Quá trình hình thành phát triển đường lối công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn của đảng công sản việt nam từ năm 1976 đến năm 2005

Chuyên khảo nông nghiệp phân tích Quá trình hình thành phát triển đường lối công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn của, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Gs.Ts Nguyễn Trí Dĩnh
• Người hướng dẫn: Ts Hồ Sỹ Lộc (Chủ nhiệm đề tài)
• Trường học: Học viện Báo chí và Tuyên truyền
• Chuyên ngành: Nghiên cứu khoa học
• Đề tài: Quá trình hình thành, phát triển đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn của Đảng cộng sản Việt Nam từ năm 1976 đến năm 2005
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG I: KHÁI NIỆM, NỘI DUNG VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỔI MỚI CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP NÔNG THÔN Ở VIỆT NAM
• 1.1. Khái niệm và nội dung công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
• 1.2. Cơ sở khoa học của đổi mới công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
• 1.3. Cơ sở thực tiễn
• 2. CHƯƠNG II: ĐỔI MỚI CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN CỦA ĐẢNG TỪ NĂM 1976 ĐẾN NĂM 2005
• 2.1. Quá trình hình thành đổi mới công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn của Đảng từ năm 1976 - 1985
• 2.2. Đổi mới của Đảng
• 2.3. Quá trình thực hiện đổi mới của Đảng
• 2.4. Quá trình phát triển đổi mới công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn (1986-2005)
• 2.4.1. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn 1986-1990
• 2.4.2. Bước phát triển mới với công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn 1991-1995
• 2.4.3. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn 1996 – 2000
• 2.4.4. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn (2001-2005)
• 3. CHƯƠNG III: KHÁI QUÁT KẾT QUẢ THỰC HIỆN, RÚT RA MỘT SỐ BÀI HỌC VÀ ĐỀ XUẤT
• 3.1. Khái quát kết quả thực hiện qua 30 năm CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn (1976-2005)
• 3.2. Một số bài học rút ra qua 30 năm thực hiện CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn (1976-2005)
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Công Nghiệp Hóa Nông Nghiệp Việt Nam 1976 2005

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam giai đoạn 1976-2005 là một chặng đường dài với nhiều thay đổi và dấu mốc quan trọng. Đây là quá trình chuyển đổi nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, manh mún sang nền nông nghiệp hiện đại, năng suất cao, gắn liền với công nghiệp chế biến và thị trường. Việc xác định đúng đắn đường lối phát triển nông nghiệp trong giai đoạn này có vai trò then chốt đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Quá trình này không chỉ là thay đổi về công nghệ mà còn là thay đổi về tư duy, cơ cấu kinh tế và chính sách. Theo báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ năm 2007, "Tiến hành CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là yêu cầu khách quan, nhiệm vụ chiến lược trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội của nhiều quốc gia".

1.1. Khái niệm cốt lõi Công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông nghiệp

Công nghiệp hóa nông nghiệp là quá trình ứng dụng các thành tựu của công nghiệp vào sản xuất nông nghiệp, từ khâu giống, phân bón, tưới tiêu đến thu hoạch, chế biến và bảo quản. Hiện đại hóa nông nghiệp bao gồm việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất, quản lý và kinh doanh nông nghiệp, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả. Hai quá trình này gắn bó mật thiết và bổ trợ lẫn nhau, tạo nên sự chuyển đổi toàn diện cho nông nghiệp Việt Nam.

1.2. Vai trò then chốt của nông nghiệp nông thôn Việt Nam

Nông nghiệp, nông thôn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Nông nghiệp cung cấp lương thực, thực phẩm, nguyên liệu cho công nghiệp và dịch vụ. Nông thôn là nơi sinh sống của phần lớn dân số, là thị trường tiêu thụ hàng hóa và cung cấp lao động cho các ngành kinh tế khác. Hơn nữa, nông nghiệp và nông thôn góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Cần nhìn nhận vai trò này một cách toàn diện, không chỉ về kinh tế mà còn về xã hội và môi trường.

II. Từ 1976 1985 Hình Thành Đường Lối Công Nghiệp Hóa Nông Nghiệp

Giai đoạn 1976-1985 đánh dấu sự hình thành ban đầu của đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp ở Việt Nam. Trong bối cảnh đất nước vừa thống nhất, nền kinh tế còn nhiều khó khăn, Đảng và Nhà nước đã xác định nông nghiệp là mặt trận hàng đầu. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố chủ quan và khách quan, chính sách công nghiệp hóa nông nghiệp trong giai đoạn này còn nhiều hạn chế, chưa phát huy được tiềm năng của nông nghiệp Việt Nam. Mô hình tập thể hóa với hợp tác xã nông nghiệp cũng bộc lộ nhiều bất cập.

2.1. Đường lối của Đảng về phát triển nông nghiệp giai đoạn 1976 1985

Đại hội IV của Đảng (1976) xác định nhiệm vụ trọng tâm là tập trung phát triển nông nghiệp toàn diện, đưa nông nghiệp lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa. Chủ trương tập trung vào thâm canh tăng vụ, mở rộng diện tích, sử dụng các giống mới và phân bón hóa học. Tuy nhiên, cơ chế quản lý tập trung, bao cấp đã hạn chế sự sáng tạo và năng động của người nông dân.

2.2. Thực tiễn và hạn chế trong quá trình thực hiện đường lối

Thực tế cho thấy, năng suất nông nghiệp tăng chậm, đời sống nông dân còn nhiều khó khăn. Cơ chế quản lý tập trung, bao cấp đã làm triệt tiêu động lực sản xuất của người nông dân. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu vốn, thiếu vật tư nông nghiệp cũng là những trở ngại lớn. Theo nhiều nghiên cứu, việc hiểu và thực hiện một số nội dung của công nghiệp hóa nông nghiệp chưa đúng, dẫn đến sai sót, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội.

2.3. Bài học kinh nghiệm ban đầu về công nghiệp hóa nông nghiệp

Giai đoạn này cho thấy sự cần thiết phải đổi mới tư duy về phát triển nông nghiệp. Cần phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của người nông dân, giải phóng lực lượng sản xuất và tạo động lực cho sự phát triển. Ngoài ra, cần có chính sách phù hợp để thu hút đầu tư vào nông nghiệp, phát triển khoa học công nghệ và xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn. .

III. 1986 2005 Đổi Mới Tư Duy Về Công Nghiệp Hóa Nông Nghiệp

Giai đoạn 1986-2005 là giai đoạn đổi mới toàn diện, trong đó có đổi mới tư duy về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp. Nghị quyết Đại hội VI của Đảng (1986) đã mở ra bước ngoặt quan trọng, chuyển từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Điều này tạo điều kiện cho nông nghiệp Việt Nam phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Sự thay đổi này không chỉ là về chính sách, mà còn là sự thay đổi về nhận thức và cách tiếp cận.

3.1. Bước phát triển mới 1986 1990 Cơ chế khoán sản phẩm

Cơ chế khoán sản phẩm đến hộ nông dân (Chỉ thị 100-CT/TW) đã tạo ra động lực mạnh mẽ cho sản xuất nông nghiệp. Nông dân được tự chủ trong sản xuất, kinh doanh, có quyền quyết định về giống cây trồng, vật nuôi và phương thức canh tác. Năng suất lúa tăng nhanh, đời sống nông dân được cải thiện rõ rệt. Cơ chế này đã chứng minh sự đúng đắn của việc giải phóng lực lượng sản xuất.

3.2. Giai đoạn 1991 1995 Hội nhập kinh tế và đầu tư vào nông nghiệp

Đổi mới Luật Đất đai (1993) đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc giao đất ổn định lâu dài cho nông dân. Nhà nước tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông thôn, phát triển khoa học công nghệ và khuyến khích hội nhập kinh tế quốc tế nông nghiệp. Xuất khẩu nông sản tăng trưởng mạnh mẽ, góp phần vào tăng trưởng kinh tế chung của đất nước.

3.3. Phát triển toàn diện 1996 2005 Đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp

Giai đoạn này tập trung vào phát triển nông nghiệp toàn diện, đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh. Chú trọng phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp ở nông thôn, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Bên cạnh đó, vấn đề bảo vệ môi trường nông thôn và phát triển bền vững cũng được quan tâm hơn.

IV. Giải Pháp Thúc Đẩy Công Nghiệp Hóa Nông Nghiệp Việt Nam

Để thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp ở Việt Nam một cách hiệu quả, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này phải dựa trên cơ sở phân tích thực tiễn, đánh giá đúng tiềm năng và thách thức, đồng thời phải phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước. Cần đảm bảo sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững.

4.1. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho nông nghiệp

Đầu tư vào giáo dục, đào tạo nghề cho lao động nông thôn là yếu tố then chốt. Cần trang bị cho người nông dân kiến thức khoa học kỹ thuật, kỹ năng quản lý và kinh doanh. Khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào đào tạo nghề cho nông dân, tạo ra đội ngũ lao động có trình độ đáp ứng yêu cầu của nền nông nghiệp hiện đại. Cần kết hợp đào tạo lý thuyết và thực hành, gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của sản xuất.

4.2. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất

Khuyến khích nghiên cứu và chuyển giao các công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp, từ khâu giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến quy trình canh tác và thu hoạch. Ưu tiên phát triển các công nghệ sinh học, công nghệ thông tin và công nghệ chế biến nông sản. Hợp tác với các nước tiên tiến để tiếp thu và ứng dụng các công nghệ hiện đại. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.3. Phát triển thị trường nông sản và chuỗi giá trị

Xây dựng hệ thống thị trường nông sản minh bạch, hiệu quả, kết nối giữa sản xuất và tiêu thụ. Phát triển các kênh phân phối đa dạng, từ chợ truyền thống đến siêu thị và thương mại điện tử. Xây dựng chuỗi giá trị nông sản từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ, đảm bảo lợi ích cho tất cả các bên tham gia. Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào chế biến nông sản để nâng cao giá trị gia tăng.

V. Tổng Kết Bài Học và Triển Vọng Công Nghiệp Hóa Nông Nghiệp

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp ở Việt Nam giai đoạn 1976-2005 đã đạt được những thành tựu to lớn, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức đặt ra, đòi hỏi phải có những giải pháp sáng tạo và quyết liệt hơn nữa. Việc tổng kết những bài học kinh nghiệm từ quá khứ là cần thiết để định hướng cho sự phát triển nông nghiệp trong tương lai.

5.1. Bài học kinh nghiệm từ quá trình công nghiệp hóa

Bài học lớn nhất là phải tôn trọng quy luật khách quan, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của người nông dân. Cần có chính sách phù hợp để khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, phát triển khoa học công nghệ và xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn. Bên cạnh đó, cần chú trọng bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. .

5.2. Định hướng phát triển nông nghiệp trong tương lai

Nông nghiệp Việt Nam cần phát triển theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh thái. Chú trọng nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp. Phát triển nông nghiệp gắn với du lịch nông thôn, tạo ra những sản phẩm độc đáo và hấp dẫn. Đảm bảo an ninh lương thực và nâng cao đời sống của người dân nông thôn.

Nội dung chính

Tóm tắt nghiên cứu

Nghiên cứu cấp Bộ mang mã số B.07 - 20 với tiêu đề "Quá trình hình thành, phát triển đường lối công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn của Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1976 đến năm 2005" do TS. Hồ Sỹ Lộc làm chủ nhiệm và Học viện Báo chí & Tuyên truyền chủ trì thực hiện. Báo cáo tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu trung tâm: Đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) nông nghiệp, nông thôn của Đảng Cộng sản Việt Nam đã vận động, chuyển hóa và hoàn thiện như thế nào qua 30 năm (1976–2005), đâu là những thành tựu, nút thắt thực tiễn và bài học kinh nghiệm mang tính quy luật?

Sử dụng phương pháp luận chuyên ngành Lịch sử Đảng kết hợp tiếp cận logic – lịch sử, thống kê kinh tế và nghiên cứu so sánh quốc tế, đề tài tái hiện bức tranh toàn cảnh về tiến trình đổi mới tư duy của Đảng: từ CNH ưu tiên công nghiệp nặng thời kỳ trước Đổi mới sang chiến lược coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu, và tiến tới CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn toàn diện.

Nghiên cứu chỉ ra rằng dù Việt Nam đạt nhiều bước tiến vượt bậc về bảo đảm an ninh lương thực và giảm tỷ lệ nghèo từ 55% (1990) xuống 11% (2000), nền nông nghiệp vẫn đối mặt với các điểm nghẽn nghiêm trọng: 70–80% nông sản xuất khẩu ở dạng thô, hạ tầng giao thông – thủy lợi thiếu đồng bộ và thể chế tín dụng nông thôn còn nhiều bất cập. Báo cáo cung cấp các luận cứ khoa học then chốt phục vụ việc hoạch định chiến lược phát triển "Tam nông" trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng

Hiện trạng tri thức và bối cảnh lịch sử

Nông nghiệp, nông dân và nông thôn luôn chiếm vị trí chiến lược đặc biệt trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Bước ra khỏi cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc năm 1975, Việt Nam là một quốc gia nông nghiệp lạc hậu với gần 80% dân số sinh sống tại nông thôn. Trong giai đoạn 1976–1985, việc áp dụng mô hình CNH ưu tiên công nghiệp nặng theo khuôn mẫu kế hoạch hóa tập trung đã bộc lộ nhiều hạn chế, đẩy sản xuất nông nghiệp rơi vào trì trệ, thiếu hụt lương thực triền miên.

Đại hội VI (1986) mở ra công cuộc Đổi mới, xác định ba chương trình kinh tế lớn (lương thực - thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu), đưa nông nghiệp trở lại vị trí trung tâm. Đến Hội nghị Trung ương 5 khóa IX (2002) và Đại hội X (2006), nhận thức lý luận của Đảng về CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn được nâng lên một tầm cao mới: gắn cơ cấu lại ngành với kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, ứng dụng công nghệ sinh học và phát triển kết cấu hạ tầng nông thôn mới.

Khoảng trống nghiên cứu và tính cấp thiết

Trước năm 2005, mặc dù có khoảng 150 bài báo khoa học và hàng chục đầu sách chuyên khảo nghiên cứu về nông nghiệp nông thôn (tiêu biểu như các công trình của PGS.TS. Nguyễn Sinh Cúc, GS.VS. Đào Thế Tuấn, PGS.TS. Chu Hữu Quý), phần lớn các nghiên cứu chỉ tiếp cận theo từng lát cắt thời gian ngắn hạn hoặc phân tích kinh tế thuần túy.

Chưa có một công trình tổng thể nào hệ thống hóa có tính lịch sử - lý luận xuyên suốt 30 năm (1976–2005) về đường lối của Đảng, đối chiếu trực tiếp giữa chủ trương chính sách với hiện thực chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại các vùng miền. Đề tài B.07 - 20 đã lấp đầy khoảng trống này, tạo tiền đề lý luận và thực tiễn trực tiếp cho các nghị quyết chuyên đề về nông nghiệp, nông dân, nông thôn của Đảng trong giai đoạn phát triển mới.

---

Methodology và approach

Thiết kế nghiên cứu (Research Design)

Đề tài áp dụng thiết kế nghiên cứu lịch sử - logic đa chiều, đặt sự hình thành đường lối của Đảng trong mối quan hệ tương tác hữu cơ giữa lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, thực tiễn sinh động của phong trào nông dân Việt Nam và kinh nghiệm chuyển đổi của các nền kinh tế trên thế giới.

Phương pháp thu thập dữ liệu

Công trình khai thác hệ thống dữ liệu toàn diện và có độ tin cậy cao:

• Tài liệu lưu trữ và văn kiện chính trị: Các văn kiện Đại hội Đảng (từ khóa IV đến khóa X), Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, các chỉ thị (như Chỉ thị 100-CT/TW, Nghị quyết 10-NQ/TW), văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội và Chính phủ.
• Dữ liệu thống kê kinh tế - xã hội: Số liệu từ Tổng điều tra nông thôn và nông nghiệp năm 1994, 2001; Niên giám Thống kê các năm 1995, 2000, 2003 của Tổng cục Thống kê.
• Tài liệu tham khảo chuyên ngành: Khảo cứu hơn 150 công trình khoa học trong nước và các nghiên cứu quốc tế về phát triển nông nghiệp nông thôn châu Á.

Kỹ thuật phân tích và độ tin cậy

Nhóm tác giả sử dụng phương pháp phân tích so sánh kinh tế - thể chế, đối chiếu giữa mục tiêu chiến lược và kết quả hiện thực trên các chỉ tiêu: tỷ trọng nông nghiệp trong GDP, cơ cấu lao động nông thôn, mức độ cơ giới hóa, tỷ lệ kiên cố hóa giao thông - thủy lợi.

Đề tài có độ tin cậy khoa học cao nhờ sự tham gia của hội đồng cộng tác viên gồm các chuyên gia kinh tế, nhà lý luận đầu ngành đến từ Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) và Tổng cục Thống kê (như GS.TS. Nguyễn Trí Dĩnh, PGS.TS. Hoàng Văn Hoa, PGS.TS. Phạm Thị Quý, TS. Lê Văn Thái, TS. Nguyễn Quang Vinh).

---

Phát hiện chính

Nghiên cứu đã đưa ra bốn phát hiện cốt lõi mang tính bước ngoặt về tiến trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn Việt Nam:

1. Quy luật chuyển dịch từ tư duy tập trung sang kinh tế thị trường định hướng XHCN

Nghiên cứu chứng minh sự vận động biện chứng trong nhận thức của Đảng:

• Giai đoạn 1976–1985: Quan niệm CNH đồng nghĩa với cơ giới hóa ồ ạt và tập trung đất đai vào hợp tác xã bậc cao, dẫn tới tình trạng máy móc không phát huy tác dụng, năng suất lao động giảm sút.
• Giai đoạn 1986–2005: Nhận thức rõ CNH nông nghiệp và CNH nông thôn là hai quá trình thống nhất, không thể tách rời. CNH nông nghiệp là chuyển dịch cơ cấu theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng công nghệ sinh học; còn CNH nông thôn là chuyển dịch lao động sang công nghiệp - dịch vụ, quy hoạch hạ tầng và phát triển làng nghề, nâng cao đời sống dân cư.

2. Thành tựu đột phá về xóa đói giảm nghèo và an ninh lương thực

Chính sách giao khoán và đổi mới kinh tế nông nghiệp đã giải phóng mạnh mẽ sức sản xuất:

• Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 55% (năm 1990) xuống còn 11% (năm 2000) (theo chuẩn nghèo giai đoạn đó).
• Thu nhập bình quân hộ nông thôn đạt trên 10 triệu đồng/năm (tăng 30% so với năm 1993); tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người hàng năm giai đoạn 1996–1999 đạt 6%/năm.
• Tỷ suất hàng hóa nông sản phẩm đạt trên 50%, đưa Việt Nam từ quốc gia thiếu đói trở thành nước xuất khẩu hàng đầu thế giới về gạo, cà phê, hạt điều, hạt tiêu.

3. Những hạn chế và "điểm nghẽn" cấu trúc kéo dài

Dựa trên phân tích số liệu thực chứng, báo cáo chỉ rõ những bất cập nội tại nghiêm trọng:

Chỉ số / Lĩnh vực	Thực trạng ghi nhận (giai đoạn 2001–2005)	Tác động / Hạn chế
Cơ cấu nội ngành	Trồng trọt chiếm 73%, Chăn nuôi chỉ chiếm 27%; Cây lương thực vẫn áp đảo	Chuyển dịch chậm, giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích thấp
Chế biến & Sau thu hoạch	Xuất khẩu thô chiếm 70% – 80%, Chế biến sâu chỉ đạt 20% – 30% (so với >50% của ASEAN)	Tổn thất sau thu hoạch lớn, giá trị xuất khẩu và sức cạnh tranh thấp
Hạ tầng giao thông	Bình quân 1km² đất chỉ có 320m đường ô tô (miền núi chỉ 100m); 58% đường xã là đường đất	50% đường cấp xã tê liệt vào mùa mưa, chi phí logistics tăng cao
Tín dụng & Thị trường	Hộ nông dân gặp rào cản thế chấp "sổ đỏ", vay vốn hạn hẹp	Thị trường nông thôn eo hẹp, nông dân lúng túng trong khâu tiêu thụ

4. Đúc kết bài học từ các mô hình phát triển châu Á

Báo cáo chỉ ra các đối sánh quốc tế quan trọng:

• Bài học từ Đài Loan: CNH thành công nhờ khởi đầu từ nông thôn với mô hình doanh nghiệp vừa và nhỏ phân tán, điện khí hóa 70% nông thôn từ năm 1960 với chính sách giá điện bình đẳng giữa thành thị và nông thôn.
• Bài học từ Trung Quốc: Phát triển xí nghiệp Hương Trấn (thu hút 130 triệu lao động) gắn với chương trình "Đốm Lửa" (triển khai tại 85% huyện thị, đào tạo 36,97 triệu kỹ thuật viên) để giải quyết việc làm tại chỗ theo phương châm "Rời đất không rời làng, vào nhà máy không vào thành phố".
• Bài học cảnh báo từ Thái Lan: CNH tập trung quá mức vào Bangkok khiến vùng Đông Bắc nghèo nàn, tạo ra "hai nước Thái Lan" đối lập và phân hóa giàu nghèo sâu sắc.

---

Đóng góp khoa học

Đóng góp về mặt lý luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý luận về CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam, làm sáng tỏ luận điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Công nghiệp và nông nghiệp là hai cái chân của nền kinh tế".
• Làm rõ bản chất của việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn không đơn thuần là "đưa nhà máy về làng" hay "đô thị hóa cưỡng bức", mà là quá trình tái cấu trúc phân công lao động xã hội, nâng cao hàm lượng tri thức và bảo vệ môi trường sinh thái.

Đóng góp về mặt phương pháp luận

• Kết hợp thành công giữa phương pháp nghiên cứu Lịch sử Đảng với phương pháp phân tích kinh tế lượng và nghiên cứu so sánh quốc tế, thiết lập chuẩn mực khoa học cho các đề tài nghiên cứu chính sách vĩ mô.

Giá trị thực tiễn và gợi mở chính sách

Đề tài đề xuất 5 nhóm giải pháp mang tính chiến lược cho giai đoạn sau 2005:

1. Thể chế đất đai: Đẩy mạnh dồn điền đổi thửa, cho phép chuyển nhượng, góp vốn cổ phần bằng quyền sử dụng đất để hình thành cánh đồng lớn.
2. Khoa học - Công nghệ: Đổi mới công nghệ giống, bảo quản sau thu hoạch và chế biến tinh nhằm nâng tỷ lệ chế biến sâu vượt ngưỡng 50%.
3. Đột phá hạ tầng: Tập trung nguồn vốn trái phiếu chính phủ và ODA cho hệ thống giao thông nông thôn và thủy lợi đa mục tiêu.
4. Cải cách tín dụng: Tháo gỡ nút thắt thế chấp tài sản, phát triển các quỹ bảo lãnh tín dụng nông nghiệp.
5. Đào tạo nguồn nhân lực: Chuyển giao tiến bộ kỹ thuật theo diện rộng, đào tạo nghề phi nông nghiệp để chuyển dịch lao động an toàn.

---

Đối tượng quan tâm

Báo cáo nghiên cứu khoa học B.07 - 20 mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm độc giả chuyên biệt:

• Nhà nghiên cứu và Giảng viên học thuật:
  • Giảng viên, nghiên cứu sinh các chuyên ngành Lịch sử Đảng, Kinh tế chính trị, Kinh tế phát triển, Xã hội học nông thôn.
  • Tài liệu chuẩn mực cung cấp chuỗi dữ liệu lịch sử và cơ sở lý luận phục vụ biên soạn giáo trình và các công trình nghiên cứu chuyên sâu.
• Nhà hoạch định chính sách và Quản lý nhà nước:
  • Cán bộ thuộc Ban Kinh tế Trung ương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới các cấp.
  • Giúp nhìn nhận các sai lầm lịch sử để tránh lặp lại trong quy hoạch kinh tế vùng và xây dựng tiêu chí phát triển bền vững.
• Lãnh đạo Doanh nghiệp và Hợp tác xã Nông nghiệp:
  • Các doanh nghiệp chế biến nông sản, doanh nghiệp logistics và quản lý trang trại hiểu rõ xu hướng chính sách, từ đó định vị chiến lược đầu tư vào chuỗi giá trị và công nghệ chế biến sâu.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài là gì?

Phát hiện then chốt là khẳng định sự chuyển đổi tất yếu mang tính quy luật: CNH, HĐH nông nghiệp phải đi liền với CNH, HĐH nông thôn; trong đó nông thôn là thị trường tiêu thụ rộng lớn và là nguồn cung cấp tích lũy ban đầu cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân.

2. Điểm đặc biệt trong phương pháp tiếp cận của nghiên cứu này là gì?

Nghiên cứu không nhìn nhận đường lối một cách giáo điều mà đặt trong sự đối chiếu thực chứng với số liệu thống kê 30 năm (1976–2005) kết hợp nghiên cứu so sánh thể chế quốc tế (Đài Loan, Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ) để rút ra bài học phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

3. Kết quả của nghiên cứu có khả năng khái quát hóa (generalize) không?

Có. Các nguyên lý về tích tụ ruộng đất, phát triển công nghiệp nông thôn giải quyết việc làm tại chỗ và chính sách ưu đãi hạ tầng điện - đường hoàn toàn có thể áp dụng cho các quốc gia đang phát triển có điểm xuất phát nông nghiệp tương đồng.

4. Các bước tiếp theo cần nghiên cứu mở rộng là gì?

Nghiên cứu cần mở rộng sang việc đánh giá tác động của các cam kết hội nhập quốc tế (như gia nhập WTO năm 2007, các hiệp định FTA thế hệ mới), vấn đề chuyển đổi số trong nông nghiệp và ứng phó với biến đổi khí hậu tại các vùng nhạy cảm sinh thái (như Đồng bằng sông Cửu Long).

5. Ứng dụng thực tiễn lớn nhất của công trình là gì?

Cung cấp căn cứ khoa học trực tiếp phục vụ việc chuẩn bị ban hành Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về "Nông nghiệp, nông dân, nông thôn" (năm 2008) và Chương trình mục tiêu Quốc gia về Xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2010–2020.

---

Kết luận

Báo cáo đề tài khoa học cấp Bộ mã số B.07 - 20 của Học viện Báo chí & Tuyên truyền là một công trình nghiên cứu công phu, nghiêm túc, có giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc. Bằng việc tổng kết khách quan 30 năm (1976–2005) hình thành và phát triển đường lối CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn của Đảng Cộng sản Việt Nam, công trình đã khẳng định những thành tựu lịch sử về an ninh lương thực và giảm nghèo, đồng thời thẳng thắn chỉ rõ các nút thắt về cơ cấu, công nghệ chế biến và kết cấu hạ tầng.

Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, nông dân giàu có và nông thôn văn minh trong kỷ nguyên mới, các nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ nhằm đẩy mạnh chuyển giao công nghệ cao, hoàn thiện thị trường đất đai và phát triển chuỗi giá trị nông sản toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Häc viÖn chÝnh trÞ – hµnh chÝnh quèc gia hå chÝ minh ======= ======= B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc ®Ò tµi cÊp bé n¨m 2007 M· sè ®Ò tµi: B.07 - 20 Qu¸ tr×nh h×nh thµnh, ph¸t triÓn ®−êng lèi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n cña ®¶ng céng s¶n viÖt nam tõ n¨m 1976 ®Õn n¨m 2005 C¬ quan chñ tr× : Häc viÖn b¸o chÝ vµ tuyªn truyÒn Chñ nhiÖm ®Ò tµi : TS hå sü léc Th− ký khoa häc : cö nh©n nguyÔn ®øc minh 6883 30/5/2008 Hµ néi - 2008 Môc lôc Më ®Çu. 4 Ch−¬ng I kh¸i niÖm, néi dung vµ C¬ së khoa häc cña ®−êng lèi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n ë viÖt nam. Kh¸i niÖm vµ néi dung c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n. Néi dung c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n.

C¬ së khoa häc cña ®−êng lèi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n. C¬ së thùc tiÔn. 32 CH¦¥NG II. ®−êng lèi c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa n«ng nghiÖp, n«ng th«n cña §¶ng tõ n¨m 1976 - 2005.

Qu¸ tr×nh h×nh thµnh ®−êng lèi c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa n«ng nghiÖp, n«ng th«n cña §¶ng tõ n¨m 1976 - 1985. §−êng lèi cña §¶ng. Qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®−êng lèi cña §¶ng. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ®−êng lèi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n (1986-2005).

C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n 1986-1990. B−íc ph¸t triÓn míi vÒ c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n 1991-1995. C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n 1996 – 2000. C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n (2001-2005).

112 Ch−¬ng III. Kh¸i qu¸t kÕt qu¶ thùc hiÖn, rót ra mét sè bµi häc vµ ®Ò xuÊt. Kh¸i qu¸t kÕt qu¶ thùc hiÖn qua 30 n¨m CNH, H§H, n«ng nghiÖp, n«ng th«n (1976-2005). Mét sè bµi häc rót ra qua 30 n¨m thùc hiÖn CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n (1976-2005).

172 Tµi liÖu tham kh¶o. 174 2 Danh s¸ch céng t¸c viªn TT Hä vµ tªn N¬i lµm viÖc 1 GS.TS NguyÔn TrÝ DÜnh §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n 2 PGS.TS Hoµng V¨n Hoa §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n Häc viÖn ChÝnh trÞ - Hµnh chÝnh quèc gia 3 Th.S Phïng ThÞ HiÓn Hå ChÝ Minh Häc viÖn ChÝnh trÞ - Hµnh chÝnh quèc gia 4 Th.S NguyÔn ThÞ H¶o Hå ChÝ Minh Häc viÖn ChÝnh trÞ - Hµnh chÝnh quèc gia 5 TS. Hå Sü Léc Hå ChÝ Minh Häc viÖn ChÝnh trÞ - Hµnh chÝnh quèc gia 6 PGS.TS Cao V¨n Liªn Hå ChÝ Minh Häc viÖn ChÝnh trÞ - Hµnh chÝnh quèc gia 7 Th.s Vò Ngäc L−¬ng Hå ChÝ Minh 8 PGS. TS Vò Ngäc Pha §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n 9 TS.

Ng ThÞ Kim Ph−¬ng Häc viÖn chÝnh trÞ - Hµnh chÝnh khu vùc I 10 PGS. TS Ph¹m ThÞ Quý §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n 11 TS. Lª V¨n Th¸i ViÖn nghiªn cøu qu¶n lý kinh tÕ TW 12 PGS.TS Lª Träng ViÖn ph¸t triÓn kinh tÕ 13 TS. Ph¹m Huy Vinh §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n 14 TS.

NguyÔn Quang Vinh Tæng côc thèng kª nh÷ng ch÷ viÕt t¾t §CS : §¶ng céng s¶n CNH : C«ng nghiÖp ho¸ H§H : HiÖn ®¹i ho¸ CNH, H§H : C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ CNTB : Chñ nghÜa t− b¶n CNXH : Chñ nghÜa x· héi XHCN : X· héi chñ nghÜa LLSX : Lùc l−îng s¶n xuÊt HTX : Hîp t¸c x· §BSCL : §ång b»ng s«ng Cöu Long §BSH : §ång b»ng s«ng Hång 1 Môc lôc Më ®Çu. 4 Ch−¬ng I kh¸i niÖm, néi dung vµ C¬ së khoa häc cña ®−êng lèi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n ë viÖt nam. Kh¸i niÖm vµ néi dung c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n. Néi dung c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n.

C¬ së khoa häc cña ®−êng lèi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n. C¬ së thùc tiÔn. 32 CH¦¥NG II. ®−êng lèi c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa n«ng nghiÖp, n«ng th«n cña §¶ng tõ n¨m 1976 - 2005.

Qu¸ tr×nh h×nh thµnh ®−êng lèi c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa n«ng nghiÖp, n«ng th«n cña §¶ng tõ n¨m 1976 - 1985. §−êng lèi cña §¶ng. Qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®−êng lèi cña §¶ng. Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ®−êng lèi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n (1986-2005).

C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n 1986-1990. B−íc ph¸t triÓn míi vÒ c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n 1991-1995. C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp, n«ng th«n 1996 – 2000. C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n (2001-2005).

112 Ch−¬ng III. Kh¸i qu¸t kÕt qu¶ thùc hiÖn, rót ra mét sè bµi häc vµ ®Ò xuÊt. Kh¸i qu¸t kÕt qu¶ thùc hiÖn qua 30 n¨m CNH, H§H, n«ng nghiÖp, n«ng th«n (1976-2005). Mét sè bµi häc rót ra qua 30 n¨m thùc hiÖn CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n (1976-2005).

172 Tµi liÖu tham kh¶o. Lý do chän ®Ò tµi Khi chän ®Ò tµi nµy ®Ó nghiªn cøu, chóng t«i dùa vµo nh÷ng lý do sau ®©y: 1. CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n lµ yªu cÇu kh¸ch quan TiÕn hµnh CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n lµ yªu cÇu kh¸ch quan, nhiÖm vô chiÕn l−îc trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi cña nhiÒu quèc gia, nhÊt lµ c¸c quèc gia cã nÒn kinh tÕ chËm ph¸t triÓn, s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ chñ yÕu vµ phÇn lín d©n c− sèng ë n«ng th«n. VÞ trÝ, vai trß cña n«ng nghiÖp, n«ng th«n n−íc ta trong thêi kú ®Èy m¹nh CNH, H§H.

VÞ trÝ, vai trß cña n«ng nghiÖp, n«ng th«n hiÖn nay cÇn ®−îc nh×n nhËn toµn diÖn vÒ kinh tÕ, x· héi vµ m«i tr−êng. - VÒ kinh tÕ: N«ng nghiÖp lµ ngµnh kinh tÕ quan träng trong c¬ cÊu kinh tÕ quèc d©n, lµ ngµnh t¹o ra s¶n phÈm thiÕt yÕu cho ®êi sèng x· héi, cung cÊp nguyªn liÖu cho c«ng nghiÖp vµ dÞch vô. N«ng nghiÖp, n«ng th«n cßn lµ thÞ tr−êng cña c¸c ngµnh kinh tÕ vµ n«ng d©n lµ lùc l−îng lao ®éng trong s¶n xuÊt. - VÒ x· héi: N«ng nghiÖp lµ ngµnh t¹o ra nhiÒu viÖc lµm cho n«ng d©n, lµm æn ®Þnh ®êi sèng kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi ë n«ng th«n.

N«ng th«n lµ ®Þa bµn sinh sèng cña gÇn 80% d©n sè c¶ n−íc. N«ng d©n lµ giai cÊp c¬ b¶n liªn minh víi giai cÊp c«ng nh©n vµ trÝ thøc trong sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc. - VÒ m«i tr−êng: §èi t−îng s¶n xuÊt cña n«ng nghiÖp lµ nh÷ng sinh vËt, ®Êt, n−íc, rõng, kh«ng gian, cã quan hÖ trùc tiÕp tíi m«i tr−êng. Nh÷ng biÕn ®æi trong c¬ cÊu c©y trång, vËt nu«i ®Òu cã t¸c ®éng tíi m«i tr−êng.

N«ng d©n lµ bé phËn cÊu thµnh cña m«i tr−êng sèng ë n«ng th«n, gi÷ vai trß chñ thÓ t¸c ®éng ®Õn m«i tr−êng. T¸c dông cña CNH, H§H n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n. Trong chÆng ®−êng ®Çu cña qu¸ tr×nh CNH, H§H ®Êt n−íc, c¸c n−íc ch©u ¸ ®Òu khëi ®Çu b»ng CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n v× CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n cã nhiÒu t¸c dông. - T¹o c«ng ¨n viÖc lµm ®Ó thu hót lao ®éng rÎ d− thõa trong n«ng nghiÖp, t¨ng thu nhËp cho n«ng d©n, t¹o søc mua cho thÞ tr−êng n«ng th«n.

- T¹o ra n¨ng suÊt cao trong n«ng nghiÖp, x· héi æn ®Þnh vµ kinh tÕ t¨ng tr−ëng nhanh. - H¹n chÕ xo¸ bá sù chªnh lÖch vÒ thu nhËp vµ ®êi sèng gi÷a c¸c vïng, gi÷a n«ng th«n vµ thµnh thÞ. Thùc tr¹ng n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n ViÖt Nam tr−íc ®æi míi ®Æt ra yªu cÇu ph¶i CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n Bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®−îc, ®Õn nay nhiÒu vïng n«ng th«n, lao ®éng cßn phæ biÕn lµ thñ c«ng, n¨ng suÊt thÊp, tr×nh ®é khoa häc, c«ng nghÖ còng nh− kÕt cÊu h¹ tÇng nhiÒu mÆt l¹c hËu, ®êi sèng cña nh©n d©n cßn khã kh¨n, mét sè néi dung cña CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n hiÓu ch−a ®óng vµ thùc hiÖn cßn nhiÒu sai sãt, ¶nh h−ëng nhÊt ®Þnh ®Õn sù ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi. Môc ®Ých cña viÖc nghiªn cøu CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n lµ ®Ó biÓu hiÓu ®−îc −u ®iÓm vµ h¹n chÕ vÒ chñ tr−¬ng chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n−íc, ®ång thêi còng thÊy ®−îc thùc tr¹ng cña n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n ViÖt Nam trong giai ®o¹n hiÖn t¹i, tõ ®ã rót ra mét sè bµi häc kinh nghiÖm, ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p vµ ®Þnh h−íng ph¸t triÓn CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n trong thêi gian tõ n¨m 2005 ®Õn 2010 lµ ®iÒu cÇn thiÕt.

Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu Sù nghiÖp CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n ë n−íc ta trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y lu«n ®−îc c¸c nhµ khoa häc quan t©m nghiªn cøu, tæng kÕt, gãp phÇn vµo qu¸ tr×nh hoµn thiÖn chñ tr−¬ng CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n, n©ng cao n¨ng lùc l·nh ®¹o cña §¶ng, thóc ®Èy kinh tÕ – x· héi n«ng th«n ph¸t triÓn. 5 CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n lµ vÊn ®Ò träng ®¹i, liªn quan ®Õn chiÕn l−îc ph¸t triÓn cña ®Êt n−íc trong nhiÒu thËp kû tíi, nªn rÊt cÇn ®−îc nghiªn cøu ®Ó hoµn thiÖn c¶ vÒ quan ®iÓm, néi dung, b−íc ®i vµ gi¶i ph¸p. §ã lµ vÊn ®Ò cùc kú phøc t¹p vµ khã kh¨n, muèn lµm ®−îc ph¶i n¾m v÷ng lý luËn, kinh nghiÖm cña c¸c n−íc vµ ®Æc biÖt sù vËn dung vµo thùc tiÔn n−íc ta ®Ó tõ ®ã nghiªn cøu ®Ò xuÊt nh÷ng quan ®iÓm vµ gi¶i ph¸p phï hîp. TÝnh tíi n¨m 2005, theo thèng kª s¬ bé ®· cã kho¶ng 150 bµi ®¨ng trªn t¹p chÝ, trªn c¸c b¸o vµ hµng chôc ®Çu s¸ch viÕt vÒ n«ng nghiÖp, n«ng th«n ViÖt Nam.

C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu trªn ®· tËp trung vµo c¸c vÊn ®Ò sau: VÊn ®Ò thø 1: Thùc tr¹ng vÒ CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n tr−íc vµ sau ®æi míi. VÊn ®Ò nµy ®−îc nhiÒu nhµ nghiªn cøu ®Æc biÖt quan t©m: PGS.TS NguyÔn Sinh Cóc: N«ng nghiÖp n«ng th«n thêi kú ®æi míi (1986-2002) (NXB Thèng Kª Hµ Néi, 2002); thµnh tùu næi bËt cña n«ng nghiÖp n−íc ta sau 15 n¨m ®æi míi (nghiªn cøu kinh tÕ th¸ng 1/2000); Minh Hoµi, t¹p chÝ Lý luËn chÝnh trÞ sè 7/2002 viÕt bµi: Thùc tr¹ng n«ng nghiÖp, thñy s¶n vµ n«ng th«n n−íc ta n¨m 2001; TS. Phan Huy §−êng: Nh÷ng tån t¹i chñ yÕu trong kinh tÕ n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n hiÖn nay (TC. Kinh tÕ vµ ph¸t triÓn 8/2002); GS.VS §µo ThÕ TuÊn: N«ng nghiÖp, n«ng th«n thùc tr¹ng vµ th¸ch thøc (TC.

Ho¹t ®éng khoa häc sè 1/2003);. C¸c t¸c gi¶ trªn ®· kh¼ng ®Þnh nh÷ng thµnh tùu to lín vÒ CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n trong thêi kú ®æi míi, ®ång thêi còng chØ ra nh÷ng h¹n chÕ cÇn ph¶i kh¾c phôc trong thêi gian tíi. VÊn ®Ò thø 2: T¨ng c−êng sù l∙nh ®¹o cña §¶ng ®èi víi CNH, H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n NguyÔn §øc TriÒu.