phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục Tài liệu tham khảo. 3 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TẾ VỀ QUẢN LÝ THỊ TRƢỜNG NHÀ Ở CẤP TỈNH 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Những công trình nghiên cứu đã công bố có liên quan đến nội dung quản lý thị trường nhà ở Nghiên cứu về công tác quản lý thị trường nhà ở nói chung và tại các tỉnh nói riêng trong giai đoạn phát triển kinh tế thị trường như hiện nay hiện chưa có nhiều đề tài nào đề cập đến quản lý thị trường nhà ở.
Qua quá trình tìm hiểu, tham khảo các tài liệu và nghiên cứu một số đề tài có liên quan đến quản lý nhà nước về thị trường BĐS, tôi xin được tóm tắt một số tài liệu như sau: Cuốn sách Quản lý nhà nước đối với thị trường BĐS ở Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2011 của tác giả Bùi Văn Huyền, Đinh Thị Nga chủ biên đã trình bày một số cơ sở lý luận và thực tiễn về thị trường bất động sản và quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản như: khái niệm và đặc điểm, phân loại thị trường bất động sản, các yếu tố cấu thành thị trường bất động sản, kinh nghiệm quản lý bất động sản ở một số nước và bài học cho Việt Nam. Cuốn sách đã phân tích và làm rõ vấn đề đổi mới quản lý cũng như vấn đề quản lý của Nhà nước với sự hình thành và phát triển thị trường bất động sản ở Việt Nam. Tác giả Đinh Văn Ân, NXb Chính trị quốc gia. Hà Nội, 2011 đã viết cuốn sách Chính sách phát triển thị trường Bất Động Sản ở Việt Nam.
Theo đó, tác giả đã nghiên cứu một cách có hệ thống và đầy đủ ở tầm quốc gia để cung cấp tài liệu tham khảo, nghiên cứu cho các cơ quan quản lý, các cơ quan hoạch định chính sách, các tổ chức và cá nhân quan tâm đến sự phát triển của thị trường bất động sản Việt Nam. Cuốn sách Các giải pháp để hoàn thiện thể chế thúc đẩy sự phát triển 4 z của thị trường Bất động sản Việt Nam Đinh Thị Mai Phương, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2013. Tác giả đã phân tích thực trạng thể chế bất động sản ở Việt Nam hiện nay, từ thể chế về chủ thể tham gia thị trường, thể chế về hàng hóa thị trường bất động sản và thể chế liên quan đến hàng hóa thị trường bất động sản, cho đến thể chế về cơ quan quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản. Từ những phân tích thực tiễn đó, kết hợp với cơ sở lý luận về thể chế thị trường bất động sản, kinh nghiệm về thể chế thị trường bất động sản ở một số nước trên thế giới, các tác giả đã đưa ra một số giải pháp chủ yếu để hoàn thiện thể chế nhằm thúc đẩy sự phát triển thị trường bất động sản giai đoạn 2010-2020.
Theo tạp chí Khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội: Kinh tế và Kinh doanh (Tập 31, Số 3, 2015), tác giả Đinh Văn Thông đã viết về Quản lý thị trường bất động sản ở nước ta hiện nay. Theo đó, tác giả đã cung cấp những kiến thức cơ bản về thị trường BĐS. Trên cơ sở đánh giá vai trò của thị trường bất động sản chung trong nền kinh tế thị trường và vai trò của công tác quản lý nhà nước đối với thị trường BĐS. Tác giả đã đánh giá được các thành công và hạn chế của công tác quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản ở nước ta từ năm 2001 đến năm 2008.
Không những thế, tác giả đã đưa ra các khuyến nghị để tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản. Luận án tiến sĩ Quản lý Bất động sản đô thị dưới tác động của quy hoạch xây dựng của tác giả Lý Văn Vinh, Đại học Kiến trúc Hà Nội, 2016. Luận án đã xây dựng khung lý thuyết nghiên cứu BĐS trên thế giới và Việt Nam dưới tác động của quy hoạch xây dựng. Từ đó, nghiên cứu thực trạng quản lý BĐS đô thị (quản lý đất đai đô thị, quản lý nhà ở đô thị, quản lý thị trường BĐS) Hạ Long dưới tác động của quy hoạch xây dựng.
Từ việc phân tích, đánh giá cơ chế quản lý BĐS đô thị, luận án tiến sĩ đã rút ra các kết luận điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân tồn tại điểm yếu để từ đó đề xuất một 5 z số giải pháp quản lý BĐS gắn liền với quy hoạch xây dựng thành phố Hạ Long và cơ chế chính sách để công tác quy hoạch xây dựng có tác động hiệu quả tới quản lý BĐS đô thị. Luận án tiến sỹ Đầu tư cá nhân trên thị trường BĐS khu vực Hà Nội của tác giả Nguyễn Thị Hải Yến, Đại học Kinh tế Quốc dân, 2015. Tác giả đã phân tích thị trường BĐS Việt Nam trong giai đoạn đầu phát triển, các yếu tố chi phối đến cá nhân khi đầu tư trên thị trường BĐS. Từ đó có những đề xuất về hạ tầng, chính sách tài chính, tiền tệ và sản phẩm đối với các cơ quan quản lý nhà nước cũng như các chủ đầu tư nhằm đưa ra thị trường những sản phẩm BĐS phù hợp với từng đối tượng mua khác nhau.
Luận văn thạc sĩ Quản lý thị trường Bất động sản trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An của tác giả Phạm Thanh Hải, Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, 2015 đã khái quát được thực trạng quản lý đất đai, nhà ở trên địa bàn thành phố Vinh. Phân tích một số kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của tồn tại hạn chế trong quản lý Nhà nước. Từ đó, tác giả đã đưa ra định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thị trường nhà ở trên địa bàn thành phố Vinh. Trong thời gian qua ở Việt Nam đã các cuộc hội thảo khoa học cũng như các công trình nghiên cứu khoa học về vấn đề này như: Hội thảo “Thị trường bất động sản ở Việt Nam hiện nay” do trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã phối hợp với Hiệp Hội Bất động sản Việt Nam tổ chức (2014); Hội thảo “Tìm kiếm nguồn vốn cho thị trường bất động sản năm 2016” do Báo Lao Động phối hợp với Hiệp hội Bất động sản Việt Nam tổ chức (2016); Hội thảo “Triển vọng thị trường bất động sản 2017 - tác động chính sách” (2016) do Hiệp hội Bất động sản Việt Nam phối hợp với Báo Đầu tư, Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức.
Thông qua các cuộc hội thảo tập trung nghiên cứu những nguyên nhân, hạn chế của thị trường từ năm 2014 đến năm 2017, nguyên nhân và các 6 z giải pháp để khắc phục hạn chế và phát triển lành mạnh thị trường BĐS. Bên cạnh những nghiên cứu chung về thị trường BĐS và quản lý thị trường BĐS như đã đề cập tới ở trên, hiện nay cũng đã có không ít các công trình nghiên cứu sâu về các mặt tài chính của thị trường, trong đó có các chính sách tài chính: Nghiên cứu sinh Đỗ Thanh Tùng với luận án Chính sách tài chính nhà ở trên địa bàn đô thị Hà Nội (Đại học kinh tế quốc dân 2010); Luận án tiến sỹ của Nguyễn Hồ Phi Hà với đề tài Huy động nguồn lực tài chính nhằm phát triển thị trường bất động sản ở Việt Nam (Học viện tài chính 2012); Luận án tiến sĩ của Lê Hải Phát triển các sản phẩm tài chính cho thị trường bất động sản Việt Nam (Học viện hậu cần 2016); Luận án của tiến sỹ Lê Văn Bình Giải pháp tài chính phát triển thị trường bất động sản ở Việt Nam. Đánh giá chung về các công trình đã nghiên cứu Từ các công trình nghiên cứu khoa học liên quan đến đề tài có thể thấy tầm quan trọng của quản lý thị trường nhà ở đối với các tỉnh đặc biệt là các trên địa bàn Hà Nội giai đoạn hiện nay. Các công trình nghiên cứu nêu trên đã tìm hiểu, nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn của thị trường BĐS, từ đó đưa ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này.
Ngoài ra, các công trình nghiên cứu đã đưa ra được những cái nhìn tổng quan về các công tác: quy hoạch, kế hoạch phát triển; chính sách, quy định; quản lý giao dịch, mua bán thịt trường BĐS; kiểm tra, giám sát thực hiện trong công tác quản lý thị trường BĐS. Từ đó chỉ ra những điểm yếu trong cơ chế quản lý và trong thực trạng quản lý thị trường BĐS. Những công trình nghiên cứu trên đem lại cho ta một cái nhìn tương đối toàn diện về quản lý thị trường BĐS, đặc biệt là công tác quản lý nhà nước trên các tỉnh. Từ đó đưa ra những giải pháp để quản lý thị trường BĐS được hoàn thiện hơn.
Việc tìm hiểu, đánh giá một cách đầy đủ và toàn diện về lý luận và thực 7 z tiễn pháp luật về quản lý thị trường nhà ở cấp tỉnh và đặc biệt là quản lý thị trường nhà ở tại thành phố Hà Nội thì dường như vẫn còn thiếu một công trình nghiên cứu như vậy. Trên cơ sở kế thừa các kết quả nghiên cứu của những công trình khoa học đã công bố, luận văn đi sâu tìm hiểu pháp luật về quản lý thị trường nhà ở và thực tiễn thực hiện tại thành phố Hà Nội trên cơ sở quản lý kinh tế. Do đó, luận văn này sẽ tiếp tục nghiên cứu những vấn đề về quản lý thị trường nhà ở đặt trong bối cảnh cụ thể tại Hà Nội, chỉ ra những vấn đề còn hạn chế trong quá trình quản lý thị trường nhà ở và đề xuất giải pháp để khắc phục các hạn chế đồng thời hoàn thiện công tác quản lý thị trường nhà ở. Cơ sở lý luận về quản lý thị trƣờng nhà ở 1.
Các khái niệm cơ bản liên quan đến quản lý thị trường nhà ở 1. Bất động sản Có thể nêu ra ba khái niệm cơ bản về BĐS như sau: Khái niệm 1: BĐS là đất, cùng với nhà và các phương tiện khác trên đất. Khái niệm 2: BĐS là đất, Nhà và các công trình khác xây trên đất. Khái niệm 3: Theo khoản 1, điều 107 Bộ luật dân sự số 91/2015/QH13 ngày 24/11/2015, BĐS bao gồm: đất đai; nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai; tài sản khác gắn liền với đất đai, nhà, công trình xây dựng; tài sản khác theo quy định của pháp luật.
Nói chung BĐS là đất và các công trình vật kiến trúc đã được xây dựng trên đất.