Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh huyện yên lập tỉnh phú thọ luận văn thạc sỹ kinh tế

Chuyên khảo kinh tế phân tích rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh huyện yên lập, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Đinh Đức Nam
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Hiển
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, SỐ ĐỒ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
• 1.1. Rủi ro tín dụng trong hoạt động của ngân hàng thương mại
• 1.2. Quan niệm rủi ro tín dụng
• 1.3. Các chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 1.4. Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng
• 1.5. Ảnh hưởng của rủi ro tín dụng của Ngân hàng Thương mại
• 1.6. Quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 1.6.1. Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 1.6.2. Vai trò của quản trị rủi ro tín dụng đối với hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại
• 1.6.3. Nội dung quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 1.6.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 1.7. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng của một số ngân hàng thương mại và bài học rút ra cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - chi nhánh huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ
• 1.7.1. Kinh nghiệm của một số ngân hàng thương mại trong nước
• 1.7.2. Kinh nghiệm của một số ngân hàng thương mại nước ngoài
• 1.7.3. Bài học kinh nghiệm đối với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - chi nhánh huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH HUYỆN YÊN LẬP TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Khái quát về tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam - chi nhánh Huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ
• 2.2. Quá trình hình thành Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam - chi nhánh Huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ
• 2.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy điều hành và chức năng nhiệm vụ của các phòng ban tại Chi nhánh NH No& PTNT Yên Lập, Phú Thọ
• 2.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - chi nhánh huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ
• 2.5. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ
• 2.6. Thực trạng tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ
• 2.7. Đánh giá quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ
• 2.7.1. Những điểm đạt được
• 2.7.2. Một số hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH HUYỆN YÊN LẬP TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Định hướng tăng cường công tác quản trị rủi ro tín dụng
• 3.2. Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh
• 3.3. Định hướng phát triển hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro
• 3.4. Giải pháp tăng cường công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam — chi nhánh Huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ
• 3.4.1. Nhóm giải pháp phòng ngừa
• 3.4.2. Nhóm các giải pháp hạn chế, xử lý rủi ro xảy ra
• 3.4.3. Một số kiến nghị
• 3.4.3.1. Kiến nghị với Ngân hàng nhà nước
• 3.4.3.2. Đối với Chính phủ
• 3.4.3.3. Đối với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Agribank

Ngân hàng thương mại (NHTM) đóng vai trò huyết mạch trong nền kinh tế. Việc nghiên cứu và quản lý hoạt động ngân hàng hiệu quả là vô cùng quan trọng. Năm 2007, Việt Nam gia nhập WTO, cam kết mở cửa và hội nhập quốc tế lĩnh vực ngân hàng. Để tồn tại và phát triển, các NHTM Việt Nam cần tuân thủ chuẩn mực quốc tế, trong đó tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng được ưu tiên hàng đầu. Tín dụng là hoạt động phức tạp, liên quan đến mọi lĩnh vực kinh tế. Sự phát triển của khoa học kỹ thuật và công nghệ thông tin làm cho rủi ro tín dụng ngày càng đa dạng và tinh vi, đòi hỏi các nhà quản trị NHTM phải liên tục nghiên cứu và đưa ra các mô hình quản trị rủi ro hiệu quả để giảm thiểu tổn thất. Agribank, với vai trò quan trọng trong hệ thống ngân hàng Việt Nam, cũng đối mặt với những thách thức này.

1.1. Tầm quan trọng của quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng

Quản trị rủi ro tín dụng không chỉ là một hoạt động tuân thủ mà còn là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của ngân hàng. Theo [7], rủi ro tín dụng là một trong những loại rủi ro phổ biến và gây hậu quả nặng nề nhất cho ngân hàng, vì các khoản vay thường chiếm phần lớn tổng tài sản. Quản lý rủi ro hiệu quả giúp ngân hàng duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức chấp nhận được, bảo vệ vốn và lợi nhuận, đồng thời nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng ngân hàng

Rủi ro tín dụng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm yếu tố kinh tế vĩ mô, yếu tố ngành, yếu tố doanh nghiệp và yếu tố nội tại của ngân hàng. Kinh tế vĩ mô biến động, ngành nghề suy thoái, doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính hoặc quản lý yếu kém đều có thể dẫn đến rủi ro tín dụng. Bên cạnh đó, chính sách tín dụng lỏng lẻo, quy trình thẩm định không chặt chẽ, giám sát và kiểm soát yếu kém cũng làm tăng nguy cơ rủi ro tín dụng cho ngân hàng.

II. Phân Tích Rủi Ro Tín Dụng Các Chỉ Số Đo Lường Quan Trọng

Để quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, ngân hàng cần có các chỉ số đo lường rủi ro chính xác và đáng tin cậy. Các chỉ số này giúp ngân hàng đánh giá mức độ rủi ro của danh mục tín dụng, xác định các khoản vay có vấn đề và đưa ra các biện pháp xử lý kịp thời. Các chỉ số đo lường rủi ro tín dụng bao gồm tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro, hệ số thu hồi nợ và các chỉ số xếp hạng tín dụng nội bộ. Việc theo dõi và phân tích các chỉ số này thường xuyên giúp ngân hàng kiểm soát rủi ro tín dụng một cách chủ động.

2.1. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu thước đo rủi ro tín dụng Agribank

Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu là hai chỉ số quan trọng nhất để đánh giá chất lượng tín dụng của ngân hàng. Tỷ lệ nợ quá hạn cho biết phần trăm các khoản vay đã quá hạn thanh toán so với tổng dư nợ. Tỷ lệ nợ xấu cho biết phần trăm các khoản vay được xếp vào nhóm nợ xấu (nợ có khả năng mất vốn) so với tổng dư nợ. Tỷ lệ nợ xấu càng cao, rủi ro tín dụng của ngân hàng càng lớn. Agribank cần duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn để đảm bảo hoạt động ổn định.

2.2. Đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng phân tích dòng tiền

Phân tích dòng tiền là một phương pháp quan trọng để đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng. Ngân hàng cần xem xét dòng tiền vào và dòng tiền ra của khách hàng để xác định liệu khách hàng có đủ khả năng thanh toán các khoản vay đúng hạn hay không. Phân tích dòng tiền cần được thực hiện cẩn thận, xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến dòng tiền của khách hàng, bao gồm tình hình kinh doanh, ngành nghề hoạt động và các yếu tố kinh tế vĩ mô.

2.3. Xếp hạng tín dụng nội bộ Công cụ quản lý rủi ro Agribank

Xếp hạng tín dụng nội bộ là công cụ hữu ích giúp ngân hàng đánh giá rủi ro tín dụng của từng khách hàng. Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ cần được xây dựng dựa trên các tiêu chí khách quan và minh bạch, phản ánh chính xác khả năng trả nợ của khách hàng. Kết quả xếp hạng tín dụng nội bộ được sử dụng để đưa ra các quyết định tín dụng, bao gồm quyết định cho vay, quyết định về lãi suất và quyết định về các điều khoản bảo đảm.

III. Quy Trình Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Agribank Hiệu Quả

Quản trị rủi ro tín dụng là một quá trình liên tục, bao gồm nhiều giai đoạn khác nhau, từ xác định rủi ro, đo lường rủi ro, kiểm soát rủi ro đến giám sát rủi ro. Một quy trình quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả cần được thiết kế phù hợp với đặc điểm hoạt động của ngân hàng, có sự tham gia của tất cả các bộ phận liên quan và được thực hiện một cách nghiêm túc và kỷ luật. Quy trình này giúp ngân hàng chủ động phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro tín dụng, bảo vệ vốn và lợi nhuận.

3.1. Nhận diện và đánh giá rủi ro tín dụng tiềm ẩn

Giai đoạn đầu tiên của quy trình quản trị rủi ro tín dụng là nhận diện và đánh giá các rủi ro tiềm ẩn. Ngân hàng cần xác định các yếu tố có thể gây ra rủi ro tín dụng, bao gồm yếu tố kinh tế, yếu tố ngành, yếu tố doanh nghiệp và yếu tố nội tại của ngân hàng. Sau đó, ngân hàng cần đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến rủi ro tín dụng. Việc nhận diện và đánh giá rủi ro tín dụng cần được thực hiện thường xuyên, cập nhật thông tin mới nhất.

3.2. Xây dựng mô hình quản trị rủi ro phù hợp với Agribank

Mô hình quản trị rủi ro tín dụng cần được xây dựng phù hợp với đặc điểm hoạt động và quy mô của ngân hàng. Mô hình cần xác định rõ các vai trò và trách nhiệm của từng bộ phận trong quy trình quản trị rủi ro tín dụng. Mô hình cũng cần quy định các ngưỡng rủi ro chấp nhận được và các biện pháp xử lý khi rủi ro vượt quá ngưỡng. Mô hình quản trị rủi ro tín dụng cần được kiểm tra và đánh giá thường xuyên để đảm bảo tính hiệu quả.

3.3. Giám sát và báo cáo rủi ro tín dụng thường xuyên

Giám sát và báo cáo rủi ro tín dụng là giai đoạn quan trọng để đảm bảo hiệu quả của quy trình quản trị rủi ro tín dụng. Ngân hàng cần theo dõi và phân tích các chỉ số rủi ro tín dụng thường xuyên, so sánh với các ngưỡng rủi ro chấp nhận được và báo cáo cho cấp quản lý. Báo cáo rủi ro tín dụng cần cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời, giúp cấp quản lý đưa ra các quyết định điều chỉnh chính sách tín dụng và biện pháp quản lý rủi ro.

IV. Giải Pháp Giảm Nợ Xấu Tăng Cường QTRR Tín Dụng Agribank

Nợ xấu là một vấn đề nghiêm trọng đối với các ngân hàng, ảnh hưởng đến lợi nhuận, vốn và uy tín của ngân hàng. Để giảm nợ xấu, ngân hàng cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, bao gồm tăng cường công tác thẩm định, quản lý và giám sát tín dụng, thu hồi nợ, xử lý tài sản đảm bảo và tái cơ cấu nợ. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách quyết liệt và hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại cho ngân hàng.

4.1. Nâng cao chất lượng thẩm định và giám sát tín dụng

Thẩm định tín dụng là khâu quan trọng để đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng trước khi quyết định cho vay. Ngân hàng cần tăng cường công tác thẩm định, kiểm tra thông tin khách hàng cẩn thận, phân tích dòng tiền và đánh giá rủi ro một cách khách quan. Sau khi cho vay, ngân hàng cần giám sát tín dụng chặt chẽ, theo dõi tình hình kinh doanh của khách hàng và phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro để có biện pháp xử lý kịp thời.

4.2. Thu hồi nợ và xử lý tài sản đảm bảo hiệu quả

Khi khách hàng không có khả năng trả nợ, ngân hàng cần chủ động thu hồi nợ, sử dụng các biện pháp như đàm phán, khởi kiện và bán đấu giá tài sản đảm bảo. Việc thu hồi nợ và xử lý tài sản đảm bảo cần được thực hiện nhanh chóng và hiệu quả để giảm thiểu tổn thất cho ngân hàng. Ngân hàng cần có quy trình thu hồi nợ và xử lý tài sản đảm bảo rõ ràng, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan.

4.3. Tái cơ cấu nợ và hỗ trợ khách hàng vượt qua khó khăn

Trong một số trường hợp, tái cơ cấu nợ có thể là giải pháp tốt để giúp khách hàng vượt qua khó khăn và trả nợ cho ngân hàng. Tái cơ cấu nợ có thể bao gồm gia hạn thời gian trả nợ, giảm lãi suất hoặc chuyển nợ thành vốn góp. Ngân hàng cần xem xét từng trường hợp cụ thể để đưa ra quyết định tái cơ cấu nợ phù hợp, đảm bảo lợi ích cho cả ngân hàng và khách hàng.

V. Kinh Nghiệm QTRR Tín Dụng Bài Học Cho Agribank Yên Lập

Việc học hỏi kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng từ các ngân hàng khác, cả trong và ngoài nước, là rất quan trọng để Agribank nâng cao hiệu quả hoạt động. Các ngân hàng có kinh nghiệm thường có quy trình quản trị rủi ro chặt chẽ, hệ thống công nghệ thông tin hiện đại và đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp. Agribank có thể tham khảo các mô hình quản trị rủi ro tiên tiến, áp dụng các công cụ đo lường rủi ro hiệu quả và đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ.

5.1. Học hỏi mô hình QTRR Basel II và Basel III

Basel II và Basel III là các tiêu chuẩn quốc tế về quản trị rủi ro ngân hàng, được áp dụng rộng rãi trên thế giới. Agribank có thể học hỏi các nguyên tắc cơ bản của Basel II và Basel III để xây dựng hệ thống quản trị rủi ro tín dụng phù hợp với điều kiện Việt Nam. Các nguyên tắc này bao gồm yêu cầu về vốn, quy trình đánh giá rủi ro và kiểm soát nội bộ.

5.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong QTRR tín dụng

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản trị rủi ro tín dụng. Agribank có thể ứng dụng các phần mềm quản lý rủi ro, hệ thống xếp hạng tín dụng tự động và các công cụ phân tích dữ liệu để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng. Việc ứng dụng công nghệ thông tin giúp ngân hàng thu thập, xử lý và phân tích thông tin nhanh chóng và chính xác, hỗ trợ ra quyết định tín dụng và quản lý rủi ro.

5.3. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ QTRR tín dụng

Đội ngũ cán bộ có năng lực là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng. Agribank cần đầu tư vào đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ tín dụng, trang bị cho họ kiến thức về quản trị rủi ro, kỹ năng phân tích tín dụng và kỹ năng giao tiếp với khách hàng. Ngân hàng cũng cần tạo môi trường làm việc khuyến khích cán bộ học hỏi và phát triển.

VI. Tương Lai QTRR Tín Dụng Agribank Phát Triển Bền Vững

Quản trị rủi ro tín dụng là một quá trình liên tục và không ngừng phát triển. Trong tương lai, Agribank cần tiếp tục hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro tín dụng, ứng dụng các công nghệ mới và nâng cao năng lực cho cán bộ. Đồng thời, Agribank cần chủ động thích ứng với các thay đổi của môi trường kinh doanh và các quy định pháp luật để đảm bảo hoạt động ổn định và phát triển bền vững.

6.1. Thích ứng với biến động kinh tế và thị trường

Môi trường kinh doanh luôn biến động, đòi hỏi Agribank phải chủ động thích ứng với các thay đổi này. Ngân hàng cần theo dõi sát sao các diễn biến kinh tế vĩ mô, các chính sách của nhà nước và các xu hướng thị trường để có các biện pháp quản trị rủi ro tín dụng phù hợp. Việc dự báo và phân tích các rủi ro tiềm ẩn giúp ngân hàng chủ động phòng ngừa và giảm thiểu thiệt hại.

6.2. Tuân thủ quy định pháp luật và chuẩn mực quốc tế

Agribank cần tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các chuẩn mực quốc tế như Basel II và Basel III. Việc tuân thủ các quy định này giúp ngân hàng hoạt động an toàn, hiệu quả và minh bạch, đồng thời nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

6.3. Xây dựng văn hóa QTRR trong toàn hệ thống Agribank

Văn hóa quản trị rủi ro là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng. Agribank cần xây dựng văn hóa quản trị rủi ro trong toàn hệ thống, từ cấp quản lý cao nhất đến từng cán bộ tín dụng. Văn hóa này cần khuyến khích sự chủ động, trung thực, trách nhiệm và tuân thủ trong công tác quản trị rủi ro. Khi văn hóa quản trị rủi ro được thấm nhuần trong toàn hệ thống, ngân hàng sẽ có khả năng phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và áp lực tuân thủ các chuẩn mực an toàn vốn, quản trị rủi ro tín dụng trở thành nhiệm vụ sống còn của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam. Giai đoạn 2013 – 2015 ghi nhận nhiều biến động phức tạp của thị trường tài chính, đòi hỏi các ngân hàng thương mại phải kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng trần 3% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ, tổng nguồn vốn huy động đã tăng trưởng ấn tượng từ 1.828,443 tỷ đồng năm 2013 lên mức 2.104,406 tỷ đồng vào năm 2015. Tuy nhiên, sự gia tăng quy mô tín dụng tại địa bàn miền núi nhiều khó khăn cũng tiềm ẩn rủi ro nợ quá hạn và nợ xấu gia tăng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện, đo lường và kiểm soát các tổn thất tiềm tàng phát sinh từ hoạt động cấp tín dụng tại Agribank Yên Lập. Mục tiêu cụ thể của công trình bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại; phân tích toàn diện thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh giai đoạn 2013 – 2015; bóc tách nguyên nhân hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ giai đoạn 2016 – 2020.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại Chi nhánh Agribank huyện Yên Lập và 2 phòng giao dịch trực thuộc gồm Phòng giao dịch Ngọc Lập và Phòng giao dịch Lương Sơn. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc tối ưu hóa tỷ lệ thu hồi nợ, giảm thiểu tổn thất tín dụng, nâng cao hệ số an toàn vốn và thiết lập nền tảng quản trị rủi ro bền vững cho hoạt động ngân hàng nông nghiệp nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản trị rủi ro ngân hàng hiện đại và Hiệp ước vốn Basel II. Tổn thất tín dụng dự kiến được xác định thông qua mô hình định lượng chuẩn tắc: EL = PD x EAD x LGD, trong đó xác suất khách hàng vỡ nợ (PD), tổng dư nợ tại thời điểm vỡ nợ (EAD) và tỷ trọng tổn thất ước tính (LGD) đóng vai trò quyết định mức độ dự phòng cần thiết. Bên cạnh đó, tác giả vận dụng mô hình điểm số Z của Edward Altman (1968) nhằm cảnh báo sớm xác suất phá sản của khách hàng doanh nghiệp, kết hợp mô hình đo lường Giá trị chịu rủi ro (VaR) để xác định ngưỡng tổn thất tối đa của danh mục cho vay.

Khung phân tích định tính kết hợp mô hình 5C truyền thống gồm Tư cách người vay (Character), Năng lực (Capacity), Dòng tiền (Cash flow), Tài sản bảo đảm (Collateral), Điều kiện kinh doanh (Conditions) và bổ sung yếu tố Kiểm soát (Control) trong mô hình 6C. Hệ thống khái niệm then chốt bám sát Điều 3 Thông tư số 02/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro theo 5 nhóm nợ với tỷ lệ trích cụ thể lần lượt là: Nhóm 1 (0%), Nhóm 2 (5%), Nhóm 3 (20%), Nhóm 4 (50%) và Nhóm 5 (100%), cùng tỷ lệ dự phòng chung 0,75% áp dụng cho nợ từ nhóm 1 đến nhóm 4.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập toàn diện từ báo cáo tài chính, báo cáo lưu chuyển tiền tệ, bảng cân đối kế toán và bảng tổng hợp phân loại nợ của Agribank Yên Lập trong chuỗi thời gian 3 năm từ 2013 đến 2015. Dữ liệu được đối chiếu với thông tin từ Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) thuộc Ngân hàng Nhà nước.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu hoạt động tín dụng do 36 cán bộ công nhân viên chi nhánh quản lý tại hội sở và 2 phòng giao dịch Ngọc Lập, Lương Sơn. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu toàn bộ đối với danh mục dư nợ, kết hợp chọn mẫu có chủ đích đối với các hồ sơ vay vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) cùng các hộ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn 17 xã và thị trấn của huyện.

Tác giả lựa chọn phương pháp phân tích chuỗi thời gian (time-series analysis), phân tổ dữ liệu thống kê mô tả và phương pháp so sánh tỷ lệ tài chính. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ tính chất đặc thù của hoạt động ngân hàng cấp huyện: việc so sánh theo chuỗi thời gian và bóc tách cơ cấu tỷ trọng giúp chỉ rõ sự dịch chuyển chất lượng nợ, đo lường chính xác hiệu quả trích lập dự phòng và kiểm chứng tính phù hợp của quy trình cấp tín dụng trong điều kiện kinh tế địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn huy động của Agribank Chi nhánh huyện Yên Lập duy trì mức tăng trưởng 15,09% trong giai đoạn 2013 – 2015, tăng từ 1.828,443 tỷ đồng năm 2013 lên 2.104,406 tỷ đồng năm 2015. Điểm sáng nổi bật là sự chuyển dịch tích cực của cơ cấu tiền gửi có kỳ hạn từ 12 đến 24 tháng, tăng mạnh từ 172,388 tỷ đồng (chiếm 9,43% tổng nguồn vốn năm 2013) lên 431,446 tỷ đồng (chiếm tỷ trọng 20,50% năm 2015), tạo nguồn vốn trung và dài hạn tương đối ổn định.

Thứ hai, công tác kiểm soát nợ quá hạn và nợ xấu gặp nhiều thách thức. Tỷ lệ nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn), nhóm 4 (nợ nghi ngờ) và nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) có xu hướng gia tăng qua các năm do tính chu kỳ của sản xuất nông - lâm nghiệp trên địa bàn huyện Yên Lập. Tỷ lệ nợ xấu ở một số thời điểm chịu áp lực lớn trước các tiêu chuẩn phân loại khắt khe của Thông tư 02/2013/TT-NHNN.

Thứ ba, công tác trích lập dự phòng rủi ro cụ thể và dự phòng chung được chi nhánh thực hiện nghiêm túc theo quy chuẩn, đảm bảo nguồn quỹ bù đắp tổn thất. Tuy nhiên, giá trị khấu trừ của tài sản đảm bảo khi phát mại thường bị suy giảm đáng kể so với thời điểm định giá ban đầu. Nguyên nhân do tài sản thế chấp tại địa bàn miền núi chủ yếu là đất lâm nghiệp, đất ở nông thôn có tính thanh khoản thấp, khiến tỷ lệ bù đắp tổn thất thực tế cho nợ nhóm 5 chưa đạt mức tối ưu.

Thứ tư, áp lực công việc lên đội ngũ nhân sự quản lý tín dụng rất lớn. Với quy mô 36 cán bộ toàn chi nhánh, trong đó phòng kế hoạch kinh doanh chỉ có 9 cán bộ tín dụng trực tiếp quản lý địa bàn rộng lớn, công tác thẩm định thực tế và giám sát mục đích sử dụng vốn sau giải ngân đôi khi còn mang tính hình thức.

Thảo luận kết quả

Trên bảng phân tích cơ cấu nhóm nợ và biểu đồ tương quan giữa chi phí trích lập dự phòng với lợi nhuận kinh doanh, các số liệu phản ánh rõ nét mối quan hệ nghịch chiều giữa rủi ro tín dụng và hiệu quả sinh lời của chi nhánh. Khi nợ nhóm 3 đến nhóm 5 tăng, chi phí dự phòng cụ thể tăng vọt (trích 20% đến 100%), trực tiếp làm xói mòn lợi nhuận ròng của ngân hàng.

Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại Agribank Yên Lập bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, thiên tai, dịch bệnh trong nông nghiệp và sự suy thoái kinh tế cục bộ tại địa phương khiến người vay mất khả năng thanh toán. Về chủ quan, việc xếp hạng tín dụng nội bộ chưa được tự động hóa hoàn toàn; quy trình phân tán rủi ro chưa triệt để khi tín dụng vẫn tập trung tỷ trọng lớn vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp truyền thống.

So sánh với bài học quản trị rủi ro của Vietcombank, VietinBank và Citibank được phân tích trong luận văn, Agribank Yên Lập cần áp dụng nguyên tắc phê duyệt tín dụng tập thể độc lập và phát triển các sản phẩm kiểm soát rủi ro hiện đại để giảm thiểu sự phụ thuộc vào trực giác của cán bộ tín dụng đơn lẻ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng giai đoạn 2016 – 2020, luận văn đưa ra hệ thống 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, hoàn thiện và hiện đại hóa quy trình xếp hạng tín dụng nội bộ.

• Hành động: Chuẩn hóa hệ thống chấm điểm tài chính và phi tài chính theo định hướng chuẩn mực Basel II, tích hợp cơ sở dữ liệu cảnh báo sớm từ Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC).
• Mục tiêu: Hạ tỷ lệ nợ xấu toàn chi nhánh xuống dưới mức 1,8% trước năm 2020.
• Lộ trình thực hiện: Triển khai từ quý IV/2016 và hoàn tất nâng cấp hệ thống vào cuối năm 2018.
• Chủ thể thực hiện: Phòng Kế hoạch Kinh doanh phối hợp với Tổ Tin học và Ban Giám đốc Chi nhánh.

Thứ hai, siết chặt quy trình kiểm soát và tái thẩm định sau giải ngân.

• Hành động: Thực hiện kiểm tra định kỳ 100% các món vay trung và dài hạn trong vòng 30 ngày sau khi cấp vốn; thiết lập đường dây theo dõi dòng tiền chuyển khoản qua tài khoản thanh toán của khách hàng.
• Mục tiêu: Phát hiện và xử lý dứt điểm 100% các khoản vay nhóm 2 chuyển biến xấu trước 60 ngày quá hạn.
• Lộ trình: Thực hiện thường xuyên hàng tháng, bắt đầu từ năm 2016.
• Chủ thể: Cán bộ tín dụng địa bàn phối hợp cùng Tổ Kiểm tra kiểm soát nội bộ.

Thứ ba, tối ưu hóa công tác quản trị và thanh lý tài sản bảo đảm.

• Hành động: Tái định giá tài sản bảo đảm định kỳ 12 tháng/lần đối với bất động sản nông thôn; phối hợp chặt chẽ với cơ quan thi hành án địa phương để xử lý nhanh tài sản thế chấp của các khoản nợ nhóm 5.
• Mục tiêu: Nâng tỷ lệ thu hồi vốn qua xử lý tài sản bảo đảm đạt trên 85% tổng dư nợ tổn thất.
• Lộ trình: Giai đoạn 2016 – 2019.
• Chủ thể: Bộ phận Pháp chế và Phòng Kế hoạch Kinh doanh.

Thứ tư, nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp cán bộ tín dụng.

• Hành động: Tổ chức tập huấn chuyên sâu về phân tích báo cáo tài chính hộ kinh doanh và thẩm định phương án sản xuất nông nghiệp công nghệ cao cho toàn bộ 9 cán bộ tín dụng.
• Mục tiêu: Giảm 95% các lỗi tác nghiệp kỹ thuật trong lập hồ sơ cho vay.
• Lộ trình: 2 khóa đào tạo bắt buộc mỗi năm trong giai đoạn 2016 – 2020.
• Chủ thể: Phòng Hành chính Nhân sự phối hợp với Trung tâm Đào tạo Agribank.

Về phía kiến nghị: Đề nghị Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch bảo đảm; kiến nghị Agribank Việt Nam tăng quyền phân cấp phán quyết tín dụng cho chi nhánh cấp III và đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin đồng bộ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, Ban Giám đốc và cán bộ tín dụng tại các chi nhánh Agribank khu vực trung du, miền núi: Cung cấp cẩm nang thực tiễn về quy trình thẩm định, đo lường tổn thất và xử lý nợ xấu đặc thù cho địa bàn nông nghiệp nông thôn.

Thứ hai, Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp ứng dụng Thông tư 02/2013/TT-NHNN, kỹ thuật tính toán tổn thất kỳ vọng EL và mô hình phân tích nợ xấu cấp chi nhánh.

Thứ ba, Chuyên gia quản trị rủi ro và nhà hoạch định chính sách tín dụng: Nguồn dữ liệu thực tế để đánh giá hiệu lực của các chính sách tín dụng vi mô, cơ chế trích lập dự phòng và tác động của thị trường tài chính đối với các địa bàn khó khăn.

Thứ tư, Khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) cùng các chủ trang trại: Nắm bắt các tiêu chí đánh giá tín nhiệm của ngân hàng theo mô hình 5C và hệ thống xếp hạng nội bộ, từ đó chủ động minh bạch hóa dòng tiền và hoàn thiện phương án vay vốn khả thi.

Câu hỏi thường gặp

Rủi ro tín dụng tại địa bàn miền núi như huyện Yên Lập có điểm gì đặc thù so với khu vực đô thị? Rủi ro tại địa bàn miền núi gắn liền với tính chu kỳ của nông nghiệp, thiên tai và tính thanh khoản rất thấp của tài sản đảm bảo là đất nông - lâm nghiệp. Khi xảy ra nợ nhóm 5, chi nhánh mất nhiều thời gian phát mại tài sản do thị trường bất động sản địa phương kém sôi động.

Thông tư 02/2013/TT-NHNN quy định phân loại nợ thành mấy nhóm và tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể ra sao? Thông tư 02 quy định 5 nhóm nợ với tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể gồm: Nhóm 1 - Nợ đủ tiêu chuẩn (0%), Nhóm 2 - Nợ cần chú ý (5%), Nhóm 3 - Nợ dưới tiêu chuẩn (20%), Nhóm 4 - Nợ nghi ngờ (50%) và Nhóm 5 - Nợ có khả năng mất vốn (100%).

Mô hình điểm số Z của Edward Altman được ứng dụng như thế nào trong quản trị rủi ro tại chi nhánh? Mô hình Z-score được sử dụng để lượng hóa sức khỏe tài chính của doanh nghiệp vay vốn thông qua 5 chỉ số tài chính tổng hợp. Điểm Z giúp cán bộ tín dụng phân loại khách hàng vào vùng an toàn, vùng cảnh báo hoặc vùng nguy hiểm trước khi ra quyết định giải ngân.

Tại sao Agribank Yên Lập cần tăng tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn 12 đến 24 tháng? Tỷ trọng tiền gửi 12 – 24 tháng tăng từ 9,43% năm 2013 lên 20,50% năm 2015 giúp chi nhánh cân đối kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và nhu cầu cho vay trung - dài hạn cho các dự án phát triển nông nghiệp, giảm thiểu rủi ro thanh khoản và rủi ro lãi suất.

Biện pháp nào xử lý nợ xấu nhanh và dứt điểm nhất đối với các khoản nợ không còn khả năng thu hồi? Biện pháp hiệu quả nhất là sử dụng nguồn quỹ dự phòng rủi ro đã trích lập để bù đắp tổn thất, chuyển nợ nội bảng ra theo dõi ngoại bảng, đồng thời phối hợp bán nợ cho Công ty Quản lý tài sản (VAMC) hoặc đẩy nhanh thủ tục phát mại tài sản thế chấp.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel II và quy định của Thông tư 02/2013/TT-NHNN.
• Đánh giá chân thực thực trạng hoạt động của Agribank Yên Lập giai đoạn 2013 – 2015 với quy mô vốn huy động đạt 2.104,406 tỷ đồng năm 2015.
• Nhận diện chính xác các nguyên nhân cốt lõi gây ra nợ quá hạn và nợ xấu tại địa bàn nông nghiệp miền núi tỉnh Phú Thọ.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp toàn diện gắn liền với chỉ tiêu đo lường cụ thể cho 36 cán bộ nhân viên chi nhánh thực hiện.
• Thiết lập lộ trình kiểm soát rủi ro rõ ràng, hướng tới mục tiêu đưa tỷ lệ nợ xấu toàn chi nhánh xuống dưới ngưỡng 1,8% trong giai đoạn 2016 – 2020.

Đóng góp chính của công trình là xây dựng mô hình quản trị rủi ro tín dụng thực chứng, có giá trị ứng dụng cao cho các chi nhánh ngân hàng thương mại hoạt động trên địa bàn nông nghiệp nông thôn. Các bước tiếp theo cần tập trung số hóa quy trình thẩm định tín dụng, đào tạo kỹ năng phân tích dòng tiền chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ và đẩy mạnh kết nối thông tin liên ngân hàng. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý quan tâm có thể khai thác chi tiết các bảng biểu, số liệu phân tích chuyên sâu trong toàn văn công trình để ứng dụng vào thực tiễn quản trị ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những, vấn đề cơ bản của tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng. Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam — chi nhánh huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ. Chương 3: Một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - chỉ nhánh huyện Yên Lập tỉnh Phú Thọ. CHUONG 1 NHUNG VAN DE CO BAN CUA TIN DUNG VA QUAN TRI RUI RO TIN DUNG 1.

Rủi ro tín dụng trong hoạt động của ngân hàng thương mại 1. Quan niệm rủi ro tín dụng 1. Rui ro Theo dinh nghia truyền thống: rủi ro là những sự kiện xảy ra có thé lam cho mất mát tài sản hay làm phát sinh một khoản nợ. Định nghĩa rủi ro hiện đại bao hàm nghĩa rộng hơn và không chỉ tính đến rủi ro tài chính mà bao gồm cả rủi ro liên quan đến các mục tiêu hoạt động và mục tiêu chiến lược.

Rủi ro là khả năng (xác suất) xảy ra những điều không mong muốn trong tương lai làm cho chủ thể không đạt được những mục tiêu chiến lược và mục tiêu hoạt động. Hoạt động Ngân hàng chấp nhận rủi ro và không thể bỏ qua nó bởi lợi nhuận luôn đồng hành cùng rủi ro. Ngân hàng sẽ hoạt động tốt khi xác định mức độ rủi ro ở mức hợp lý và kiểm soát được, đồng thời nằm trong khả năng tín dụng cho phép và nguồn tài chính của mình. Rủi ro rất đa dạng và có thể được phân tích theo nhiều khía cạnh khác nhau.

Trong phạm vi hoạt động của Ngân hàng có thể xếp có các loại rủi ro cơ bản sau: Rủi ro tín dụng: là rủi ro bi tốn thất tài sản khi bên vay là khách hàng hay các Ngân hàng không có khả năng thanh toán khoản vay đúng hạn theo các điều khoản của hợp đồng tín dụng đã ký. Rủi ro thanh khoản: là rủi ro khi Ngân hàng không đủ tiền đáp ứng các khoản phải trả khi đến hạn thanh toán do tài sản của Ngân hàng đó không có khả năng thanh toán hay không thể huy động đủ vốn. Rúi ro thị trường: là rủi ro tổn thất tài sản, xảy ra khi lãi suất, tỷ giá hay giá cả thị trường biến động theo chiều hướng xấu do vậy rủi ro thuộc phạm vi cơ chế do sự tác động yếu tố bên ngoài. Rủi ro tỷ giá: là loại rủi ro tốn thất tài sản khi tỷ giá thay đổi theo chiều hướng bất lợi cho hoạt động kinh doanh Ngân hàng.

Rủi ro lãi suất: là loại rủi ro làm giảm lợi nhuận do thu nhập từ lãi khi lãi suất biến động thất thường bắt lợi cho Ngân hàng. Rủi ro hoạt động hỗ trợ: là loại rủi ro tồn thất xảy ra khi hoạt động, hỗ trợ kém hiệu quả như hệ thong thông tin, kiểm tra kiểm soát nội bộ kém hiệu quả Rui ro là vấn đề không được mong đợi và đón nhận trong tat cả các lĩnh vực trong đời sông xã hội. Có nhiều học giả nghiên cứu về rủi ro đưa ra nhiều khái niệm về rủi ro như: “Rủi ro là bất trắc gây ra mắt mát, thiệt hại”; “Rủi ro là bất trắc cụ thể liên quan đén nhiều biến có không mong đợi”. Tuy nhiên, hầu hết đều thống nhất quan niệm khái quát đó là “Rủi ro là khả năng xảy ra các biến có không lường trước, khi xảy ra sẽ làm cho kết quả thực tế khác kết quả kỳ vọng theo kế hoạch”.

Rủi ro luôn xuất hiện bất ngờ và đe dọa sự song còn của doanh nghiệp, tuy nhiên đi đôi với rủi ro lại là vấn đề được khoản lợi nhuận cao. Chính vì vậy, muốn có được lợi nhuận cao thì phải chấp nhận rủi ro, không được né tránh nó, các nhà quản trị ngân hàng đều phải xác định rủi ro tín dụng là bạn đường trong kinh doanh, có thể đề phòng, hạn chế, chứ không thẻ loại trừ. Đồng thời phải tự bảo vệ mình bằng cách tiên liệu phán đoán các rủi ro có thể xảy ra cho mình và tìm ra biện pháp để hạn chế, phòng ngừa, giảm thiêu thiệt hại do rủi ro tín dụng có thể gây ra. Rui ro tin dung Theo [7]: “Rui ro tin dung là một trong những loại rủi ro phô biến nhất trong số nhiều loại rủi ro.

Rủi ro tín dụng cũng là loại rủi ro thường hay xảy ra và gây hậu quả nặng nề đối với hoạt động của ngân hàng, vì các khoản vay thường chiếm quá nửa giá trị tông tài sản va tao ra tir 1/2 đến 2/3 nguồn thu của ngân hàng”. Hoạt động tín dụng tạo ra phần lớn nguồn thu cho Ngân hàng song cũng mang lại những thiệt hại nặng nề nhất, có khi dẫn đến phá sản Ngân hàng và suy sụp nền kinh tế khi xảy ra phản ứng dây chuyền. Bên cạnh đó rủi ro tín dụng cũng là rủi ro phức tạp nhất, quản lý và phòng ngừa khó khăn nhất. Nó đòi hỏi Ngân hàng phải có những giải pháp đồng bộ, hữu hiệu mới có thể hạn chế, ngăn ngừa bớt rủi ro, giảm thiểu những thiệt hại có thê xay ra.

Rủi ro tín dụng không chỉ giới hạn ở hoạt động cho vay mà còn có thé xảy ra trong các hoạt động tín dung khác như hoạt động bao lãnh, tài trợ thương mại, cho thuê tài chính. Rủi ro tín dụng cũng được nhiều học giả nghiên cứu và đưa ra nhiều quan niệm khác nhau: Theo [1] định nghĩa: “Rủi ro tín dụng là khoản lỗ tiềm tàng khi Ngân hàng cấp tín dụng cho một khách hàng, nghĩa là khả năng các luồng thu nhập dự tính mang lại từ khoản cho vay của Ngân hàng không thể thực hiện đầy đủ về cả số lượng và thời hạn”. Theo [2] cho rang: “Rui ro tín dụng là sự thay đổi tiềm ấn của thu nhập thuần và thị giá của vốn xuất phát từ việc vốn vay không được thanh toán hay thanh toán trễ hạn”. Theo quy định tại Điều 3 Thông tư só02/2013/TT-NHNN - Quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chỉ nhánh ngân hàng nước ngoài thì “Rủi ro tín dụng trong hoạt động Ngân hàng là khả năng xảy ra tốn that trong hoạt động tín dụng của các Ngân hàng do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình theo đúng cam kết”.

[5] Vậy, rủi ro tín dụng là những thiệt hại kinh tế mà Ngân hàng phải gánh chịu do khách hàng vay vốn sai hẹn trong thực hiện các điều khoản trong hợp đồng tín dụng đã ký tức là nghĩa vụ trả nợ góc, lãi không hoàn trả đầy đủ cho Ngân hàng do nguyên nhân khách quan và chủ quan. Rủi ro tín dụng gây tốn thất về tài chính cho Ngân hàng đó là làm giảm thu nhập ròng và giảm gia tri thị trường của vốn, trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến thua lỗ và nguy cơ phá sản. Các chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại Rui ro gây ra làm thiệt hại rất lớn cho bất cứ ai phải đương đầu với nó. Muốn tồn tại và phát triển trong cạnh tranh, các doanh nghiệp nói chung và NHTM nói riêng cần phải để đoán được rủi ro để có những giải pháp quản lý và phòng chồng rủi ro và chấp nhận rủi ro mức độ hợp lý.

Không có công việc kinh doanh nào lại không có rủi ro, nhưng rủi o quá giới hạn cho phép thì kinh doanh sẽ lỗ, thậm chí phá sản. Cái, bộ ngân hàng cần ý thức được rằng: các chiến lược kinh doanh vạch ra cho dù cần thận, tỷ my đến đâu vẫn có thể gặp thất bại. Chiến lược kinh doanh càng táo bạo, cạnh tranh càng khốc liệt thì các nhà kinh doanh càng dễ thu lợi nhuận lớn song cũng dễ vướng phải tốn thất nặng nề. Rủi ro trong kinh doanh là một tất yếu, nó có thể xuất hiện ở khâu này hay khâu khác dưới nhiều dáng thức khác nhau.

Chỉ cần một sơ suất nhỏ hoặc một quyết định thiếu kịp thời: nên đầu tư hay rút vốn ra. cũng có thể đưa đến cho ngân hàng những bất trắc khó lường. Vì vậy trong kinh doanh ngân hàng cần thiết phải đo lường rủi ro. Một số chỉ tiêu dùng để đo lường rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại: - Kết cầu dư nợ tín dụng Dựa vào kết cấu dư nợ tín dụng mà ta có thể xác định rủi ro tín dụng của ngân hàng cao hay thấp.

Nếu kết cấu dư nợ quá tập trung vào một số doanh nghiệp hoặc thành phần kinh tế chuyên sản xuất kinh doanh trong một hoặc một số lĩnh vực nhất định sẽ có rủi ro lớn do tập trung vốn cao. Dựa vào kết cầu tín dụng (theo thành phần, đối tượng, ngành nghề, thời hạn) kết hợp với việc phân tích các yếu tó liên quan tới khách hàng, thị trường của Ngân hàng và của khách hàng ta có thể đánh giá được mức độ rủi ro của doanh nghiệp. + Tỷ lệ Nợ quá hạn / Dư nợ tín dung Hoạt động của Ngân hàng và doanh nghiệp đều tránh tình trạng nợ quá hạn. Về phía doanh nghiệp đi vay vốn, nếu quá hạn không trả được nợ sẽ mất uy tín, phải chịu một lãi suất quá hạn cao hơn lãi suất trong hạn, đối với ngân hàng, nợ quá hạn sẽ làm tăng tỷ lệ quá hạn/ Dư nợ tín dụng.

Tỷ lệ này gián tiếp cho thấy quy mô của các khoản vay có vấn đề của ngân hàng. Nếu tỷ lệ này quá lớn chứng tỏ chất lượng tín dụng của ngân hàng kém, ngân hàng phải xem xét lại khả năng đánh giá lại các khoản cho vay của mình, đánh giá lại qui trình thủ tục cho vay, đặc biệt là xem xét lại khả năng đánh giá lại các khoản cho vay của mình, đánh giá lại qui trình thủ tục cho vay, đặc biệt là xem xét lại khả năng thực hiện nhiệm vụ của các cán bộ tín dụng. Tuy nhiên, nợ quá hạn không phải là tốn thất của Ngân hàng, đây vẫn là chỉ tiêu gián tiếp. Bởi vì không phải tất cả các khoản nợ quá hạn này sẽ dẫn đến rủi ro.

+ Tỷ lệ nợ quá hạn có khả năng tôn thất/ Dư nợ quá hạn. Tỷ lệ nợ quá hạn có khả năng tốn thất/ Dư nợ quá hạn là chỉ tiêu trực tiếp phản ánh rủi ro. Nó cho thấy trong một đồng nợ quá hạn thì có bao nhiêu đồng bị tốn that.