Đề án quản trị rủi ro tín dụng cho vay ngắn hạn KHDN tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định

Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay ngắn hạn tại ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam chi nhánh Tân Định, đảm bảo an toàn tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Thị Diễm Châu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Phụng
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Trong Hoạt Động Cho Vay Ngắn Hạn Đối Với Khách Hàng Doanh Nghiệp Tại Ngân Hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: Đề án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT ĐỀ ÁN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay tại NHTM
• 1.2. Khái niệm về rủi ro trong hoạt động của NHTM
• 1.2.1. Khái niệm rủi ro
• 1.2.2. Phân loại rủi ro
• 1.3. Định nghĩa của rủi ro tín dụng trong hoạt động của NHTM
• 1.4. Quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay doanh nghiệp tại NHTM
• 1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại NHTM
• 1.6. Các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng
• 1.7. Luật các Tổ chức tín dụng trong cho vay và quản trị rủi ro tín dụng
• 1.7.1. Luật các tổ chức tín dụng
• 1.7.2. Văn bản hướng dẫn Luật các tổ chức tín dụng
• 1.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY NGẮN HẠN ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH TÂN ĐỊNH
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam Chi nhánh Tân Định
• 2.1.1. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Tân Định
• 2.1.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Tân Định
• 2.2. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam Chi nhánh Tân Định
• 2.2.1. Các sản phẩm cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định
• 2.2.2. Các quy định liên quan đến nghiệp vụ cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định
• 2.2.3. Quy trình cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định
• 2.2.4. Thực trạng công tác quản trị rủi ro trong cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại Vietcombank – Chi nhánh Tân Định
• 2.2.5. Tình hình cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định
• 2.3. Đánh giá công tác quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY NGẮN HẠN ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH TÂN ĐỊNH
• 3.1. Định hướng công tác quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam Chi nhánh Tân Định
• 3.1.1. Định hướng chung của Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam Chi nhánh Tân Dịnh
• 3.1.2. Định hướng phát triển hoạt động cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam Chi nhánh Tân Định
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân Hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam Chi nhánh Tân Định
• 3.2.1. Hoàn thiện công tác nhận dạng rủi ro
• 3.2.2. Hoàn thiện công tác đánh giá và đo lường rủi ro
• 3.2.3. Hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro
• 3.3. Kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam Chi nhánh Tân Định
• 3.3.3. Kiến nghị đối với Chính quyền địa phương
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Ngắn Hạn

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động cho vay ngắn hạn tại ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam. Việc quản lý rủi ro tín dụng không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn đảm bảo sự ổn định trong hoạt động kinh doanh. Rủi ro tín dụng có thể phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm khả năng trả nợ của khách hàng và biến động thị trường. Do đó, việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro hiệu quả là cần thiết để giảm thiểu thiệt hại và tối ưu hóa lợi nhuận.

1.1. Khái Niệm Về Rủi Ro Tín Dụng Trong Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng là khả năng mà một khách hàng không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán nợ. Điều này có thể dẫn đến tổn thất cho ngân hàng. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp ngân hàng xây dựng các chính sách cho vay hợp lý và hiệu quả.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Quản trị rủi ro tín dụng giúp ngân hàng bảo vệ tài sản và duy trì sự ổn định tài chính. Nó cũng giúp ngân hàng xây dựng lòng tin với khách hàng và các nhà đầu tư, từ đó nâng cao uy tín và thương hiệu.

II. Các Thách Thức Trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP

Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng. Những thách thức này bao gồm sự biến động của thị trường, sự thay đổi trong chính sách pháp luật và khả năng trả nợ của khách hàng. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế hiện nay, việc đánh giá rủi ro tín dụng trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.

2.1. Biến Động Thị Trường Và Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Tín Dụng

Sự biến động của thị trường có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. Khi nền kinh tế gặp khó khăn, tỷ lệ nợ xấu có thể gia tăng, gây áp lực lên ngân hàng.

2.2. Thay Đổi Chính Sách Pháp Luật

Chính sách pháp luật liên quan đến tín dụng thường xuyên thay đổi, điều này có thể tạo ra những khó khăn trong việc tuân thủ và quản lý rủi ro tín dụng.

III. Phương Pháp Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả

Để quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp như phân tích tín dụng, đánh giá khả năng trả nợ và xây dựng các chính sách cho vay chặt chẽ. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn tối ưu hóa lợi nhuận cho ngân hàng.

3.1. Phân Tích Tín Dụng Để Đánh Giá Khách Hàng

Phân tích tín dụng giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng. Điều này bao gồm việc xem xét lịch sử tín dụng, thu nhập và tài sản của khách hàng.

3.2. Xây Dựng Chính Sách Cho Vay Chặt Chẽ

Chính sách cho vay cần được xây dựng dựa trên các tiêu chí rõ ràng và minh bạch. Điều này giúp ngân hàng kiểm soát rủi ro và đảm bảo an toàn tài chính.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng trong thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam. Ngân hàng đã giảm thiểu được tỷ lệ nợ xấu và nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay ngắn hạn.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Quản Trị Rủi Ro

Ngân hàng đã giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới mức trung bình của ngành, điều này cho thấy hiệu quả của các biện pháp quản trị rủi ro đã được áp dụng.

4.2. Các Bài Học Kinh Nghiệm

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc duy trì một hệ thống quản lý rủi ro chặt chẽ là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Tương lai của quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các thay đổi của thị trường và chính sách. Ngân hàng cần tiếp tục cải tiến các phương pháp quản trị rủi ro để đảm bảo an toàn tài chính và phát triển bền vững.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Quản Trị Rủi Ro

Ngân hàng cần định hướng phát triển các công cụ và phương pháp quản trị rủi ro hiện đại để đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Sự

Đào tạo nhân sự về quản trị rủi ro tín dụng là rất cần thiết để nâng cao năng lực và hiệu quả trong công tác quản lý rủi ro.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động cấp tín dụng là mảng nghiệp vụ kinh doanh cốt lõi tại các ngân hàng thương mại (NHTM), đóng góp từ 70% đến 90% tổng lợi nhuận và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản của hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh rủi ro tín dụng, có khả năng gây tổn thất nghiêm trọng đến khả năng thanh khoản, lợi nhuận của ngân hàng và ảnh hưởng tiêu cực đến sự ổn định của nền kinh tế. Trong bối cảnh kinh tế biến động, việc xây dựng và duy trì một hệ thống quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả đối với phân khúc khách hàng doanh nghiệp (KHDN), đặc biệt là trong các khoản cấp tín dụng ngắn hạn, trở thành yêu cầu cấp thiết.

Đề án tốt nghiệp "Quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Tân Định" do tác giả Nguyễn Thị Diễm Châu thực hiện nhằm phản ánh thực tiễn công tác quản trị rủi ro tại đơn vị tác giả đang công tác. Vietcombank Chi nhánh Tân Định được thành lập ngày 01/07/2008, có trụ sở tại số 72 Phạm Ngọc Thạch, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM, dưới sự điều hành của Giám đốc chi nhánh là ông Ngô Minh Nhựt và quản lý mạng lưới gồm 5 phòng giao dịch trực thuộc (Hai Bà Trưng, Đô Thành, Trần Quốc Toản, Mạc Đĩnh Chi, Nguyễn Trãi).

Mục tiêu nghiên cứu của đề án được xác định cụ thể gồm ba nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa lại các cơ sở lý thuyết và thực tiễn liên quan đến quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại.
2. Phân tích thực trạng hoạt động và rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Tân Định giai đoạn 2021 – 2023.
3. Đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định.

Đề án giải quyết ba câu hỏi nghiên cứu:

1. Cơ sở lý luận của việc quản trị rủi ro tín dụng trong việc cung cấp vốn cho doanh nghiệp tại các NHTM bao gồm những gì?
2. Tình hình quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định giai đoạn 2021 – 2023 đã đạt được những kết quả gì và đang đối diện với những tồn tại, thách thức nào?
3. Làm thế nào để xây dựng và hoàn thiện các giải pháp quản trị rủi ro tín dụng phù hợp với bối cảnh cho vay doanh nghiệp tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định?

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Tân Định. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy trình, quy định hỗ trợ công tác quản trị rủi ro tín dụng đối với phân khúc khách hàng doanh nghiệp vay ngắn hạn tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định trong mốc thời gian từ năm 2021 đến năm 2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm nền tảng

Đề án tiếp cận rủi ro tín dụng thông qua các khái niệm học thuật và quy định pháp lý chuyên ngành:

• Khái niệm rủi ro tín dụng theo chuẩn mực quốc tế: Trích dẫn các công trình của Fitch (1997), Heffernan (1996), Bessis (2002), Allen và Saunders (2002), Jorion (2009) và Ghosh (2012), xác định rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất khi người vay không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện toàn bộ hay một phần nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi theo thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng.
• Định nghĩa theo quy định pháp luật Việt Nam: Dẫn chiếu Khoản 8 Điều 3 Thông tư 14/2023/TT-NHNN về rủi ro tín dụng và rủi ro tín dụng đối tác trong các giao dịch tự doanh, repo/reverse repo, sản phẩm phái sinh và kinh doanh ngoại tệ.
• Phân loại rủi ro tín dụng: Phân loại theo nguyên nhân phát sinh (gồm rủi ro giao dịch với các nhánh rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm, rủi ro nghiệp vụ; rủi ro danh mục gồm rủi ro nội tại và rủi ro tập trung; rủi ro tác nghiệp) và phân loại theo khả năng trả nợ của khách hàng (rủi ro không hoàn trả nợ đúng hạn và rủi ro mất khả năng chi trả).
• Khung quản trị rủi ro tín dụng: Xây dựng quy trình 4 giai đoạn chuẩn gồm Nhận dạng rủi ro, Đánh giá và đo lường rủi ro (dựa trên tần suất xuất hiện và biên độ tổn thất), Kiểm soát rủi ro (trước, trong và sau khi giải ngân) và Tài trợ rủi ro (sử dụng nguồn dự phòng cụ thể, dự phòng chung, vốn tự có hoặc xử lý tài sản đảm bảo, bán nợ, bảo hiểm).
• Các công cụ quản trị rủi ro: Đánh giá tín nhiệm khách hàng (Credit Scoring), Quản lý danh mục tín dụng (Credit Portfolio Management), Giám sát liên tục (Ongoing Monitoring), Quản lý dự trữ rủi ro (Risk Reserve Management) và Đánh giá quản lý rủi ro ngoại hối (Foreign Exchange Risk Management).

Khung pháp lý cập nhật

Đề án hệ thống hóa hệ thống văn bản pháp lý mới ban hành năm 2024 điều chỉnh hoạt động cấp tín dụng và quản trị an toàn:

• Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 (Luật số 32/2024/QH15, có hiệu lực từ 01/07/2024, một số điều khoản có hiệu lực từ 01/08/2024) và Luật số 43/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung.
• Nghị định 86/2024/NĐ-CP về mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro.
• Hệ thống Thông tư của Ngân hàng Nhà nước ban hành năm 2024: Thông tư 09/2024/TT-NHNN (tỷ lệ bảo đảm an toàn, kiểm soát nội bộ), Thông tư 10/2024/TT-NHNN (nhân sự TCTD), Thông tư 13/2024/TT-NHNN, Thông tư 14/2024/TT-NHNN, Thông tư 16/2024/TT-NHNN, Thông tư 20/2024/TT-NHNN (bao thanh toán), Thông tư 21/2024/TT-NHNN (nghiệp vụ L/C), Thông tư 24/2024/TT-NHNN, Thông tư 25/2024/TT-NHNN, Thông tư 26/2024/TT-NHNN, Thông tư 27/2024/TT-NHNN, Thông tư 28/2024/TT-NHNN, Thông tư 29/2024/TT-NHNN, Thông tư 31/2024/TT-NHNN (phân loại tài sản có), Thông tư 32/2024/TT-NHNN (mạng lưới hoạt động), Thông tư 33/2024/TT-NHNN, Thông tư 34/2024/TT-NHNN, Thông tư 35/2024/TT-NHNN, Thông tư 36/2024/TT-NHNN, Thông tư 38/2024/TT-NHNN, Thông tư 39/2024/TT-NHNN và Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Khảo lược các nghiên cứu liên quan

Đề án điểm lại các công trình nghiên cứu tiền bối làm cơ sở đối chiếu:

• Lê Thị Huyền Diệu (2010): Luận án tiến sĩ về đánh giá rủi ro tín dụng có hệ thống và đề xuất mô hình quản lý rủi ro tín dụng phù hợp cho NHTM Việt Nam.
• Vilma Deltuvaite (2012): Nghiên cứu trên tạp chí Economic and Management về quản lý rủi ro hệ thống trong ngành ngân hàng.
• Tạ Đình Long (2016): Luận án tiến sĩ về thực tiễn năng lực quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank, đưa ra 7 nhóm giải pháp hoàn thiện hệ thống.
• Das và Ghosh (2007): Nghiên cứu thực nghiệm về các nhân tố tác động đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng quốc doanh Ấn Độ giai đoạn 1994 – 2005.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Đề án sử dụng kết hợp ba phương pháp nghiên cứu chính:

• Phương pháp quan sát thực tiễn: Thu thập thông tin thực tế trong quá trình công tác tại chi nhánh để đánh giá việc nhận diện rủi ro, quy trình thẩm định, quản lý tài sản bảo đảm và công tác giám sát khách hàng.
• Phương pháp thống kê: Thu thập, tổng hợp và phân loại các dãy số liệu thứ cấp phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh, dư nợ tín dụng, nợ xấu và nợ nhóm 2 trong giai đoạn 2021 – 2023 tại chi nhánh.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Phân tích các chỉ tiêu định lượng và quy định định tính, so sánh tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ chuyển nhóm nợ, từ đó rút ra nhận định về thực trạng và làm căn cứ xây dựng giải pháp.

Nguồn dữ liệu sử dụng là báo cáo tài chính, báo cáo quản trị nội bộ của Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Tân Định giai đoạn 2021 – 2023.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân Hàng Thương Mại

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về bản chất, đặc điểm của rủi ro tín dụng và quy trình quản trị tại các ngân hàng thương mại. Tác giả làm rõ các nhóm rủi ro điển hình trong hoạt động ngân hàng (rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường gồm lãi suất và ngoại hối, rủi ro thanh khoản, rủi ro hoạt động, rủi ro pháp lý, rủi ro uy tín, rủi ro công nghệ).

Về rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp, chương 1 chỉ ra đặc điểm quy mô khoản vay lớn, thời hạn vay kéo dài và phụ thuộc nhiều vào tính minh bạch của báo cáo tài chính doanh nghiệp. Các nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng được phân tích từ ba phía:

• Phía ngân hàng: Hạn chế trong kiểm tra nội bộ, vấn đề đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn của cán bộ tín dụng, sự lỏng lẻo trong giám sát sau cho vay và thiếu hụt cơ chế trao đổi thông tin liên ngân hàng.
• Phía khách hàng: Hoạt động kinh doanh kém hiệu quả, gian lận thông tin/nâng khống giá trị tài sản đảm bảo, sử dụng vốn sai mục đích.
• Yếu tố khách quan: Biến động vĩ mô (lạm phát, tỷ giá, suy thoái kinh tế), vướng mắc pháp lý tài sản thế chấp và các sự kiện bất khả kháng.

Chương này cũng thiết lập khung quy trình quản trị rủi ro tín dụng khép kín 4 bước (Nhận dạng – Đo lường – Kiểm soát – Tài trợ rủi ro), đồng thời phân tích các nhân tố ảnh hưởng nội bộ (chính sách tín dụng, nguyên tắc quản lý, chất lượng đội ngũ) và bên ngoài (môi trường vĩ mô, chu kỳ kinh tế, năng lực tài chính và uy tín của doanh nghiệp). Phần cuối chương cập nhật chi tiết Luật Các tổ chức tín dụng 2024 cùng 21 thông tư, nghị định và quyết định hướng dẫn thi hành.

Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam Chi nhánh Tân Định

Chương 2 phân tích cơ cấu tổ chức và kết quả kinh doanh thực tế tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định giai đoạn 2021 – 2023. Bộ máy điều hành gồm Ban Giám đốc (1 Giám đốc, 2 Phó Giám đốc) và các phòng chuyên môn: Khách hàng doanh nghiệp, Khách hàng bán lẻ (cùng 5 phòng giao dịch), Quản lý nợ (CRC), Dịch vụ khách hàng, Kế toán và Hành chính nhân sự.

Kết quả hoạt động kinh doanh tổng hợp của chi nhánh giai đoạn 2021 – 2023 được trình bày qua các chỉ tiêu chủ yếu:

STT	Chỉ tiêu	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023
1	Tổng huy động vốn (tỷ đồng)	21.113	-	27.018
	- Tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn (KKH) bình quân	43,6%	42,3%	29,7%
	- Tiền gửi ngoại tệ quy USD (triệu USD)	84	122	94
2	Dư nợ tín dụng (tỷ đồng)	14.977	18.137	> 19.000
	- Tốc độ tăng trưởng tín dụng so với năm trước	-	+21,1%	Tăng trưởng
	- Tỷ trọng tín dụng trung và dài hạn	45,5%	41,0%	37,8%
3	Nợ nhóm 2 (Nợ cần chú ý) (tỷ đồng)	100	81	64
	- Tỷ lệ nợ nhóm 2 / Tổng dư nợ	0,99%	0,54%	0,36%
	- Nợ nhóm 2 Khách hàng doanh nghiệp (tỷ đồng)	40	35	24
	- Nợ nhóm 2 Khách hàng cá nhân (tỷ đồng)	60	46	40
4	Nợ xấu (Nhóm 3, 4, 5) (tỷ đồng)	45	35	17
	- Tỷ lệ nợ xấu / Tổng dư nợ	1,14%	0,09%	0,09%
	- Nợ xấu Khách hàng doanh nghiệp (tỷ đồng)	15	10	3
	- Nợ xấu Khách hàng cá nhân (tỷ đồng)	30	25	14
5	Tổng lợi nhuận (tỷ đồng)	720	750	796
	- Lợi nhuận từ HĐKD sau dự phòng rủi ro (tỷ đồng)	687	842	722
	- Thu từ hoạt động kinh doanh ngoại tệ (tỷ đồng)	49	69	82
	- Trích lập dự phòng rủi ro (-) / Hoàn nhập (+) (tỷ đồng)	(50)	(35)	(29)
6	Hoạt động dịch vụ và ngoại hối
	- Doanh số mua bán ngoại tệ (triệu USD)	1.014	-	1.312
	- Doanh số thanh toán quốc tế & tài trợ thương mại (triệu USD)	1.081	-	1.316

Về thực trạng quản trị rủi ro tín dụng cho vay ngắn hạn KHDN, đề án đi sâu phân tích:

• Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và xác định xác suất vỡ nợ (PD) áp dụng chuẩn Basel II slotting.
• Cơ chế phân định thẩm quyền phê duyệt giới hạn tín dụng (GHTD) giữa Hội đồng tín dụng cơ sở (HĐTD CS), Chuyên gia phê duyệt (CGPD), Giám đốc phê duyệt (GĐPD) và Hội đồng tín dụng trung ương (HĐTD TƯ).
• Quy định tỷ lệ cấp tín dụng trên giá trị tài sản bảo đảm (TSĐB): đối với quyền sử dụng đất ở, đất thương mại dịch vụ thuê trả tiền 1 lần, và tỷ lệ đối với tài sản là số dư tiền gửi, sổ tiết kiệm, giấy tờ có giá (GTCG).
• Quy trình kiểm tra, kiểm soát sau cho vay: Kiểm tra định kỳ 3 tháng/lần dưới hình thức kiểm tra từ xa (thu thập BCTC cập nhật, sổ chi tiết công nợ phải thu, phải trả, hàng tồn kho) và kiểm tra định kỳ 6 tháng/lần trực tiếp tại cơ sở hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Chương 3: Giải pháp góp phần hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam Chi nhánh Tân Định

Chương 3 trình bày định hướng phát triển tín dụng ngắn hạn an toàn của Vietcombank Chi nhánh Tân Định và đề xuất các giải pháp theo quy trình quản trị rủi ro:

• Hoàn thiện công tác nhận dạng rủi ro: Tăng cường rà soát tính xác thực của hồ sơ pháp lý, lịch sử quan hệ tín dụng và mô hình kinh doanh của doanh nghiệp vay vốn ngắn hạn.
• Hoàn thiện công tác đánh giá và đo lường rủi ro: Nâng cao độ chính xác của hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ, lượng hóa rủi ro ngành và thẩm định sát giá trị thanh khoản của tài sản bảo đảm.
• Hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro: Cân đối giữa kiểm soát trước, trong và sau vay; siết chặt việc giám sát hóa đơn, chứng từ giải ngân; duy trì kỷ luật kiểm tra định kỳ từ xa 3 tháng/lần và kiểm tra thực địa 6 tháng/lần; xây dựng cơ chế cảnh báo sớm đối với các khoản nợ có dấu hiệu chuyển nhóm.

Bên cạnh giải pháp nội bộ, tác giả đề xuất hệ thống kiến nghị đến 3 cấp quản lý:

1. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước: Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao chất lượng cổng thông tin tín dụng quốc gia (CIC).
2. Kiến nghị đối với Trụ sở chính Vietcombank và Chi nhánh Tân Định: Tăng cường phân cấp ủy quyền linh hoạt, đầu tư nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin quản trị rủi ro và đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ khách hàng và cán bộ thẩm định.
3. Kiến nghị đối với Chính quyền địa phương: Hỗ trợ xác minh thông tin quy hoạch, thủ tục đăng ký biện pháp bảo đảm và tính pháp lý của tài sản thế chấp trên địa bàn TP.HCM.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính về số liệu quản trị rủi ro tín dụng

• Tăng trưởng quy mô đi đôi với kiểm soát chất lượng nợ: Dư nợ tín dụng tăng từ 14.977 tỷ đồng (2021) lên 18.137 tỷ đồng (2022, tăng 21,1%) và vượt 19.000 tỷ đồng vào năm 2023.
• Giảm mạnh nợ nhóm 2 và nợ xấu:
  • Dư nợ nhóm 2 giảm từ 100 tỷ đồng (tỷ lệ 0,99%) năm 2021 xuống 81 tỷ đồng (0,54%) năm 2022 và còn 64 tỷ đồng (0,36%) năm 2023. Trong đó, nợ nhóm 2 của khối KHDN giảm từ 40 tỷ đồng xuống 24 tỷ đồng.
  • Quy mô nợ xấu giảm liên tục từ 45 tỷ đồng (tỷ lệ 1,14%) năm 2021 xuống 35 tỷ đồng (0,09%) năm 2022 và còn 17 tỷ đồng (0,09%) vào năm 2023. Riêng nợ xấu phân khúc KHDN giảm từ 15 tỷ đồng (2021) xuống 10 tỷ đồng (2022) và chỉ còn 3 tỷ đồng (2023).
• Chi phí dự phòng rủi ro giảm dần: Khoản trích lập dự phòng giảm từ 50 tỷ đồng (2021) xuống 35 tỷ đồng (2022) và 29 tỷ đồng (2023), góp phần thúc đẩy tổng lợi nhuận tăng từ 720 tỷ đồng lên 796 tỷ đồng.
• Tăng trưởng doanh số kinh doanh ngoại hối và thanh toán quốc tế: Doanh số mua bán ngoại tệ tăng 29,38% (từ 1.014 triệu USD lên 1.312 triệu USD); thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại tăng từ 1.081 triệu USD lên 1.316 triệu USD giai đoạn 2021 – 2023.

Đóng góp của đề án

• Gắn kết lý luận cập nhật với thực tiễn ngân hàng: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng có sự đối chiếu toàn diện với Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và hệ thống các văn bản hướng dẫn mới nhất ban hành trong năm 2024.
• Đánh giá thực nghiệm tại một chi nhánh cụ thể: Phản ánh chi tiết thực trạng vận hành quy trình cấp tín dụng, phân cấp phê duyệt hạn mức, tỷ lệ định giá tài sản bảo đảm và quy trình giám sát sau giải ngân tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định.
• Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị đồng bộ: Đưa ra các biện pháp hoàn thiện các khâu nhận dạng, đo lường, kiểm soát rủi ro và các kiến nghị cụ thể tới NHNN, Trụ sở chính Vietcombank và chính quyền địa phương.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Giới hạn phạm vi khảo sát: Đề án tập trung phân tích dữ liệu thực tế tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Tân Định trong giai đoạn 2021 – 2023, chưa mở rộng so sánh tương quan với các chi nhánh Vietcombank khác trên cùng địa bàn TP.HCM hoặc hệ thống NHTM khác.
• Giới hạn đối tượng khách hàng: Đề tài chuyên sâu vào phân khúc khách hàng doanh nghiệp vay vốn ngắn hạn, chưa bao quát toàn diện mảng cho vay trung - dài hạn hoặc nhóm khách hàng bán lẻ/cá nhân.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng đánh giá tác động của Luật Các tổ chức tín dụng 2024 sau thời gian triển khai thực tế, hoặc phân tích định lượng tác động của rủi ro tín dụng đến hiệu quả tài chính bằng các mô hình kinh tế lượng trên tập mẫu dữ liệu đa chi nhánh.

---

Giá trị tham khảo

Đề án là tài liệu tham khảo cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh: Tham khảo cấu trúc trình bày một đề án tốt nghiệp ứng dụng thực tiễn, phương pháp phân tích số liệu nợ quá hạn, nợ nhóm 2, nợ xấu và quy trình tín dụng tại NHTM.
• Cán bộ tín dụng, cán bộ thẩm định và quản lý rủi ro tại các chi nhánh NHTM: Tham khảo danh mục văn bản quy phạm pháp luật ngân hàng cập nhật năm 2024, các tỷ lệ định giá an toàn đối với từng loại tài sản đảm bảo và phương pháp kiểm tra sử dụng vốn định kỳ 3 tháng/6 tháng sau cho vay.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ nợ xấu và nợ nhóm 2 tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định biến động như thế nào trong giai đoạn 2021 – 2023?

Trong giai đoạn 2021 – 2023, tỷ lệ nợ nhóm 2 của chi nhánh giảm liên tục từ 0,99% (100 tỷ đồng) năm 2021 xuống 0,54% (81 tỷ đồng) năm 2022 và còn 0,36% (64 tỷ đồng) năm 2023. Tỷ lệ nợ xấu giảm từ 1,14% (45 tỷ đồng) năm 2021 xuống mức rất thấp là 0,09% trong cả hai năm 2022 (35 tỷ đồng) và 2023 (17 tỷ đồng). Riêng nợ xấu của KHDN giảm từ 15 tỷ đồng (2021) xuống 3 tỷ đồng (2023).

2. Các văn bản quy phạm pháp luật mới nào được đề án cập nhật trong khung lý thuyết về quản trị rủi ro tín dụng?

Đề án cập nhật Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 (Luật số 32/2024/QH15 và Luật sửa đổi số 43/2024/QH15), Nghị định 86/2024/NĐ-CP (về trích lập dự phòng rủi ro), Quyết định 09/2024/QĐ-TTg, cùng hệ thống các Thông tư của Ngân hàng Nhà nước ban hành năm 2024 như Thông tư 09, 10, 13, 14, 16, 20, 21, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 38, 39/2024/TT-NHNN.

3. Quy trình kiểm tra, kiểm soát sau khi cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại chi nhánh được thực hiện như thế nào?

Chi nhánh áp dụng hai hình thức kiểm tra định kỳ:

• Định kỳ 3 tháng/lần: Thực hiện kiểm tra từ xa thông qua việc thu thập BCTC cập nhật và sổ chi tiết các khoản mục công nợ phải thu, phải trả, hàng tồn kho để đánh giá mục đích sử dụng vốn và tính khả thi của phương án trả nợ.
• Định kỳ 6 tháng/lần: Thực hiện kiểm tra trực tiếp tại cơ sở sản xuất kinh doanh của khách hàng doanh nghiệp.

4. Cơ cấu bộ máy nhân sự tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định bao gồm những phòng ban nào?

Bộ máy chi nhánh gồm Ban Giám đốc (1 Giám đốc điều hành chung và 2 Phó Giám đốc phụ trách mảng kinh doanh/khối khách hàng) và 6 phòng nghiệp vụ: Phòng Dịch vụ khách hàng, Phòng Kế toán, Phòng Khách hàng doanh nghiệp, Phòng Khách hàng bán lẻ (quản lý 5 phòng giao dịch trực thuộc), Phòng Quản lý nợ (CRC) và Phòng Hành chính nhân sự.

5. Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh tập trung vào những nội dung nào?

Tác giả đề xuất hoàn thiện đồng bộ 3 khâu trong quy trình quản trị rủi ro tại chi nhánh: (1) Hoàn thiện công tác nhận dạng rủi ro; (2) Hoàn thiện công tác đánh giá và đo lường rủi ro (hệ thống chấm điểm, xác định PD, định giá TSĐB); (3) Hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro trước, trong và sau giải ngân. Đồng thời gửi các kiến nghị cụ thể đến Ngân hàng Nhà nước, Trụ sở chính Vietcombank và Chính quyền địa phương.

---

Kết luận

Đề án tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Diễm Châu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại gắn liền với khung pháp lý cập nhật năm 2024. Thông qua việc phân tích dữ liệu hoạt động thực tế tại Vietcombank Chi nhánh Tân Định giai đoạn 2021 – 2023, công trình phản ánh kết quả kiểm soát nợ xấu, nợ nhóm 2 và quy trình thẩm định, giám sát tín dụng ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp. Các giải pháp và kiến nghị được tác giả xây dựng xuất phát từ thực tiễn hoạt động của đơn vị, cung cấp tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu học thuật và nghiệp vụ quản trị tín dụng tại các ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay tại NHTM 1.1 Khái niệm về rủi ro trong hoạt động của NHTM a) Khái niệm rủi ro: Rủi ro là những biến cố không mong muốn mà ta không thể hoàn toàn dự đoán được, bao gồm cả thời điểm và phạm vi tác động của chúng đến tính mạng, sức khỏe, tài sản và môi trường xung quanh. Điều này bao hàm các sự kiện có thể gây thiệt hại, mất mát, hay ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống và hoạt động của con 1 người. Các đặc điểm chính của rủi ro bao gồm: - Không thể dự đoán chính xác hoặc đo lường được một cách chắc chắn: Rủi ro thường đi kèm với mức độ không chắc chắn về các sự kiện tương lai và khả năng của chúng xảy ra. Tức là, không thể biết chắc chắn liệu một sự kiện sẽ xảy ra hay không và nếu xảy ra thì sẽ có những tác động gì.

- Khả năng xảy ra các hậu quả không mong muốn: Rủi ro liên quan đến khả năng xảy ra các kết quả bất lợi hoặc không tích cực. Điều này có thể bao gồm sự mất mát về tài sản, lợi ích, hoặc khả năng gây ra sự cản trở đối với mục tiêu hoặc kế hoạch ban đầu. Trong các tình huống có thể xảy ra, ít nhất một trong số đó sẽ dẫn đến hậu quả không mong muốn, đối lập với những điều đã dự tính hoặc mong đợi. b) Phân loại rủi ro: ➢ Định nghĩa NHTM và hoạt động ngân hàng: 1 https://thongtinbaohiem.info/bai-viet/rui-ro-va-phan-loai-rui-ro-1651049142 7 NHTM: Theo khoản 3 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng 2010 thì Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng thực hiện đầy đủ các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác, với mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận theo quy định.

Hoạt động ngân hàng: là việc kinh doanh liên quan đến tiền tệ và cung cấp dịch vụ ngân hàng. Một phần quan trọng của hoạt động này là thu nhận tiền gửi từ khách hàng và số tiền này được sử dụng để cung cấp các khoản vay cho các cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời cung cấp các dịch vụ thanh toán và các sản phẩm tài chính khác. ➢ Các loại rủi ro thông thường trong hoạt động ngân hàng: Rủi ro tín dụng: Đây là một trong những rủi ro phổ biến và quan trọng nhất trong thị trường tài chính, rủi ro tín dụng là hoạt động thường xuyên mang phát sinh các rủi ro và gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với ngân hàng. Điều này đặc biệt đáng lo ngại khi các khoản tín dụng thường chiếm phần lớn hoặc thậm chí hơn nữa tổng số tài sản của ngân hàng, cũng như tạo ra 70%-90% lợi nhuận của họ.

Rủi ro tín dụng có thể xảy ra khi khách hàng không thể hoặc không đủ khả năng trả lại số tiền vay theo các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng giữa ngân hàng và khách hàng. Rủi ro thị trường: bao gồm hai loại rủi ro lãi suất và rủi ro ngoại hối - Rủi ro lãi suất: Rủi ro lãi suất là một trong những thách thức đặc biệt của ngân hàng thương mại, phát sinh khi sự chênh lệch giữa lãi suất huy động và lãi suất cho vay biến động do thị trường, và cũng do sự khác biệt về kỳ hạn giữa các nguồn vốn huy động và các khoản đầu tư. - Rủi ro ngoại hối: Rủi ro ngoại hối của ngân hàng là khả năng mà giá trị tài sản, nợ phải trả hoặc thu nhập của một tổ chức tính theo đồng nội tệ có thể chịu tổn thất do biến động của tỷ giá hối đoái. Rủi ro thanh khoản: Theo định nghĩa của Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel, rủi ro thanh khoản là tình trạng mà một tổ chức tài chính không có đủ khả năng tìm 8 kiếm đủ nguồn vốn để đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán đến hạn mà không làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh hằng ngày và cũng không gây ra ảnh hưởng đáng kể đến tình hình tài chính.

Rủi ro hoạt động: Rủi ro trong hoạt động có thể phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau như hệ thống thông tin không hiệu quả, sai sót kỹ thuật, vi phạm kiểm soát nội bộ, biến động không lường trước hoặc các vấn đề khác liên quan đến hoạt động, có thể gây ra tổn thất hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến danh tiếng của tổ chức. Phạm vi và thời gian mà rủi ro hoạt động có thể xảy ra rất đa dạng. Trong Basel II, Ủy ban Basel đã tập trung vào việc đề cập đến quản lý rủi ro trong hoạt động và rủi ro trong hoạt động của các Ngân hàng Thương mại, bên cạnh hai loại rủi ro truyền thống khác là rủi ro tín dụng và rủi ro thị trường. Rủi ro khác: - Rủi ro pháp lý có thể tác động đến các ngân hàng theo nhiều cách khác nhau.

Ví dụ, khách hàng có thể khởi kiện ngân hàng nếu các hợp đồng vay và tài sản đảm bảo của ngân hàng gặp vấn đề pháp lý. Thay đổi đột ngột của chính sách vĩ mô từ phía chính phủ về cơ cấu kinh tế hoặc các lĩnh vực ưu tiên cũng có thể ảnh hưởng đến ngân hàng. - Rủi ro uy tín là nguy cơ mà đánh giá tiêu cực từ dư luận về ngân hàng, gây ra những khó khăn đáng kể trong việc tiếp cận nguồn vốn hoặc khiến khách hàng chuyển sang sử dụng dịch vụ từ các ngân hàng khác. - Rủi ro công nghệ thường xảy ra khi ngân hàng đã đầu tư một lượng lớn vào phát triển công nghệ, nhưng hiệu quả sử dụng không cao như kỳ vọng.

Hoặc, khi hệ thống công nghệ gặp sự cố làm ảnh hưởng đến việc điều hành hoạt động kinh doanh của ngân hàng và gây ra tổn thất đáng kể.2 Định nghĩa của rủi ro tín dụng trong hoạt động của NHTM a) Định nghĩa rủi ro tín dụng: Rủi ro tín dụng: Rủi ro xảy ra khi khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện toàn bộ hoặc một phần của nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng hoặc thỏa thuận với tổ chức tín dụng phi ngân hàng, trừ khi được quy định tại điểm b khoản 8 Điều 3 Thông tư 14/2023/TT-NHNN. Điều này bao gồm cả trường hợp khách hàng (bao gồm tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài) có quan hệ với tổ chức tín dụng phi ngân hàng trong việc nhận cấp tín dụng (bao gồm cả nhận cấp tín dụng thông qua ủy thác), tiếp nhận tiền gửi, và phát hành trái phiếu 2 doanh nghiệp. Theo Fitch (1997): “Rủi ro tín dụng là loại rủi ro xảy ra khi người vay không thanh toán được nợ theo thỏa thuận hợp đồng dẫn đến sai hẹn trong nghĩa vụ trả nợ. Cùng với rủi ro lãi suất, rủi ro tín dụng là một trong những rủi ro chủ yếu trong hoạt động cho vay của ngân hàng”.

Heffernan (1996) Rủi ro tín dụng là loại rủi ro mà một tài sản hoặc khoản vay không thể thu hồi được do việc không trả nợ đúng hạn hoặc trì hoãn việc hoàn trả khoản vay. Nó cũng có thể xảy ra khi một nhóm khách hàng quan trọng trì hoãn trả nợ dẫn đến tổn thất lớn và có thể gây mất thanh khoản cho ngân hàng (Bessis, 2002). Rủi ro tín dụng có thể phát sinh từ các khoản nợ quá hạn của khách hàng vay vốn, dẫn đến sự mất khả năng thanh toán hoặc sự không sẵn sàng thanh toán cho khoản vay khi đến hạn (Allen và Saunders, 2002). Jorion (2009) đưa ra luận điểm rằng, rủi ro tín dụng phát sinh từ tính không chắc chắn về khả năng của người vay thực hiện các nghĩa vụ trong hợp đồng tín dụng.

Khi khách hàng vay không thể hoặc không đủ khả năng trả nợ, điều này dẫn đến tổn thất kinh tế và giảm sút chất lượng tín dụng của khoản vay. Rủi ro tín dụng cũng có thể hiểu là khả năng người vay không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ, gây 2 Theo khoản 8 Điều 3 Thông tư 14/2023/TT-NHNN quy định về rủi ro tín dụng 10 ra tổn thất kinh tế do không thể thực hiện đầy đủ các cam kết trong hợp đồng tín dụng. Rủi ro tín dụng đối tác Đây là những rủi ro do đối tác không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện toàn bộ hoặc một phần của nghĩa vụ thanh toán trước hoặc khi đến hạn trong các loại giao dịch sau: tự doanh; repo và reverse repo; sản phẩm phái sinh để giảm thiểu rủi ro; mua bán ngoại tệ và tài sản tài chính để đáp ứng nhu cầu của khách hàng và đối tác. Trong đó, đối tác (bao gồm tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài) tham gia giao dịch với tổ chức tín dụng phi ngân hàng trong các giao dịch tự doanh; repo và reverse repo; sản phẩm phái sinh để giảm thiểu rủi ro; mua bán ngoại tệ và tài sản tài chính để đáp ứng nhu cầu của 3 khách hàng và đối tác.

Rủi ro tín dụng trong cho vay: Rủi ro xảy ra khi các khách hàng chậm trả nợ, trả không đủ hoặc không trả các khoản nợ gốc và lãi khi đến hạn làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của Ngân hàng gây ra những tổn thất về mặt tài chính cho Ngân hàng. b) Phân loại rủi ro tín dụng: ➢ Căn cứ nguyên nhân phát sinh rủi ro: Rủi ro giao dịch: Là rủi ro xảy ra trước trong và sau khi cho vay đối với các khách hàng, trong quá trình thẩm định và đánh giá quá trình giao dịch của khách hàng nhân viên ngân hàng không đánh giá đúng tình hình hoạt động kinh doanh nên đưa ra những nhận định thiếu chính xác, do đó dẫn đến quyết định cho vay các khách hàng không đúng với quy trình, quy định và mục tiêu của Ngân hàng. Rủi ro giao dịch được phân loại thành các bộ phận như sau: - Rủi ro lựa chọn là những rủi ro phát sinh khi đánh giá và phân tích các đề xuất vay vốn của khách hàng, dựa trên tình hình tài chính và ngành nghề kinh doanh, để từ đó đưa ra quyết định cấp tín dụng phù hợp. 3 Theo khoản 8 Điều 3 Thông tư 14/2023/TT-NHNN quy định về rủi ro tín dụng 11 - Rủi ro bảo đảm: Rủi ro từ việc nhận thế chấp/cầm cố các tài sản bảo đảm để đảm bảo cho khoản vay của khách hàng tại Ngân hàng được xét tổng thể trên nhiều yếu tố như: Giá trị tài sản đảm bảo, Tỷ lệ cho vay trên từng tài sản đảm bảo; pháp lý tài sản không có sự tranh chấp; tính thanh khoản của tài sản đảm bảo,….