Phần mở đầu Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản lý r ủi ro tín dụng của NH TM Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn Chƣơng 3: Thực trạng quản lý r ủi ro tín dụng tại Sở giao dịch Ngân hàng TMCP Quân độiở Hà nội Chƣơng 4: Định hƣớng và một số giải pháp hoàn thiện quản lý rủi ro tín dụng tại Sở giao dịch Ngân hàng TMCP Quân đội. 3|P age z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.1 Nhóm các công trình nghiên cứu về vấn đề quản lý rủi ro tín dụng của các Ngân hàng thƣơng mại nói chung - Luận văn thạc sĩ kinh tế “Quản lý rủi ro tín dụng của hệ thống Ngân hàng thương mại Việt Nam – Thực trạng và giải pháp” của Phan Ngọc Mai (2008), Trƣờng Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn đã đi sâu vào phân tích các thông lệ quốc tế tốt nhất áp dụng trong hoạt động quản lý rủi ro tín dụng. Đây là những kiến thức có ý nghĩa hết sức quan trọng trong quá trình thiết kế, triển khai và nâng cấp hoạt động quản lý rủi ro tín dụng tại các NHTM, đồng thời cũng là những thƣớc đo, tiêu chuẩn cơ bản cho các cơ quan giám sát, đánh giá và hoạch định chính sách làm tốt hơn chức năng, nhiệm vụ của mình.
Trên cơ sở phần lý thuyết, nguyên lý này, đề tài đã tiến hành phân tích thực trạng và đánh giá hiệu quả công tác quản lý rủi ro của các NHTM Việt Nam hiện nay để làm rõ những khiếm khuyết và từ đây tìm ra những giải pháp để khắc phục những khiếm khuyết đó. Trong quá trình đề xuất giải pháp, đề tài đã tính đến sự hỗ trợ từ phía Chính phủ và NHNN để tạo ra một môi trƣờng lành mạnh làm nền tảng cho việc khuyến khích nâng cao chất lƣợng hoạt động quản lý rủi ro tín dụng tại các NHTM. Khi đề xuất các giải pháp cho NHTM Việt Nam đề tài đã đƣa ra các giải pháp cơ bản và đồng bộ, có tính đến các yếu tố nhƣ: nguồn lực tài chính, trình độ nguồn nhân lực…nhằm đảm bảo tính thực tế và khả thi của các giải pháp. Đây là một hệ thống đồng bộ các giải pháp nhằm xây dựng hệ thống quản lý rủi ro của các NHTM Việt Nam hiệu quả, hƣớng theo các thông lệ quốc tế và phù hợp với môi trƣờng kinh doanh sau khủng hoảng.
- Luận văn thạc sĩ kinh tế “Một số giải pháp cụ thể phân tán rủi ro tín dụngnhằm ngăn ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động tín dụng của các ngân hàngthương mại Việt Nam” của Lê Thị Quyên (2014), Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội. Luận văn đã phân tích và đƣa ra nhận định trong mọi hoạt động kinh doanh đều chứa đựng những rủi ro tiềm ẩn, nếu không chấp nhận rủi ro thì không thể tạo ra cơ hội đầu tƣ và kinh doanh mới. Hoạt động kinh doanh của NHTM cũng nhƣ các hoạt động kinh doanh khác không tránh khỏi những rủi ro. Do đó, quản lý rủi ro là một yêu cầu tất yếu đặt ra trong quá trình tồn tại và phát triển của ngân hàng.
Vì thế để 4|P age z quản lý rủi ro có hiệu quả ngân hàng cần sử dụng một cách linh hoạt các biện pháp quản lý rủi ro, để đạt đƣợc những mục tiêu của ngân hàng cũng nhƣ hạn chế đến mức thấp nhất các rủi ro có thể xảy ra. Tuy nhiên, luận văn mới đƣa ra các giải pháp để phân tán rủi ro nhằm ngăn ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay trong nội bộ các NHTM, chƣa có những giải pháp mang tính đồng bộ, kết hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nƣớc có liên quan trong quá trình thực hiện. - Luận văn thạc sĩ kinh tế “Hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay của cácngân hàng thương mại Việt Nam” của Nguyễn Thị Mai Hoa (2011), Học Viện Ngân hàng. Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về rủi ro trong hoạt động cho vay và quản lý rủi ro trong hoạt động cho vay tại các NHTM; đánh giá thực trạng hoạt động cho vay và quản lý rủi ro trong hoạt động cho vay tại các NHTM Việt Nam.
Từ đó, đề xuất các giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay và kiến nghị nhằm hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay của các ngân hàng thƣơng mại. Tuy nhiên, luận văn mới đƣa ra các giải pháp để hạn chế rủi ro mà chƣa đƣa ra đƣợc các giải pháp và công cụ để quản lý rủi ro trong cho vay. Ngoài ra, trên các tạp chí chuyên ngành có rất nhiều bài viết, công trình đề cập đến quản lý rủi ro hoạt động cho vay. Có thể kể ra đây một số bài viết quan trọng nhƣ: “Cần cụ thể hơn quy định về quản lý rủi ro” của Linh Lam, trên tạp chí Thời báo Ngân hàng, ngày 30/9/2013.
Bài viết đi sâu vào phân tích những băn khoăn lớn nhất của các tổ chức tín dụng (TCTD) hiện nay đối với Dự thảo Thông tƣ quy định về hệ thống quản lý rủi ro trong hoạt động ngân hàng, đƣa ra những khó khăn vƣớng mắc trong trình thực hiện tại các TCTD nếu Dự thảo đi vào thực tế hoạt động tại các Ngân hàng. “Vấn đề xử lý nợ xấu tại các Ngân hàng thương mại Việt Nam” của Nguyễn Thành Nam, trên tạp chí Khoa học và đào tạo Ngân hàng số 135 (4/2014) bài viết đã phân tích thực trạng nợ xấu tại các NHTM Việt Nam, những bất cập trong các qui về định phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro của các cơ quan quản lý và sự hạn chế trong năng lực quản lý rủi ro tín dụng của các NHTM, để từ đó đề xuất các biện pháp xử lý. Cùng vấn đề nghiên cứu về quản lý rủi ro, bài viết “Một số vấn đề cần quan tâm đối với công tác quản lý rủi ro thị trường trong hoạt động của các ngân hàng thương mại” của tác giả THS. Tạ Quân Tuấn, trên tạp chí Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, số 9/2015, bài viết tập trung mô tả những tồn tại trong công tác quản lý rủi ro tại các NHTM Việt Nam để từ đó gợi ý một số vấn đề cần quan tâm cả về 5|P age z phía các NHTM cũng nhƣ các cơ quan quản lý Nhà nƣớc nhằm nâng cao năng lực quản lý rủi ro trong hoạt động của các NHTM Việt Nam.
Các bài báo trên các tác giả cho thấy khái quát sơ bộ về thực trạng QLRRCV và các giải pháp nhằm tăng cƣờng công tác quản lý rủi ro tại các NHTM Việt Nam trong thời gian tới. Tuy nhiên, trong khuôn khổ bài báo thì chƣa thể phân tích sâu về thực trạng cũng nhƣ đƣa ra các giải pháp sát đáng cho vấn đề.2 Nhóm các công trình nghiên cứu vấn đề quản lý rủi ro hoạt động cho vay ở ngân hàng thƣơng mại cụ thể - Luận văn thạc sĩ kinh tế “Quản lý rủi ro trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng Hàng hải Sở giao dịch Đà Nẵng” của Ngô Hải Quỳnh (2010), Trƣờng Đại học Đà Nẵng. Luận văn cung cấp những khái niệm cơ bản nhất về rủi ro cho vay cũng nhƣ quản lý rủi ro cho vay. Ngoài ra, luận văn còn cung cấp các nhân tố tác động, hậu quả, các biện pháp phòng ngừa rủi ro cho vay và lợi ích của quản lý rủi ro cho vay.
Cung cấp cho ngƣời đọc về nền tảng lý thuyết của các phƣơng pháp nhận dạng, đo lƣờng, kiểm soát, tài trợ rủi ro cho vay mới đƣợc nhiều ngân hàng và các tổ chức quốc tế khuyến khích sử dụng. Từ đó, nghiên cứu thực trạng công tác quản lý rủi ro cho vay tại Sở giao dịchNgân hàng hàng hải Đà Nẵng, chỉ ra những mặt còn hạn chế cần khắc phục. Luận văn đã đƣa ra những giải pháp cụ thể để nâng cao chất lƣợng QLRRCV; một số giải pháp nằm ngoài tầm quyết định Sở giao dịch Ngân hàng hàng hải Đà Nẵng, luận văn đã đề xuất và kiến nghị NHNN Việt Nam và Hội sở để hỗ trợ cho sự tăng trƣởng bền vững. Tuy nhiên, chƣa đề cập, phân tích các nguyên nhân gây ra rủi ro trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng hàng hải Đà Nẵng để đƣa ra các giải pháp cụ thể, các giải pháp mang tính chung chung, chƣa sát với tình hình thực tế.
- Luận văn thạc sĩ kinh tế “Quản lý rủi ro tín dụng tại Sở giao dịch Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Kon Tum - Thực trạng và giải pháp” của Nguyễn Duy Nam (2011), Trƣờng Đại học Đại học kinh tế TP Hồ Chí Minh. Luận văn đã xây dựng khung lý thuyết, hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý rủi ro tín dụng; phân tích thực trạng về hoạt động tín dụng, rủi ro tín dụng và quản lý tại Sở giao dịch Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Kon Tum, nhằm rút ra những bài học kinh nghiệm, ứng dụng giải pháp cụ thể để nhằm nâng cao năng lực nhận dạng, phân tích, đánh giá, kiểm tra, giám sát, xử lý. để hạn chế đến mức thấp nhất rủi ro tín dụng. Luận văn đã phân tích thực trạng rủi ro tín dụng tại Sở 6|P age z giao dịchNgân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Kon Tum dƣới các góc độ khác nhau, đánh giá cụ thể các biện pháp hạn chế rủi ro, ƣu điểm về hạn chế rủi ro, tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại đƣợc nêu ra.
Để từ đó đƣa ra các giải pháp để hạn chế rủi ro nhƣ: giải pháp về cán bộ, về nghiệp 123 vụ cho vay, về quản lý, điều hành, kiểm soát và xử lý rủi ro; luận văn cũng nêu lên một số kiến nghị cụ thể có liên quan đối với Chính phủ, các bộ ngành hữu quan, đối với NHNN, Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam. Tuy nhiên, rủi ro tín dụng đề cập trong luận văn là những rủi ro trong việc cấp tín dụng, bao gồm nghiệp vụ cho vay và nghiệp vụ bảo lãnh; các nghiệp vụ nhƣ cho thuê tài chính, chiết khấu và các nghiệp vụ khác luận văn chƣa đi sâu nghiên cứu. - Luận văn thạc sĩ kinh tế “Giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay của ngân hàng công thương Thanh Hoá” của Lê Văn Chi (2011), Trƣờng Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội.