đặt vấn đề nghiên cứu, hình dung rất rõ sẽ phải trả lời câu hoi a0 †r0ng nghiên cứu. biết đoa ra luận điểm kh0a học của mình, chính là luận điểm về giải quyết vấn đề đã đặt ra ở trên. biết đoa ra nhiều l0ại luận cứ để chứng minh luận điểm của mình. 15 —_ biết sử dụng nhiều phơjơng pháp thích hợp khác nhau để tìm kiếm và chứng minh luận cứ và sử dụng hệ thống luận cứ để chứng minh luận điểm kh0a học của mình.
h0ại động đà0 †ạ0 Trên thế giới hiện nay, khi nhiều nojớc chuyên sang nền kinh lế dịch vụ hậu công nghiệp, giá0 dục đại học càng trở nên quan trọng khi nó đojợc c0i là nền móng của kinh lế tri thức thế kỷ XXI. Vai trò của giá0 duc dai học vô còng quan lrọng đối với nền kinh lế này cũng nhơi đối với những biến đôi xã hội. các lrojờng đại học là những cơ quan trọng yếu nói kết thông tin, đà0 †ạ0 và nghiên cứu. hơn nữa, lrojờng đại học là nơi gia0 liếp về kh0a học và công nghệ giữa các quốc gia khác nhau và các nền học thuật trên thế giới đang có mối liên hệ ngày càng lăng với các nền kinh lế.
Giá0 dục đại học đang thực hiện những chức năng cụ thể sau: [22] Đà0 †a0: các nền kinh lế tri thức cần nhân sự có kỹ năng ở mọi trình độ và với số lolợng ngày càng nhiều. công nghệ đòi hỏi những kiến thức chuyên sâu, và điều này quan trọng không kém, kỹ năng thích nghi với những thay đổi công nghệ đang diễn ra với lốc độ rất nhanh. Troiờng đại học và các lrolờng nghề sau trung học cung cấp dịch vụ giá0 dục và đà0 1ạO này. các lrojiờng đại học có vai lrò đặc biệt quan trong †r0ng việc †ạ0 ra những nhà kh0a học hàng đầu tr0ng lực lojợng nghiên cứu, cũng nhơi tr0ng việc †ạ0 ra những nggjời la0 động trình độ ca0 vô còng cần thiết đối với nên kinh lê mới.
Ighién ciru: Trojong đại học cung cấp những nghiên cứu cơ sản và ứng dụng cần thiết ch0 nền kinh lế tri thức. Mối liên hệ giữa trojong dai học và công nghiệp sản xuất cũng nhoi những liên quan về mặt kh0a học tr0ng lĩnh vực công nghệ sinh học và những lĩnh vực khác đã ch0 thấy giá tri va 16 sự liên quan mật thiết giữa nghiên cứu và đời sống. Sản phẩm mà các trojong đại học l0 ra đã làm lăng một cách đáng kê những phojơng liện cải thiện nền kinh lé. Truyền thong: Đối với cộng đồng học thuật, các trojong dai hoc không chỉ liên quan đến truyền thông tri thức, mà còn là những mắt xích trọng yếu đối với việc tiếp thu và truyền đạt tri thức, đồng thời tiếp nhận chuyên gia0 tri thức lừ cộng động kh0a học quốc lé.
cải cách: Trojờng đại học lập hợp các nhà kh0a học trên nhiều lĩnh vực chuyên môn lr0ng một môi lrojờng ngày càng nhấn mạnh †ơi duy liên ngành. IIhững lrojờng đại học lốt nhất sa0 giờ cũng khuyến khích những h0ạ† động nghiên cứu và triển khai có lính chất liên ngành và đổi moi. Diễn đàn văn h0á và xã hội: Vai trò cua irojong dai hoc mhoy mét diễn đàn †hả0 luận về đời sống trí tuệ, chính trị và văn h0á thojờng là choỊa đơiợc cŨi trọng ngang sằng vai trò của nó lr0ng kh0a học ở thế kỷ XXI. La nơi lơiu trữ tri thức ch0 l0àn xã hội: Trojòng đại học, thông qua các thơi viện, sả0 làng, còng các kh0a va chojong trimh da0 ta0, dong góp 10 lớn và0 việc sáng lạ0 và diễn giải các nền văn h0á cũng nhọ| lơiu giữ các thành lựu của l0ài ngojời.
Một số nơi lrên thế giới, nho ở các nojớc đang phát triển, khi các nhà văn h0á, nhà bả0 làng con tt 61, vai tro của trojong dai hoc trOng van dé này càng đặc biệt quan trọng. Đề thực hiện lốt các chức năng trên, hệ thống giá0 dục đại học phát triển the0 những đặc lroing đa dạng, thực liễn và chất lơợng ca0. The0 xu hojớng xã hội h0á giá0 dục này, hệ thống giá0 dục đại học có những dac trong sau: [10] 17 Số loợng các lrojlòờng đại học và ca0 đẳng nhiều và đa dạng. các lrojiờng đại học khác nhau về nhiều liêu chí: cơ quan lrợ cấp (chính phủ, lo nhân,.); LOại bằng cấp đà0 †ạ0 (Tiến sĩ, Thạc sĩ, cử nhân, ca0 đắng); Tính đa ngành của choJơng trình (đơn ngành, đa ngành, đa lĩnh vực); chức năng (giáO0 dục, nghiên cứu, dịch vụ).
các lrolờng đại học cũng rất khác nhau về sứ mệnh, mục liêu và qui mô để đáp ứng nhu cầu rất đa dạng và ngày càng ca0 của xã hội học lập về nâng ca0 dân trí, đà0 tạ0 nguồn nhân lực và sồi dojong whan fi. các trojong dai hoc t0an diện có qui mô lớn (hàng vạn sinh viên, hang tram ma nganh da0 taO), cac trojong don nganh thojong có qui mô nhỏ; về bậc đà0 ta0: co trojong chi đàO †ạO pậc đại học, có trojong daO †ạO pậc thạc sĩ và có lrojiờng đàO †ạO cả Bac liễn sĩ; có trolờng lập trung lại một địa điểm, có lrojờng gồm nhiều địa điểm khác nhau. Tuy nhiên sa0 giờ cũng có một lỷ lệ nhất định các đại học nghiên cứu chất lojợng ca0 đề đà0 1a0 linh h0a, tài năng (nguồn nhân lực chất loiợng ca0 ch0 nền kinh lế tri thức). các lrojờng đại học có lính ty chu, tu chịu trách nhiệm ca0O, các trojong gan mho tu quyét định mọi h0ại động của nhà lrojờng.
các lrolòờng đại học là nơi gia0 †h0a cua ba chuc nang: Dad ta0, Ilghiên cứu kh0a học và phục vụ xã hội, sự kết hợp chặt chẽ ba chức năng này hiện nay cũng là xu hoJớng cơ sản lr0ng chiến lojợc phát triển giá0 dục đại học của các nojớc lrên thế giới. các lrolờng đại học không chỉ là trung lâm đàO †ạ0 mà thực su iro thành các trung lâm nghiên cứu khOa học, sản xuất, sử dụng, phân phối, xuất khẩu tri thức và chuyền gia0 công nghệ mới hiện đại. Tr0ng đó, nghiên cứu kh0a học và phục vụ lhực lễn vừa là phoJơng liện (học qua nghiên cứu), vừa là mục đích (học ch0 nghiên cứu) vừa là động lực đề đà0 1a0, nhất là da0 18 lạ0 chất lơjợng ca0. Hói một cách khác, nghiên cứu kh0a học va phục vụ xã hội là yếu lố quyết định mhat toi chat lojong da0 120.
Vi vậy, liên kết với các d0anh nghiệp, với sản xuất (†he0 công thức: Hhà ngớc - Đại học —- cộng đồng — D0anh nghiệp) là xu hojớng ngày một phái triển. các lrojờng đại học có vai to rat quan trọng lr0ng các h0ạ† động kh0a học và công nghệ của đất nơjớc với sa thế mạnh: Tiềm năng 10 lớn về chất xám của đội ngũ cán sộ; Lực lojợng hòng hậu sẵn sàng triển khai các đề lài nghiên cứu kh0a học; Tạ0 ra hiệu quả kép (sản phẩm kh0a học và công nghệ và sản phẩm đà0 1a0). các lrojờng đại học có giải pháp phù hợp để hạ thấp quy m6 da0 ta0 đại học, nâng ca0 dần quy mô đả0 1ạO sau đại học; giảm dần tỷ lệ giữa sinh viên và giảng viên để đầy mạnh hOat động nghiên cứu trOng đội ngũ giảng viên (tỷ lệ này ở các lrolờng đại học của nojớc la là 25+30/1; ở Đại học Quốc gia hà Hội là 23/1; trên thé giới tỷ lệ này là 10-15 sinh viên/1 giá0 viên). các lrojiờng Đại học là nơi lập hợp đội ngũ các nhà kh0Oa học, các giá0 soi đầu ngành.
Đối với các cán bộ giảng dạy đại học, bên cạnh h0ạt động đà0 ta0, h0ại động nghiên cứu kh0a học — dịch vụ là h0ạt động sắt uộc. Thông qua h0ạt động nghiên cứu kh0a học, đội ngũ cán bộ giảng dạy luôn cập nhật kiến thức và nâng ca0 trình độ, cũng nho học vị, học hàm. Tỷ lệ thời gian dành ch0 các h0ạt động này khác nhau tùy lOại trolờng. hiện nay, ở nơjớc ta †ỷ lệ giữa đàO †ạ0, nghiên cứu khỦa học và dịch vụ là 7/2/1; tr0ng khi đó, lại các lroiờng đại học trên thế giới lỷ lệ 19 này phổ siến là 5/4/1; còn đối với các lrojờng Đại học nghiên cứu, ty lệ này là 2/6/2.
_ Kinh phí dành ch0 h0ạt động nghiên cứu kh0a học của các lroJờng đại học là toJơng đối lớn và đa dạng. Wang luc da0 ta0 4. Hguồn nhân lực Đó là đội ngũ giảng viên có đủ năng lực để truyền đạt, trang sị ch0 sinh viên những tri thức cơ bản và cập nhậi. Vậi lực các đơn vị daO ta0 có đủ cơ sở các phòng thí nghiệm đojợc lrang bị máy móc, thiết sị hiện đại, còng với liềm lực lài chính, kết cấu cơ sở hạ fang và liềm lực về thông fin.
Quan hệ giữa nghiên cứu kh0a học và đà0 lạ0 ĐàO0 lạ0 và nghiên cứu kh0a học là hai hOại động hết sức cơ bản trOng trojong đại học, hai h0ạt động này luôn có mối quan hệ loJơng hỗ lr0ng công lác đà0 lạ0 lại trojờng đại học. Sự kết hợp giữa đà0 †a0 và nghiên cứu kh0a học là liền đề nhằm nâng ca0 chất lojợng đà0 1a0. Ighién cuu kh0a hoc dojoc quan niệm là một chức năng đặc lroing của hệ thống giá0 dục đà0 †ạ0. Một văn sằng đại học ở nojớc ng0ài đơiợc định nghĩa khái quát nhơi sau: Văn bằng đại học là cái đojợc cấp dé công nhận việc h0àn thành một chojơng lrình học có trình độ ca0: đơjợc giảng dạy chủ yếu sởi những ngơiời có nghiên cứu kh0a học và đơjợc trang bi những 20 nguyên lý chung và kiến thức cơ sản, là cơ sở đề làm việc và học lập một cách chủ động.
[9] hiện nay, lrên thực lế, hệ thống giá0 dục đại học Việt Iam có chức năng chủ yếu là đà0 †ạ0. chức năng nghiên cứu nằm ở hệ thống các viện thuộc hai Trung lâm Kh0a học Quốc gia. Vị trí của nghiên cứu kh0a học tr0ng các lrojờng đại học ở nơiớc ta hầu nhơi đojợc đặt ở mức rất khiêm lốn s0 với các viện nghiên cứu. Lất nhiều nhà kh0a học Việt [am đang làm việc ở các †roJờng đại học ở nojớc ngài, khi về làm việc ở lr0ng nơjớc cũng đều có nhận xét chung nhơi vậy.
có thề kể đến, giá0 sơi bòi Trọng Liễu (Đại học Paris V), giá0 soi Trần Văn Thọ (Đại học 0h¡0) và gần đây là giá0 soi Vũ Quốc Phóng (Đại học 0h¡0), các lác giả có nhiều sài đăng trên sá0 chí tr0ng nojớc đóng góp ý kiến về chính sách đối với h0ạt động nghiên cứu khOa học cua cac trojong dai hoc.