Luận văn thạc sĩ quản lý tài nguyên và môi trường nghiên cứu ứng dụng mô hình bowtie để quản lý rủi ro trong ngành công nghiệp sản xuất vi cơ điện tử điển hình tại công ty tnhh sonion việt nam

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích quản lý tài nguyên và môi trường nghiên cứu ứng dụng mô hình bowtie để quản lý rủi ro trong ngành, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Văn Gia Trí
• Người hướng dẫn: PGS. Chế Đình Lý
• Trường học: Đại học Bách Khoa - ĐHQG TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Ứng Dụng Mô Hình Bowtie Để Quản Lý Rủi Ro Trong Ngành Công Nghiệp Sản Xuất Vi Cơ Điện Tử: Điển Hình Tại Công Ty TNHH Sonion Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN CỦA TÁC GIẢ
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Nội dung thực hiện và mục tiêu đề tài
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Tổng quan tình hình phát triển ngành sản xuất linh kiện điện tử và vi cơ điện tử ở Việt Nam
• 1.3. Tổng quan về công ty TNHH Sonion Việt Nam
• 1.4. Tổng quan về mô hình Bowtie
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tiến trình nghiên cứu – Nội dung và phương pháp tương ứng
• 2.2. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp tổng quan tài liệu
• 2.2.2. Phương pháp sơ đồ phân tích nguyên nhân - hệ quả (Cause & Effect Diagram = CED)
• 2.2.3. Phương pháp phân tích cây sai lầm (Fault Tree Analysis - FTA)
• 2.2.4. Phương pháp phân tích cây sự kiện (Event Tree Analysis - ETA)
• 2.2.5. Phương pháp mô hình Bowtie
• 2.2.6. Phương pháp khảo sát thực tế
• 2.2.7. Phương pháp 5M
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Lựa chọn các mối nguy hại và sự cố ưu tiên cần quản lý
• 3.2. Xây dựng sơ đồ hệ thống các sự cố
• 3.3. Xây dựng cây sai lầm
• 3.3.1. Sơ đồ phân tích nguyên nhân - hệ quả (Cause & Effect Diagram = CED)
• 3.3.2. Mô hình cây sai lầm (Fault Tree Analysis - FTA)
• 3.4. Xây dựng cây sự kiện
• 3.5. Xây dựng mô hình Bowtie
• 3.6. Thiết lập bảng đăng ký quản lý sự cố và kế hoạch quản lý rủi ro cho công ty từ mô hình Bowtie
• 3.6.1. Tần suất sự cố có thể xảy ra (F-Frequency)
• 3.6.2. Mức độ nghiêm trọng khi sự cố xảy ra (S – Severity)
• 3.6.3. Ma trận đánh giá rủi ro
• 3.7. Đề xuất và thuyết minh các giải pháp để quản lý rủi ro môi trường công nghiệp cho Công ty TNHH Sonion Việt Nam
• 3.7.1. Đối với sự cố tai nạn lao động
• 3.7.2. Đối với sự cố môi trường
• 3.7.3. Đối với sự cố khẩn cấp
• 3.8. Thiết lập bảng đăng ký sự cố và xây dựng bảng kế hoạch quản lý rủi ro môi trường cho công ty
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHẦN LÝ LỊCH TRÍCH NGANG

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý rủi ro trong sản xuất vi cơ điện tử

Quản lý rủi ro trong sản xuất vi cơ điện tử là một yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn lao động và chất lượng sản phẩm. Ngành công nghiệp này đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, đặc biệt là tại các công ty như Sonion Việt Nam. Việc áp dụng các mô hình quản lý rủi ro, như mô hình Bowtie, giúp nhận diện và kiểm soát các rủi ro tiềm ẩn trong quy trình sản xuất.

1.1. Khái niệm về quản lý rủi ro trong sản xuất

Quản lý rủi ro trong sản xuất vi cơ điện tử bao gồm việc xác định, đánh giá và kiểm soát các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình sản xuất. Điều này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người lao động mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm.

1.2. Tầm quan trọng của mô hình Bowtie

Mô hình Bowtie là một công cụ hiệu quả trong việc phân tích và quản lý rủi ro. Nó giúp hình dung rõ ràng các nguyên nhân và hậu quả của sự cố, từ đó đưa ra các biện pháp kiểm soát phù hợp.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý rủi ro tại Sonion Việt Nam

Sonion Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý rủi ro, bao gồm tai nạn lao động và sự cố môi trường. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động mà còn tác động đến hiệu quả sản xuất và uy tín của công ty.

2.1. Tình hình tai nạn lao động tại Sonion

Trong giai đoạn 2016-2018, Sonion đã ghi nhận nhiều vụ tai nạn lao động. Việc thiếu sót trong quy trình an toàn lao động là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.2. Các sự cố môi trường và ảnh hưởng

Sự cố môi trường tại Sonion có thể gây ra ô nhiễm và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Việc quản lý rủi ro môi trường là cần thiết để bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển bền vững.

III. Phương pháp xây dựng mô hình Bowtie cho quản lý rủi ro

Xây dựng mô hình Bowtie là một quy trình quan trọng trong việc quản lý rủi ro tại Sonion. Phương pháp này giúp phân tích nguyên nhân và hậu quả của các sự cố, từ đó đưa ra các biện pháp kiểm soát hiệu quả.

3.1. Quy trình xây dựng mô hình Bowtie

Quy trình này bao gồm việc xác định các mối nguy hại, phân tích nguyên nhân và hậu quả, và thiết lập các biện pháp kiểm soát. Mô hình Bowtie giúp hình dung rõ ràng các yếu tố rủi ro.

3.2. Các công cụ hỗ trợ trong phân tích rủi ro

Các công cụ như sơ đồ nguyên nhân-hệ quả và cây sai lầm được sử dụng để hỗ trợ trong việc phân tích và đánh giá rủi ro. Những công cụ này giúp tăng cường khả năng nhận diện rủi ro.

IV. Ứng dụng mô hình Bowtie tại Sonion Việt Nam

Mô hình Bowtie đã được áp dụng thành công tại Sonion Việt Nam, giúp cải thiện quy trình quản lý rủi ro. Việc này không chỉ nâng cao an toàn lao động mà còn tối ưu hóa quy trình sản xuất.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng mô hình

Sau khi áp dụng mô hình Bowtie, Sonion đã giảm thiểu đáng kể số vụ tai nạn lao động và sự cố môi trường. Điều này chứng tỏ hiệu quả của mô hình trong việc quản lý rủi ro.

4.2. Các biện pháp cải tiến quy trình sản xuất

Mô hình Bowtie đã giúp Sonion xác định các điểm yếu trong quy trình sản xuất và đề xuất các biện pháp cải tiến. Những cải tiến này không chỉ nâng cao an toàn mà còn tăng hiệu quả sản xuất.

V. Kết luận và tương lai của quản lý rủi ro tại Sonion

Quản lý rủi ro là một yếu tố không thể thiếu trong ngành sản xuất vi cơ điện tử. Mô hình Bowtie đã chứng minh được giá trị của nó trong việc nâng cao an toàn lao động và chất lượng sản phẩm tại Sonion Việt Nam.

5.1. Tương lai của mô hình Bowtie tại Sonion

Mô hình Bowtie sẽ tiếp tục được áp dụng và cải tiến tại Sonion để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về an toàn và chất lượng trong sản xuất.

5.2. Đề xuất cho các doanh nghiệp khác

Các doanh nghiệp trong ngành sản xuất vi cơ điện tử nên xem xét áp dụng mô hình Bowtie để quản lý rủi ro. Điều này sẽ giúp họ nâng cao an toàn lao động và cải thiện hiệu quả sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành sản xuất linh kiện điện tử và vi cơ điện tử tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào chuỗi giá trị công nghiệp điện tử toàn cầu. Năm 2018, giá trị sản xuất linh kiện điện tử toàn cầu tăng 7,1% so với năm trước, với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm đạt 14,6% trong giai đoạn 2012-2018. Tại Việt Nam, giá trị tiêu thụ linh kiện điện tử năm 2018 tăng 37,6% so với năm 2017, phản ánh nhu cầu ngày càng cao từ các tập đoàn đa quốc gia như Samsung, LG, Nokia. Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt với nhiều thách thức về an toàn lao động, sức khỏe nghề nghiệp và bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất, đặc biệt khi công nghệ chưa được tự động hóa hoàn toàn và số lượng lao động lớn.

Theo báo cáo tai nạn lao động năm 2019 của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, số vụ tai nạn lao động tăng nhẹ 0,56% so với năm 2018, với hơn 7.000 vụ xảy ra, trong đó số người chết giảm 1,93%. Tình trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý rủi ro an toàn – sức khỏe – môi trường (ATSKMT) trong các doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử. Luận văn tập trung nghiên cứu ứng dụng mô hình Bowtie để quản lý rủi ro trong ngành sản xuất vi cơ điện tử, điển hình tại Công ty TNHH Sonion Việt Nam, với mục tiêu xây dựng chương trình quản lý rủi ro hiệu quả, giảm thiểu sự cố tai nạn lao động, sự cố môi trường và sự cố khẩn cấp trong giai đoạn 2016-2018.

Nghiên cứu có phạm vi tập trung tại các phân xưởng chính của Sonion Việt Nam, bao gồm xưởng sản xuất bộ phát âm đơn, bộ phát âm đôi, màng loa và cuộn cảm, nắp và vỏ bộ phát âm thanh cùng các kho chứa nguyên liệu và hóa chất. Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tại doanh nghiệp mà còn góp phần thúc đẩy phát triển bền vững ngành công nghiệp hỗ trợ linh kiện điện tử tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý rủi ro hiện đại, trong đó nổi bật là:

• Mô hình Bowtie: Là kỹ thuật tích hợp phân tích nguyên nhân và hậu quả của sự cố, giúp nhận diện các mối nguy hại, sự cố, nguyên nhân, hậu quả và các chốt chặn kiểm soát nhằm giảm thiểu rủi ro. Mô hình này cung cấp cái nhìn trực quan, tổng thể về quản lý rủi ro, được áp dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp như dầu khí, hàng không, khai thác mỏ và sản xuất điện tử.

• Phân tích nguyên nhân – hệ quả (Cause & Effect Diagram - CED): Còn gọi là sơ đồ xương cá, dùng để xác định và phân loại các nguyên nhân gây ra sự cố, từ đó tập trung vào các nguyên nhân quan trọng nhất.

• Phân tích cây sai lầm (Fault Tree Analysis - FTA): Phân tích các sự kiện dẫn đến sự cố tiêu cực dưới dạng sơ đồ cây, giúp xác định các điểm yếu trong hệ thống kiểm soát.

• Phân tích cây sự kiện (Event Tree Analysis - ETA): Xác định các chuỗi hậu quả có thể xảy ra từ một sự kiện ban đầu, đánh giá hiệu quả các chức năng an toàn và chốt chặn phục hồi.

• Phương pháp 5M: Phân tích nguyên nhân sự cố dựa trên năm yếu tố chính gồm Nhân lực (Man), Phương pháp (Method), Máy móc (Machine), Vật liệu (Material), và Kiểm soát (Measurement).

Các khái niệm chuyên ngành như an toàn lao động, yếu tố nguy hiểm, tai nạn lao động, sự cố môi trường, sự cố khẩn cấp và đánh giá rủi ro được định nghĩa rõ ràng theo tiêu chuẩn quốc tế và quy định của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thực tế thu thập từ Công ty TNHH Sonion Việt Nam trong giai đoạn 2016-2018, bao gồm hồ sơ sự cố, báo cáo quản lý an toàn, khảo sát thực tế tại các phân xưởng và kho chứa nguyên liệu. Cỡ mẫu khảo sát gồm 200 nhân viên từ cấp quản lý đến công nhân trực tiếp, được chọn ngẫu nhiên nhằm đánh giá nhận thức và hiệu quả quản lý rủi ro.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Tổng quan tài liệu: Thu thập và phân tích các tài liệu liên quan đến công nghệ sản xuất, quy trình, mô hình Bowtie và các phương pháp phân tích rủi ro.

• Phân tích nguyên nhân – hệ quả (CED): Xác định nguyên nhân sự cố tại các khu vực sản xuất và kho chứa.

• Phân tích cây sai lầm (FTA): Xây dựng sơ đồ cây sai lầm cho từng loại sự cố nhằm nhận diện các điểm kiểm soát yếu.

• Phân tích cây sự kiện (ETA): Mô tả chuỗi hậu quả và các chốt chặn phục hồi.

• Xây dựng mô hình Bowtie: Kết hợp các phương pháp trên để tạo mô hình quản lý rủi ro tổng thể.

• Phân tích 5M: Đánh giá nguyên nhân sự cố theo các yếu tố nhân lực, phương pháp, máy móc, vật liệu và kiểm soát.

Quá trình nghiên cứu được thực hiện theo timeline từ tháng 8/2019 đến tháng 12/2019, với các bước khảo sát, thu thập dữ liệu, phân tích và xây dựng mô hình, cuối cùng đề xuất giải pháp quản lý rủi ro.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tần suất và phân bố sự cố: Trong giai đoạn 2016-2018, tổng cộng có 27 sự cố tai nạn lao động, 6 sự cố môi trường và 8 sự cố khẩn cấp xảy ra tại các phân xưởng và kho chứa của Sonion Việt Nam. Xưởng sản xuất bộ phát âm đơn và bộ phát âm đôi là những khu vực có số vụ tai nạn lao động cao nhất, với lần lượt 3 và 2 vụ đứt tay do vận hành máy. Kho chứa chai khí LPG ghi nhận 4 sự cố khẩn cấp liên quan đến rò rỉ khí.

2. Nguyên nhân sự cố: Phân tích nguyên nhân theo sơ đồ CED và 5M cho thấy nhân lực chiếm tỷ lệ cao trong các nguyên nhân gây ra sự cố, bao gồm kỹ năng chưa đầy đủ, sai sót trong vận hành và thiếu giám sát. Máy móc và thiết bị cũ kỹ, phương pháp làm việc chưa chuẩn hóa cũng là các yếu tố quan trọng. Ví dụ, tại xưởng sản xuất nắp và vỏ bộ phát âm thanh, sự cố bỏng do tiếp xúc với bề mặt nóng chiếm khoảng 15% tổng số sự cố.

3. Hiệu quả các chốt chặn kiểm soát: Mô hình Bowtie cho thấy các chốt chặn ngăn ngừa như đào tạo nhân viên, bảo trì thiết bị, và quy trình vận hành an toàn có vai trò quan trọng trong giảm thiểu sự cố. Tuy nhiên, một số chốt chặn giảm thiểu hậu quả như hệ thống báo cháy tự động và thiết bị bảo hộ cá nhân chưa được duy trì thường xuyên, làm tăng mức độ nghiêm trọng khi sự cố xảy ra.

4. Ma trận rủi ro: Ma trận đánh giá rủi ro dựa trên tần suất và mức độ nghiêm trọng cho thấy các sự cố tai nạn lao động tại xưởng sản xuất bộ phát âm đơn và kho chứa khí LPG thuộc nhóm rủi ro cao, cần ưu tiên quản lý. Tỷ lệ sự cố có thể giảm 20-30% nếu các biện pháp kiểm soát được thực hiện nghiêm túc.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định tính hiệu quả của mô hình Bowtie trong việc nhận diện và quản lý rủi ro ATSKMT tại doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử. Việc kết hợp phân tích nguyên nhân – hệ quả, cây sai lầm và cây sự kiện giúp xây dựng hệ thống chốt chặn toàn diện, từ đó giảm thiểu nguy cơ và hậu quả sự cố.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành công nghiệp hỗ trợ, tỷ lệ sự cố tại Sonion Việt Nam tương đối thấp nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ gia tăng do áp lực sản lượng và số lượng lao động lớn. Việc áp dụng mô hình Bowtie giúp doanh nghiệp có cái nhìn trực quan, dễ dàng theo dõi và cải tiến hệ thống quản lý rủi ro.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố sự cố theo khu vực, bảng ma trận rủi ro và sơ đồ Bowtie minh họa các nguyên nhân và chốt chặn kiểm soát, giúp các bên liên quan dễ dàng nắm bắt và ra quyết định.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức nhân viên: Tổ chức các khóa huấn luyện định kỳ về an toàn lao động, quy trình vận hành và xử lý sự cố nhằm giảm thiểu sai sót do con người. Mục tiêu giảm 15% số vụ tai nạn trong 12 tháng tới, do phòng nhân sự phối hợp với bộ phận an toàn thực hiện.

2. Cải tiến và bảo trì thiết bị sản xuất: Thiết lập kế hoạch bảo trì định kỳ cho máy móc, đặc biệt tại các phân xưởng có nguy cơ cao như bộ phát âm đơn và nắp vỏ bộ phát. Mục tiêu nâng cao độ tin cậy thiết bị, giảm 20% sự cố kỹ thuật trong 6 tháng, do phòng kỹ thuật chủ trì.

3. Xây dựng và duy trì hệ thống chốt chặn an toàn theo mô hình Bowtie: Áp dụng nghiêm ngặt các chốt chặn ngăn ngừa và giảm thiểu hậu quả, bao gồm hệ thống báo cháy, thiết bị bảo hộ cá nhân và quy trình kiểm tra giám sát. Mục tiêu hoàn thiện hệ thống trong 3 tháng, do ban quản lý an toàn chịu trách nhiệm.

4. Thiết lập bảng đăng ký sự cố và kế hoạch quản lý rủi ro: Xây dựng hệ thống ghi nhận và phân tích sự cố theo tiêu chuẩn ISO 45001 để theo dõi hiệu quả các biện pháp quản lý. Mục tiêu triển khai trong 2 tháng, do phòng quản lý chất lượng phối hợp với phòng an toàn thực hiện.

5. Tăng cường giám sát và kiểm tra định kỳ tại các kho chứa nguyên liệu nguy hiểm: Đặc biệt tại kho chứa khí LPG và khí Hydro, nhằm phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ rò rỉ, cháy nổ. Mục tiêu giảm 30% sự cố khẩn cấp trong 1 năm, do bộ phận an toàn phối hợp với quản lý kho thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử và vi cơ điện tử: Có thể áp dụng mô hình Bowtie để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro ATSKMT, giảm thiểu sự cố và tăng cường an toàn lao động.

2. Chuyên gia và nhà quản lý an toàn lao động, môi trường: Tài liệu cung cấp phương pháp phân tích rủi ro toàn diện, giúp xây dựng hệ thống quản lý an toàn phù hợp với đặc thù ngành công nghiệp hỗ trợ.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về lao động và môi trường: Tham khảo để xây dựng chính sách, hướng dẫn kỹ thuật và tiêu chuẩn quản lý rủi ro trong ngành sản xuất linh kiện điện tử.

4. Học viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý Tài nguyên và Môi trường, Quản lý Công nghiệp: Tài liệu là nguồn tham khảo thực tiễn về ứng dụng mô hình Bowtie và các phương pháp phân tích rủi ro trong môi trường sản xuất công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình Bowtie là gì và tại sao nên áp dụng trong quản lý rủi ro?
   Mô hình Bowtie là kỹ thuật tích hợp phân tích nguyên nhân và hậu quả của sự cố, giúp nhận diện các mối nguy hại và chốt chặn kiểm soát. Nó cung cấp cái nhìn trực quan, tổng thể, giúp doanh nghiệp quản lý rủi ro hiệu quả hơn. Ví dụ, Sonion Việt Nam đã giảm thiểu sự cố nhờ áp dụng mô hình này.

2. Phương pháp phân tích nguyên nhân – hệ quả (CED) được sử dụng như thế nào?
   CED giúp xác định và phân loại các nguyên nhân gây ra sự cố bằng sơ đồ xương cá, từ đó tập trung xử lý nguyên nhân quan trọng nhất. Trong nghiên cứu, CED được dùng để phân tích nguyên nhân các sự cố tai nạn lao động và môi trường tại các phân xưởng.

3. Làm thế nào để xây dựng ma trận rủi ro hiệu quả?
   Ma trận rủi ro được xây dựng dựa trên tần suất xảy ra sự cố và mức độ nghiêm trọng của hậu quả. Việc đánh giá này giúp ưu tiên quản lý các rủi ro cao. Sonion Việt Nam đã sử dụng ma trận này để tập trung kiểm soát các sự cố tại xưởng sản xuất bộ phát âm đơn và kho chứa khí LPG.

4. Phương pháp 5M có vai trò gì trong phân tích sự cố?
   Phương pháp 5M phân tích nguyên nhân sự cố dựa trên năm yếu tố: Nhân lực, Phương pháp, Máy móc, Vật liệu và Kiểm soát. Nó giúp doanh nghiệp nhận diện các điểm yếu trong hệ thống quản lý và đề xuất giải pháp cải tiến.

5. Làm thế nào để duy trì hiệu quả các chốt chặn trong mô hình Bowtie?
   Hiệu quả chốt chặn phụ thuộc vào việc thực hiện, bảo dưỡng và giám sát thường xuyên. Cần xác định rõ trách nhiệm từng cá nhân, tổ chức và đánh giá định kỳ để đảm bảo các biện pháp kiểm soát không bị thất bại. Sonion đã đề xuất kế hoạch bảo trì và đào tạo nhân viên để duy trì các chốt chặn này.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xây dựng thành công mô hình Bowtie ứng dụng trong quản lý rủi ro ATSKMT tại Công ty TNHH Sonion Việt Nam, dựa trên dữ liệu thực tế giai đoạn 2016-2018.
• Phân tích nguyên nhân và hậu quả sự cố qua các phương pháp CED, FTA, ETA và 5M giúp nhận diện các điểm yếu và chốt chặn kiểm soát hiệu quả.
• Ma trận rủi ro được thiết lập giúp ưu tiên quản lý các sự cố có tần suất và mức độ nghiêm trọng cao, góp phần giảm thiểu tai nạn lao động, sự cố môi trường và khẩn cấp.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể về đào tạo, bảo trì thiết bị, xây dựng hệ thống chốt chặn và giám sát nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong ngành sản xuất linh kiện điện tử.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và mở rộng áp dụng mô hình Bowtie cho các doanh nghiệp trong ngành, góp phần phát triển bền vững và an toàn lao động.

Quý doanh nghiệp và nhà quản lý được khuyến khích áp dụng mô hình Bowtie để nâng cao năng lực quản lý rủi ro, bảo vệ sức khỏe người lao động và môi trường sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 Một số khái niệm cơ bản - An toàn lao động: là giải pháp phòng, chống tác động của các yếu tố nguy hiểm nhằm bảo đảm không xảy ra thương tật, tử vong đối với con người trong quá trình lao động.[1] - Yếu tố nguy hiểm: là yếu tố gây mất an toàn, làm tổn thương hoặc gây tử vong cho con người trong quá trình lao động.[1] - Tai nạn lao động: là tai nạn gây tổn thương cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ thể hoặc gây tử vong cho người lao động, xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động.[1] - Sự cố môi trường: là sự cố xảy ra trong quá trình hoạt động của con người hoặc biến đổi của tự nhiên, gây ô nhiễm, suy thoái hoặc biến đổi môi trường nghiêm trọng.[2] - Đánh giá rủi ro: là quá trình tìm hiểu những rủi ro có thể và sẽ liên quan tới công việc chuẩn bị thực hiện, phải chỉ ra cụ thể những rủi ro có thể gặp; xây dựng những biện pháp kiểm soát để thực thi công việc một cách hiệu quả nhất, an toàn nhất, nhằm tránh gây tai nạn cho con người, hư hại tài sản, thiết bị và tổn hại môi trường.[1] 4 - Sự cố khẩn cấp: Là sự cố có nguy cơ dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, chết người, mất mát hư hỏng nặng tài sản và gây ảnh hưởng nặng nề tới môi trường, các tình huống được khẩn cấp được xác định ở Sonion bao gồm: Cháy nổ, rò rỉ khí LPG, rò rỉ khí Hydro.2 Tổng quan tình hình phát triển ngành sản xuất linh kiện điện tử và vi cơ điện tử ở Việt Nam Ngành Linh kiện điện tử là ngành công nghiệp hỗ trợ có vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngành Công nghiệp Điện tử tại Việt Nam thông qua việc cung cấp các chi tiết, bộ phận để từ đó lắp ráp lên các bộ phận hoàn chỉnh của sản phẩm điện tử, do vậy, sự phát triển của ngành Linh kiện điện tử gắn liền với sự phát triển của ngành Điện tử. Năm 2018, tổng giá trị sản xuất Linh kiện điện tử toàn cầu ước tính tăng 7,1% so với năm 2017 và đang tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm đạt 14,6% trong giai đoạn 2012 – 2018. Linh kiện điện tử sản xuất trong nước đang ngày càng gia tăng, giá trị tiêu thụ của ngành Linh kiện điện tử trong năm 2018 tăng mạnh 37,6% so với năm ngoái do nhu cầu linh kiện điện tử ngày càng tăng cao của các tập đoàn điện tử đa quốc gia tại Việt Nam như Samsung, LG, Nokia,. Tuy nhiên do chưa đáp ứng được các sản phẩm theo yêu cầu của các doanh nghiệp FDI nước ngoài nên các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu dừng lại ở đóng gói bao bì với các chi tiết nhựa, kim loại đơn giản, phần hưởng giá trị gia tăng thấp nhất, không tiếp thu được công nghệ cao.

Trong tổng giá trị xuất khẩu của quý I/2019, 2 mặt hàng trong ngành công nghiệp điện tử là điện thoại các loại và linh kiện; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện có đóng góp nhiều nhất vào kim ngạch xuất khẩu, chiếm 29,2% tổng kim ngạch xuất khẩu.[3] Trong năm 2017, Chính Phủ đã ra quyết định số 68/QĐ-TTg về Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ từ năm 2016 đến năm 2025 nhằm thực hiện nghiêm túc việc phát triển công nghiệp hỗ trợ của Việt Nam làm tiền đề cho sự phát triển ngành công nghiệp chế biến, chế tạo. Việc Việt Nam tham gia nhiều hiệp định thương mại 5 trong thời gian tới sẽ giúp thu hút mạnh mẽ đầu tư nước ngoài, đặc biệt đối với nguồn vốn đầu tư trực tiếp, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao trình độ quản trị doanh nghiệp, tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh. Theo bộ Công Thương, trong giai đoạn đến 2020, ngành Linh kiện điện tử sẽ tập trung phát triển ở lĩnh vực linh kiện điện – điện tử cơ bản, các loại bản mạch in điện tử, mạch vi điện tử cho các điện thoại di động, thiết bị điện tử gia dụng, thiết bị văn phòng, máy vi tính, thiết bị ngoại vi, linh kiện, phụ tùng cho công nghiệp ôtô (thiết bị điện, chiếu sáng, điều khiển. Giai đoạn sau 2020, các lĩnh vực như thiết bị tự động hóa, thiết bị y tế sẽ có nhu cầu cao về các linh kiện phụ tùng điện – điện tử sản xuất trong nước.

Tổng quan về công ty TNHH Sonion Việt Nam Công ty TNHH Sonion Việt Nam được thành lập vào ngày 01/11/ 2005 với ngành nghề sản xuất thiết bị âm thanh siêu nhỏ và thiết bị điện cơ siêu nhỏ với 100% vốn đầu tư nước ngoài. Công ty Sonion nằm trong khuôn viên Khu công nghệ cao Quận 9 thành phố Hồ Chí Minh với diện tích đất 20.000m2 và diện tích nhà xưởng là 9. Các dòng sản phẩm của Sonion bao gồm bộ thu Microphones, bộ phát Receiver và vi cơ điện tử MMD với công suất 62 triệu sản phẩm vào năm 2019 giải quyết việc làm cho gần 5000 lao động. Hiện tại công ty có cấu trúc gồm ba phân xưởng chính và một phân xưởng hỗ trợ gồm: a.

Xưởng sản xuất nắp và vỏ bộ phát âm thanh Đây là nơi diễn ra các hoạt động dập khuôn tạo hình kim loại, gia nhiệt bằng khí Hydro nhằm tăng độ cứng cho khuôn kim loại cung cấp cho xưởng các phân xưởng còn lại trong nhà mày 6 Quy trình sản xuất gồm: Đặt phôi Dập Rửa nắp vỏ Xử lý nhiệt Rửa nắp vỏ trở lại Hình 1. 1: Xưởng sản xuất nắp và vỏ bộ phát âm thanh - Nguyên liệu khi đưa vào là tấm phôi, có khe (đối với nắp), hoặc không có khe (đối với vỏ). Vị trí của khe sẽ được dập chính xác khi phôi được đặt vào vị trí chính xác. Sau khi dập, nắp / vỏ được cắt theo độ cao tuỳ theo kích thước sản phẩm.

- Sau khi dập và cắt, chi tiết kim loại rửa để loại bỏ dầu và tạp chất dính trên bề mặt. Quá trình rửa sửa dụng các máy rửa sóng siêu âm. Bán thành phẩm sau khi dập đặt trong các khay kim loại và lần lượt đưa vào từng ngăn của máy rửa để làm sạch, sau đó sấy khô tự động trong máy. 7 - Bán thành phẩm sau đó chuyển sang công đoạn xử lý nhiệt để tôi cứng kim loại.

Lò xử lý nhiệt vận hành bằng điện, nhiệt độ trong lò đạt khoảng 1150°C, thời gian lưu từ 3 – 4 giờ, có bổ sung khí Hydro giúp cộng hưởng nhiệt làm tăng nhiệt độ lò và khí Nito giúp đẩy không khí, làm sạch lò chống oxy hóa chi tiết trong quá trình nung. - Bán thành phẩm sau khi qua công đoạn xử lý nhiệt có thể dính một số tạp chất sẽ được rửa trở lại bằng máy rửa 3 ngăn tương tự như máy rửa dầu. Xưởng sản xuất màng loa và cuộn cảm Đây là nơi diễn ra các hoạt động sản xuất màng loa và cuộn cảm rất nhỏ Hình 1. 2: Xưởng sản xuất xuất màng loa và cuộn cảm ➢ Sản xuất màng loa: - Phun keo: Công đoạn này thực hiện phun keo lên dãy màng mỏng kim loại trong môi trường chống tĩnh điện.

Loại keo này là một loại nhựa dính mỏng phải được phun một cách cực kỳ chính xác lên bề mặt của dãy kim loại, sử dụng phương pháp phun keo tĩnh điện. - Ép phôi: Ép phôi lên màng mỏng hoàn toàn là thao tác thủ công. Nguyên lý hoạt động là dán phôi PE lên màng mỏng kim loại đã được phun keo. 8 - Định hình phôi: quy trình định hình phôi là một hình thức đúc nhiệt đặc biệt sau đó đưa lên áp suất cao và làm nguội được kiểm soát một cách chính xác, sử dụng thiết bị định hình do Sonion thiết kế.

- Đục lỗ bù trên dây màng: nhằm mục đích cắt bỏ một phần phôi, được thực hiện hoàn toàn tự động, sử dụng máy dùng tia laser để cắt các lỗ nhỏ trên màng mỏng, đường kính lỗ >5µm - Dập màng loa mỏng: công đoạn này được thực hiện bằng cách kéo bằng tay (tiêu chuẩn Schmidt - Đức) trên thiết bị có gắn khuôn dập do Sonion thiết kế. ➢ Sản xuất cuộn cảm: - Quấn dây: Các lớp dây được quấn chồng lên nhau qua trục đứng của máy quấn dây. Các lớp dây này tự kết dính vào nhau bằng lớp keo phủ khi kết hợp với nhiệt độ. - Cắt dây: Cuộn dây được được kiểm tra ngoại quan bằng kính hiển vi, sau đó cuộn dây được cắt thủ công bằng dao sắc (công đoạn cắt dây).

Sau đó dây được chuyển cẩn thận, giao sang các công đoạn tiếp theo. Xưởng sản xuất bộ phát âm đơn Ở bộ phận này, các linh kiện và cụm linh kiện đã được sản xuất ở các công đoạn trước được sử dụng để tạo thành các sản phẩm bộ phát đơn. 3: Xưởng sản xuất bộ phát âm đơn 10 - Dán nam châm: sử dụng máy để gắn nam châm vào vỏ và nắp bộ phát. - Gắn linh kiện: các linh kiện như miếng chống sốc, đế hàn chì được gắn vào vỏ và miếng chống sốc, vòng đệm, membrane được gắn vào nắp thủ công thao tác dưới kính hiển vi.

Tra keo vào mối lớp linh kiện để kết dính các lớp này lại. - Gắn cuộn cảm: Thao tác bằng tay bên dưới kính: Đặt cuộn dây vào đồ gá và tra một giọt keo lên cuộn dây. Tiếp theo, đặt vỏ lên trên đồ gá. - Hàn đầu dây: nhằm hàn hai đầu cuộn dây dính với miếng coil và hàn dính miếng chống sốc dính với đầu sợi dây lead wire, sử dụng cộng nghệ hàn bán tự động.

- Hàn thành phần ứng. Quy trình gồm 3 thành phần được gắn kết với nhau: nắp lắp màng loa rung, vỏ đã gắn cuộn dây, và thanh phần ứng - Công đoạn nạp từ thao tác trên sản phẩm đã được lắp ráp hoàn chỉnh. Nam châm được gắn vào vỏ/nắp. - Tra keo: tra keo dây nối, xung quanh bộ phát và lỗ nạp từ được thực hiện trên mỗi bộ phát đơn đã được lắp ráp hoàn chỉnh.

- Kiểm tra chất lượng lần cuối quá trình sản xuất bộ phát đơn và nạp từ. Xưởng sản xuất bộ phát âm đôi Là kết hợp hai bộ phát đơn với nhau tạo thành một bộ phát đôi có chức năng hoàn chỉnh. Công đoạn này được thực hiện trên bộ đồ gá để đảm bảo sự chính xác tuyệt đối, kết hợp lực kết nối vừa đúng, keo tra vừa đủ để dán hai bộ phát đơn khớp vào nhau. 4: Xưởng sản xuất bộ phát âm đôi - Kết hợp hai bộ phát đơn: mục đích là kết hợp hai bộ phát đơn với nhau tạo thành một bộ phát đôi có chức năng hoàn chỉnh.