Quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại cổ phần á châu chi nhánh bình định

Tìm hiểu về quản trị rủi ro tín dụng cho khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) - Chi nhánh Bình Định. Phân tích thực trạng và giải pháp.

• Tác giả: Huỳnh Đông Thịnh
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Thị Diệu Hường
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Đối Với Khách Hàng Doanh Nghiệp Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Á Châu - Chi Nhánh Bình Định
• Loại tài liệu: Đề án thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Định

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Cho Doanh Nghiệp

Trong hoạt động của ngân hàng thương mại, tín dụng đóng vai trò then chốt, mang lại nguồn thu nhập chính và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, nghiệp vụ này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng, một yếu tố mà các NHTM cần đặc biệt quan tâm. Rủi ro tín dụng có thể cản trở sự phát triển kinh doanh, làm suy giảm năng lực tài chính và khả năng cạnh tranh của ngân hàng, thậm chí dẫn đến phá sản. Các sự kiện rủi ro gần đây trong hệ thống ngân hàng càng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản trị rủi ro hiệu quả trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng đối mặt với nhiều thách thức từ khủng hoảng kinh tế, cạnh tranh khốc liệt, thanh khoản căng thẳng và nợ xấu gia tăng. Theo tài liệu gốc, các tác động khách quan như đại dịch Covid-19 và lạm phát toàn cầu đã ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, tác động trực tiếp đến khả năng trả nợ. Bài toán đặt ra là cần có các biện pháp hiệu quả để quản lý rủi ro tín dụng.

1.1. Rủi Ro Tín Dụng Khái Niệm Phân Loại Nguyên Nhân

Rủi ro tín dụng xảy ra khi bên vay không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận. Rủi ro này có thể phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm: (1) dựa trên đối tượng chịu rủi ro (ví dụ: rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp, rủi ro tín dụng đối với cá nhân); (2) dựa trên nguyên nhân phát sinh rủi ro (ví dụ: rủi ro do yếu tố khách quan, rủi ro do yếu tố chủ quan); và (3) dựa trên mức độ ảnh hưởng của rủi ro (ví dụ: rủi ro có thể kiểm soát, rủi ro không thể kiểm soát). Các nguyên nhân chính gây ra rủi ro tín dụng bao gồm: (1) khả năng trả nợ của khách hàng suy giảm; (2) thông tin về khách hàng không đầy đủ và chính xác; (3) quy trình thẩm định tín dụng không hiệu quả; (4) và sự biến động của các yếu tố kinh tế vĩ mô.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại ACB Bình Định

Việc quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo sự an toàn và ổn định của ACB – Chi nhánh Bình Định, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế địa phương có nhiều biến động. Quản lý rủi ro tín dụng giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất tài chính do nợ xấu, duy trì uy tín trên thị trường và tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước. Bên cạnh đó, quản trị rủi ro tín dụng tốt còn giúp ACB Bình Định tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn, tăng cường khả năng cạnh tranh và hỗ trợ sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định.

II. Thách Thức Trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Doanh Nghiệp Tại ACB

Hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp tại ACB – Chi nhánh Bình Định đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố khách quan như biến động kinh tế vĩ mô, thay đổi chính sách, và diễn biến bất lợi của thị trường có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Các yếu tố chủ quan như năng lực quản trị của doanh nghiệp, tình hình tài chính yếu kém, và thông tin không minh bạch cũng là những rủi ro cần xem xét. Theo nghiên cứu, nợ xấu doanh nghiệp tăng cao là một trong những vấn đề đáng lo ngại, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và lợi nhuận của ngân hàng. Việc xác định và đánh giá chính xác các rủi ro tiềm ẩn, cũng như xây dựng các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro hiệu quả là vô cùng quan trọng.

2.1. Ảnh Hưởng Của Kinh Tế Bình Định Đến Rủi Ro Tín Dụng

Tình hình kinh tế Bình Định có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trả nợ của khách hàng doanh nghiệp tại địa phương. Sự tăng trưởng chậm lại của các ngành kinh tế chủ lực, sự biến động của giá cả hàng hóa, và sự thay đổi trong chính sách kinh tế có thể tác động tiêu cực đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó làm tăng nguy cơ rủi ro tín dụng cho ACB – Chi nhánh Bình Định. Để ứng phó với những thách thức này, ngân hàng cần thường xuyên theo dõi và đánh giá tình hình kinh tế địa phương, đồng thời điều chỉnh chính sách tín dụng một cách linh hoạt.

2.2. Yếu Kém Trong Thẩm Định Tín Dụng Nguồn Gốc Rủi Ro

Quá trình thẩm định tín dụng không hiệu quả là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro tín dụng. Việc thu thập và phân tích thông tin không đầy đủ, đánh giá sai lệch về khả năng trả nợ của doanh nghiệp, và bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm có thể dẫn đến quyết định cho vay sai lầm. ACB – Chi nhánh Bình Định cần nâng cao chất lượng công tác thẩm định tín dụng bằng cách tăng cường đào tạo nghiệp vụ cho cán bộ, áp dụng các mô hình đánh giá rủi ro tiên tiến, và cải thiện quy trình thu thập và xử lý thông tin.

III. Cách Nâng Cao Chất Lượng Thẩm Định Tín Dụng Tại ACB Bình Định

Để nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, ACB Bình Định cần tập trung vào việc cải thiện quy trình thu thập và phân tích thông tin. Điều này bao gồm việc sử dụng các nguồn thông tin đáng tin cậy, áp dụng các phương pháp phân tích tài chính hiện đại, và đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố phi tài chính ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng doanh nghiệp. Cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ tín dụng để họ có đủ năng lực thực hiện công tác thẩm định một cách chuyên nghiệp và hiệu quả. Thêm vào đó, ngân hàng cần xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ phù hợp với đặc điểm của thị trường Bình Định để đánh giá rủi ro một cách khách quan và chính xác.

3.1. Sử Dụng Dữ Liệu Lớn Big Data Trong Thẩm Định Tín Dụng

Việc ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) trong thẩm định tín dụng có thể giúp ACB Bình Định thu thập và phân tích một lượng lớn thông tin về khách hàng doanh nghiệp, từ đó đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn. Dữ liệu có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm: thông tin giao dịch ngân hàng, thông tin tín dụng, thông tin từ mạng xã hội, và thông tin từ các cơ quan quản lý nhà nước. Việc sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu tiên tiến giúp ngân hàng phát hiện ra các mô hình và xu hướng tiềm ẩn, từ đó đánh giá rủi ro một cách toàn diện và khách quan.

3.2. Đào Tạo Chuyên Sâu Cho Cán Bộ Thẩm Định Tín Dụng

Đội ngũ cán bộ thẩm định tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo chất lượng tín dụng của ACB Bình Định. Ngân hàng cần đầu tư vào việc đào tạo chuyên sâu cho cán bộ, trang bị cho họ kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện công tác thẩm định một cách chuyên nghiệp. Chương trình đào tạo nên bao gồm: (1) kiến thức về phân tích tài chính; (2) kỹ năng đánh giá rủi ro; (3) hiểu biết về ngành nghề kinh doanh của khách hàng doanh nghiệp; và (4) cập nhật các quy định pháp luật mới nhất liên quan đến hoạt động tín dụng.

IV. Giải Pháp Tăng Cường Giám Sát Sau Cho Vay Khách Hàng Doanh Nghiệp

Giám sát sau cho vay là một khâu quan trọng trong quản trị rủi ro tín dụng. ACB Bình Định cần thiết lập quy trình giám sát chặt chẽ để theo dõi tình hình hoạt động kinh doanh của khách hàng doanh nghiệp, phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro, và có biện pháp xử lý kịp thời. Việc giám sát nên bao gồm: (1) kiểm tra định kỳ báo cáo tài chính của doanh nghiệp; (2) phỏng vấn trực tiếp đại diện doanh nghiệp; (3) kiểm tra thực tế tình hình sử dụng vốn vay; và (4) đánh giá lại tài sản đảm bảo. Cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm để phát hiện các khoản vay có nguy cơ trở thành nợ xấu, từ đó có biện pháp can thiệp sớm để giảm thiểu tổn thất.

4.1. Xây Dựng Hệ Thống Cảnh Báo Sớm Rủi Ro Tín Dụng

Một hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả là công cụ quan trọng để ACB Bình Định chủ động phòng ngừa rủi ro tín dụng. Hệ thống này cần được xây dựng dựa trên các chỉ số tài chính và phi tài chính quan trọng, ví dụ: tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, tỷ lệ thanh khoản, tình hình thanh toán nợ, và sự thay đổi trong môi trường kinh doanh. Khi các chỉ số này vượt quá ngưỡng cho phép, hệ thống sẽ phát ra tín hiệu cảnh báo, giúp ngân hàng kịp thời đánh giá lại tình hình và có biện pháp xử lý phù hợp.

4.2. Tăng Cường Kiểm Tra Thực Tế Tình Hình Sử Dụng Vốn Vay

Việc kiểm tra thực tế tình hình sử dụng vốn vay giúp ACB Bình Định đảm bảo rằng khách hàng doanh nghiệp sử dụng vốn đúng mục đích đã cam kết, từ đó giảm thiểu nguy cơ rủi ro tín dụng. Ngân hàng cần thực hiện kiểm tra định kỳ, đặc biệt đối với các khoản vay lớn và các khoản vay có rủi ro cao. Nội dung kiểm tra bao gồm: (1) kiểm tra chứng từ liên quan đến việc sử dụng vốn; (2) kiểm tra hiện trạng tài sản được hình thành từ vốn vay; và (3) phỏng vấn người có liên quan để xác minh thông tin.

V. Ứng Dụng Basel III Vào Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại ACB Bình Định

Việc áp dụng các tiêu chuẩn của Basel III vào quản trị rủi ro tín dụng giúp ACB Bình Định nâng cao năng lực quản lý rủi ro, đảm bảo an toàn vốn, và tuân thủ các quy định quốc tế. Basel III tập trung vào việc tăng cường vốn tự có, cải thiện quản lý thanh khoản, và kiểm soát rủi ro hoạt động. Việc tuân thủ Basel III đòi hỏi ACB Bình Định phải đầu tư vào hệ thống quản lý rủi ro, đào tạo nhân lực, và thu thập dữ liệu một cách đầy đủ và chính xác. Điều này sẽ giúp ngân hàng hoạt động an toàn và hiệu quả hơn trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng cạnh tranh và phức tạp.

5.1. Tăng Cường Vốn Tự Có Để Đối Phó Rủi Ro Tín Dụng

Theo Basel III, ACB Bình Định cần duy trì tỷ lệ vốn tự có ở mức cao hơn so với trước đây. Điều này giúp ngân hàng có đủ nguồn lực để đối phó với các khoản lỗ tiềm ẩn do rủi ro tín dụng. Việc tăng cường vốn tự có có thể được thực hiện thông qua nhiều biện pháp khác nhau, ví dụ: phát hành cổ phiếu, giữ lại lợi nhuận, và bán bớt tài sản không sinh lời.

5.2. Cải Thiện Quản Lý Thanh Khoản Để Ứng Phó Khủng Hoảng

Quản lý thanh khoản hiệu quả là yếu tố then chốt để ACB Bình Định có thể vượt qua các giai đoạn khủng hoảng tài chính. Basel III yêu cầu các ngân hàng phải duy trì tỷ lệ thanh khoản tối thiểu để đảm bảo khả năng đáp ứng nhu cầu rút tiền của khách hàng. ACB Bình Định cần xây dựng kế hoạch quản lý thanh khoản chi tiết, bao gồm: (1) dự báo dòng tiền; (2) xác định nguồn vốn dự phòng; và (3) thiết lập quy trình ứng phó với khủng hoảng thanh khoản.

VI. Định Hướng và Giải Pháp Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng 2023 2027

Giai đoạn 2023-2027 đặt ra những mục tiêu và định hướng mới cho quản trị rủi ro tín dụng tại ACB Chi nhánh Bình Định. Ngân hàng cần chủ động thích ứng với bối cảnh kinh tế thay đổi, tăng cường năng lực đánh giá rủi ro, và áp dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến để nâng cao hiệu quả hoạt động. Đồng thời, cần chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, có kiến thức và kỹ năng chuyên sâu về quản trị rủi ro tín dụng. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp này sẽ giúp ACB Bình Định duy trì sự ổn định và phát triển bền vững trong tương lai.

6.1. Tăng cường đào tạo bồi dưỡng cán bộ nhân viên

ACB Bình Định cần có kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng cán bộ nhân viên một cách có hệ thống và bài bản. Nội dung đào tạo cần bao gồm kiến thức về quản trị rủi ro tín dụng, kỹ năng phân tích và đánh giá tín dụng, cũng như các quy định pháp luật liên quan. Ngân hàng có thể mời các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này để chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức, hoặc cử cán bộ tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu tại các tổ chức uy tín.

6.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định

Để hỗ trợ cho hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại, Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạt động ngân hàng, đặc biệt là các quy định liên quan đến quản trị rủi ro tín dụng. Đồng thời, cần tăng cường công tác thanh tra, giám sát hoạt động của các ngân hàng thương mại, đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật và các chuẩn mực quốc tế. Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định có vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp trên địa bàn. Điều này bao gồm việc hỗ trợ các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, cải thiện cơ sở hạ tầng, và giảm thiểu các thủ tục hành chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Bình Định. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.

Rủi ro tín dụng 1. Khái niệm Theo ủy ban Basel (Hiệp ước quốc tế về an toàn vốn giảm sát hoạt động ngân hàng) thì “Rủi ro tín dụng là khả năng mà khách hàng vay hoặc bên đối tác không thực hiện được các nghĩa vụ của mình theo những điều khoản đã cam kết. Rủi ro thất thoát đối với một ngân hàng là sự vỡ nợ của người giao ước trong hợp đồng, trong đó sự vỡ nợ được xác định là bất kỳ sự vi phạm nghiêm trọng nào đối với nghĩa vụ hợp đồng khỉ hoàn trả nợ và lãi”. Theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN ngày 30/07/2021 của Thống đốc NHNN Việt Nam thì rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng (sau đây gọi tắt là rủi ro) là khả năng xảy ra tổn thất đối với nợ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do khách hàng không có khả năng trả được một phần hoặc toàn bộ nợ của mình theo hợp đồng hoặc thỏa thuận với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Theo Joel Bessis (2012) cho rằng: “Rủi ro tín dụng là rủi ro quan trọng nhất trong ngân hàng. Đó là rủi ro đối tác sẽ vi phạm nghĩa vụ trả nợ. Theo các quy định, RRTD chia thành một vài thành phần rủi ro tín dụng: + Rủi ro vỡ nợ; + Rủi ro giảm uy tín; + Rủi ro nguy cơ, tức là sự bất trắc về giá trị tương lai của khoản tiền có thể thua lỗ vào thời điểm vỡ nợ chưa biết; + Thua lỗ do vỡ nợ (LGD) thường ít hơn lượng tiền phải trả bởi vì sự phục hồi nhờ đảm bảo hay thế chấp của bên thứ ba; + Rủi ro đối tác là hình thức RRTD cụ thể xuất phát từ phái sinh, có thể chuyền đổi từ đối tác này sang đối tác khác”. Từ các định nghĩa trên ta có thể rút ra các nội dung cơ bản về rủi ro tín dụng như sau: Rủi ro tín dụng là loại rủi ro phát sinh trong quá trình cấp tín dụng của ngân hàng, biểu hiện trên thực tế qua việc khách hàng không trả được nợ hoặc trả nợ không đúng hạn cho ngân hàng.

9 Như vậy, có thể nói rằng RRTD có thể xuất hiện trong các mối quan hệ mà trong đó ngân hàng là chủ nợ, mà khách hàng nợ lại không thực hiện hoặc không đủ khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ khi đến hạn. Nó diễn ra trong quá trình cho vay, chiết khấu công cụ chuyển nhượng và giấy tờ có giá, cho thuê tài chính, bảo lãnh, bao thanh toán của ngân hàng. Đây còn được gọi là rủi ro mất khả năng chi trả và rủi ro sai hẹn, là loại rủi ro liên quan đến chất lượng hoạt động tín dụng của ngân hàng. Phân loại rủi ro tín dụng Theo Nguyễn Minh Kiều (2012) nếu căn cứ vào nguyên nhân phát sinh rủi ro, RRTD được chia thành: Rủi ro danh mục và rủi ro giao dịch.

- Rủi ro danh mục: Là loại hình RRTD phát sinh trong việc quản lý danh mục cho vay của ngân hàng, vừa mang tính chất chủ quan, lại vừa tác động của các nhân tố khách quan, bao gồm: rủi ro nội tại và rủi ro tập trung. + Rủi ro nội tại: Xuất phát từ các yếu tố, các đặc điểm riêng có, mang tính riêng biệt trong của mỗi chủ thể đi vay hoặc nghành, lĩnh vực kinh tế. Nó xuất phát từ đặc điểm hoạt động hoặc đặc điểm sử dụng vốn của KH vay vốn. Rủi ro nội tại xuất phát từ các yếu tố bên trong của mỗi KH vay vốn, ngành nghề kinh doanh, lĩnh vực hoạt động; + Rủi ro tập trung: Là rủi ro phát sinh trong trường hợp ngân hàng tập trung vốn cho vay quá nhiều đối với một số khách hàng, cho vay quá nhiều doanh nghiệp hoạt động trong cùng một ngành, lĩnh vực kinh tế; hoặc cùng một vùng địa lý nhất định; hoặc cũng một loại hình cho vay rủi ro cao.

- Rủi ro giao dịch: Là một hình thức RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quá trình giao dịch và xét duyệt cho vay, đánh giá khách hàng. Rủi ro giao dịch có ba bộ phận chính là: rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm và rủi ro nghiệp vụ. + Rủi ro lựa chọn: Rủi ro có liên quan đến quá trình đánh giá và phân tích tín dụng, phương án vay vốn để quyết định tài trợ của ngân hàng; + Rủi ro bảo đảm: Rủi ro phát sinh từ các tiêu chuẩn đảm bảo như mức cho vay, loại tài sản đảm bảo, chủ thể đảm bảo. + Rủi ro nghiệp vụ: Rủi ro liên quan đến công tác quản lý khoản vay và hoạt động cho vay, bao gồm cả việc sử dụng hệ thống xếp hạng rủi ro và kỹ thuật xử lý các khoản vay có vấn đề.

10 Nếu căn cứ vào tính chất tác động, RRTD được chia thành: rủi ro khách quan và rủi ro chủ quan - Rủi ro khách quan: Là rủi ro do các nguyên nhân khách quan như thiên tai, địch họa, người vay chết, mất tích và các biến động ngoài dự kiến khác làm thất thoát vốn vay trong khi người vay đã thực hiện nghiêm túc chế độ chính sách. - Rủi ro chủ quan: Là rủi ro do nguyên nhân chủ quan thuộc về người vay và người cho vay vô tình hay cố ý làm thất thoát vốn vay hay vì những lý do chủ quan khác. Quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại 1. Khái niệm và mục tiêu Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng Rủi ro tín dụng phát sinh khi ngân hàng cấp tín dụng cho khách hàng.

Tất cả các hình thức cấp tín dụng của ngân hàng bao gồm cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, cho thuê tài chính, chiết khấu chứng từ có giá, tài trợ xuất nhập khẩu, tài trợ dự án và bảo lãnh đều chứa đựng rủi ro tín dụng. Tuy nhiên, khi bàn đến rủi ro và quản trị rủi ro tín dụng người ta thường xem rủi ro tín dụng phát sinh khi cho vay là ví dụ điển hình. Vì vậy, rủi ro tín dụng được đề cập trong luận văn này là rủi ro trong cho vay. Rủi ro nói chung và RRTD nói riêng là thực trạng luôn tồn tại trong kinh doanh.

Vậy tại sao cần phải quản trị rủi ro? Vì rủi ro và lợi nhuận bao giờ cũng chứa đựng trong bản thân chúng hai nghịch lý: (1) Lợi nhuận cao thì rủi ro cao, và (2) ngược lại không có rủi ro cao lợi nhuận sẽ không cao, tức là không có lợi nhuận hoặc lợi nhuận rất thấp (Nguyễn Minh Kiều, 2010). Trong hoạt động tín dụng cũng vậy, ngân hàng biết rằng cho vay là rủi ro, vậy tại sao ngân hàng phải cho vay để rồi phải quản lý rủi ro? Tương tự trong cuộc sống ai cũng biết rằng chơi hụi là rủi ro, thế nhưng tại sao nhiều người vẫn cứ chơi hụi? Có ít nhất hai lý do để giải thích cho điều này. Thứ nhất, do rủi ro là sự không chắc chắn. Nếu biết chắc chắn cho vay sẽ mất vốn thì ngân hàng sẽ không cho vay.

Thứ hai, do rủi ro vừa tiềm ẩn thiệt hại vừa tiềm ẩn lợi nhuận. Nếu biết chắc cho vay không có lợi nhuận thì ngân hàng đã không cho vay. 11 Do đó, cấp tín dụng là việc ngân hàng cần làm để tìm kiếm lợi nhuận. Nhưng rủi ro của việc tìm kiếm lợi nhuận này là khả năng khách hàng không trả được vốn gốc và lãi.

Vì thế cần quản trị rủi ro tín dụng để quản lý thiệt hại, đồng nghĩa là để tối đa hoá lợi nhuận và tối đa hoá giá trị cho cổ đông (Nguyễn Minh Kiều, 2010). Quản trị RRTD là tiến trình của nhà quản trị bao gồm nhận dạng, đánh giá mức độ rủi ro tiềm ẩn mà ngân hàng phải đối mặt; đồng thời, lựa chọn, thực thi những biện pháp, công cụ thích hợp nhằm đối phó với rủi ro trong hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại [21]. Dựa vào lý luận trên, có thể hiểu Quản trị rủi ro tín dụng liên quan đến việc quản lý chặt chẽ mối quan hệ giữa rủi ro và lợi nhuận; kiểm soát và giảm thiểu rủi ro tín dụng bằng các biện pháp và các công cụ của ngân hàng như: Nhận dạng rủi ro, đo lường rủi ro, sàng lọc và giám sát, xử lý rủi ro, hạn chế và phòng ngừa rủi ro. Mục tiêu quản trị rủi ro tín dụng Quản trị RRTD nhằm tối đa hoá tỷ lệ thu hồi vốn, duy trì một mức độ rủi ro có thể chấp nhận được, hạ thấp rủi ro, nâng cao chất lượng tín dụng và mức độ an toàn trong kinh doanh.

Đồng thời đảm bảo RRTD trong phạm vi ngân hàng có thể chấp nhận được thông qua các chính sách, biện pháp quản lý, giám sát hoạt động tín dụng hiệu quả, khoa học. Nội dung quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại Với mục tiêu quản trị RRTD như trên thì công tác quản trị RRTD tại NHTM bao gồm các nội dung sau: 1. Nhận diện rủi ro Nhận diện rủi ro tín dụng bao gồm: Theo dõi, xem xét, nghiên cứu môi trường hoạt động và quy trình cho vay, từ đó thống kê các dạng rủi ro tín dụng, nguyên nhân từng thời kỳ và dự báo được nguyên nhân tiềm ẩn có thể gây ra rủi ro tín dụng. Để nhận diện rủi ro, các nhà quản trị phải lập được bảng liệt kê tất cả các dạng rủi ro đã, đang và sẽ có thể xuất hiện bằng các phương pháp: Lập bảng câu hỏi nghiên 12 cứu, tiến hành điều tra, phân tích các hồ sơ tín dụng, đặc biệt quan tâm điều tra các hồ sơ đã có vấn đề.

Kết quả phân tích cho ra những dấu hiệu, biểu hiện, nguyên nhân RRTD, từ đó nhằm tìm ra biện pháp hữu hiệu nhất để phòng chống rủi ro. Việc nhận diện rủi ro tín dụng là một hoạt động xuyên suốt trong quá trình thẩm định và đóng vai trò quan trọng bởi nó là tiền đề giúp cho ngân hàng có thể đưa ra quyết định có nên cấp tín dụng cho khách hàng hay không.