Quản Lý Hoạt Động Kinh Tế Báo Chí Tại Các Đài PTTH Khu Vực ĐBSCL

Khám phá vai trò của thạc sĩ báo chí trong quản lý hoạt động kinh tế tại các đài phát thanh và truyền hình khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Báo Chí Học
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Kinh Tế Báo Chí Tại Các Đài PTTH Khu Vực ĐBSCL
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KTBC
• 1.1. Chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức quản lý hoạt động KTBC tại các Đài PTTH địa phương
• 1.2. Vai trò, tiêu chí đánh giá hiệu quả, các yếu tố tác động, tính tất yếu khách quan quản lý hoạt động KTBC tại các Đài PTTH địa phương
• 1.3. Một số mô hình thực tiễn quản lý hoạt động KTBC hiệu quả
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KTBC TẠI CÁC ĐÀI PTTH KHU VỰC ĐBSCL
• 2.1. Giới thiệu tổng quan về các Đài PTTH thuộc diện khảo sát
• 2.2. Khảo sát quản lý hoạt động KTBC tại 3 Đài PTTH khu vực ĐBSCL
• 2.3. Kết quả quản lý hoạt động KTBC các Đài PTTH thuộc diện khảo sát
• 2.4. Đánh giá quản lý hoạt động KTBC các Đài PTTH khu vực ĐBSCL
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KTBC TẠI CÁC ĐÀI PTTH KHU VỰC ĐBSCL
• 3.1. Những vấn đề đặt ra trong quản lý hoạt động KTBC tại các Đài PTTH khu vực ĐBSCL
• 3.2. Xu thế phát triển, thời cơ, thách thức đối với quản lý hoạt động KTBC tại các Đài PTTH khu vực ĐBSCL
• 3.3. Đề xuất giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động KTBC tại các Đài PTTH khu vực ĐBSCL
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Hoạt Động Kinh Tế Báo Chí Đài PTTH 55 ký tự

Hoạt động kinh tế báo chí tại các đài PTTH ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh tự chủ tài chính. Quản lý hiệu quả hoạt động này không chỉ đảm bảo nguồn thu mà còn giúp nâng cao chất lượng nội dung và phục vụ tốt hơn nhu cầu của khán giả. Bài viết này sẽ trình bày tổng quan về các khía cạnh chính của quản lý kinh tế báo chí truyền hình, từ cơ sở lý luận đến thực tiễn tại khu vực ĐBSCL.

1.1. Khái niệm và vai trò của kinh tế báo chí trong truyền thông đa phương tiện

Kinh tế báo chí là một lĩnh vực nghiên cứu về cách thức các tổ chức báo chí tạo ra, phân phối và quản lý nguồn lực tài chính. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự bền vững và phát triển của các đài PTTH trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Theo PGS.TS Nguyễn Văn Dững (2018) thì báo chí có chức năng kinh tế - dịch vụ. Việc hiểu rõ khái niệm này là tiền đề quan trọng cho việc quản lý hoạt động kinh tế báo chí hiệu quả. Các đài PTTH cần nắm vững các nguyên tắc cơ bản của kinh tế để có thể đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp. Truyền thông đa phương tiện ngày càng phát triển, kéo theo sự cạnh tranh gay gắt từ các nền tảng khác, đòi hỏi các đài PTTH phải có mô hình kinh tế báo chí phù hợp.

1.2. Đặc điểm của hoạt động kinh tế báo chí tại các đài PTTH

Hoạt động kinh tế báo chí tại các đài PTTH có những đặc điểm riêng biệt so với các ngành kinh tế khác. Sản phẩm báo chí vừa mang tính hàng hóa, vừa mang tính chính trị, tư tưởng. Nguồn thu của các đài thường đến từ quảng cáo, tài trợ, dịch vụ truyền thông và ngân sách nhà nước (đối với các đài chưa tự chủ hoàn toàn). Việc cân bằng giữa nhiệm vụ chính trị và mục tiêu kinh tế là một thách thức lớn. Theo số liệu của Bộ TTTT năm 2020, có 72 cơ quan PTTH, trong đó chỉ có rất ít đơn vị tự chủ tài chính thành công. Do đó, các đài PTTH phải tìm kiếm các giải pháp kinh tế báo chí sáng tạo để tồn tại và phát triển.

1.3. Tầm quan trọng của quản lý nội dung báo chí trong phát triển kinh tế báo chí

Quản lý nội dung báo chí hiệu quả là yếu tố then chốt để thu hút khán giả và tăng doanh thu cho các đài PTTH. Nội dung chất lượng, hấp dẫn, phù hợp với thị hiếu của công chúng sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh. Việc đầu tư vào sản xuất chương trình, nâng cao trình độ của đội ngũ phóng viên, biên tập viên là cần thiết. Quản lý nội dung báo chí bao gồm việc lên kế hoạch sản xuất, kiểm duyệt nội dung, phân phối nội dung trên các nền tảng khác nhau và đánh giá hiệu quả của nội dung. Nội dung hay, sáng tạo sẽ thu hút quảng cáo và tài trợ. Phát triển kinh tế báo chí gắn liền với chất lượng nội dung.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Kinh Tế Báo Chí Đài PTTH ĐBSCL 58 ký tự

Các đài PTTH khu vực ĐBSCL đang đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý kinh tế báo chí. Sự cạnh tranh từ các nền tảng truyền thông số, MXH, TTĐTTH, ứng dụng OTT, nguồn lực hạn chế và cơ chế tài chính chưa phù hợp là những rào cản lớn. Việc tìm kiếm các giải pháp kinh tế báo chí hiệu quả để vượt qua những khó khăn này là một vấn đề cấp thiết.

2.1. Cạnh tranh từ các nền tảng kinh doanh truyền hình và MXH

Sự phát triển của Internet và các nền tảng kinh doanh truyền hình trực tuyến, MXH đã làm thay đổi thói quen tiêu dùng thông tin của công chúng. Các đài PTTH truyền thống phải cạnh tranh với các đối thủ có lợi thế về công nghệ, nội dung đa dạng và khả năng tương tác cao. Thị phần quảng cáo trên truyền hình truyền thống đang bị thu hẹp, ảnh hưởng đến doanh thu đài PTTH. Theo Statista, số lượng người dùng MXH trên thế giới tăng rất nhanh, khiến cho hoạt động kinh tế báo chí tại các CQBC truyền thống gặp nhiều khó khăn.

2.2. Hạn chế về nguồn lực và cơ chế tài chính báo chí

Các đài PTTH khu vực ĐBSCL thường có nguồn lực hạn chế về tài chính, nhân lực và công nghệ. Cơ chế tài chính báo chí chưa thực sự phù hợp với đặc thù của ngành, gây khó khăn cho việc đầu tư vào sản xuất chương trình và nâng cấp cơ sở vật chất. Nhiều đài phải đối mặt với tình trạng thiếu kinh phí hoạt động, ảnh hưởng đến chất lượng nội dung và khả năng cạnh tranh. Chuyển từ cơ chế bao cấp sang cơ chế tự chủ tài chính, công tác quản lý hoạt động kinh tế báo chí còn rất mới mẻ, hụt hẫng kiến thức, kinh nghiệm.

2.3. Khó khăn trong việc chuyển đổi số báo chí và ứng dụng công nghệ

Quá trình chuyển đổi số báo chí đòi hỏi các đài PTTH phải đầu tư lớn vào công nghệ, đào tạo nhân lực và thay đổi quy trình sản xuất. Tuy nhiên, nhiều đài còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ mới, ứng dụng các giải pháp số vào hoạt động kinh tế báo chí. Theo Bộ TTTT, tính đến tháng 6/2021, Việt Nam có 829 MXH được cấp phép hoạt động. Ngoài ra, đến cuối năm 2020, Việt Nam có 1.716 trang TTĐTTH được cấp phép, xảy ra khá phổ biến tình trạng “báo hóa website” để tự quảng bá, PR, quảng cáo, kinh doanh sản phẩm. Điều này gây khó khăn trong việc quản lý và cạnh tranh.

III. Giải Pháp Nâng Cao Doanh Thu Đài PTTH Tại Khu Vực ĐBSCL 59 ký tự

Để nâng cao doanh thu đài PTTH tại khu vực ĐBSCL, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc đổi mới nội dung, tăng cường quảng bá thương hiệu đến việc đa dạng hóa nguồn thu. Việc xây dựng các mô hình kinh tế báo chí phù hợp với đặc thù của từng đài là yếu tố then chốt.

3.1. Đổi mới nội dung và nâng cao chất lượng chương trình kinh doanh phát thanh

Nội dung là yếu tố quan trọng nhất để thu hút khán giả và quảng cáo. Các đài PTTH cần đầu tư vào sản xuất các chương trình chất lượng cao, hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khán giả. Việc khai thác các đề tài mang tính địa phương, gần gũi với đời sống của người dân ĐBSCL là một lợi thế. Ngoài ra cần tăng cường kinh doanh phát thanh theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại. Các đài PTTH phải coi “nội dung là vua”, “kỹ thuật là nữ hoàng” và “công chúng là số 1”.

3.2. Tăng cường quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường kinh tế báo chí

Xây dựng thương hiệu mạnh là yếu tố quan trọng để thu hút quảng cáo và tài trợ. Các đài PTTH cần tăng cường quảng bá thương hiệu thông qua các kênh truyền thông khác nhau, tham gia các sự kiện quảng bá và xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng. Việc mở rộng thị trường kinh tế báo chí sang các tỉnh thành khác cũng là một giải pháp tiềm năng. Theo kinh nghiệm của các nhà BCTT thế giới, để quản lý hoạt động kinh tế báo chí hiệu quả, các CQBC phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đầu tư KTCN, đảm bảo năng lực tài chính, đột phá nội dung, chiếm lĩnh thị phần công chúng và đẩy mạnh các hoạt động kinh tế báo chí.

3.3. Đa dạng hóa nguồn thu đài PTTH và phát triển dịch vụ truyền thông

Ngoài quảng cáo và tài trợ, các đài PTTH cần đa dạng hóa nguồn thu bằng cách phát triển các dịch vụ truyền thông khác như sản xuất phim quảng cáo, tổ chức sự kiện, cung cấp dịch vụ truyền thông cho doanh nghiệp. Việc khai thác các nguồn thu mới sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào quảng cáo và tăng tính bền vững của mô hình kinh tế báo chí. Đặc biệt, các CQBC làm kinh tế báo chí trong điều kiện phải TCTC, vừa thực hiện nhiệm vụ chính trị, vừa phát triển kinh tế thì lại càng khó khăn hơn.

IV. Quản Lý Tài Chính Đài PTTH Bí Quyết Tự Chủ Tài Chính 56 ký tự

Quản lý tài chính đài PTTH hiệu quả là yếu tố then chốt để đạt được tự chủ tài chính. Việc xây dựng cơ chế tài chính báo chí minh bạch, kiểm soát chi phí và tăng cường hiệu quả sử dụng vốn là những yêu cầu quan trọng. Bên cạnh đó, cần có sự hỗ trợ từ nhà nước và các chính sách ưu đãi để tạo điều kiện cho các đài PTTH phát triển.

4.1. Xây dựng cơ chế tự chủ đài PTTH và kiểm soát chi phí

Việc xây dựng cơ chế tự chủ đài PTTH phù hợp với đặc thù của từng đài là rất quan trọng. Cơ chế này cần đảm bảo tính minh bạch, trách nhiệm và khuyến khích sự sáng tạo trong kinh doanh truyền hình. Việc kiểm soát chi phí hiệu quả sẽ giúp tăng lợi nhuận và tạo nguồn lực để tái đầu tư. Các CQBC làm kinh tế báo chí trong điều kiện phải TCTC, vừa thực hiện nhiệm vụ chính trị, vừa phát triển kinh tế thì lại càng khó khăn hơn.

4.2. Tăng cường hiệu quả sử dụng vốn và quản lý tài sản đài PTTH

Quản lý tài sản đài PTTH hiệu quả giúp tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn lực sẵn có. Việc đầu tư vào các dự án có hiệu quả kinh tế cao sẽ mang lại lợi nhuận lớn hơn. Cần có các quy trình quản lý tài chính chặt chẽ để đảm bảo tính minh bạch và tránh thất thoát. Theo Bộ TTTT, năm 2020, cả nước có 779 CQBC, trong đó có 72 cơ quan PTTH. Trong các cơ quan PTTH, có 2 đơn vị TCTC hoàn toàn, 16 đơn vị TCTC chi thường xuyên, 45 đơn vị TCTC một phần chi thường xuyên và có rất ít đơn vị TCTC thành công.

4.3. Chính sách hỗ trợ và ưu đãi cho phát triển kinh tế báo chí

Nhà nước cần có các chính sách kinh tế báo chí hỗ trợ và ưu đãi cho các đài PTTH, đặc biệt là các đài ở khu vực khó khăn như ĐBSCL. Các chính sách này có thể bao gồm hỗ trợ về vốn, đào tạo nhân lực, giảm thuế và phí. Sự hỗ trợ từ nhà nước sẽ tạo điều kiện cho các đài PTTH phát triển bền vững và thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị. Đến tháng 6/2021, trừ Đài PTTH Vĩnh Long TCTC hoàn toàn, 12 đài còn lại chưa có đài nào được Nhà nước đặt hàng cung cấp sản phẩm, dịch vụ theo Nghị định số 32/2019/NĐ-CP, ngày 10/4/2019 của Chính phủ.

V. Nghiên Cứu Thực Tiễn Quản Lý Kinh Tế Báo Chí Khu Vực ĐBSCL 60 ký tự

Nghiên cứu thực tiễn về quản lý kinh tế báo chí tại các đài PTTH khu vực ĐBSCL giúp hiểu rõ hơn về những thành công, hạn chế và bài học kinh nghiệm. Việc phân tích các mô hình kinh tế báo chí hiệu quả sẽ cung cấp những gợi ý hữu ích cho các đài khác trong khu vực.

5.1. Phân tích hiệu quả kinh tế báo chí tại các đài PTTH điển hình

Việc phân tích hiệu quả kinh tế báo chí tại các đài PTTH điển hình sẽ giúp xác định những yếu tố thành công và những vấn đề cần cải thiện. Các chỉ số như doanh thu, lợi nhuận, thị phần khán giả và chi phí hoạt động cần được xem xét kỹ lưỡng. Các đài cần phân tích và đánh giá hiệu quả kinh tế báo chí một cách khách quan, toàn diện để tìm ra những điểm mạnh, điểm yếu.

5.2. Đánh giá tác động của chuyển đổi số đến doanh thu đài PTTH

Quá trình chuyển đổi số có tác động lớn đến doanh thu đài PTTH. Việc đánh giá tác động này sẽ giúp các đài đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý vào công nghệ và các nền tảng số. Cần xem xét cả tác động tích cực (tăng doanh thu từ quảng cáo trực tuyến, dịch vụ số) và tác động tiêu cực (giảm doanh thu từ quảng cáo truyền thống). Sự chuyển đổi số là xu thế tất yếu, nhưng các đài PTTH cần có chiến lược phù hợp để tận dụng cơ hội và giảm thiểu rủi ro.

5.3. Bài học kinh nghiệm và khuyến nghị cho phát triển kinh tế báo chí

Từ kết quả nghiên cứu thực tiễn, cần rút ra những bài học kinh nghiệm và đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho phát triển kinh tế báo chí tại các đài PTTH khu vực ĐBSCL. Các khuyến nghị này cần dựa trên những bằng chứng thực tế và phù hợp với điều kiện cụ thể của từng đài. Những bài học thành công và thất bại sẽ là nguồn thông tin quý giá cho các đài khác trong khu vực. Các đài phải linh hoạt, nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức, thay đổi mô hình kinh tế báo chí để thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, truyền thông số và thiên tai, dịch bệnh.

VI. Tương Lai Quản Lý Kinh Tế Báo Chí Xu Hướng Và Triển Vọng 57 ký tự

Tương lai của quản lý kinh tế báo chí tại các đài PTTH sẽ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như sự phát triển của công nghệ, thay đổi trong thói quen tiêu dùng thông tin và các chính sách của nhà nước. Việc dự đoán các xu hướng kinh tế báo chí và xây dựng chiến lược phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững.

6.1. Các xu hướng kinh tế báo chí mới và tác động đến ĐBSCL

Cần theo dõi sát các xu hướng kinh tế báo chí mới như sự trỗi dậy của truyền thông di động, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và big data, sự cá nhân hóa nội dung và sự gia tăng của các mô hình kinh tế báo chí sáng tạo. Các xu hướng này có thể mang lại cơ hội và thách thức cho các đài PTTH ở ĐBSCL. Sự chuyển đổi số là xu thế tất yếu, nhưng các đài PTTH cần có chiến lược phù hợp để tận dụng cơ hội và giảm thiểu rủi ro.

6.2. Triển vọng phát triển kinh tế báo chí tại khu vực ĐBSCL

Khu vực ĐBSCL có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế báo chí nhờ vào lợi thế về văn hóa, du lịch và nông nghiệp. Việc khai thác các lợi thế này thông qua các sản phẩm truyền thông độc đáo sẽ giúp tăng doanh thu và tạo việc làm cho người dân địa phương. Biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, hạn mặn thường xảy ra, nhất là đại dịch Covid-19 đã làm cho các đài vốn khó khăn lại càng vất vả hơn. Các Đài PTTH khu vực ĐBSCL đang trong giai đoạn tập trung quản lý hoạt động kinh tế báo chí, sắp xếp, kiện toàn cơ cấu tổ chức bộ máy.

6.3. Khuyến nghị cho quản lý và định hướng phát triển kinh tế báo chí

Các nhà quản lý cần có tầm nhìn chiến lược và khả năng thích ứng nhanh chóng với những thay đổi của thị trường. Việc đầu tư vào đào tạo nhân lực, nâng cấp công nghệ và xây dựng mối quan hệ tốt với đối tác là rất quan trọng. Nhà nước cần tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế báo chí thông qua các chính sách hỗ trợ và ưu đãi. Đến nay, chưa có nhiều công trình khoa học, luận án, luận văn nghiên cứu về quản lý hoạt động kinh tế báo chí, nhất là tại các Đài PTTH khu vực ĐBSCL.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động kinh tế báo chí (KTBC) tại các Đài Phát thanh và Truyền hình (PTTH) khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh chuyển đổi cơ chế tài chính công (TCTC) và sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông số, mạng xã hội (MXH). Theo báo cáo, năm 2020, doanh thu quảng cáo của nhiều Đài PTTH địa phương giảm sâu, như Đài Bến Tre giảm 35%, Đài Trà Vinh và Đài TP. Cần Thơ cũng chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng quản lý hoạt động KTBC tại 3 Đài PTTH tiêu biểu: Bến Tre, Trà Vinh và TP. Cần Thơ trong giai đoạn từ tháng 1/2020 đến tháng 6/2021, đánh giá hiệu quả quản lý, xác định nguyên nhân hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động KTBC. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các Đài PTTH khu vực ĐBSCL thích ứng với xu thế phát triển báo chí hiện đại, tăng doanh thu, lợi nhuận và thu nhập, đồng thời đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị và kinh tế trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt với các nền tảng truyền thông số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý kinh tế và báo chí, trong đó:

• Lý thuyết quản lý kinh tế: Quản lý hoạt động KTBC là quá trình tổ chức, điều hành các hoạt động kinh tế báo chí nhằm tối đa hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) để sản xuất, kinh doanh sản phẩm báo chí và dịch vụ, tạo nguồn thu hợp pháp cho các cơ quan báo chí.

• Lý thuyết báo chí và truyền thông: Báo chí là sản phẩm thông tin đại chúng, vừa thực hiện chức năng chính trị, vừa là ngành kinh tế, chịu sự tác động của quy luật thị trường và công nghệ truyền thông hiện đại.

• Khái niệm chính: Kinh tế báo chí, hoạt động KTBC, quản lý hoạt động KTBC, cơ chế tự chủ tài chính, nguồn lực KTBC, hiệu quả doanh thu và lợi nhuận.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu thập từ báo cáo tài chính, khảo sát thực tế tại 3 Đài PTTH Bến Tre, Trà Vinh và TP. Cần Thơ; phỏng vấn sâu lãnh đạo, cán bộ quản lý; tài liệu pháp luật liên quan đến báo chí và KTBC.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê số liệu doanh thu, lợi nhuận, nhân lực; so sánh hiệu quả quản lý giữa các Đài; tổng hợp, diễn dịch và quy nạp để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung khảo sát giai đoạn từ tháng 1/2020 đến tháng 6/2021, phù hợp với thời điểm chuyển đổi cơ chế TCTC và tác động của đại dịch Covid-19.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu tổ chức và năng lực quản lý chưa đồng bộ: Đài TP. Cần Thơ có cơ cấu Ban Giám đốc đầy đủ với 1 Giám đốc và 3 Phó Giám đốc phụ trách nội dung, kỹ thuật và kinh tế, trong khi Đài Bến Tre và Trà Vinh thiếu vị trí Phó Giám đốc phụ trách kinh tế, dẫn đến quản lý hoạt động KTBC chưa hiệu quả. Số lượng cán bộ quản lý cấp phòng tại Đài Bến Tre và Trà Vinh còn thiếu hụt, ảnh hưởng đến công tác điều hành.

2. Nguồn nhân lực và cơ sở vật chất còn hạn chế: Đài Bến Tre đã tinh giản từ 131 xuống còn 94 người, Đài Trà Vinh duy trì khoảng 110 người, trong khi Đài TP. Cần Thơ có 203 người, chưa phù hợp với cơ chế TCTC. Trình độ chuyên môn đa phần đạt đại học trở lên, nhưng chất lượng và sự đồng đều còn hạn chế. Cơ sở vật chất và kỹ thuật công nghệ của Đài Bến Tre lạc hậu nhất, chưa có thiết bị truyền hình lưu động chuẩn HD, trong khi Đài TP. Cần Thơ đầu tư hiện đại với hệ thống kỹ thuật số đa nền tảng.

3. Doanh thu và lợi nhuận giảm sâu do tác động của Covid-19 và chuyển dịch quảng cáo sang MXH: Năm 2020, tổng doanh thu của Đài Bến Tre đạt 27,5 tỷ đồng, tăng 12% so với 2019, Đài Trà Vinh đạt 23,8 tỷ đồng, tăng 15%, Đài TP. Cần Thơ đạt 68,3 tỷ đồng, tăng 15,2%. Tuy nhiên, 6 tháng đầu năm 2021, doanh thu giảm mạnh: Đài Bến Tre giảm 60,8%, Đài Trà Vinh giảm trên 60%, Đài TP. Cần Thơ giảm 7,5%. Kiểm soát chi tiêu chưa hiệu quả, đặc biệt tại Đài Bến Tre và Trà Vinh dẫn đến mất cân đối tài chính.

4. Chất lượng sản phẩm báo chí và nội dung phát sóng còn hạn chế: Các Đài tập trung nhiều vào chương trình thời sự, chuyên mục tuyên truyền, nhưng nội dung còn đơn điệu, thiếu sáng tạo, chưa hấp dẫn công chúng. Phim truyện chiếm tỷ lệ lớn thời lượng phát sóng nhưng phần lớn là phim cũ, chất lượng thấp. Các chương trình giải trí, gameshow, phim tài liệu ít được đầu tư do hạn chế tài chính.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do cơ cấu tổ chức chưa phù hợp, năng lực quản lý chưa đồng đều, nguồn lực tài chính và kỹ thuật còn yếu kém, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt với MXH và truyền thông số. So với các nghiên cứu trước đây về mô hình quản lý KTBC tại các Đài PTTH lớn như Vĩnh Long và HTV, các Đài PTTH khu vực ĐBSCL còn nhiều điểm yếu về tổ chức và đầu tư. Việc thiếu Phó Giám đốc phụ trách kinh tế tại một số Đài làm giảm hiệu quả quản lý tài chính và phát triển nguồn thu. Sự giảm sút doanh thu quảng cáo phản ánh xu hướng dịch chuyển quảng cáo sang nền tảng số, đòi hỏi các Đài phải đổi mới nội dung, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao năng lực công nghệ. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ doanh thu theo năm và biểu đồ cơ cấu tổ chức Ban Giám đốc để minh họa sự khác biệt giữa các Đài.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tổ chức lại bộ máy quản lý: Các Đài PTTH cần bổ sung đủ vị trí Phó Giám đốc phụ trách kinh tế, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng thành viên Ban Giám đốc nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động KTBC. Thời gian thực hiện trong 6-12 tháng, chủ thể là Ban Giám đốc và cơ quan chủ quản.

2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng quản lý kinh tế báo chí cho cán bộ quản lý và nhân viên, đặc biệt là kỹ năng ứng dụng công nghệ số và khai thác thị trường quảng cáo. Kế hoạch đào tạo kéo dài 1-2 năm, do các Đài phối hợp với các cơ sở đào tạo chuyên ngành thực hiện.

3. Đầu tư hiện đại hóa cơ sở vật chất và công nghệ: Ưu tiên đầu tư trang thiết bị kỹ thuật hiện đại, xe truyền hình lưu động chuẩn HD, hệ thống truyền dẫn đa nền tảng để nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí và mở rộng thị phần công chúng. Thời gian đầu tư theo lộ trình 3-5 năm, phối hợp với ngân sách nhà nước và huy động nguồn vốn xã hội hóa.

4. Đổi mới nội dung và đa dạng hóa sản phẩm báo chí: Tập trung sản xuất các chương trình hấp dẫn, sáng tạo, phù hợp với thị hiếu công chúng, đặc biệt là các chương trình giải trí, gameshow thu hút giới trẻ; phát triển nội dung trên nền tảng số như YouTube, Facebook, TikTok để tăng tương tác và doanh thu quảng cáo. Chủ thể là các phòng sản xuất nội dung, thực hiện liên tục và đánh giá định kỳ.

5. Tăng cường kiểm soát chi tiêu và quản lý tài chính: Xây dựng hệ thống kiểm soát chi tiêu chặt chẽ, minh bạch, tiết kiệm, chống thất thoát, đảm bảo cân đối tài chính và tối đa hóa lợi nhuận. Thực hiện ngay và duy trì thường xuyên, do Ban Giám đốc và phòng kế hoạch tài chính chịu trách nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các Đài PTTH địa phương: Nhận diện các điểm mạnh, hạn chế trong quản lý hoạt động KTBC, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp, nâng cao hiệu quả kinh tế và thực hiện nhiệm vụ chính trị.

2. Cơ quan quản lý nhà nước về báo chí và truyền thông: Sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, cơ chế hỗ trợ các Đài PTTH trong quá trình chuyển đổi cơ chế tài chính và phát triển truyền thông số.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Báo chí, Truyền thông: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và thực trạng quản lý KTBC tại các Đài PTTH khu vực ĐBSCL, phục vụ cho các nghiên cứu chuyên sâu và luận văn.

4. Các doanh nghiệp, đối tác quảng cáo và truyền thông: Hiểu rõ cơ cấu tổ chức, năng lực và hoạt động kinh tế của các Đài PTTH để xây dựng các hợp tác kinh doanh hiệu quả, khai thác thị trường quảng cáo truyền hình địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý hoạt động KTBC là gì?
   Quản lý hoạt động KTBC là việc tổ chức, điều hành các hoạt động kinh tế báo chí nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực để sản xuất, kinh doanh sản phẩm báo chí và dịch vụ, tạo nguồn thu hợp pháp cho các cơ quan báo chí.

2. Tại sao các Đài PTTH khu vực ĐBSCL gặp khó khăn trong KTBC?
   Do cơ cấu tổ chức chưa phù hợp, nguồn lực tài chính và kỹ thuật hạn chế, cạnh tranh gay gắt với MXH và truyền thông số, cùng tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19 làm giảm doanh thu quảng cáo.

3. Vai trò của Ban Giám đốc trong quản lý KTBC như thế nào?
   Ban Giám đốc chịu trách nhiệm chỉ đạo chung, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các Phó Giám đốc phụ trách nội dung, kỹ thuật và kinh tế nhằm đảm bảo hoạt động KTBC hiệu quả, tăng doanh thu và lợi nhuận.

4. Các Đài PTTH nên làm gì để tăng doanh thu quảng cáo?
   Đổi mới nội dung, đa dạng hóa sản phẩm báo chí, đầu tư công nghệ hiện đại, phát triển kênh truyền thông số, tăng cường hợp tác xã hội hóa và liên kết sản xuất để thu hút công chúng và nhà quảng cáo.

5. Làm thế nào để kiểm soát chi tiêu hiệu quả trong các Đài PTTH?
   Xây dựng hệ thống kiểm soát chi tiêu minh bạch, tiết kiệm, thường xuyên rà soát và điều chỉnh các khoản chi phù hợp với nguồn thu, tránh thất thoát và bội chi, đảm bảo cân đối tài chính.

Kết luận

• Quản lý hoạt động KTBC tại các Đài PTTH khu vực ĐBSCL còn nhiều hạn chế về cơ cấu tổ chức, nguồn lực và hiệu quả kinh tế.
• Đài TP. Cần Thơ có cơ cấu quản lý phù hợp hơn so với Đài Bến Tre và Trà Vinh, nhưng vẫn cần cải thiện về tổ chức và đầu tư.
• Doanh thu quảng cáo giảm sâu trong 6 tháng đầu năm 2021 do tác động của đại dịch và sự dịch chuyển quảng cáo sang nền tảng số.
• Cần tổ chức lại bộ máy quản lý, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đầu tư công nghệ và đổi mới nội dung để thích ứng với xu thế truyền thông hiện đại.
• Các bước tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi khảo sát và đánh giá hiệu quả thực tiễn.

Kêu gọi hành động: Các Đài PTTH khu vực ĐBSCL cần nhanh chóng áp dụng các giải pháp quản lý hoạt động KTBC hiệu quả để nâng cao năng lực cạnh tranh, đảm bảo phát triển bền vững trong kỷ nguyên truyền thông số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KINH TẾ BÁO CHÍ 1. Báo chí Khái niệm báo chí đã được luật hóa tại khoản 1 Điều 3 Luật Báo chí 2016: “Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử” [39, tr. Tại khoản 1 Điều 1 Quyết định số 362/QĐ-TTg, ngày 03/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí đến năm 2025, khái niệm báo chí được đề cập: “Báo chí là phương tiện thông tin, công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước, diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật” [45, tr. Từ các khái niệm, quan điểm về báo chí, có thể hiểu: “Báo chí là phương tiện thông tin đại chúng, phục vụ cho đảng cầm quyền, chế độ nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội; là diễn đàn của các tầng lớp trong xã hội; có các loại hình nhất định và hoạt động theo khuôn khổ quy định của pháp luật”.

Kinh tế, KTBC và hoạt động KTBC - Kinh tế Ngày nay, thuật ngữ kinh tế được nhắc đến rất nhiều trong đời sống xã hội, nhất là trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại, dịch vụ. Kinh tế còn được biết đến là một ngành, một lĩnh vực, một cấp độ và hơn thế nữa là một môn khoa học. Tác giả Dương Tuấn Dũng khi nghiên cứu Luận văn thạc sĩ về hoạt động KTBC đã đúc kết: “Kinh tế là tổng hòa các mối quan hệ tương tác lẫn nhau của con người và xã hội liên quan trực tiếp đến việc sản xuất, trao đổi, phân 11 phối, tiêu dùng các loại sản phẩm hàng hóa và dịch vụ, nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của con người trong một xã hội với một nguồn lực có hạn”[12, tr. Qua nghiên cứu rất nhiều tài liệu, tóm lại: “Kinh tế là một hoạt động sản xuất, kinh doanh, trao đổi, phân phối sản phẩm hàng hóa, nhằm thỏa mãn nhu cầu của người tiêu dùng và mang lại doanh thu, lợi nhuận, tăng thu nhập cho nhà sản xuất và người lao động, tuân thủ các quy luật kinh tế thị trường”.

- Kinh tế báo chí Trong cuốn sách “Kinh tế báo chí” của TS. Bùi Chí Trung (2017), nêu: “Đảng ta cũng xác định, báo chí vừa làm công tác thông tin tuyên truyền, vừa làm kinh tế, kinh doanh và thực hiện các chức năng khác, bảo đảm hài hòa các mục tiêu và lợi ích của đất nước và nhân dân” [50, tr. Liên quan đến KTBC, tại khoản 2 Điều 21 Luật Báo chí 2016 quy định rất cụ thể từng nguồn thu: a. Nguồn thu do cơ quan chủ quản báo chí cấp; b.

Thu từ bán báo, bán quyền xem các sản phẩm báo chí, quảng cáo, trao đổi, mua bán bản quyền nội dung; c. Thu từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ của CQBC, các đơn vị trực thuộc CQBC; d. Nguồn thu từ tài trợ hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước [39, tr. Bùi Chí Trung đã đưa ra khái niệm KTBC như sau: “KTBC là hoạt động kinh tế của các CQBC trong quá trình sử dụng con người, CSVC, kỹ thuật, tài chính…để đi đến hiệu quả tối đa mà các CQBC nói riêng và công nghiệp truyền thông nói chung có thể đạt được” [49, tr.

Trong luận văn này, thuật ngữ KTBC xin được khái quát như sau: “KTBC là hoạt động kinh tế trong các CQBC, sử dụng nhân lực (con người), vật lực (CSVC, KTCN) và tài lực (tài chính) để sản xuất, kinh doanh sản phẩm báo chí 12 và các dịch vụ báo chí, nhằm tạo nguồn thu cho các CQBC theo quy định của pháp luật”. - Hoạt động kinh tế báo chí Trong cuốn “Tìm hiểu kinh tế truyền hình” của Bùi Chí Trung (2013) đã dẫn lời GS. Elena Vartanova (Nga): Hoạt động kinh tế này vừa mang tính hàng hóa và dịch vụ. Các phương tiện thông tin đại chúng bán thông tin nội dung cho công chúng, và bởi vậy, nội dung đó chính là hàng hóa, được sản xuất cho công chúng.

Thực hiện chức năng phục vụ của mình, các phương tiện thông tin đại chúng mang lại dịch vụ cho các nhà quảng cáo bằng cách tổ chức cho họ tiếp cận có mục đích đến công chúng [49, tr. Trong Luận văn thạc sĩ của Đào Thị Tuyết Vân (2015) cũng đã đúc kết: “Hoạt động KTBC là thuật ngữ để chỉ một ngành kinh tế cụ thể trong một nền kinh tế. Trong hoạt động KTBC, các CQBC sẽ cung cấp những sản phẩm, dịch vụ và thực hiện những hoạt động kinh tế khác trong khuôn khổ pháp luật cho phép, nhằm duy trì và phát triển sự nghiệp của đơn vị mình” [52, tr. Tiếp cận nhiều nguồn tài liệu và thực tiễn, xin đưa ra thuật ngữ hoạt động KTBC như sau: “Hoạt động KTBC là cách thức tổ chức, vận hành toàn bộ hệ thống của CQBC, bao gồm: xây dựng cơ cấu bộ máy tổ chức; đào tạo nguồn nhân lực; đầu tư CSVC, KTCN; huy động tài chính để sản xuất, kinh doanh sản phẩm báo chí, mang lại nguồn thu cho các CQBC từ quảng cáo, dịch vụ, hợp tác tuyên truyền, tài trợ, liên kết, xã hội hóa, tổ chức sự kiện.theo quy định của pháp luật”.

Quản lý và quản lý hoạt động KTBC - Quản lý: Nói đến quản lý là nói đến một cá nhân, một tổ chức (chủ thể quản lý) có quyền lực, uy tín, trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, điều hành các cá nhân, tổ chức dưới quyền (đối tượng quản lý) và các cá nhân, tổ chức có liên quan 13 (khách thể quản lý) bằng hệ thống nguyên tắc, công cụ, phương pháp (phương thức quản lý) để đạt được mục đích đề ra. Theo cuốn sách “Nguyên lý quản lý kinh tế”, Đoàn Phúc Thanh (Chủ biên) (2003): “Quản lý là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến một hệ thống nào đó, nhằm biến đổi nó từ trạng thái này sang trạng thái khác theo nguyên lý phá vỡ hệ thống để tạo lập hệ thống mới và điều khiển hệ thống” [43,tr. Như vậy, “Quản lý là một hoạt động mà chủ thể quản lý dùng quyền lực, uy tín, trách nhiệm và phương pháp để chỉ đạo, điều hành đối với một đối tượng, khách thể nhằm đạt được mục đích đã đề ra”. - Quản lý hoạt động KTBC Đoàn Phúc Thanh và nhóm tác giả trong cuốn “Nguyên lý quản lý kinh tế” đã đề cập: “Quản lý kinh tế là quá trình lựa chọn và thiết lập hệ thống chức năng, nguyên tắc, phương pháp, cơ chế, công cụ, cơ cấu tổ chức quản lý kinh tế, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế và bảo đảm hệ thống thông tin cho các quyết định quản lý kinh tế” [43, tr.

Ngoài ra, nhóm tác giả này còn chỉ rõ: “Mục tiêu của quản lý kinh tế là huy động tối đa các nguồn lực – mà trước hết là nguồn lực lao động – để phát triển kinh tế phục vụ lợi ích của mọi người”.8] Từ khái niệm quản lý và hoạt động KTBC, chúng ta có thể hiểu: “Quản lý hoạt động KTBC là quản lý việc tổ chức, điều hành các hoạt động KTBC bằng các chủ trương, cơ chế, chính sách, quy định của pháp luật và nội quy, quy chế CQBC, bao gồm: quản lý cơ cấu tổ chức bộ máy; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đầu tư CSVC, KTCN; huy động tài chính; tổ chức sản xuất sản phẩm báo chí; kinh doanh quảng cáo, dịch vụ, hợp tác tuyên truyền, tài trợ, liên kết, xã hội hóa, tổ chức sự kiện., mang lại nguồn thu cho các CQBC theo quy định của pháp luật”. Chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức quản lý hoạt động KTBC ở các Đài PTTH địa phương 1. Chủ thể quản lý hoạt động KTBC Trong phạm vi nghiên cứu tại các Đài PTTH địa phương, chủ thể quản lý hoạt động KTBC được xác định là Ban Giám đốc đài. Cụ thể, Giám đốc quản lý chung, chịu trách nhiệm mọi hoạt động của cơ quan, trong đó có quản lý hoạt động KTBC, đảm bảo thực hiện hai nhiệm vụ quan trọng - chính trị và kinh tế.

Các Phó Giám đốc phụ trách từng lĩnh vực do Giám đốc phân công, trong đó có Phó Giám đốc phụ trách nội dung, Phó Giám đốc phụ trách kỹ thuật và Phó Giám đốc phụ trách kinh tế. Ban Giám đốc chỉ đạo, đề ra các chương trình, dự án, đề án, kế hoạch mang tầm chiến lược; xác định mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể; ban hành cơ chế, chính sách, nội quy, quy chế để tập hợp các nguồn lực về con người, điều kiện CSVC, đầu tư KHCN, huy động tài chính, triển khai sản xuất sản phẩm báo chí và xúc tiến các hoạt động KTBC, nhằm tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận và thu nhập. Đối tượng quản lý hoạt động KTBC Đối tượng quản lý hoạt động KTBC tại các Đài PTTH địa phương là các trưởng phòng, phó phòng và các bộ phận chuyên môn, nghiệp vụ (phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên, chuyên viên quảng cáo, nghiên cứu thị trường…). Cán bộ quản lý cấp phòng trực tiếp tham mưu, thực thi nhiệm vụ do Ban Giám đốc phân công, phối hợp các bộ phận liên quan để điều hành, quản lý các hoạt động KTBC.

Ngoài ra, các đơn vị, đối tác có liên quan đến hoạt động KTBC được xem là khách thể quản lý; tuân thủ các quy định của pháp luật và toàn bộ nội quy, quy chế, cơ chế, chính sách tại các Đài PTTH địa phương. Nội dung quản lý hoạt động KTBC 1. Quản lý việc thực hiện tôn chỉ, mục đích Tôn chỉ, mục đích được xem là xương sống của các CQBC nói chung, Đài PTTH nói riêng. Các Đài PTTH địa phương tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; là cầu nối giữa Đảng với nhân dân; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các luận điệu sai trái của các thế lực thù địch chống phá Đảng và Nhà nước, đi ngược lại lợi ích quốc gia, dân tộc… Khi các Đài PTTH địa phương thực hiện hai nhiệm vụ chính trị và nhiệm vụ kinh tế trong điều kiện TCTC, nếu không đảm bảo tôn chỉ, mục đích dễ bị các phần tử phản động lợi dụng, xuyên tạc, gây khủng hoảng chính trị; công chúng và cộng đồng doanh nghiệp tẩy chay, dẫn đến các hoạt động KTBC sa sút, đình trệ, khó hoàn thành nhiệm vụ kinh tế.