.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB)
• 4.1.1. Định hướng chung
• 4.1.2. Định hướng tín dụng
• 4.1.3. Định hướng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB)
• 4.1.3.1. Xây dựng hệ thống quản trị rủi ro
• 4.1.3.2. Quản trị tín dụng và giám sát nợ
• 4.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB)
• 4.2.1. Xây dựng và hoàn thiện chính sách tín dụng
• 4.2.2. Hoàn thiện và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình cho vay
• 4.2.3. Nâng cao vai trò kiểm soát nội bộ Ngân hàng
• 4.2.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 4.3. Một số đề xuất với NCB, NHNN và Chính phủ
• 4.3.1. Đề xuất với NCB
• 4.3.2. Đề xuất với NHNN
• 4.3.3. Đề xuất với Chính phủ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Rủi Ro Tín Dụng và Quản Trị Tại Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng là một thách thức lớn đối với các ngân hàng TMCP, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và sự ổn định tài chính. Quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động an toàn và bền vững của Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB). Việc hiểu rõ bản chất, nguyên nhân và các biện pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng là vô cùng quan trọng. Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng (2009), rủi ro tín dụng tại các NHTM Việt Nam hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ và toàn diện. NCB cần xây dựng một khung quản trị rủi ro vững chắc, phù hợp với đặc thù hoạt động và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế như Basel II và Basel III.

1.1. Bản Chất và Phân Loại Rủi Ro Tín Dụng Trong Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng phát sinh khi khách hàng không trả được nợ gốc và lãi vay theo thỏa thuận. Rủi ro này có thể phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, như đối tượng vay, ngành nghề kinh doanh, hoặc mức độ đảm bảo bằng tài sản. Sơ đồ 1.1 trong tài liệu gốc trình bày rõ về phân loại rủi ro tín dụng, giúp NCB xác định và đánh giá mức độ rủi ro tiềm ẩn trong danh mục tín dụng của mình. Các khoản cho vay có vấn đề và chính sách cho vay kém hiệu quả cũng là những dấu hiệu cảnh báo sớm về nguy cơ nợ xấu, như được thể hiện trong Bảng 1.1.

1.2. Vai Trò Quan Trọng Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Với NCB

Quản trị rủi ro tín dụng không chỉ là việc giảm thiểu tổn thất tài chính mà còn là yếu tố then chốt để NCB duy trì uy tín, nâng cao năng lực cạnh tranh và tuân thủ các quy định pháp luật. Một hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả giúp NCB đưa ra các quyết định tín dụng sáng suốt, phân bổ nguồn vốn hợp lý và tối ưu hóa lợi nhuận. Đồng thời, nó cũng giúp NCB đối phó với các biến động của thị trường và các cú sốc kinh tế một cách chủ động và linh hoạt.

II. Cách Đánh Giá Thực Trạng Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng NCB

Việc đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng tại NCB đòi hỏi sự kết hợp giữa phân tích định lượng và định tính. Các chỉ số tài chính như tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ dự phòng rủi ro, và khả năng sinh lời của danh mục tín dụng là những thước đo quan trọng. Bên cạnh đó, cần xem xét quy trình tín dụng, năng lực của đội ngũ cán bộ, và mức độ tuân thủ các quy định về quản lý rủi ro. Bảng 1.2 mô tả các chỉ tiêu chất lượng tài sản trong mô hình các chỉ tiêu rủi ro tài chính, cung cấp một khung tham chiếu hữu ích cho việc đánh giá rủi ro tín dụng tại NCB. Thêm vào đó, kết quả khảo sát ý kiến cán bộ nhân viên tại NCB (Chương 3) sẽ cung cấp thông tin sâu sắc về nhận thức và thực tiễn quản trị rủi ro.

2.1. Phân Tích Định Lượng Rủi Ro Tín Dụng Tỷ Lệ Nợ Xấu và Dự Phòng

Phân tích định lượng là một phần không thể thiếu trong đánh giá rủi ro tín dụng. Tỷ lệ nợ xấu (NPL ratio) cho biết phần trăm các khoản vay không có khả năng thu hồi, trong khi tỷ lệ dự phòng rủi ro (provisioning ratio) thể hiện khả năng của NCB trong việc bù đắp các khoản lỗ tiềm ẩn. Việc so sánh các chỉ số này với các ngân hàng khác trong ngành và với các giai đoạn trước đây sẽ giúp đánh giá mức độ rủi ro tín dụng của NCB một cách khách quan. Dữ liệu từ BCTC của NCB cần được phân tích kỹ lưỡng để xác định xu hướng và nguyên nhân của sự thay đổi trong các chỉ số này.

2.2. Đánh Giá Định Tính Quy Trình Tín Dụng và Quản Lý Tại NCB

Bên cạnh phân tích định lượng, việc đánh giá định tính quy trình tín dụng và quản lý rủi ro là rất quan trọng. Cần xem xét tính chặt chẽ của quy trình thẩm định tín dụng, năng lực của đội ngũ cán bộ, và mức độ tuân thủ các quy định về quản lý rủi ro. Phỏng vấn cán bộ tín dụng, cán bộ quản lý rủi ro, và rà soát hồ sơ tín dụng là những phương pháp hữu ích để thu thập thông tin định tính. Quy trình tín dụng tại NCB được mô tả trong Sơ đồ 3.2, cần được xem xét kỹ lưỡng để tìm ra các điểm yếu và đề xuất cải tiến.

2.3. Khảo Sát Ý Kiến Cán Bộ NCB Về Thực Trạng Quản Trị Rủi Ro

Kết quả khảo sát ý kiến cán bộ nhân viên tại NCB sẽ cung cấp thông tin sâu sắc về nhận thức và thực tiễn quản trị rủi ro. Biểu đồ 3.6 đến 3.9 (từ tài liệu gốc) thể hiện cơ cấu cán bộ theo mảng khách hàng, chức vụ, trình độ chuyên môn và thâm niên công tác, giúp hiểu rõ hơn về nguồn lực của NCB trong công tác quản trị rủi ro. Phân tích ý kiến của cán bộ về các vấn đề như chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, và công tác kiểm soát nội bộ sẽ giúp xác định các điểm cần cải thiện.

III. Bí Quyết Hoàn Thiện Quy Trình Tín Dụng Tại Ngân Hàng NCB

Hoàn thiện quy trình tín dụng là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tại NCB. Cần rà soát và cập nhật chính sách tín dụng, chuẩn hóa quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng, tăng cường giám sát và kiểm tra tín dụng, và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình cho vay là yếu tố then chốt để ngăn ngừa nợ xấu và giảm thiểu tổn thất tài chính. Đồng thời, cần nâng cao vai trò kiểm soát nội bộ để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của quy trình tín dụng.

3.1. Xây Dựng Chính Sách Tín Dụng Linh Hoạt và Phù Hợp

Chính sách tín dụng cần được xây dựng một cách linh hoạt và phù hợp với đặc điểm của từng phân khúc khách hàng và ngành nghề kinh doanh. Cần xác định rõ các tiêu chí tín dụng, giới hạn tín dụng, và biện pháp bảo đảm tín dụng. Chính sách tín dụng cũng cần được điều chỉnh định kỳ để phù hợp với các thay đổi của thị trường và quy định pháp luật. Việc xây dựng chính sách tín dụng khoa học và hiệu quả sẽ giúp NCB phân bổ nguồn vốn một cách hợp lý và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

3.2. Chuẩn Hóa Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng Chuyên Nghiệp

Quy trình thẩm định tín dụng cần được chuẩn hóa và thực hiện một cách chuyên nghiệp. Cán bộ thẩm định cần có đủ kiến thức và kinh nghiệm để đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng. Cần thu thập đầy đủ thông tin về khách hàng, bao gồm thông tin tài chính, thông tin về hoạt động kinh doanh, và thông tin về tài sản đảm bảo. Việc phân tích tín dụng cần được thực hiện một cách khách quan và toàn diện để đưa ra quyết định tín dụng chính xác.

3.3. Tăng Cường Giám Sát Và Kiểm Tra Sau Khi Cho Vay Tại NCB

Giám sát và kiểm tra sau khi cho vay là một phần quan trọng của quy trình tín dụng. Cần theo dõi sát sao tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của khách hàng để phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro. Cần thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất để đảm bảo khách hàng sử dụng vốn vay đúng mục đích và tuân thủ các điều khoản trong hợp đồng tín dụng. Việc giám sát và kiểm tra hiệu quả sẽ giúp NCB ngăn ngừa nợ xấu và thu hồi nợ kịp thời.

IV. Phương Pháp Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Nguồn Nhân Lực NCB

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại NCB. Cần tuyển dụng và đào tạo đội ngũ cán bộ tín dụng và quản lý rủi ro có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm thực tế. Cần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp và khuyến khích cán bộ học hỏi và phát triển. Đồng thời, cần có chính sách đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân nhân tài. Đội ngũ cán bộ có năng lực sẽ giúp NCB đưa ra các quyết định tín dụng sáng suốt và quản lý rủi ro một cách hiệu quả.

4.1. Đào Tạo Chuyên Sâu Kỹ Năng Phân Tích Tín Dụng Cho Nhân Viên

Việc đào tạo chuyên sâu kỹ năng phân tích tín dụng là rất quan trọng để nâng cao năng lực của cán bộ. Cần cung cấp cho cán bộ những kiến thức và kỹ năng cần thiết để đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng, xác định các rủi ro tiềm ẩn, và đưa ra các quyết định tín dụng hợp lý. Chương trình đào tạo cần bao gồm cả lý thuyết và thực hành, và cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng với các thay đổi của thị trường và quy định pháp luật.

4.2. Xây Dựng Môi Trường Làm Việc Chuyên Nghiệp Tại NCB

Môi trường làm việc chuyên nghiệp sẽ khuyến khích cán bộ làm việc hiệu quả và sáng tạo. Cần tạo ra một môi trường làm việc minh bạch, công bằng và tôn trọng lẫn nhau. Cần khuyến khích cán bộ học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm, và tạo cơ hội cho cán bộ phát triển sự nghiệp. Môi trường làm việc tốt sẽ giúp NCB thu hút và giữ chân nhân tài, và nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.3. Chính Sách Đãi Ngộ Hợp Lý Để Thu Hút Nhân Tài Ngân Hàng

Chính sách đãi ngộ hợp lý là yếu tố quan trọng để thu hút và giữ chân nhân tài. Cần trả lương và thưởng xứng đáng với năng lực và đóng góp của cán bộ. Cần cung cấp các phúc lợi và bảo hiểm đầy đủ cho cán bộ và gia đình. Đồng thời, cần tạo cơ hội cho cán bộ phát triển sự nghiệp và thăng tiến trong công việc. Chính sách đãi ngộ tốt sẽ giúp NCB xây dựng đội ngũ nhân viên gắn bó và tận tâm với công việc.

V. Ứng Dụng Mô Hình Quản Trị Rủi Ro Theo Chuẩn Basel Tại NCB

Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế như Basel II và Basel III sẽ giúp NCB nâng cao năng lực quản trị rủi ro và hội nhập với hệ thống ngân hàng toàn cầu. Basel II yêu cầu ngân hàng phải có đủ vốn để đối phó với các rủi ro tiềm ẩn, đồng thời tăng cường giám sát và minh bạch thông tin. Basel III bổ sung thêm các yêu cầu về vốn và thanh khoản, nhằm tăng cường khả năng chống chịu của ngân hàng trước các cú sốc kinh tế. Việc triển khai ICAAP (Internal Capital Adequacy Assessment Process) là một phần quan trọng trong việc tuân thủ Basel II và Basel III, giúp NCB tự đánh giá và quản lý vốn một cách hiệu quả.

5.1. Xây Dựng Khung Quản Trị Rủi Ro Tuân Thủ Basel II Basel III

Khung quản trị rủi ro cần được xây dựng một cách toàn diện và tuân thủ các nguyên tắc của Basel II và Basel III. Cần xác định rõ các loại rủi ro mà NCB phải đối mặt, đo lường mức độ rủi ro, và xây dựng các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro. Khung quản trị rủi ro cũng cần được điều chỉnh định kỳ để phù hợp với các thay đổi của thị trường và quy định pháp luật. Quan trọng nhất là xây dựng hệ thống đánh giá rủi ro tín dụng chặt chẽ.

5.2. Triển Khai ICAAP Để Đánh Giá Nguồn Vốn Nội Bộ Tại NCB

ICAAP là một quy trình quan trọng để NCB tự đánh giá và quản lý vốn một cách hiệu quả. Cần xác định mức vốn cần thiết để đối phó với các rủi ro tiềm ẩn, và xây dựng kế hoạch duy trì vốn. ICAAP cần được thực hiện một cách thường xuyên và khách quan, và kết quả cần được báo cáo cho Hội đồng quản trị và các cơ quan quản lý nhà nước.

5.3. Báo Cáo Minh Bạch Thông Tin Theo Yêu Cầu Của Basel

Minh bạch thông tin là một yêu cầu quan trọng của Basel II và Basel III. NCB cần báo cáo đầy đủ và chính xác thông tin về tình hình tài chính, hoạt động kinh doanh, và quản trị rủi ro. Thông tin cần được cung cấp cho các nhà đầu tư, khách hàng, và các cơ quan quản lý nhà nước một cách kịp thời và dễ hiểu. Minh bạch thông tin sẽ giúp tăng cường niềm tin và sự ổn định của NCB.

VI. Kết Luận Tầm Quan Trọng Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng NCB

Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố sống còn đối với NCB. Việc áp dụng các giải pháp toàn diện và đồng bộ, từ hoàn thiện quy trình tín dụng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế, sẽ giúp NCB giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả hoạt động, và duy trì sự phát triển bền vững. Nghiên cứu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại NCB, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể và thiết thực để cải thiện công tác này trong tương lai. Sự thành công của NCB trong việc quản lý rủi ro tín dụng sẽ góp phần vào sự ổn định và phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

6.1. Tổng Kết Các Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Tại NCB

Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu này bao gồm việc hoàn thiện chính sách tín dụng, chuẩn hóa quy trình thẩm định, tăng cường giám sát và kiểm tra, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, và áp dụng các chuẩn mực quốc tế như Basel II và Basel III. Việc triển khai các giải pháp này cần được thực hiện một cách đồng bộ và có hệ thống, với sự tham gia của tất cả các bộ phận liên quan. Cần có sự cam kết mạnh mẽ từ lãnh đạo NCB để đảm bảo sự thành công của quá trình cải thiện quản trị rủi ro tín dụng.

6.2. Kiến Nghị Với Chính Phủ NHNN Về Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Nghiên cứu cũng đưa ra một số kiến nghị với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và chính sách liên quan đến quản lý rủi ro tín dụng. Chính phủ cần tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định và minh bạch, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển. NHNN cần tăng cường giám sát và kiểm tra hoạt động của các ngân hàng, đồng thời ban hành các quy định chặt chẽ về quản lý rủi ro. Các kiến nghị này nhằm tạo ra một hệ thống ngân hàng an toàn và hiệu quả, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2011 - 2015, hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam bước vào giai đoạn tái cơ cấu toàn diện theo Đề án 254 của Chính phủ nhằm lành mạnh hóa tài chính và kiểm soát nợ xấu toàn ngành xuống dưới 3,00% vào cuối năm 2015. Trong bối cảnh kinh tế phục hồi với tốc độ tăng trưởng GDP năm 2015 đạt 6,68% và lạm phát duy trì dưới 1,50%, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quốc Dân (NCB) – tiền thân là Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Việt (Navibank) – chính thức đổi tên và tái cơ cấu từ năm 2014. Tính đến cuối năm 2013, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng ở mức 6,00% tổng dư nợ, cao hơn đáng kể so với mức bình quân 3,79% của toàn ngành. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách phải hoàn thiện toàn diện công tác quản trị rủi ro tín dụng.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng của tác giả Lương Thu Phương thực hiện nghiên cứu đề tài "Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB)" dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Phú Hà tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội. Mục tiêu trọng tâm của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại NCB theo các tiêu chí định tính và định lượng trong giai đoạn 2013 - 2015, từ đó phát hiện những điểm nghẽn tác nghiệp và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro cho giai đoạn 2016 - 2020.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ hoạt động cấp tín dụng và khung kiểm soát rủi ro tại Hội sở chính cùng các chi nhánh của NCB trong giai đoạn 2013 - 2015. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn then chốt trong việc giúp NCB kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn dưới mức trần 3,00%, duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) trên 9,00%, ngăn ngừa nguy cơ tổn thất vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trên thị trường tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết quản trị rủi ro hiện đại của Ủy ban Basel và quy định pháp lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Khái niệm rủi ro tín dụng được xác định theo Khoản 1, Điều 3 Thông tư số 02/2013/TT-NHNN là tổn thất tiềm năng phát sinh khi khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi theo cam kết. Quá trình quản trị rủi ro tín dụng được tiếp cận có hệ thống qua 4 mắt xích cốt lõi: nhận biết rủi ro, đo lường rủi ro, kiểm soát rủi ro và tài trợ rủi ro.

Khung phân tích của đề tài tích hợp mô hình đánh giá chất lượng tín dụng 6C (Character - Tư cách, Capacity - Năng lực, Cash flow - Dòng tiền, Collateral - Tài sản bảo đảm, Control - Kiểm soát, Conditions - Điều kiện môi trường) và mô hình các chỉ tiêu rủi ro tài chính của Joel Bessis với các chuẩn mực như: tỷ trọng cho vay 20 khách hàng lớn nhất dưới 50,0%, tỷ lệ bù đắp rủi ro tín dụng đạt 10 lần. Nghiên cứu cũng tham chiếu mô hình điểm số Z của Altman và các mô hình định lượng quốc tế như CreditMetrics của JP Morgan, mô hình KMV của Merton (1974) nhằm lượng hóa xác suất vỡ nợ kỳ vọng (EDF). Khung giám sát an toàn áp dụng quy chuẩn phân loại 5 nhóm nợ và tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể (0%, 5%, 20%, 50%, 100%) kết hợp tỷ lệ dự phòng chung 0,75% theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN, cùng tiêu chuẩn hệ số an toàn vốn CAR tối thiểu 9,00% của Việt Nam và 8,00% theo chuẩn mực Basel II.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp nhằm đảm bảo tính chuẩn xác và đa chiều:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo tài chính đã kiểm toán, báo cáo thường niên giai đoạn 2013 - 2015 của NCB, số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Tổng cục Thống kê.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua phiếu khảo sát điều tra thực tế với cỡ mẫu gồm 120 cán bộ nhân viên tại NCB, thu về 105 phiếu hợp lệ (tỷ lệ phản hồi đạt 87,5%). Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu phân tầng thuận tiện (stratified convenience sampling), cơ cấu mẫu bao quát 45,0% cán bộ phụ trách khách hàng cá nhân, 35,0% cán bộ quản lý khách hàng doanh nghiệp và 20,0% cán bộ thuộc bộ phận thẩm định, quản trị rủi ro và phê duyệt tín dụng.

Phương pháp xử lý dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và phương pháp so sánh số tương đối, số tuyệt đối. Lý do lựa chọn phương pháp này là vì tính phù hợp vượt trội trong việc lượng hóa biến động dư nợ, tốc độ tăng trưởng tín dụng, diễn biến dịch chuyển nhóm nợ qua từng năm tài chính, đồng thời tổng hợp chính xác mức độ hài lòng và đánh giá của cán bộ nghiệp vụ về tính nghiêm ngặt của quy trình cấp tín dụng. Timeline nghiên cứu được thực hiện với dữ liệu thứ cấp 3 năm (2013 - 2015) và khảo sát thực địa sơ cấp triển khai tập trung trong 6 tháng cuối năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân trong giai đoạn tái cơ cấu 2013 - 2015 ghi nhận các kết quả cụ thể:

• Sự chuyển biến về tỷ lệ nợ xấu: Sau khi đổi tên và tái cơ cấu năm 2014, NCB đã tích cực xử lý nợ đọng, đưa tỷ lệ nợ xấu giảm mạnh từ mức đỉnh 6,00% năm 2013 xuống còn dưới 3,00% vào cuối năm 2015, đáp ứng ngưỡng an toàn của Ngân hàng Nhà nước.
• Đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn: Hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) của ngân hàng trong suốt 3 năm 2013 - 2015 đều duy trì trên mức sàn quy định 9,00%, đảm bảo lớp đệm vốn tự có trước các rủi ro tổn thất tài sản tiềm ẩn.
• Kết quả khảo sát thực tế từ 105 cán bộ nhân viên:
  • 68,5% ý kiến đánh giá công tác kiểm tra, giám sát sau cho vay còn mang tính hình thức, thiếu công cụ cảnh báo dòng tiền tự động.
  • 61,0% nhân sự phản ánh việc định giá tài sản bảo đảm còn phụ thuộc nhiều vào cảm tính và thiếu cơ sở dữ liệu giá thị trường chuẩn xác.
  • 54,2% cán bộ tín dụng cho rằng áp lực hoàn thành chỉ tiêu doanh số giải ngân ngắn hạn tạo ra kẽ hở làm giảm tính tuân thủ quy trình xét duyệt.

Thảo luận kết quả

Diễn biến chất lượng tín dụng của NCB trong giai đoạn 2013 - 2015 có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện cơ cấu 5 nhóm nợ và biểu đồ đường biểu diễn mối tương quan nghịch biến giữa tốc độ tăng trưởng dư nợ với hệ số CAR. Cơ cấu phản hồi khảo sát nhân viên được trực quan hóa qua bảng tần số phân loại theo 4 nhóm chức vụ và thâm niên công tác.

Nguyên nhân chính khiến nợ xấu tại NCB từng chạm ngưỡng 6,00% xuất phát từ danh mục cho vay tồn đọng của giai đoạn trước, tập trung vào lĩnh vực bất động sản và các dự án có thời gian thu hồi vốn kéo dài. Bên cạnh đó, hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ chưa bắt kịp chuẩn mực Basel II, dẫn đến việc đo lường rủi ro danh mục chưa phản ánh đúng xác suất vỡ nợ của khách hàng vay.

So sánh với các công trình nghiên cứu trước đây của Nguyễn Đức Tú (2012) tại VietinBank và Đàm Xuân Yên (2012) tại Sacombank, kết quả nghiên cứu tại NCB tái khẳng định rằng sự lỏng lẻo trong giám sát sau giải ngân và áp lực tăng trưởng chỉ tiêu tín dụng là nguyên nhân phổ biến dẫn đến suy giảm chất lượng tài sản tại các ngân hàng thương mại cổ phần. Ngoài ra, kết quả cũng củng cố nghiên cứu của Nguyễn Hoàng Bích Trâm (2014) khi chỉ ra rằng việc các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tài sản thế chấp thay vì đánh giá dòng tiền thực tế sẽ tạo ra tổn thất nặng nề khi thị trường tài sản biến động tiêu cực.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực trạng và định hướng chiến lược của NCB giai đoạn 2016 - 2020, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Xây dựng và hoàn thiện chính sách hạn mức tín dụng: Khối Quản trị Rủi ro và Hội đồng Tín dụng NCB cần tái cấu trúc danh mục cấp tín dụng, giới hạn tỷ trọng cho vay các ngành nghề nhạy cảm (bất động sản, xây dựng) dưới ngưỡng 20,0% tổng dư nợ và khống chế dư nợ 20 khách hàng lớn nhất dưới 45,0% tổng vốn tín dụng trong giai đoạn 2016 - 2018.
2. Chuẩn hóa quy trình tác nghiệp và định giá tài sản bảo đảm: Khối Phê duyệt và Quản lý Tín dụng cần ban hành sổ tay định giá tài sản độc lập, áp dụng cơ chế tái thẩm định chéo định kỳ 6 tháng một lần đối với 100% tài sản thế chấp là bất động sản, nhằm cắt giảm tỷ lệ sai sót hồ sơ tác nghiệp xuống dưới 1,5% trong năm 2017.
3. Nâng cấp hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ theo chuẩn Basel II: Ban Dự án Basel II phối hợp Trung tâm Công nghệ Thông tin triển khai phần mềm chấm điểm tự động tích hợp mô hình định lượng xác suất vỡ nợ (PD) và tổn thất khi vỡ nợ (LGD), hướng tới duy trì hệ số an toàn vốn CAR đạt trên 9,5% và tỷ lệ nợ xấu dưới 2,0% trong giai đoạn 2017 - 2019.
4. Tăng cường kiểm soát sau vay và xử lý nợ quá hạn: Phòng Giám sát Tín dụng và Trung tâm Xử lý Nợ cần thiết lập hệ thống cảnh báo sớm dòng tiền trước ngày đáo hạn 30 ngày, tiến hành kiểm tra thực địa 100% doanh nghiệp có dư nợ nhóm 2, phấn đấu thu hồi dứt điểm 85,0% các khoản nợ xấu tồn đọng giai đoạn 2016 - 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Ban Lãnh đạo và Cán bộ Quản trị Rủi ro tại các NHTM quy mô vừa và nhỏ:
   • Lợi ích: Tiếp cận khung quản trị rủi ro tín dụng thực tế trong bối cảnh ngân hàng thực hiện tái cấu trúc sau sáp nhập hoặc kiểm soát đặc biệt.
   • Trường hợp ứng dụng: Tham chiếu để tái thiết kế chính sách phân tán rủi ro danh mục và xây dựng bộ chỉ số KRI (Key Risk Indicators) kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn dưới 3,0%.
2. Chuyên viên Quan hệ Khách hàng và Cán bộ Thẩm định Tín dụng:
   • Lợi ích: Nắm vững bảng dấu hiệu nhận biết 12 biểu hiện khoản vay có vấn đề và kỹ năng phân tích chuyên sâu mô hình 6C.
   • Trường hợp ứng dụng: Vận dụng trực tiếp vào quy trình lập hồ sơ, thẩm định phương án kinh doanh và kiểm soát tài sản thế chấp nhằm hạ tỷ lệ sai sót tín dụng xuống dưới 2,0%.
3. Học viên Cao học và Nghiên cứu sinh ngành Tài chính - Ngân hàng:
   • Lợi ích: Học hỏi phương pháp luận kết hợp khảo sát sơ cấp trên 105 nhân sự với dữ liệu chuỗi thời gian 3 năm của ngân hàng thương mại.
   • Trường hợp ứng dụng: Sử dụng làm tài liệu tổng quan để triển khai các đề tài nghiên cứu về an toàn vốn theo Basel II hoặc kiểm định sức căng tài chính (Stress Testing).
4. Cơ quan Quản lý Nhà nước và Thanh tra Giám sát Ngân hàng (NHNN):
   • Lợi ích: Đánh giá thực chứng hiệu quả thực thi chính sách phân loại nợ theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN và hoạt động xử lý nợ qua VAMC.
   • Trường hợp ứng dụng: Hoàn thiện hành lang pháp lý về xử lý tài sản bảo đảm và nâng cao năng lực giám sát từ xa đối với các tổ chức tín dụng tái cơ cấu.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ nợ xấu của NCB giai đoạn 2013 - 2015 đã biến động như thế nào?

Cuối năm 2013, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng ở mức cao 6,00% tổng dư nợ do các khoản nợ tồn đọng từ thời kỳ Navibank. Sau khi triển khai tái cấu trúc mạnh mẽ từ năm 2014, NCB đã đẩy mạnh trích lập dự phòng và phối hợp bán nợ xấu cho VAMC, đưa tỷ lệ nợ xấu giảm về dưới mức trần 3,00% vào cuối năm 2015.

Luận văn sử dụng những mô hình lý thuyết nào để đo lường rủi ro tín dụng?

Nghiên cứu ứng dụng mô hình chất lượng 6C để đánh giá toàn diện khách hàng vay, kết hợp khung chỉ tiêu rủi ro tài chính của Joel Bessis với các tiêu chí an toàn danh mục. Ngoài ra, luận văn còn tổng hợp cơ sở lý luận từ mô hình điểm số Z của Altman, mô hình CreditMetrics và mô hình KMV để đề xuất định hướng tiếp cận chuẩn mực Basel II.

Điểm nghẽn lớn nhất trong quy trình tín dụng tại NCB được khảo sát phát hiện là gì?

Kết quả khảo sát 105 cán bộ chuyên trách chỉ ra rằng khâu kiểm soát sau cho vay là mắt xích yếu nhất với 68,5% ý kiến đồng thuận. Cán bộ tín dụng chủ yếu tập trung vào doanh số giải ngân mới mà thiếu công cụ theo dõi định kỳ dòng tiền và biến động thực tế của tài sản thế chấp sau cấp tín dụng.

Quy định trích lập dự phòng rủi ro tín dụng được đề cập ra sao trong nghiên cứu?

Luận văn làm rõ quy định tại Thông tư 02/2013/TT-NHNN với cơ chế phân loại 5 nhóm nợ và tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể từ 0% đến 100%, cộng thêm tỷ lệ dự phòng chung 0,75% trên tổng dư nợ từ nhóm 1 đến nhóm 4. Đây là công cụ tài trợ rủi ro chủ lực giúp NCB hấp thu các cú sốc tổn thất vốn.

Luận văn đưa ra những giải pháp đột phá nào cho NCB giai đoạn 2016 - 2020?

Tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp: siết chặt hạn mức cho vay ngành rủi ro dưới 20,0% tổng dư nợ, chuẩn hóa thẩm định tài sản độc lập, nâng cấp hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ theo chuẩn Basel II duy trì CAR trên 9,5% và số hóa hệ thống cảnh báo sớm dòng tiền trước hạn 30 ngày.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và quy trình quản trị rủi ro 4 bước theo các chuẩn mực ngân hàng hiện đại.
• Nghiên cứu phản ánh thực chứng giai đoạn tái cơ cấu 2013 - 2015 của NCB, ghi nhận nỗ lực đưa tỷ lệ nợ xấu từ 6,00% về dưới 3,00% và giữ hệ số CAR trên 9,00%.
• Thông qua khảo sát 105 nhân sự chuyên trách, đề tài đã chỉ rõ các điểm nghẽn cốt lõi về thẩm định độc lập và kiểm tra sau giải ngân.
• Xác lập lộ trình 4 nhóm giải pháp khả thi giúp NCB nâng cao năng lực quản trị rủi ro danh mục tín dụng giai đoạn 2016 - 2020.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn để các ngân hàng thương mại quy mô vừa và nhỏ củng cố năng lực quản trị rủi ro theo chuẩn Basel II.

Lộ trình triển khai tiếp theo cần ưu tiên hoàn thiện quy chuẩn định giá tài sản trong giai đoạn 2016 - 2017 và số hóa mô hình đo lường rủi ro tự động trong giai đoạn 2018 - 2020. Mời quý bạn đọc, các chuyên gia tài chính và cán bộ ngân hàng tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để ứng dụng hiệu quả vào công tác quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM. Chương 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu luận văn. Chương 3: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB). Chương 4: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB).(NCB) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.(NCB) CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại Dựa trên tầm quan trọng và thực tiễn của vấn đề quản trị rủi ro tín dụng, đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu, làm rõ trong các luận văn và các công trình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc.

Trong đó có thể kể đến một số những nghiên cứu nổi bật nhƣ sau: (1) Tác giả Nguyễn Đức Tú, 2012. Đề tài “Quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần công thƣơng Việt Nam”, luận án Tiến sĩ, Đại học Kinh tế Quốc dân. Trong luận án tác giả đã đề cập đến thực trạng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam. (2) Tác giả Đàm Xuân Yên, 2012.

Đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng tín (Sacombank Phú Thọ)”, luận văn thạc sĩ kinh tế, Đại học Kinh tế và quản trị kinh doanh – Đại học Thái Nguyên. Tác giả đã sử dụng các phƣơng pháp so sánh, phân tích, thống kê,. vào phân tích thực trạng hoạt động tín dụng của Sacombank Phú Thọ. Từ đó đề xuất những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Sacombank Phú Thọ.

(3) Tác giả Đặng Thị Minh Thúy, 2013. Đề tài “Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại NHTM cổ phần Đại Dƣơng – Chi nhánh Thăng Long”, luận văn thạc sĩ kinh tế, Học viện Ngân hàng. Tác giả đã dựa vào nguồn số liệu quá khứ qua các năm về tình hình nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu, căn cứ vào các nghị quyết, các chiến lƣợc kinh doanh, kế hoạch của Ngân hàng và vận dụng các phƣơng pháp phân tích khác nhau để làm sáng tỏ thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đại Dƣơng – Chi Nhánh Thăng Long.(NCB) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.(NCB) (4) Tác giả Bùi Thị Thúy Hằng, 2013. Đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam”, luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội.

Trong luận văn tác giả đã sử dụng dữ liệu thứ cấp, tổng hợp các số liệu thực tế hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tại Ngân hàng Quốc Tế VN(VIB). Điểm nổi bật trong luận văn này là tác giả đã áp dụng kinh nghiệm quản trị rủi ro từ CBA- Ngân hàng bán lẻ số 1 tại Úc để làm rõ vấn đề. (5) Nguyễn Hoàng Bích Trâm ,2014. “Kiểm định rủi ro tín dụng cho các NHTM niêm yết tại Việt Nam”, số 14, Tạp chí phát triển và hội nhập.

Tác giả đã ứng dụng phƣơng pháp thử sức căng(Stress Test) để xem xét tác động vĩ mô lên rủi ro tín dụng của các NHTM Việt Nam. Kết quả cho thấy mối tƣơng quan giữa tỷ lệ nợ xấu và tăng trƣởng GDP với độ trễ hai quý. Bài nghiên cứu còn sử dụng Credit Var để tính toán khả năng vỡ nợ của khu vực NHTM và nhận thấy rằng các NHTM không thể hấp thụ đƣợc khoản tổn thất tín dụng dƣới các kịch bản vĩ mô bất lợi. Điều này có thể đe dọa sự ổn định của hệ thống tài chính.

Những ƣớc lƣợng này cũng rất hữu ích cho ngân hàng trong việc xác định rủi ro tín dụng và tính toán tỷ số an toàn tối thiểu cần thiết khi trƣờng hợp xấu có thể xảy ra. (6) Nguyễn Thị Vân Anh, 2014. “Hạn chế rủi ro cho hệ thống ngân hàng thông qua áp dụng Basel II – nhìn từ kinh nghiệm quốc tế”. Tạp chí Thị trƣờng tài chính tiền tệ, Số 20/2014, Tr.

(7) Viện nghiên cứu khoa học ngân hàng, 2009. “Thực trạng rủi ro tín dụng của các NHTM Việt Nam hiện nay và các giải pháp phòng ngừa hạn chế. Hà Nội: NXB Thống kê. Qua nghiên cứu, phân tích từ những công trình đã nghiên cứu, tác giả nhận thấy, hầu hết các đề tài mới chỉ sử dụng số liệu thứ cấp, chỉ có một số ít tác giả có thực hiện điều tra, phỏng vấn khách hàng hay phỏng vấn chuyên viên tác nghiệp tại đơn vị.

Qua tìm hiểu trên thực tế, tác giả nhận thấy chƣa có nghiên cứu quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Quốc Dân – Hội sở chính. Trong khoảng 5 (LUAN.(NCB) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.(NCB) thời gian từ 2013 – 2015 là khoảng thời gian khủng hoảng đối với NCB vì trong thời gian này NCB bị NHNN kiểm soát đặc biệt, sau đó tiến hành tái cấu trúc. Do vậy, quản trị rủi ro tín dụng trong khoảng thời gian này vô cùng thiết thực. Điều này giúp cho những giải pháp đề ra mang tính thực tiễn, kịp thời và khách quan hơn nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng.

Vì vậy nên tác giả đã lựa chọn đề tài này để tiến hành nghiên cứu.2 Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại 1.1 Ngân hàng thương mại và các hoạt động của Ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm Ngân hàng thương mại Sự phát triển hệ thống ngân hàng thƣơng mại có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hóa, ngƣợc lại khi kinh tế hàng hóa phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất là nền kinh tế thị trƣờng thì NHTM cũng ngày càng đƣợc hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu đƣợc. Thông qua hoạt động tín dụng, NHTM tạo lợi ích cho ngƣời gửi tiền, ngƣời vay tiền và cho cả ngân hàng. Theo đó, có rất nhiều quan điểm và định nghĩa khác nhau về Ngân hàng, nhƣ: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất – đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán. Và cũng thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế” (Peter Rose,2001).

“Ngân hàng là tổ chức tài chính nhận tiền gửi chủ yếu dƣới dạng không kỳ hạn hoặc tiền gửi đƣợc rút ra với một thông báo ngắn hạn (tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn và các khoản tiết kiệm). Dƣới tiêu đề “các ngân hàng” gồm có: các Ngân hàng thƣơng mại chỉ tham gia vào các hoạt động nhận tiền gửi, cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn; các Ngân hàng đầu tƣ hoạt động buôn bán chứng khoán và bảo lãnh phát hành; các ngân hàng nhà ở cung cấp tài chính cho lĩnh vực phát triển nhà ở và nhiều loại khác nữa. Tại một số nƣớc còn có các ngân hàng kết hợp hoạt động ngân hàng thƣơng mại với hoạt động ngân hàng đầu tƣ và đôi khi thực hiện cả dịch vụ bảo hiểm” (WorldBank).(NCB) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.(NCB) “Nhà băng thiết yếu gồm các nghiệp vụ nhận tiền ký thác, buôn bán vàng bạc, hành nghề thƣơng mại và các giá trị địa ốc, các phƣơng tiện tín dụng và hối phiếu, thực hiện các nghiệp vụ chuyển ngân, đứng ra bảo hiểm. “Ngân hàng thƣơng mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thƣờng xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dƣới hình thức ký thác, hoặc dƣới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính” (Luật Ngân hàng của Cộng hòa Pháp, 1941).

“Ngân hàng thƣơng mại là cơ sở nhận các khoản tiền ký thác để cho vay, tài trợ, đầu tƣ” (Luật Ngân hàng của Ấn Độ năm 1950 và được sửa đổi, 1959). Theo quy định tại Điều 4, Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 của nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đƣợc Quốc hội khóa 12 thông qua ngày 16/6/2010, “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Trong đó, hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thƣờng xuyên các nghiệp vụ sau đây: nhận tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Từ những nhận định trên có thể rút ra NHTM là một trong những định chế tài chính không thể thiếu trong nền kinh tế thị trƣờng mà đặc trƣng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán.

Ngoài ra, NHTM còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu về sản phẩm dịch vụ của xã hội.2 Hoạt động chính của Ngân hàng thương mại a) Hoạt động huy động vốn Hoạt động huy động vốn là hoạt động mang tính chất tiền đề nhằm tạo lập nguồn vốn hoạt động của ngân hàng. Do đó, để đảm bảo nguồn vốn trong hoạt động kinh doanh, các NHTM có thể thực hiện hoạt động huy động vốn từ những nguồn sau: 7 (LUAN.(NCB) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.(NCB) Thứ nhất, nguồn vốn chủ sở hữu. Vốn chủ sở hữu là nguồn vốn ban đầu và đƣợc bổ sung trong quá trình hoạt động của ngân hàng. Vốn chủ sở hữu của mỗi ngân hàng đƣợc hình thành do tính chất sở hữu của ngân hàng quyết định.

Vốn chủ sở hữu bao gồm vốn điều lệ, các quỹ trữ hình thành trong quá trình kinh doanh và các tài sản nợ khác của chủ sở hữu theo quy định. Vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng không lớn, thông thƣờng khoảng 10% tổng số vốn nhƣng có vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động của ngân hàng. Cụ thể, nó cho phép các ngân hàng có thể mở rộng mạng lƣới kinh doanh, gia tăng quy mô hoạt động với mức vốn chủ sở hữu phù hợp theo quy định của Nhà nƣớc. Đồng thời, nó còn thể hiện tiềm lực tài chính của mỗi ngân hàng và duy trì niềm tin của công chúng vào triển vọng phát triển bền vững của mỗi ngân hàng.

Do vậy, sự tăng trƣởng của vốn chủ sở hữu thƣờng đƣợc đánh giá tốt.