Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Quốc Dân (NCB)

Luận văn thạc sĩ về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Quốc Dân NCB, phân tích và đề xuất giải pháp hiệu quả cho ngân hàng.

• Tác giả: Lương Thu Phương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Phú Hà
• Trường học: Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Quốc Dân (NCB)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Rủi Ro Tín Dụng và Quản Trị Tại Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng là một thách thức lớn đối với các ngân hàng TMCP, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và sự ổn định tài chính. Quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động an toàn và bền vững của Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB). Việc hiểu rõ bản chất, nguyên nhân và các biện pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng là vô cùng quan trọng. Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng (2009), rủi ro tín dụng tại các NHTM Việt Nam hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ và toàn diện. NCB cần xây dựng một khung quản trị rủi ro vững chắc, phù hợp với đặc thù hoạt động và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế như Basel II và Basel III.

1.1. Bản Chất và Phân Loại Rủi Ro Tín Dụng Trong Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng phát sinh khi khách hàng không trả được nợ gốc và lãi vay theo thỏa thuận. Rủi ro này có thể phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, như đối tượng vay, ngành nghề kinh doanh, hoặc mức độ đảm bảo bằng tài sản. Sơ đồ 1.1 trong tài liệu gốc trình bày rõ về phân loại rủi ro tín dụng, giúp NCB xác định và đánh giá mức độ rủi ro tiềm ẩn trong danh mục tín dụng của mình. Các khoản cho vay có vấn đề và chính sách cho vay kém hiệu quả cũng là những dấu hiệu cảnh báo sớm về nguy cơ nợ xấu, như được thể hiện trong Bảng 1.1.

1.2. Vai Trò Quan Trọng Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Với NCB

Quản trị rủi ro tín dụng không chỉ là việc giảm thiểu tổn thất tài chính mà còn là yếu tố then chốt để NCB duy trì uy tín, nâng cao năng lực cạnh tranh và tuân thủ các quy định pháp luật. Một hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả giúp NCB đưa ra các quyết định tín dụng sáng suốt, phân bổ nguồn vốn hợp lý và tối ưu hóa lợi nhuận. Đồng thời, nó cũng giúp NCB đối phó với các biến động của thị trường và các cú sốc kinh tế một cách chủ động và linh hoạt.

II. Cách Đánh Giá Thực Trạng Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng NCB

Việc đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng tại NCB đòi hỏi sự kết hợp giữa phân tích định lượng và định tính. Các chỉ số tài chính như tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ dự phòng rủi ro, và khả năng sinh lời của danh mục tín dụng là những thước đo quan trọng. Bên cạnh đó, cần xem xét quy trình tín dụng, năng lực của đội ngũ cán bộ, và mức độ tuân thủ các quy định về quản lý rủi ro. Bảng 1.2 mô tả các chỉ tiêu chất lượng tài sản trong mô hình các chỉ tiêu rủi ro tài chính, cung cấp một khung tham chiếu hữu ích cho việc đánh giá rủi ro tín dụng tại NCB. Thêm vào đó, kết quả khảo sát ý kiến cán bộ nhân viên tại NCB (Chương 3) sẽ cung cấp thông tin sâu sắc về nhận thức và thực tiễn quản trị rủi ro.

2.1. Phân Tích Định Lượng Rủi Ro Tín Dụng Tỷ Lệ Nợ Xấu và Dự Phòng

Phân tích định lượng là một phần không thể thiếu trong đánh giá rủi ro tín dụng. Tỷ lệ nợ xấu (NPL ratio) cho biết phần trăm các khoản vay không có khả năng thu hồi, trong khi tỷ lệ dự phòng rủi ro (provisioning ratio) thể hiện khả năng của NCB trong việc bù đắp các khoản lỗ tiềm ẩn. Việc so sánh các chỉ số này với các ngân hàng khác trong ngành và với các giai đoạn trước đây sẽ giúp đánh giá mức độ rủi ro tín dụng của NCB một cách khách quan. Dữ liệu từ BCTC của NCB cần được phân tích kỹ lưỡng để xác định xu hướng và nguyên nhân của sự thay đổi trong các chỉ số này.

2.2. Đánh Giá Định Tính Quy Trình Tín Dụng và Quản Lý Tại NCB

Bên cạnh phân tích định lượng, việc đánh giá định tính quy trình tín dụng và quản lý rủi ro là rất quan trọng. Cần xem xét tính chặt chẽ của quy trình thẩm định tín dụng, năng lực của đội ngũ cán bộ, và mức độ tuân thủ các quy định về quản lý rủi ro. Phỏng vấn cán bộ tín dụng, cán bộ quản lý rủi ro, và rà soát hồ sơ tín dụng là những phương pháp hữu ích để thu thập thông tin định tính. Quy trình tín dụng tại NCB được mô tả trong Sơ đồ 3.2, cần được xem xét kỹ lưỡng để tìm ra các điểm yếu và đề xuất cải tiến.

2.3. Khảo Sát Ý Kiến Cán Bộ NCB Về Thực Trạng Quản Trị Rủi Ro

Kết quả khảo sát ý kiến cán bộ nhân viên tại NCB sẽ cung cấp thông tin sâu sắc về nhận thức và thực tiễn quản trị rủi ro. Biểu đồ 3.6 đến 3.9 (từ tài liệu gốc) thể hiện cơ cấu cán bộ theo mảng khách hàng, chức vụ, trình độ chuyên môn và thâm niên công tác, giúp hiểu rõ hơn về nguồn lực của NCB trong công tác quản trị rủi ro. Phân tích ý kiến của cán bộ về các vấn đề như chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, và công tác kiểm soát nội bộ sẽ giúp xác định các điểm cần cải thiện.

III. Bí Quyết Hoàn Thiện Quy Trình Tín Dụng Tại Ngân Hàng NCB

Hoàn thiện quy trình tín dụng là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tại NCB. Cần rà soát và cập nhật chính sách tín dụng, chuẩn hóa quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng, tăng cường giám sát và kiểm tra tín dụng, và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình cho vay là yếu tố then chốt để ngăn ngừa nợ xấu và giảm thiểu tổn thất tài chính. Đồng thời, cần nâng cao vai trò kiểm soát nội bộ để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của quy trình tín dụng.

3.1. Xây Dựng Chính Sách Tín Dụng Linh Hoạt và Phù Hợp

Chính sách tín dụng cần được xây dựng một cách linh hoạt và phù hợp với đặc điểm của từng phân khúc khách hàng và ngành nghề kinh doanh. Cần xác định rõ các tiêu chí tín dụng, giới hạn tín dụng, và biện pháp bảo đảm tín dụng. Chính sách tín dụng cũng cần được điều chỉnh định kỳ để phù hợp với các thay đổi của thị trường và quy định pháp luật. Việc xây dựng chính sách tín dụng khoa học và hiệu quả sẽ giúp NCB phân bổ nguồn vốn một cách hợp lý và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

3.2. Chuẩn Hóa Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng Chuyên Nghiệp

Quy trình thẩm định tín dụng cần được chuẩn hóa và thực hiện một cách chuyên nghiệp. Cán bộ thẩm định cần có đủ kiến thức và kinh nghiệm để đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng. Cần thu thập đầy đủ thông tin về khách hàng, bao gồm thông tin tài chính, thông tin về hoạt động kinh doanh, và thông tin về tài sản đảm bảo. Việc phân tích tín dụng cần được thực hiện một cách khách quan và toàn diện để đưa ra quyết định tín dụng chính xác.

3.3. Tăng Cường Giám Sát Và Kiểm Tra Sau Khi Cho Vay Tại NCB

Giám sát và kiểm tra sau khi cho vay là một phần quan trọng của quy trình tín dụng. Cần theo dõi sát sao tình hình tài chính và hoạt động kinh doanh của khách hàng để phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro. Cần thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất để đảm bảo khách hàng sử dụng vốn vay đúng mục đích và tuân thủ các điều khoản trong hợp đồng tín dụng. Việc giám sát và kiểm tra hiệu quả sẽ giúp NCB ngăn ngừa nợ xấu và thu hồi nợ kịp thời.

IV. Phương Pháp Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Nguồn Nhân Lực NCB

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại NCB. Cần tuyển dụng và đào tạo đội ngũ cán bộ tín dụng và quản lý rủi ro có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm thực tế. Cần xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp và khuyến khích cán bộ học hỏi và phát triển. Đồng thời, cần có chính sách đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân nhân tài. Đội ngũ cán bộ có năng lực sẽ giúp NCB đưa ra các quyết định tín dụng sáng suốt và quản lý rủi ro một cách hiệu quả.

4.1. Đào Tạo Chuyên Sâu Kỹ Năng Phân Tích Tín Dụng Cho Nhân Viên

Việc đào tạo chuyên sâu kỹ năng phân tích tín dụng là rất quan trọng để nâng cao năng lực của cán bộ. Cần cung cấp cho cán bộ những kiến thức và kỹ năng cần thiết để đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng, xác định các rủi ro tiềm ẩn, và đưa ra các quyết định tín dụng hợp lý. Chương trình đào tạo cần bao gồm cả lý thuyết và thực hành, và cần được cập nhật thường xuyên để đáp ứng với các thay đổi của thị trường và quy định pháp luật.

4.2. Xây Dựng Môi Trường Làm Việc Chuyên Nghiệp Tại NCB

Môi trường làm việc chuyên nghiệp sẽ khuyến khích cán bộ làm việc hiệu quả và sáng tạo. Cần tạo ra một môi trường làm việc minh bạch, công bằng và tôn trọng lẫn nhau. Cần khuyến khích cán bộ học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm, và tạo cơ hội cho cán bộ phát triển sự nghiệp. Môi trường làm việc tốt sẽ giúp NCB thu hút và giữ chân nhân tài, và nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.3. Chính Sách Đãi Ngộ Hợp Lý Để Thu Hút Nhân Tài Ngân Hàng

Chính sách đãi ngộ hợp lý là yếu tố quan trọng để thu hút và giữ chân nhân tài. Cần trả lương và thưởng xứng đáng với năng lực và đóng góp của cán bộ. Cần cung cấp các phúc lợi và bảo hiểm đầy đủ cho cán bộ và gia đình. Đồng thời, cần tạo cơ hội cho cán bộ phát triển sự nghiệp và thăng tiến trong công việc. Chính sách đãi ngộ tốt sẽ giúp NCB xây dựng đội ngũ nhân viên gắn bó và tận tâm với công việc.

V. Ứng Dụng Mô Hình Quản Trị Rủi Ro Theo Chuẩn Basel Tại NCB

Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế như Basel II và Basel III sẽ giúp NCB nâng cao năng lực quản trị rủi ro và hội nhập với hệ thống ngân hàng toàn cầu. Basel II yêu cầu ngân hàng phải có đủ vốn để đối phó với các rủi ro tiềm ẩn, đồng thời tăng cường giám sát và minh bạch thông tin. Basel III bổ sung thêm các yêu cầu về vốn và thanh khoản, nhằm tăng cường khả năng chống chịu của ngân hàng trước các cú sốc kinh tế. Việc triển khai ICAAP (Internal Capital Adequacy Assessment Process) là một phần quan trọng trong việc tuân thủ Basel II và Basel III, giúp NCB tự đánh giá và quản lý vốn một cách hiệu quả.

5.1. Xây Dựng Khung Quản Trị Rủi Ro Tuân Thủ Basel II Basel III

Khung quản trị rủi ro cần được xây dựng một cách toàn diện và tuân thủ các nguyên tắc của Basel II và Basel III. Cần xác định rõ các loại rủi ro mà NCB phải đối mặt, đo lường mức độ rủi ro, và xây dựng các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro. Khung quản trị rủi ro cũng cần được điều chỉnh định kỳ để phù hợp với các thay đổi của thị trường và quy định pháp luật. Quan trọng nhất là xây dựng hệ thống đánh giá rủi ro tín dụng chặt chẽ.

5.2. Triển Khai ICAAP Để Đánh Giá Nguồn Vốn Nội Bộ Tại NCB

ICAAP là một quy trình quan trọng để NCB tự đánh giá và quản lý vốn một cách hiệu quả. Cần xác định mức vốn cần thiết để đối phó với các rủi ro tiềm ẩn, và xây dựng kế hoạch duy trì vốn. ICAAP cần được thực hiện một cách thường xuyên và khách quan, và kết quả cần được báo cáo cho Hội đồng quản trị và các cơ quan quản lý nhà nước.

5.3. Báo Cáo Minh Bạch Thông Tin Theo Yêu Cầu Của Basel

Minh bạch thông tin là một yêu cầu quan trọng của Basel II và Basel III. NCB cần báo cáo đầy đủ và chính xác thông tin về tình hình tài chính, hoạt động kinh doanh, và quản trị rủi ro. Thông tin cần được cung cấp cho các nhà đầu tư, khách hàng, và các cơ quan quản lý nhà nước một cách kịp thời và dễ hiểu. Minh bạch thông tin sẽ giúp tăng cường niềm tin và sự ổn định của NCB.

VI. Kết Luận Tầm Quan Trọng Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng NCB

Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố sống còn đối với NCB. Việc áp dụng các giải pháp toàn diện và đồng bộ, từ hoàn thiện quy trình tín dụng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tuân thủ các chuẩn mực quốc tế, sẽ giúp NCB giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả hoạt động, và duy trì sự phát triển bền vững. Nghiên cứu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại NCB, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể và thiết thực để cải thiện công tác này trong tương lai. Sự thành công của NCB trong việc quản lý rủi ro tín dụng sẽ góp phần vào sự ổn định và phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

6.1. Tổng Kết Các Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Tại NCB

Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu này bao gồm việc hoàn thiện chính sách tín dụng, chuẩn hóa quy trình thẩm định, tăng cường giám sát và kiểm tra, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, và áp dụng các chuẩn mực quốc tế như Basel II và Basel III. Việc triển khai các giải pháp này cần được thực hiện một cách đồng bộ và có hệ thống, với sự tham gia của tất cả các bộ phận liên quan. Cần có sự cam kết mạnh mẽ từ lãnh đạo NCB để đảm bảo sự thành công của quá trình cải thiện quản trị rủi ro tín dụng.

6.2. Kiến Nghị Với Chính Phủ NHNN Về Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Nghiên cứu cũng đưa ra một số kiến nghị với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và chính sách liên quan đến quản lý rủi ro tín dụng. Chính phủ cần tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định và minh bạch, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển. NHNN cần tăng cường giám sát và kiểm tra hoạt động của các ngân hàng, đồng thời ban hành các quy định chặt chẽ về quản lý rủi ro. Các kiến nghị này nhằm tạo ra một hệ thống ngân hàng an toàn và hiệu quả, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM. Chương 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu luận văn. Chương 3: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB). Chương 4: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB).(NCB) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.(NCB) CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại Dựa trên tầm quan trọng và thực tiễn của vấn đề quản trị rủi ro tín dụng, đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu, làm rõ trong các luận văn và các công trình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc.

Trong đó có thể kể đến một số những nghiên cứu nổi bật nhƣ sau: (1) Tác giả Nguyễn Đức Tú, 2012. Đề tài “Quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần công thƣơng Việt Nam”, luận án Tiến sĩ, Đại học Kinh tế Quốc dân. Trong luận án tác giả đã đề cập đến thực trạng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam. (2) Tác giả Đàm Xuân Yên, 2012.

Đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng tín (Sacombank Phú Thọ)”, luận văn thạc sĩ kinh tế, Đại học Kinh tế và quản trị kinh doanh – Đại học Thái Nguyên. Tác giả đã sử dụng các phƣơng pháp so sánh, phân tích, thống kê,. vào phân tích thực trạng hoạt động tín dụng của Sacombank Phú Thọ. Từ đó đề xuất những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Sacombank Phú Thọ.

(3) Tác giả Đặng Thị Minh Thúy, 2013. Đề tài “Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại NHTM cổ phần Đại Dƣơng – Chi nhánh Thăng Long”, luận văn thạc sĩ kinh tế, Học viện Ngân hàng. Tác giả đã dựa vào nguồn số liệu quá khứ qua các năm về tình hình nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu, căn cứ vào các nghị quyết, các chiến lƣợc kinh doanh, kế hoạch của Ngân hàng và vận dụng các phƣơng pháp phân tích khác nhau để làm sáng tỏ thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đại Dƣơng – Chi Nhánh Thăng Long.(NCB) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.(NCB) (4) Tác giả Bùi Thị Thúy Hằng, 2013. Đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam”, luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội.

Trong luận văn tác giả đã sử dụng dữ liệu thứ cấp, tổng hợp các số liệu thực tế hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tại Ngân hàng Quốc Tế VN(VIB). Điểm nổi bật trong luận văn này là tác giả đã áp dụng kinh nghiệm quản trị rủi ro từ CBA- Ngân hàng bán lẻ số 1 tại Úc để làm rõ vấn đề. (5) Nguyễn Hoàng Bích Trâm ,2014. “Kiểm định rủi ro tín dụng cho các NHTM niêm yết tại Việt Nam”, số 14, Tạp chí phát triển và hội nhập.

Tác giả đã ứng dụng phƣơng pháp thử sức căng(Stress Test) để xem xét tác động vĩ mô lên rủi ro tín dụng của các NHTM Việt Nam. Kết quả cho thấy mối tƣơng quan giữa tỷ lệ nợ xấu và tăng trƣởng GDP với độ trễ hai quý. Bài nghiên cứu còn sử dụng Credit Var để tính toán khả năng vỡ nợ của khu vực NHTM và nhận thấy rằng các NHTM không thể hấp thụ đƣợc khoản tổn thất tín dụng dƣới các kịch bản vĩ mô bất lợi. Điều này có thể đe dọa sự ổn định của hệ thống tài chính.

Những ƣớc lƣợng này cũng rất hữu ích cho ngân hàng trong việc xác định rủi ro tín dụng và tính toán tỷ số an toàn tối thiểu cần thiết khi trƣờng hợp xấu có thể xảy ra. (6) Nguyễn Thị Vân Anh, 2014. “Hạn chế rủi ro cho hệ thống ngân hàng thông qua áp dụng Basel II – nhìn từ kinh nghiệm quốc tế”. Tạp chí Thị trƣờng tài chính tiền tệ, Số 20/2014, Tr.

(7) Viện nghiên cứu khoa học ngân hàng, 2009. “Thực trạng rủi ro tín dụng của các NHTM Việt Nam hiện nay và các giải pháp phòng ngừa hạn chế. Hà Nội: NXB Thống kê. Qua nghiên cứu, phân tích từ những công trình đã nghiên cứu, tác giả nhận thấy, hầu hết các đề tài mới chỉ sử dụng số liệu thứ cấp, chỉ có một số ít tác giả có thực hiện điều tra, phỏng vấn khách hàng hay phỏng vấn chuyên viên tác nghiệp tại đơn vị.

Qua tìm hiểu trên thực tế, tác giả nhận thấy chƣa có nghiên cứu quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Quốc Dân – Hội sở chính. Trong khoảng 5 (LUAN.(NCB) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.(NCB) thời gian từ 2013 – 2015 là khoảng thời gian khủng hoảng đối với NCB vì trong thời gian này NCB bị NHNN kiểm soát đặc biệt, sau đó tiến hành tái cấu trúc. Do vậy, quản trị rủi ro tín dụng trong khoảng thời gian này vô cùng thiết thực. Điều này giúp cho những giải pháp đề ra mang tính thực tiễn, kịp thời và khách quan hơn nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng.

Vì vậy nên tác giả đã lựa chọn đề tài này để tiến hành nghiên cứu.2 Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại 1.1 Ngân hàng thương mại và các hoạt động của Ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm Ngân hàng thương mại Sự phát triển hệ thống ngân hàng thƣơng mại có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hóa, ngƣợc lại khi kinh tế hàng hóa phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất là nền kinh tế thị trƣờng thì NHTM cũng ngày càng đƣợc hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu đƣợc. Thông qua hoạt động tín dụng, NHTM tạo lợi ích cho ngƣời gửi tiền, ngƣời vay tiền và cho cả ngân hàng. Theo đó, có rất nhiều quan điểm và định nghĩa khác nhau về Ngân hàng, nhƣ: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất – đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán. Và cũng thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế” (Peter Rose,2001).

“Ngân hàng là tổ chức tài chính nhận tiền gửi chủ yếu dƣới dạng không kỳ hạn hoặc tiền gửi đƣợc rút ra với một thông báo ngắn hạn (tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn và các khoản tiết kiệm). Dƣới tiêu đề “các ngân hàng” gồm có: các Ngân hàng thƣơng mại chỉ tham gia vào các hoạt động nhận tiền gửi, cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn; các Ngân hàng đầu tƣ hoạt động buôn bán chứng khoán và bảo lãnh phát hành; các ngân hàng nhà ở cung cấp tài chính cho lĩnh vực phát triển nhà ở và nhiều loại khác nữa. Tại một số nƣớc còn có các ngân hàng kết hợp hoạt động ngân hàng thƣơng mại với hoạt động ngân hàng đầu tƣ và đôi khi thực hiện cả dịch vụ bảo hiểm” (WorldBank).(NCB) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.(NCB) “Nhà băng thiết yếu gồm các nghiệp vụ nhận tiền ký thác, buôn bán vàng bạc, hành nghề thƣơng mại và các giá trị địa ốc, các phƣơng tiện tín dụng và hối phiếu, thực hiện các nghiệp vụ chuyển ngân, đứng ra bảo hiểm. “Ngân hàng thƣơng mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thƣờng xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dƣới hình thức ký thác, hoặc dƣới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính” (Luật Ngân hàng của Cộng hòa Pháp, 1941).

“Ngân hàng thƣơng mại là cơ sở nhận các khoản tiền ký thác để cho vay, tài trợ, đầu tƣ” (Luật Ngân hàng của Ấn Độ năm 1950 và được sửa đổi, 1959). Theo quy định tại Điều 4, Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 của nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đƣợc Quốc hội khóa 12 thông qua ngày 16/6/2010, “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Trong đó, hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thƣờng xuyên các nghiệp vụ sau đây: nhận tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Từ những nhận định trên có thể rút ra NHTM là một trong những định chế tài chính không thể thiếu trong nền kinh tế thị trƣờng mà đặc trƣng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán.

Ngoài ra, NHTM còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu về sản phẩm dịch vụ của xã hội.2 Hoạt động chính của Ngân hàng thương mại a) Hoạt động huy động vốn Hoạt động huy động vốn là hoạt động mang tính chất tiền đề nhằm tạo lập nguồn vốn hoạt động của ngân hàng. Do đó, để đảm bảo nguồn vốn trong hoạt động kinh doanh, các NHTM có thể thực hiện hoạt động huy động vốn từ những nguồn sau: 7 (LUAN.(NCB) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.(NCB) Thứ nhất, nguồn vốn chủ sở hữu. Vốn chủ sở hữu là nguồn vốn ban đầu và đƣợc bổ sung trong quá trình hoạt động của ngân hàng. Vốn chủ sở hữu của mỗi ngân hàng đƣợc hình thành do tính chất sở hữu của ngân hàng quyết định.

Vốn chủ sở hữu bao gồm vốn điều lệ, các quỹ trữ hình thành trong quá trình kinh doanh và các tài sản nợ khác của chủ sở hữu theo quy định. Vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng không lớn, thông thƣờng khoảng 10% tổng số vốn nhƣng có vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động của ngân hàng. Cụ thể, nó cho phép các ngân hàng có thể mở rộng mạng lƣới kinh doanh, gia tăng quy mô hoạt động với mức vốn chủ sở hữu phù hợp theo quy định của Nhà nƣớc. Đồng thời, nó còn thể hiện tiềm lực tài chính của mỗi ngân hàng và duy trì niềm tin của công chúng vào triển vọng phát triển bền vững của mỗi ngân hàng.

Do vậy, sự tăng trƣởng của vốn chủ sở hữu thƣờng đƣợc đánh giá tốt.