Quản lý rủi ro hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh mỹ tho 2022

Quản lý rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động của ngân hàng… 74 trang · Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Phạm Mai Bình
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Văn Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mỹ Tho
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƢỚNG DẪN
• NỘI DUNG TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
• 1.1. Khái niệm tín dụng Ngân hàng
• 1.2. Đặc điểm tín dụng Ngân hàng
• 1.3. Rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 1.4. Các loại rủi ro cơ bản của Ngân hàng Thương mại
• 1.5. Nguyên nhân phát sinh rủi ro tín dụng
• 1.6. Tác động của rủi ro tín dụng
• 1.6.1. Đối với ngân hàng
• 1.6.2. Đối với nền kinh tế
• 1.7. Dấu hiệu nhận biết rủi ro tín dụng
• 1.7.1. Dấu hiệu phát sinh từ nhóm khách hàng
• 1.7.2. Dấu hiệu xuất phát từ các chính sách của ngân hàng
• 1.8. Các chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng
• 1.9. Sự cần thiết của quản lý rủi ro tín dụng Ngân hàng Thương mại và mô hình Basel II
• 1.9.1. Khái niệm và sự cần thiết quản lý rủi ro tín dụng
• 1.9.2. Nguyên tắt quản lý rủi ro tín dụng theo Basel II
• 1.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH MỸ THO
• 2.1. Giới thiệu sơ lược về Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 2.2. Giới thiệu sơ lược về Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mỹ Tho
• 2.3. Mạng lưới hoạt động
• 2.4. Các sản phẩm tín dụng. Kết quả huy động, sử dụng vốn và chất lượng tín dụng
• 2.5. Tình hình hoạt động tín dụng
• 2.6. Thực trạng quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Chi nhánh Mỹ Tho
• 2.6.1. Văn bản, quy trình tín dụng
• 2.6.2. Quy trình rủi ro tín dụng
• 2.6.3. Quy trình xử lý nợ xấu
• 2.6.4. Rủi ro tín dụng được phản ánh qua tỷ lệ nợ xấu. Nợ xấu tại BIDV Mỹ Tho giai đoạn năm 2019 - 2021
• 2.6.4.1. Nợ xấu nội bảng
• 2.6.4.2. Nợ xấu phân loại theo thời hạn cho vay
• 2.6.4.3. Nợ xấu phân theo thành phần kinh tế
• 2.6.5. Rủi ro tín dụng được phản ánh qua một số chỉ tiêu khác
• 2.6.5.1. Hệ số thu nợ
• 2.6.5.2. Hiệu suất sử dụng vốn. Tình hình trích lập dự phòng rủi ro tín dụng
• 2.6.6. Thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế làm phát sinh rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho
• 2.6.6.1. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.6.6.1.1. Nguyên nhân chủ quan
• 2.6.6.1.2. Nguyên nhân khách quan
• 2.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH MỸ THO
• 3.1. Định hướng hoạt động tín dụng của BIDV Mỹ Tho từ 2019 đến 2021
• 3.2. Mục tiêu chung
• 3.3. Mục tiêu cụ thể
• 3.4. Giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động tín dụng tại BIDV Mỹ Tho
• 3.4.1. Hoàn thiện cơ cấu tổ chức hoạt động tín dụng và cơ cấu quản lý, giám sát
• 3.4.2. Xây dựng chính sách tín dụng
• 3.4.3. Hệ thống thông tin quản trị rủi ro tín dụng
• 3.4.4. Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng. Một số kiến nghị đối với Ngân hàng BIDV
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho năm 2022

Quản lý rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là tại BIDV Mỹ Tho. Năm 2022, ngân hàng đã đối mặt với nhiều thách thức trong việc kiểm soát rủi ro tín dụng. Việc hiểu rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý rủi ro tín dụng là cần thiết để đưa ra các giải pháp hiệu quả.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất do khách hàng không trả được nợ. Tầm quan trọng của việc quản lý rủi ro tín dụng không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng mà còn đến sự ổn định của toàn bộ hệ thống tài chính.

1.2. Tổng quan về BIDV Mỹ Tho và hoạt động tín dụng

BIDV Mỹ Tho là một trong những chi nhánh quan trọng của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Hoạt động tín dụng tại đây đóng góp lớn vào doanh thu và lợi nhuận của ngân hàng, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

II. Thực trạng rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho năm 2022

Thực trạng rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho năm 2022 cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Tỷ lệ nợ xấu gia tăng, ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản và uy tín của ngân hàng. Việc phân tích các nguyên nhân và hệ quả của rủi ro tín dụng là rất cần thiết.

2.1. Tình hình nợ xấu và các chỉ tiêu tài chính

Nợ xấu tại BIDV Mỹ Tho đã có xu hướng gia tăng trong năm 2022, với tỷ lệ nợ xấu đạt mức cao. Các chỉ tiêu tài chính như hệ số thu nợ và hiệu suất sử dụng vốn cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

2.2. Nguyên nhân phát sinh rủi ro tín dụng

Nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho bao gồm sự thiếu hụt thông tin về khách hàng, quy trình thẩm định tín dụng chưa chặt chẽ và tác động của môi trường kinh tế vĩ mô.

III. Giải pháp quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả tại BIDV Mỹ Tho

Để cải thiện tình hình quản lý rủi ro tín dụng, BIDV Mỹ Tho cần áp dụng các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

3.1. Hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng

Cần xây dựng quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ hơn, bao gồm việc thu thập thông tin đầy đủ và chính xác về khách hàng, nhằm giảm thiểu rủi ro tín dụng.

3.2. Tăng cường kiểm soát nội bộ và giám sát

Việc tăng cường kiểm soát nội bộ và giám sát hoạt động tín dụng sẽ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro, từ đó có biện pháp xử lý kịp thời.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại BIDV Mỹ Tho

Nghiên cứu về quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn có thể áp dụng. Các kết quả nghiên cứu sẽ giúp ngân hàng cải thiện quy trình và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

4.1. Kết quả từ các giải pháp đã triển khai

Các giải pháp đã được triển khai tại BIDV Mỹ Tho trong năm 2022 đã mang lại những kết quả tích cực, giúp giảm tỷ lệ nợ xấu và nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

BIDV Mỹ Tho đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm từ việc quản lý rủi ro tín dụng, từ đó có thể áp dụng cho các hoạt động trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quản lý rủi ro tín dụng

Kết luận về quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho cho thấy cần có những cải tiến liên tục để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong hoạt động tín dụng. Triển vọng tương lai phụ thuộc vào khả năng thích ứng và cải tiến quy trình quản lý rủi ro.

5.1. Định hướng phát triển trong quản lý rủi ro tín dụng

BIDV Mỹ Tho cần xác định rõ định hướng phát triển trong quản lý rủi ro tín dụng, nhằm đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững.

5.2. Tương lai của hoạt động tín dụng tại BIDV Mỹ Tho

Hoạt động tín dụng tại BIDV Mỹ Tho trong tương lai sẽ cần phải linh hoạt và thích ứng với các thay đổi của thị trường, đồng thời duy trì sự an toàn và hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam trong giai đoạn 2019 – 2021 chịu nhiều tác động tiêu cực từ đại dịch COVID-19 (SARS-CoV-2), khiến quá trình sản xuất kinh doanh của nền kinh tế bị đình trệ và gia tăng nguy cơ tổn thất tín dụng. Tại các ngân hàng thương mại, thu nhập chủ yếu đến từ hoạt động cho vay, vốn chiếm tỷ trọng chi phối trong cơ cấu tài sản và cơ cấu thu nhập. Rủi ro tín dụng là yếu tố cố hữu không thể loại trừ triệt để mà chỉ có thể nhận diện, phòng ngừa và khống chế tổn thất ở mức dự kiến. Nếu tỷ lệ nợ xấu và nợ có khả năng mất vốn vượt ngưỡng an toàn, ngân hàng sẽ đối mặt với nguy cơ mất khả năng thanh toán, đe dọa sự an toàn của toàn bộ hệ thống tài chính và nền kinh tế.

Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mỹ Tho (BIDV Mỹ Tho), hoạt động tín dụng trong giai đoạn khảo sát cho thấy công tác kiểm soát rủi ro còn một số hạn chế, khâu quản lý chưa thực sự chặt chẽ trước những biến động thị trường. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và tìm kiếm các biện pháp hạn chế tổn thất, tối ưu hóa phân bổ vốn tín dụng tại chi nhánh là yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Mục tiêu tổng quát: Phân tích và đánh giá thực tế công tác quản lý rủi ro trong hoạt động tín dụng tại BIDV Mỹ Tho; đề xuất các giải pháp và kiến nghị có cơ sở khoa học nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng tại đơn vị.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về rủi ro tín dụng và quản lý rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại.
   • Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng và công tác quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho giai đoạn 2019 – 2021.
   • Đề xuất các giải pháp hạn chế phát sinh rủi ro trong hoạt động tín dụng nhằm hoàn thiện công tác quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho theo chuẩn mực an toàn của Hiệp ước Basel II.

Khóa luận giải quyết 3 câu hỏi nghiên cứu:

1. Các rủi ro trong hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại gồm những loại nào?
2. Thực trạng rủi ro tín dụng và công tác quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV nói chung và BIDV Mỹ Tho nói riêng có những ưu điểm và hạn chế gì?
3. Cần thực hiện những giải pháp nào để hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho.
• Phạm vi không gian: BIDV – Chi nhánh Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang.
• Phạm vi thời gian: Khảo sát và thu thập dữ liệu thứ cấp từ ngày 01/01/2019 đến ngày 31/12/2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận kế thừa cơ sở lý thuyết về tín dụng ngân hàng dựa trên Giáo trình "Tín dụng Ngân hàng" của PGS. Ngô Ngọc Hưng, chỉ rõ 4 đặc điểm cốt lõi của quan hệ tín dụng: cơ sở lòng tin, tính hoàn trả (cả gốc và lãi), tính thời hạn và tính chất tiềm ẩn rủi ro do bất cân xứng thông tin. Khái niệm rủi ro tín dụng được đối chiếu qua Khoản 1 Điều 3 Quyết định số 11/2021/TT-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cùng quan điểm học thuật của Anthony Saunders (2007), Koch (2006) và Fitch (2000). Rủi ro tín dụng được phân loại theo Giáo trình "Thị trường tài chính và Quản trị rủi ro tài chính" thành 2 nhóm chính: Rủi ro giao dịch (gồm rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm, rủi ro nghiệp vụ) và Rủi ro danh mục (gồm rủi ro nội tại, rủi ro tập trung).

Về chuẩn mực quốc tế, tác giả phân tích khuôn khổ Hiệp ước Basel II với 3 trụ cột (mức vốn tối thiểu, quy trình giám sát của cơ quan quản lý, nguyên tắc kỷ luật thị trường) cùng 16 nguyên tắc quản lý rủi ro tín dụng phân bổ theo 4 nhóm nghiệp vụ: thiết lập môi trường tín dụng thích hợp (Nguyên tắc 1 - 3); quy trình cấp tín dụng hợp lý (Nguyên tắc 4 - 7); đo lường, kiểm soát và quản trị tín dụng phù hợp (Nguyên tắc 8 - 13); kiểm soát đầy đủ rủi ro tín dụng (Nguyên tắc 14 - 16). Đồng thời, tác giả phân biệt hai mô hình tổ chức quản trị: mô hình quản lý rủi ro tín dụng tập trung (tách bạch giữa bộ phận kinh doanh, thẩm định và hỗ trợ tín dụng) và mô hình phân tán (cán bộ tín dụng phụ trách khoản vay xuyên suốt quy trình).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng là phương pháp nghiên cứu định tính, bao gồm:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp lý thuyết để xây dựng khung phân tích.
• Phương pháp thống kê mô tả, so sánh chuỗi số liệu theo thời gian nhằm đánh giá sự biến động của nguồn vốn, dư nợ và nợ xấu qua các năm 2019, 2020 và 2021.
• Phương pháp đối chiếu thực trạng quy trình tác nghiệp với các quy định, văn bản nội bộ.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu:

• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng, số liệu phòng Quản lý nội bộ (QLNB) của BIDV Chi nhánh Mỹ Tho giai đoạn 2019 – 2021.
• Báo cáo tình hình hoạt động ngân hàng trên địa bàn của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Tiền Giang.
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và văn bản chế độ nội bộ: Thông tư 02/2015/TT-NHNN, Thông tư 09/2014/TT-NHNN, Quyết định 9365/QĐ-BIDV về phân loại tài sản có và trích lập dự phòng rủi ro, Quyết định 2620/CV-QLTD ban hành năm 2014 về quy trình cho vay khách hàng cá nhân và xử lý tài sản bảo đảm, Quyết định 6959/QĐ-NHBL năm 2014 về quy trình cho vay khách hàng pháp nhân, Quy định về giao dịch bảo đảm năm 2009 của BIDV, dữ liệu tra cứu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về rủi ro tín dụng và quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng Thương mại

Chương này trình bày hệ thống lý luận nền tảng về tín dụng, bản chất rủi ro tín dụng, nguyên nhân phát sinh và các dấu hiệu nhận diện:

• Phân tích nguyên nhân rủi ro: Tác giả chia thành nguyên nhân khách quan (môi trường tự nhiên, dịch bệnh, biến động chính sách nhà nước, rào cản thuế quan hội nhập kinh tế quốc tế, thiếu quy hoạch ngành dẫn đến thừa cung, hạn chế trong thanh tra giám sát của NHNN, thông tin từ CIC chưa cập nhật kịp thời) và nguyên nhân chủ quan. Nguyên nhân chủ quan xuất phát từ khách hàng (cá nhân suy giảm thu nhập, sử dụng vốn sai mục đích; doanh nghiệp yếu kém về quản lý kinh doanh, cố ý lừa đảo) và từ phía ngân hàng (chạy theo tăng trưởng lợi nhuận và thị phần, nới lỏng quy trình, lơ là kiểm soát sau cho vay, định giá tài sản bảo đảm không chính xác, cán bộ tín dụng thiếu năng lực hoặc vi phạm đạo đức nghề nghiệp).
• Tác động của rủi ro tín dụng: Đối với ngân hàng, rủi ro làm phát sinh nợ xấu, tăng chi phí trích lập dự phòng, xói mòn lợi nhuận, suy giảm uy tín và có thể dẫn đến nguy cơ phá sản. Đối với nền kinh tế, do tính chất trung gian tài chính và tính xã hội hóa cao, đổ vỡ tín dụng tại ngân hàng có thể gây phản ứng dây chuyền đe dọa an toàn toàn hệ thống tài chính.
• Dấu hiệu nhận diện sớm: Phân loại theo dấu hiệu từ khách hàng (chậm nộp báo cáo tài chính, đề nghị cơ cấu thời hạn nợ nhiều lần không có căn cứ rõ ràng, sụt giảm giá trị tài sản bảo đảm, biến động nhân sự chủ chốt, nợ lương hoặc BHXH của người lao động) và dấu hiệu từ phía ngân hàng (tăng trưởng tín dụng vượt quá năng lực kiểm soát, hợp đồng lỏng lẻo, hồ sơ thiếu sót).
• Hệ thống công thức và chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng:
  • Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ: $$\text{Tỷ lệ nợ xấu (%)} = \frac{\text{Nợ xấu}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100$$
  • Tỷ lệ nợ nội bảng (nợ có khả năng mất vốn) trên tổng dư nợ: $$\text{Tỷ lệ nợ nội bảng (%)} = \frac{\text{Nợ nội bảng}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100$$
  • Hệ số thu nợ: $$\text{Hệ số thu nợ} = \frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Doanh số cho vay}}$$
  • Hiệu suất sử dụng vốn: $$\text{Hiệu suất sử dụng vốn (%)} = \frac{\text{Tổng dư nợ}}{\text{Tổng vốn huy động}} \times 100$$
  • Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng: $$\text{Tỷ lệ dự phòng RRTD (%)} = \frac{\text{Dự phòng RRTD được trích lập}}{\text{Tổng dư nợ}} \times 100$$
• Trình bày 16 nguyên tắc quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel II và so sánh ưu, nhược điểm giữa hai mô hình tổ chức quản lý rủi ro tín dụng tập trung và phân tán.

Chương 2: Thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mỹ Tho

Chương 2 giới thiệu tổng quan đơn vị khảo sát và phân tích thực trạng quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Mỹ Tho:

• Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức: BIDV Mỹ Tho tiền thân là Chi nhánh MHB Tiền Giang, sáp nhập vào hệ thống BIDV từ ngày 25/05/2015. Đơn vị có trụ sở tại số 34 – 36 Lê Lợi, Phường 1, TP. Mỹ Tho, mạng lưới gồm 1 Hội sở và 5 Phòng Giao dịch (KCN Mỹ Tho, Cai Lậy, Cái Bè, Trần Hưng Đạo, Châu Thành) cùng hơn 10 máy ATM.
• Tình hình huy động vốn giai đoạn 2019 – 2021: Quy mô vốn huy động tăng đều qua các năm. Năm 2019 đạt 2.777 tỷ đồng; năm 2020 đạt 3.011 tỷ đồng (tốc độ tăng trưởng 8,4% do tác động của COVID-19); năm 2021 đạt 3.426 tỷ đồng. Tỷ trọng tiền gửi dân cư chiếm trên 80% (năm 2019 đạt 2.232 tỷ đồng, năm 2020 đạt 2.542 tỷ đồng), tiền gửi có kỳ hạn chiếm từ 80% đến 90,65%, tạo nguồn vốn tương đối ổn định.

Chỉ tiêu vốn huy động	Năm 2019	Năm 2020	Năm 2021
Vốn huy động của BIDV Mỹ Tho (Tỷ đồng)	2.777	3.011	3.426
Vốn huy động các NHTM khác trên địa bàn (Tỷ đồng)	14.985	15.530	17.101
Tổng vốn huy động toàn địa bàn (Tỷ đồng)	17.762	18.541	20.527
Thị phần huy động của BIDV Mỹ Tho (%)	15,63%	16,24%	16,69%

• Tình hình hoạt động tín dụng: Hoạt động cho vay mở rộng quy mô, thị phần tín dụng của chi nhánh trên địa bàn tỉnh Tiền Giang tăng liên tục nhờ tiếp nhận khách hàng chuyển giao từ BIDV Tiền Giang và đẩy mạnh mảng cho vay tiêu dùng.

Chỉ tiêu dư nợ tín dụng	Năm 2019	Năm 2020	Năm 2021
Dư nợ của BIDV Mỹ Tho (Tỷ đồng)	2.600	3.410	3.990
Tăng trưởng dư nợ tuyệt đối (Tỷ đồng)	-	+810	+580
Tốc độ tăng trưởng dư nợ (%)	-	31,0%	17,0%
Dư nợ các NHTM khác trên địa bàn (Tỷ đồng)	11.773	13.067	14.987
Thị phần tín dụng của BIDV Mỹ Tho (%)	18,1%	20,7%	21,0%

• Thực trạng cơ chế, chính sách và quy trình quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh:
  • Phân loại nợ và chấm điểm khách hàng: Áp dụng Quyết định 9365/QĐ-BIDV trên nền tảng Thông tư 02/2015/TT-NHNN và Thông tư 09/2014/TT-NHNN. Phân loại theo phương pháp định lượng chia thành 5 nhóm nợ (Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn, Nhóm 2: Nợ cần chú ý, Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn, Nhóm 4: Nợ nghi ngờ, Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn). Phân loại theo phương pháp định tính căn cứ trên hệ thống xếp hạng nội bộ với 10 mức phân bổ vào 5 nhóm nợ:

Xếp hạng tín dụng nội bộ BIDV	Nhóm nợ quy đổi	Phân loại nhóm nợ
AAA, AA, A	Nhóm 1	Nợ đủ tiêu chuẩn
BBB, BB	Nhóm 2	Nợ cần chú ý
B, CCC	Nhóm 3	Nợ dưới tiêu chuẩn
CC, C	Nhóm 4	Nợ nghi ngờ
D	Nhóm 5	Nợ có khả năng mất vốn

• Chính sách cấp tín dụng và tài sản bảo đảm (TSBĐ): Chi nhánh quy định khách hàng doanh nghiệp phải đạt mức xếp hạng từ BBB trở lên mới được cấp tín dụng thông thường; nhóm xếp hạng từ BB trở xuống chỉ được xem xét có điều kiện hoặc định hướng giảm dần dư nợ. Khách hàng xếp hạng từ AA trở lên với hệ số Nợ phải trả/Vốn chủ sở hữu đạt chuẩn mới được xem xét cho vay không có TSBĐ. Tỷ lệ TSBĐ được tính bằng: $$\text{Tỷ lệ TSBĐ} = \frac{\text{Giá trị TSBĐ}}{\text{Số tiền vay, bảo lãnh tại Hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo lãnh}}$$ Trong đó, giá trị TSBĐ được xác định bằng giá trị định giá nhân với Hệ số giá trị tài sản bảo đảm theo Quy định giao dịch bảo đảm năm 2009 của BIDV.
• Chính sách định giá cho vay: Lãi suất cho vay được quản lý thông qua công thức lãi suất sàn: $$\text{Lãi suất sàn cho vay} = \text{Lãi suất cơ sở (LSCS)} + \text{Mức phí (margin) sàn}$$ Trong đó, LSCS căn cứ theo lãi suất tiết kiệm trả sau kỳ hạn tương ứng ($T < 6$ tháng lấy kỳ hạn 3 tháng; $6 \le T \le 12$ tháng lấy kỳ hạn 6 tháng; $T \ge 12$ tháng lấy kỳ hạn 12 tháng). Mức phí margin sàn gồm 3 cấu phần: chi phí vốn mang tính chất lãi (dự trữ bắt buộc, dự trữ tiền mặt, bảo hiểm tiền gửi); chi phí quản lý kinh doanh; chi phí trích dự phòng RRTD cộng lợi nhuận mong muốn.
• Quy trình tín dụng 11 bước (áp dụng Quyết định 2620/CV-QLTD và 6959/QĐ-NHBL): (1) Thẩm định các điều kiện cho vay; (2) Thẩm định và lập báo cáo thẩm định; (3) Kiểm soát hồ sơ vay vốn và báo cáo thẩm định; (4) Phê duyệt khoản vay; (5) Soạn thảo, kiểm soát, ký kết hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo đảm; (6) Khai báo và nhập thông tin khoản vay vào hệ thống; (7) Giải ngân khoản vay; (8) Kiểm tra, giám sát sau cho vay; (9) Theo dõi thu hồi nợ vay; (10) Phân loại nợ; (11) Thanh lý hợp đồng tín dụng, giải chấp tài sản bảo đảm.
• Quy trình xử lý nợ xấu và TSBĐ (Quyết định 2620/CV-QLTD): Bước 1 gửi thông báo chuyển nợ quá hạn yêu cầu khách hàng trả nợ trong vòng 30 ngày; Bước 2 lập biên bản xử lý nợ và yêu cầu thực hiện cam kết trả nợ trước khi chuyển sang các bước xử lý tài sản bảo đảm.
• Đánh giá nguyên nhân hạn chế tại BIDV Mỹ Tho: Nguyên nhân khách quan xuất phát từ sự suy giảm kinh tế và ảnh hưởng của dịch bệnh tại địa phương; nguyên nhân chủ quan nằm ở khâu thẩm định tính khả thi của phương án vay còn phụ thuộc nhiều vào hồ sơ khách hàng cung cấp, công tác kiểm tra sau giải ngân chưa sâu sát, việc định giá tài sản bảo đảm đôi lúc chưa bám sát biến động thị trường thực tế.

Chương 3: Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mỹ Tho

Chương này trình bày phương hướng và các biện pháp thực hiện nhằm giảm thiểu tổn thất tín dụng:

• Định hướng hoạt động: Tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng đi đôi với kiểm soát chất lượng nợ, đảm bảo an toàn vốn theo chuẩn mực Basel II, chuyển dịch cơ cấu tín dụng an toàn, từng bước gia tăng tỷ trọng thu nhập ngoài lãi.
• Hệ thống giải pháp đề xuất tại đơn vị:
  • Hoàn thiện cơ cấu tổ chức hoạt động tín dụng và cơ cấu quản lý, giám sát: Tách bạch rõ ràng chức năng kinh doanh, thẩm định và quản lý rủi ro theo mô hình tập trung, giảm thiểu sự kiêm nhiệm của cán bộ tín dụng.
  • Xây dựng và điều chỉnh chính sách tín dụng: Kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ cấp tín dụng trên tài sản bảo đảm; áp dụng nghiêm ngặt xếp hạng tín dụng nội bộ, hạn chế cho vay đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao.
  • Nâng cấp hệ thống thông tin quản trị rủi ro tín dụng: Kết nối liên tục dữ liệu CIC, xây dựng cơ chế cảnh báo sớm dựa trên luồng tiền và lịch sử giao dịch để phát hiện các dấu hiệu vi phạm cam kết trả nợ.
  • Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng và kiểm tra sau cho vay: Tăng cường rà soát thực địa, xác minh tính pháp lý và nguồn trả nợ thực tế của dự án; theo dõi chặt chẽ dòng tiền sau giải ngân để phát hiện việc sử dụng vốn sai mục đích.
• Nhóm kiến nghị đối với BIDV cấp Hội sở: Đề xuất Hội sở sớm hoàn thiện phương pháp tính toán phần bù rủi ro chi tiết cho từng nhóm khách hàng trong công thức định giá lãi suất cho vay; phân bổ chi phí hoạt động cho từng phân khúc kinh doanh; tiếp tục nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ công tác giám sát rủi ro tự động.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh các kết quả thực tế thông qua hệ thống số liệu cụ thể của BIDV Mỹ Tho giai đoạn 2019 – 2021:

• Quy mô dư nợ cho vay tăng trưởng từ 2.600 tỷ đồng (năm 2019) lên 3.410 tỷ đồng (năm 2020, tăng 31%) và đạt 3.990 tỷ đồng (năm 2021, tăng 17%). Thị phần tín dụng của chi nhánh trên địa bàn tăng từ 18,1% (2019) lên 20,7% (2020) và 21,0% (2021).
• Quy mô vốn huy động tăng trưởng đều: năm 2019 đạt 2.777 tỷ đồng (thị phần 15,63%), năm 2020 đạt 3.011 tỷ đồng (thị phần 16,24%) và năm 2021 đạt 3.426 tỷ đồng (thị phần 16,69%). Nguồn vốn có độ ổn định cao với trên 80% là tiền gửi dân cư và từ 80% đến 90,65% là tiền gửi có kỳ hạn.
• Hệ thống hóa đầy đủ cơ chế điều hành tín dụng tại chi nhánh: bảng quy đổi 10 bậc xếp hạng tín dụng nội bộ sang 5 nhóm nợ chuẩn hóa, quy trình cấp tín dụng 11 bước và công thức định giá lãi suất sàn với 3 cấu phần chi phí.
• Khóa luận chỉ ra hạn chế kỹ thuật trong công tác định giá tại chi nhánh: hệ thống xếp hạng khoản vay thời điểm đó chưa cho phép tính toán riêng phần bù rủi ro cho từng nhóm khách hàng và chưa bóc tách riêng chi phí cho từng mảng kinh doanh, buộc chi nhánh phải sử dụng công thức biên độ margin sàn chung.
• Đóng góp của tác giả thể hiện ở việc kết hợp khung phân tích 16 nguyên tắc Basel II với việc rà soát thực tế quy trình nội bộ tại một chi nhánh ngân hàng cấp 1 sau giai đoạn sáp nhập, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp gắn với việc khắc phục các nguyên nhân chủ quan trong vận hành.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được xác định dựa trên phạm vi và phương pháp thực hiện:

• Dữ liệu nghiên cứu chỉ giới hạn trong phạm vi hoạt động của một chi nhánh ngân hàng (BIDV Mỹ Tho) trên địa bàn tỉnh Tiền Giang trong khoảng thời gian từ năm 2019 đến năm 2021.
• Nghiên cứu sử dụng chủ yếu phương pháp phân tích định tính và thống kê mô tả chuỗi dữ liệu thứ cấp, chưa ứng dụng các mô hình kinh tế lượng định lượng (như mô hình hồi quy Logistic/Probit để đo lường xác suất vỡ nợ PD, hoặc các mô hình kiểm định sức chịu tải Stress testing) do hạn chế về nguồn dữ liệu vi mô của khách hàng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi khảo sát ra toàn bộ các chi nhánh BIDV khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, hoặc xây dựng mô hình định lượng đo lường tổn thất tín dụng dự kiến theo các chuẩn mực nâng cao của Basel II và Basel III.

Giá trị tham khảo

Nội dung khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn cho sinh viên, học viên ngành Tài chính – Ngân hàng và Quản trị kinh doanh khi thực hiện các đề tài về quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.

Tài liệu cung cấp các phần tham khảo hữu ích:

• Khung lý thuyết tổng hợp 16 nguyên tắc quản trị rủi ro tín dụng của Basel II gắn với thực tiễn ngân hàng thương mại.
• Hệ thống quy chế, quyết định nội bộ có thật của hệ thống BIDV (Quyết định 9365, Quyết định 2620, Quyết định 6959) quy định về phân loại nợ, quy trình cho vay 11 bước và cơ chế xử lý tài sản bảo đảm.
• Phương pháp luận phân tích cơ cấu huy động vốn và dư nợ tín dụng tại cấp chi nhánh ngân hàng thương mại.

Câu hỏi thường gặp

Dư nợ tín dụng và thị phần cho vay của BIDV Mỹ Tho biến động như thế nào trong giai đoạn 2019 – 2021?
Dư nợ cho vay của BIDV Mỹ Tho tăng trưởng liên tục qua các năm: năm 2019 đạt 2.600 tỷ đồng (thị phần 18,1%); năm 2020 đạt 3.410 tỷ đồng, tăng 810 tỷ đồng tương đương 31% (thị phần 20,7%); năm 2021 đạt 3.990 tỷ đồng, tăng 580 tỷ đồng tương đương 17% (thị phần 21,0%).

BIDV Mỹ Tho xác định lãi suất sàn cho vay đối với khách hàng dựa trên công thức nào?
Chi nhánh áp dụng công thức: Lãi suất sàn cho vay = Lãi suất cơ sở (LSCS) + Mức phí (margin) sàn. Trong đó, LSCS là lãi suất tiết kiệm trả sau kỳ hạn tương ứng (dưới 6 tháng lấy kỳ hạn 3 tháng; từ 6 đến dưới 12 tháng lấy kỳ hạn 6 tháng; từ 12 tháng trở lên lấy kỳ hạn 12 tháng). Mức phí margin sàn gồm 3 cấu phần: chi phí vốn mang tính chất lãi, chi phí quản lý kinh doanh cho hoạt động tín dụng, chi phí trích dự phòng RRTD cộng lợi nhuận mong muốn.

Khách hàng doanh nghiệp phải thỏa mãn mức xếp hạng tín dụng nội bộ nào để được BIDV xem xét cấp tín dụng thông thường?
Khách hàng doanh nghiệp phải đạt mức xếp hạng từ BBB trở lên theo Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của BIDV. Đối với khách hàng xếp hạng từ BB trở xuống, chi nhánh chỉ xem xét cấp tín dụng theo hướng giảm dần dư nợ đối với khách hàng hiện hữu và áp dụng các điều kiện kiểm soát đặc biệt đối với khách hàng mới.

Cơ cấu nguồn vốn huy động của BIDV Mỹ Tho trong giai đoạn nghiên cứu có đặc điểm gì nổi bật?
Nguồn vốn huy động của chi nhánh có tính ổn định cao do tiền gửi của dân cư chiếm tỷ trọng chi phối trên 80% (năm 2019 đạt 2.232 tỷ đồng, năm 2020 đạt 2.542 tỷ đồng trong tổng vốn). Xét theo thời hạn gửi, tiền gửi có kỳ hạn chiếm tỷ trọng áp đảo từ 80% trở lên (năm 2019 chiếm 90,65%), tạo điều kiện thuận lợi cho việc cân đối nguồn vốn phục vụ hoạt động tín dụng.

Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của BIDV phân loại các mức xếp hạng tương ứng với các nhóm nợ nào?
10 mức xếp hạng được quy đổi sang 5 nhóm nợ: Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn) tương ứng mức AAA, AA, A; Nhóm 2 (Nợ cần chú ý) tương ứng mức BBB, BB; Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn) tương ứng mức B, CCC; Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) tương ứng mức CC, C; Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) tương ứng mức D.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Phạm Mai Bình đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại dựa trên các văn bản quy phạm của Ngân hàng Nhà nước và chuẩn mực an toàn Basel II. Nghiên cứu cung cấp bức tranh chi tiết về thực trạng hoạt động huy động vốn, tăng trưởng dư nợ và quy trình cấp tín dụng 11 bước tại BIDV Chi nhánh Mỹ Tho giai đoạn 2019 – 2021. Kết quả phân tích đã làm rõ những điểm tích cực về mở rộng quy mô tín dụng cùng các hạn chế nội tại trong cơ chế thẩm định, định giá và kiểm soát sau giải ngân. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất có tính đồng bộ, góp phần hoàn thiện công tác quản lý rủi ro tín dụng và bảo toàn vốn cho chi nhánh trong môi trường kinh doanh nhiều biến động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận của khóa luận, nôi dung nghiên cứu gồm 3 chương: Chƣơng 1: Tổng quan về rủi ro tín dụng và quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng Thương mại Chƣơng 2: Thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mỹ Tho Chƣơng 3: Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mỹ Tho 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái niệm tín dụng Ngân hàng Tín dụng có nguồn gốc từ tiếng La tinh tức là sự tin tưởng, tín nhiệm hoặc nói khác đi là sử dụng sự tin tưởng hoặc tín nhiệm để thực hiện các quan hệ vay mượn một lượng giá trị vật chất hoặc tiền tệ trong một thời gian nhất định. Từ đó, quan hệ tín dụng được hiểu là quan hệ chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị (dưới hình thức tiền tệ hoặc hiện vật) từ người sở hữu sang người sử dụng để sau một thời gian nhất định thu hồi về một lượng giá trị lớn hơn lượng giá trị ban đầu. Tín dụng biểu hiện ra bên ngoài như là sự vận động đơn phương của giá trị thuộc hai quá trình ngược chiều nhau trong một thời gian cụ thể.

Như vậy, tín dụng được hiểu là quan hệ vay mượn giữa các chủ thể trong nền kinh tế, trong đó chủ thể này chuyển nhượng cho chủ thể khác quyền sử dụng một lượng giá trị (có thể dưới hình thức hàng hoá hoặc tiền tệ) với những điều kiện và trong một thời gian nhất định mà hai bên đã thoả thuận dựa trên nguyên tắc hoàn trả. Tín dụng Ngân hàng là quan hệ vay mượn vốn lẫn nhau giữa Ngân hàng – định chế đặc biệt kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ với một bên là các tổ chức kinh tế, cá nhân, dân cư trong nền kinh tế, trong một khoảng thời gian nhất định dựa trên nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi đúng kỳ hạn. Hợp đồng tín dụng thể hiện quan hệ vay mượn giữa ngân hàng - bên chuyển nhượng tiền cho chủ thể có nhu cầu sử dụng vốn để đầu tư sản xuất kinh doanh hoặc tiêu dùng trong một thời gian nhất định và cam kết hoàn trả cả gốc và lãi theo thời gian đã thoả thuận. Đặc điểm tín dụng Ngân hàng Dựa theo Giáo trình “Tín dụng Ngân hàng’’ của PGS.

Ngô Ngọc Hưng, tín dụng ngân có những đặc điểm sau: Một là, quan hệ tín dụng dựa trên cơ sở lòng tin. Người ta chỉ cho vay khi người ta tin tưởng, người đi vay có ý muốn trả nợ và có khả năng trả nợ. Đồng thời người ta tin rằng người sử dụng lượng giá trị đó sẽ thu được lượng giá trị cao hơn, đạt hiệu quả sau một thời gian nhất định, người cho vay cũng tin tưởng người đi vay có ý muốn trả nợ thì 5 quan hệ tín dụng mới xảy ra. Như vậy có thể nói đây là điều kiện tiên quyết để thiết lập quan hệ tín dụng.

Hai là, tính hoàn trả. Đối với quan hệ tín dụng thì đây là đặc trưng cơ bản nhất và sự hoàn trả. Trong tính hoàn trả thì lượng vốn được chuyển nhượng phải được hoàn trả đúng hạn về cả thời gian và giá trị bao gồm hai bộ phận: Gốc và lãi. Phần lãi phải đảm bảo cho lượng giá trị hoàn trả lớn hơn lượng giá trị ban đầu.

Sự chênh lệch này là giá trả cho quyền sử dụng vốn tạm thời. Mặt khác nếu không có sự hoàn trả thì đó là quan hệ tín dụng không hoàn hảo. Ba là, tính thời hạn. Xuất phát từ bản chất của tín dụng là sự tín nhiệm, người cho vay tin tưởng người đi vay sẽ hoàn trả vào một ngày trong tương lai.

Người đi vay chỉ được sử dụng tạm thời trong một thời gian nhất định, sau khi hết thời gian sử dụng theo thỏa thuận, người đi vay hoàn trả cho người cho vay. Bốn là, tín dụng ẩn chứa nhiều khả năng rủi ro. Do sự không cân xứng về thông tin và người cho vay không hiểu rõ hết về người đi vay. Một mối quan hệ tín dụng được gọi là hoàn hảo nếu người đi vay hoàn trả được đầy đủ gốc và lãi đúng thời hạn.

Rủi ro tín dụng của Ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm Theo khoản 1 điều 3 trong quyết định 11/2021/TT-NHNN ngày 1/10/2021 của Thống đốc NHNN: “Rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng (sau đây gọi tắt là rủi ro) là khả năng xảy ra tổn thất đối với nợ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do khách hàng không có khả năng trả được một phần hoặc toàn bộ nợ của mình theo hợp đồng hoặc thỏa thuận (sau đây gọi chung là thỏa thuận) với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài”. Anthony Sauders (2007) định nghĩa: “Rủi ro tín dụng là khoản lỗ tiềm năng khi ngân hàng cấp tín dụng cho một khách hàng, nghĩa là luồng thu nhập dự tính mang lại từ khoản vay của ngân hàng không thể được thực hiện cả về số lượng và thời hạn”.Koch (2006) thì “Rủi ro tín dụng là sự thay đổi tiềm ẩn của thu nhập thuần và thị giá khi khách hàng không thanh toán hay thanh toán trễ hạn”.Fitch (2000) thì “Rủi ro tín dụng là loại rủi ro xảy ra khi người vay không thanh toán được nợ theo thỏa thuận hợp đồng dẫn đến sai hẹn trong nghĩa vụ trả nợ’’. 6 Như vậy, đứng trên nhiều gốc độ khác nhau rủi ro tín dụng được diễn giải theo nhiều hình thức khác nhau, chung quy lại rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất, thiệt hại về kinh tế mà tổ chức tín dụng phải gánh chịu do khách hàng vay vốn không thực hiện nghĩa vụ hoàn trả nợ gốc và lãi hoặc hoàn trả không đúng hạn.

Các loại rủi ro cơ bản của Ngân hàng Thƣơng mại Rủi ro tín dụng được phân thành 2 nhóm: Rủi Ro Giao Dịch và Rủi Ro Danh Mục. Phân loại rủi ro tín dụng (Nguồn: Giáo trình “Thị Trường Tài Chính Và Quản Trị Rủi Ro Tài Chính’’) RỦI RO GIAO DỊCH: Là một hình thức của rủi ro tín dụng mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quá trình giao dịch và xét duyệt cho vay, đánh giá khách hàng. Chia làm ba loại:  Rủi ro lựa chọn: Là rủi ro có liên quan đến quá trình đánh giá và phân tích tín dụng khi ngân hàng lựa chọn những phương án vay vốn có hiệu quả để ra quyết định cho vay.  Rủi ro bảo đảm: Phát sinh từ các tiêu chuẩn bảo đảm như các điều khoản trong hợp đồng cho vay, các loại tài sản bảo đảm, chủ thể bảo đảm, cách thức bảo đảm và mức cho vay trên giá trị của tài sản bảo đảm.

 Rủi ro nghiệp vụ: Là rủi ro liên quan đến công tác quản lý khoản vay và hoạt động cho vay, bao gồm cả việc sử dụng hệ thống xếp hạng rủi ro và kỹ thuật xử lý các khoản vay có vấn đề. RỦI RO DANH MỤC: Là một hình thức của rủi ro mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quản lý danh mục cho vay của ngân hàng. Chia làm hai loại: 7  Rủi ro nội tại: Xuất phát từ các yếu tố, đặc điểm có tính chất riêng biệt bên trong của mỗi chủ thể đi vay. Nó xuất phát từ đặc điểm hoạt động hoặc đặc điểm sử dụng vốn của khách hàng vay vốn.

 Rủi ro tập trung: Là trường hợp ngân hàng tập trung vốn cho vay quá nhiều đối với một khách hàng, cho vay quá nhiều doanh nghiệp hoạt động trong cùng một ngành, lĩnh vực kinh tế; hoặc trong cùng một vùng địa lý nhất định; cùng một loại hình cho vay có rủi ro cao. Nguyên nhân phát sinh rủi ro tín dụng Rủi ro tín dụng xảy ra do nhiều nguyên nhân nhưng ta có thể chia làm 2 loại do nguyên nhân từ bên ngoài tác động là nguyên nhân khách quan và từ phía ngân hàng hay của khách hàng là nguyên nhân chủ quan.  Nguyên nhân khách quan Do tác động của môi trường tự nhiên như thiên tai, dịch bệnh gây ra tổn thất cho khách hàng vay vốn. Các chính sách của nhà nước thường xuyên thay đổi làm doanh nghiệp thích ứng không kịp thời.

Các rào chắn về thuế quan về hàng nhập khẩu của nước ngoài làm ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu. Sự cạnh tranh gay gắt khi Việt Nam tham gia tự do hóa tài chính và hội nhập quốc tế. Những doanh nghiệp trong nước với quy mô nhỏ, tiềm lực tài chính kém không cạnh tranh được với các công ty lớn, các tập đoàn đa quốc gia sẽ bị phá sản. Bên cạnh đó, các ngân hàng thương mại trong nước cũng sẽ gặp rất nhiều khó khăn do các ngân hàng nước ngoài lôi kéo các khách hàng lớn có uy tín.

Thiếu sự quy hoạch ngành một cách hợp lý dẫn đến sự tập trung đầu tư quá mức cho một số ngành dẫn đến thừa cung hàng hóa. Sự thanh tra, kiểm tra của ngân hàng nhà nước không hiệu quả dẫn đến các ngân hàng cạnh tranh không lành mạnh, đầu tư tín dụng vào các ngành có rủi ro cao dẫn đến nguy cơ mất vốn. Hệ thống thông tin quản lý chưa đầy đủ và hiệu quả: Ở Việt Nam chưa có cơ quan đánh giá xếp hạng tín dụng cho khách hàng một cách độc lập. Trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam của NHNN cung cấp thông tin còn đơn điệu, thiếu cập nhật.

8  Nguyên nhân chủ quan Nguyên nhân từ phía khách hàng:  Khách hàng là hộ gia đình, cá nhân: Do thu nhập giảm sút, do sử dụng vốn sai mục đích, do thiên tai bất khả kháng.  Khách hàng là doanh nghiệp: Do năng lực quản lý hạn chế, do sản xuất kinh doanh yếu kém, do doanh nghiệp sử dụng vốn sai mục đích, do doanh nghiệp cố tình lừa đảo ngân hàng. Nguyên nhân từ phía ngân hàng:  Do ngân hàng chạy theo lợi nhuận, gia tăng doanh số, cạnh tranh mở rộng thị phần, chỉ thấy cái lợi trước mắt mà không thấy rủi ro tiềm ẩn lâu dài. Từ đó giảm bớt trình tự thủ tục cho vay, thực hiện cho vay không đúng các chủ trương, chính sách, quy định về cho vay.

 Ngân hàng thiếu kiểm soát chặt chẽ trước, trong và sau khi cho vay. Việc lơ là kiểm soát này đã làm cho ngân hàng khó tránh khỏi rủi ro khi khách hàng sử dụng vốn sai mục đích hoặc có ý định lừa đảo.