Luận án tiến sĩ về thể chế phi chính thức và tín dụng công nghệ tài chính

Luận án tiến sĩ nghiên cứu thể chế phi chính thức và sự phát triển của tín dụng công nghệ tài chính, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong lĩnh vực kinh tế

• Tác giả: Nguyễn Thị Diễm Kiều
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Tín Dụng Công Nghệ Tài Chính Qua Thể Chế Phi Chính Thức
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: THỂ CHẾ PHI CHÍNH THỨC VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TÍN DỤNG CÔNG NGHỆ TÀI CHÍNH
• 1.1. TÓM TẮT
• 1.2. ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.3. MỤC TIÊU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tín dụng công nghệ tài chính

Tín dụng công nghệ tài chính (tín dụng công nghệ tài chính) đã trở thành một phần quan trọng trong hệ thống tài chính hiện đại. Sự phát triển của công nghệ tài chính đã tạo ra nhiều cơ hội cho các cá nhân và doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt là trong bối cảnh các thể chế phi chính thức đang ngày càng đóng vai trò quan trọng. Nghiên cứu này sẽ phân tích tác động của các đặc điểm của thể chế phi chính thức đến sự phát triển của tín dụng công nghệ tài chính. Theo đó, các yếu tố văn hóa và quy định pháp lý sẽ được xem xét để hiểu rõ hơn về mối quan hệ này.

1.1. Đặc điểm của tín dụng công nghệ tài chính

Tín dụng công nghệ tài chính (tín dụng công nghệ tài chính số) được định nghĩa là các dịch vụ tài chính được cung cấp thông qua công nghệ. Các hình thức tín dụng này bao gồm cho vay ngang hàng (P2P lending), cho vay từ các công ty công nghệ và các nền tảng trực tuyến khác. Sự phát triển của công nghệ tài chính đã giúp giảm thiểu chi phí giao dịch và tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho những người không có tài sản thế chấp. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đi kèm với những rủi ro, đặc biệt là trong việc quản lý rủi ro tín dụng và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

II. Vai trò của thể chế phi chính thức trong phát triển tín dụng

Thể chế phi chính thức đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển tín dụng công nghệ tài chính. Các yếu tố văn hóa, phong tục tập quán và các quy định không chính thức có thể ảnh hưởng đến cách thức mà các dịch vụ tài chính được cung cấp và sử dụng. Nghiên cứu cho thấy rằng các nền văn hóa có mức độ e ngại không chắc chắn thấp thường có xu hướng phát triển tín dụng công nghệ tài chính mạnh mẽ hơn. Ngược lại, những nền văn hóa có khoảng cách quyền lực lớn có thể cản trở sự phát triển của các dịch vụ này.

2.1. Tác động của văn hóa đến tín dụng công nghệ tài chính

Văn hóa quốc gia có thể ảnh hưởng đến sự chấp nhận và sử dụng tín dụng công nghệ tài chính. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những quốc gia có định hướng dài hạn trong văn hóa thường có sự phát triển mạnh mẽ hơn trong lĩnh vực này. Điều này cho thấy rằng các yếu tố văn hóa không chỉ ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng mà còn đến sự phát triển của các dịch vụ tài chính mới. Việc hiểu rõ các yếu tố văn hóa có thể giúp các nhà hoạch định chính sách thiết kế các quy định phù hợp để thúc đẩy sự phát triển của tín dụng công nghệ tài chính.

III. Các quy định pháp lý và tác động đến tín dụng công nghệ tài chính

Quy định pháp lý có vai trò quan trọng trong việc định hình môi trường cho tín dụng công nghệ tài chính. Các quy định rõ ràng và minh bạch có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các dịch vụ này. Nghiên cứu cho thấy rằng khi các quy định pháp lý được thiết lập và thực thi hiệu quả, các rủi ro liên quan đến tín dụng có thể được giảm thiểu. Điều này không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của công nghệ tài chính.

3.1. Tác động của quy định pháp lý đến tín dụng công nghệ tài chính

Các quy định pháp lý có thể ảnh hưởng đến cách thức hoạt động của các công ty công nghệ tài chính. Việc ban hành các quy định phù hợp có thể tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh, khuyến khích đổi mới và phát triển. Tuy nhiên, nếu quy định quá nghiêm ngặt, có thể dẫn đến việc hạn chế sự phát triển của tín dụng công nghệ tài chính. Do đó, cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng trong việc thiết lập các quy định để đảm bảo rằng chúng không cản trở sự đổi mới trong lĩnh vực này.

IV. Kết luận và khuyến nghị

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng các đặc điểm của thể chế phi chính thức có tác động đáng kể đến sự phát triển của tín dụng công nghệ tài chính. Để thúc đẩy sự phát triển này, cần có sự kết hợp giữa các yếu tố văn hóa và quy định pháp lý. Các nhà hoạch định chính sách nên xem xét các yếu tố văn hóa khi thiết lập các quy định pháp lý để đảm bảo rằng chúng phù hợp với thực tế địa phương. Hơn nữa, việc tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức về tín dụng công nghệ tài chính cũng là một yếu tố quan trọng để thúc đẩy sự phát triển bền vững trong lĩnh vực này.

4.1. Khuyến nghị cho các nhà hoạch định chính sách

Các nhà hoạch định chính sách nên tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của tín dụng công nghệ tài chính bằng cách thiết lập các quy định rõ ràng và minh bạch. Đồng thời, cần có các chương trình giáo dục để nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về các dịch vụ tài chính mới. Việc khuyến khích sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình xây dựng chính sách cũng sẽ giúp đảm bảo rằng các quy định được thiết lập phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÞ GIÁO DþC VÀ ÀO T¾O ¾I HÞC KINH T¾ THÀNH PHÞ HÞ CHÍ MINH NGUYÞN THÞ DIÞM KIÞU THÞ CH¾ PHI CHÍNH THþC VÀ Sþ PHÁT TRIÞN CþA TÍN DþNG CÔNG NGHÞ TÀI CHÍNH LU¾N ÁN TI¾N S) KINH T¾ TP. Hß Chí Minh - Nm 2023 BÞ GIÁO DþC VÀ ÀO T¾O ¾I HÞC KINH T¾ THÀNH PHÞ HÞ CHÍ MINH NGUYÞN THÞ DIÞM KIÞU THÞ CH¾ PHI CHÍNH THþC VÀ Sþ PHÁT TRIÞN CþA TÍN DþNG CÔNG NGHÞ TÀI CHÍNH Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng Mã sß: 9340201 LU¾N ÁN TI¾N S) KINH T¾ NG¯ÞI H¯ÞNG D¾N KHOA HÞC 2. Nguyßn Kh¿c Qußc B¿o 3. Nguyßn Ngßc Quÿnh Anh TP.

Hß Chí Minh - Nm 2023 i LÞI CAM OAN Tôi cam oan Lu¿n án ti¿n s) <Thß ch¿ phi chính thÿc và sÿ phát trißn tín dÿng công nghß tài chính= là công trình nghiên cÿu ßc l¿p cÿa tôi, d±ßi sÿ h±ßng d¿n cÿa PGS.TS Nguyßn Kh¿c Qußc B¿o và TS. Nguyßn Ngßc Quÿnh Anh. Các k¿t qu¿ nghiên cÿu cÿa lu¿n án ±ÿc thÿc hißn mßt cách nghiêm túc, trung thÿc, dÿa trên ngußn dÿ lißu lißu rõ ràng, áng tin c¿y. Các tài lißu tham kh¿o tÿ các tác gi¿ khác ã ±ÿc trích d¿n khách quan, ¿y ÿ trong lu¿n án.

Nghiên cÿu sinh Nguyßn Thß Dißm Kißu ii MþC LþC DANH MþC Tþ VI¾T T¾T. vi DANH MþC HÌNH. viii DANH MþC B¾NG. ßng c¡ nghiên cÿu.

Mÿc tiêu và câu hßi nghiên cÿu. ßi t±ÿng và ph¿m vi nghiên cÿu. ßi t±ÿng nghiên cÿu. Ph¿m vi nghiên cÿu.

Ph±¡ng pháp nghiên cÿu và dÿ lißu. Ph±¡ng pháp nghiên cÿu. Dÿ lißu nghiên cÿu. K¿t qu¿ nghiên cÿu chính.

Tính mßi và các óng góp cÿa lu¿n án. TÞNG QUAN LÝ THUY¾T VÀ CÁC NGHIÊN CþU LIÊN QUAN. Tín dÿng công nghß tài chính. Khung khái nißm và ¿c ißm.

Phân lo¿i các hình thÿc tín dÿng CNTC. Nhÿng lÿi th¿ ±ÿc kÿ vßng. Các rÿi ro ph¿i ßi m¿t. Sÿ phát trißn tín dÿng CNTC.

Các nhân tß tác ßng ¿n sÿ phát trißn TD CNTC ã ±ÿc xác ßnh. Thß ch¿ phi chính thÿc. Khung khái nißm. Các ¿c tr±ng cÿa thß ch¿ phi chính thÿc.

o l±ßng thß ch¿ phi chính thÿc. C¡ sß lý thuy¿t vß kh¿ nng tác ßng cÿa TCPCT ¿n sÿ phát trißn TD CNTC. Lý thuy¿t kinh t¿ hßc thß ch¿ mßi. Lý thuy¿t thßng nh¿t vß ch¿p nh¿n và sÿ dÿng công nghß.

Lý thuy¿t chi phí giao dßch. Lý thuy¿t hÿu dÿng kÿ vßng. C¡ sß lý thuy¿t vß tác ßng cÿa vißc ban hành các quy ßnh ißu ti¿t ¿n mßi quan hß giÿa TCPCT và TD CNTC. Tác ßng ißu chßnh.

Nghiên cÿu thÿc nghißm vß tác ßng cÿa TCPCT ¿n sÿ phát trißn TD CNTC. Nghiên cÿu sÿ dÿng nißm tin xã hßi ¿i dißn cho TCPCT. Nghiên cÿu sÿ dÿng vn hóa qußc gia ¿i dißn cho TCPCT. Kho¿ng trßng nghiên cÿu.

Phát trißn gi¿ thuy¿t nghiên cÿu. Tác ßng cÿa các ¿c ißm TCPCT ¿n sÿ phát trißn TD CNTC. Tác ßng cÿa vißc ban hành các quy ßnh ißu ti¿t cÿ thß ¿n mßi quan hß giÿa TCPCT và TD CNTC. Khung phân tích tóm l±ÿc.

K¿t lu¿n Ch±¡ng. PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CþU. Mô hình thÿc nghißm. Thß ch¿ PCT và sÿ phát trißn TD CNTC.

Tác ßng cÿa vißc ban hành các quy ßnh ißu ti¿t ¿n mßi quan hß giÿa TCPCT và sÿ phát trißn TD CNTC. Sÿ phát trißn tín dÿng CNTC. Các ¿c ißm thß ch¿ phi chính thÿc. Vißc ban hành quy ßnh ißu ti¿t mßi và ch¿t l±ÿng TCCT hißn hÿu.

Các bi¿n kißm soát khác. Dÿ lißu và ph¿m vi nghiên cÿu. Ph¿m vi nghiên cÿu. Ph±¡ng pháp ±ßc l±ÿng.

¯ßc l±ÿng WLS tác ßng giÿa các qußc gia. ¯ßc l±ÿng GLS tác ßng ng¿u nhiên. ¯ßc l±ÿng GMM hß thßng hai giai o¿n. K¿t lu¿n Ch±¡ng.

Thßng kê mô t¿ bi¿n và các kißm ßnh ban ¿u. Thßng kê mô t¿ bi¿n. Các kißm ßnh ban ¿u. Thß ch¿ phi chính thÿc và sÿ phát trißn TD CNTC.

Tác ßng cÿa TCPCT ßi vßi sÿ phát trißn TD CNTC tßng thß. Tác ßng cÿa TCPCT ßi vßi sÿ phát trißn cÿa các hình thÿc TD CNTC thành ph¿n. Tác ßng cÿa vißc ban hành các quy ßnh ißu ti¿t ¿n mßi quan hß giÿa TCPCT và sÿ phát trißn TD CNTC. Tác ßng cÿa vißc ban hành các quy ßnh ißu ti¿t.

Tác ßng cÿa mÿc ß rõ ràng trong các quy ßnh ißu ti¿t. K¿t lu¿n Ch±¡ng. K¾T LU¾N VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. Hàm ý chính sách.

Hàm ý chính sách chung. Hàm ý chính sách ßi vßi Vißt Nam. Gißi h¿n và h±ßng phát trißn nghiên cÿu ti¿p theo. 173 DANH MþC CÁC CÔNG TRÌNH CþA TÁC GI¾.

176 TÀI LIÞU THAM KH¾O. 177 PHþ LþC vi DANH MþC Tþ VI¾T T¾T BE Between Effects - ¯ßc l±ÿng tác ßng giÿa các qußc gia BIS-FSB Financial Stability Board, Bank for International Settlements - Hßi ßng Bình ßn Tài chính, Ngân hàng Thanh toán Qußc t¿ CCAF Cambridge Centre for Alternative Finance - Trung tâm Cambridge vß Tài chính thay th¿ CN Công nghß CNTC Công nghß tài chính FE Fixed Effects - ¯ßc l±ÿng tác ßng cß ßnh GDP Gross Domestic Product - Tßng s¿n ph¿m qußc nßi GLS Generalized Least Square - Bình ph±¡ng nhß nh¿t tßng quát GMM Generalized Method of Moments - Ph±¡ng pháp ±ßc l±ÿng moment tßng quát GLOBE Global Leadership and Organizational Behavior Effectiveness Dÿ án Hißu qu¿ lãnh ¿o và hành vi tß chÿc toàn c¿u IDV Individualism - Chÿ ngh)a cá nhân IVR Indulgence Versus Restraint - T¿n h±ßng so vßi kißm ch¿ LTO Long-term Orientation - ßnh h±ßng dài h¿n MAS Masculinity - ßnh h±ßng nam tính NC Nghiên cÿu NH Ngân hàng vii OLS Ordinary Least Square - Bình ph±¡ng nhß nh¿t P2P Peer -to-Peer Lending - Cho vay ngang hàng PDI Power Distance Index - Chß sß kho¿ng cách quyßn lÿc RE Random Effects - ¯ßc l±ÿng tác ßng ng¿u nhiên SGMM System Generalized Method of Moments - Ph±¡ng pháp ±ßc l±ÿng moment tßng quát hß thßng TCCT Thß ch¿ chính thÿc TCPCT Thß ch¿ phi chính thÿc TD Tín dÿng UAI Uncertainty Avoidance Index - Chß sß e ng¿i sÿ không ch¿c ch¿n UTAUT Unified Theory of Acceptance and Use of Technology - Lý thuy¿t thßng nh¿t vß ch¿p nh¿n và sÿ dÿng công nghß VHQG Vn hóa qußc gia WDI World Development Indicators - Bß Chß sß Phát trißn th¿ gißi WGI Worldwide Governance Indicators - Bß chß sß Qu¿n trß toàn c¿u WLS Weighted Least Squares - Bình ph±¡ng nhß nh¿t có trßng sß viii DANH MþC HÌNH Hình 2. Bßn c¿p ß phân tích trong lý thuy¿t kinh t¿ hßc thß ch¿ mßi. Lý thuy¿t thßng nh¿t vß ch¿p nh¿n và sÿ dÿng công nghß (UTAUT).

Các nhân tß tác ßng ¿n chi phí giao dßch. Liên k¿t kÿ vßng giÿa mÿc ß e ng¿i sÿ không ch¿c ch¿n và TD CNTC 67 Hình 2. Liên k¿t kÿ vßng giÿa kho¿ng cách quyßn lÿc và TD CNTC. Liên k¿t kÿ vßng giÿa chÿ ngh)a cá nhân và TD CNTC.

Liên k¿t kÿ vßng giÿa ßnh h±ßng nam tính và TD CNTC. Liên k¿t kÿ vßng giÿa ßnh h±ßng dài h¿n và TD CNTC. Liên k¿t kÿ vßng giÿa ßnh h±ßng t¿n h±ßng và TD CNTC. Khung nghiên cÿu tóm l±ÿc.

Các chß sß VHQG: Trung bình m¿u so vßi th¿ gißi. 123 ix DANH MþC B¾NG B¿ng 2. Các nhân tß tác ßng ¿n sÿ phát trißn TD CNTC ã ±ÿc xác ßnh trong các nghiên cÿu tr±ßc ây. o l±ßng bi¿n và ngußn dÿ lißu.

Thßng kê mô t¿ bi¿n. Ma tr¿n hß sß t±¡ng quan. K¿t qu¿ kißm ßnh Breusch-Pagan ßi vßi hißn t±ÿng ph±¡ng sai không ßng nh¿t. K¿t qu¿ kißm ßnh Wooldridge ßi vßi tÿ t±¡ng quan.

Tác ßng cÿa TCPCT ¿n sÿ phát trißn TD CNTC tßng thß. Tác ßng cÿa TCPCT ¿n sÿ phát trißn TD CNTC tßng thß: Thay ßi o l±ßng bi¿n. Tác ßng cÿa TCPCT ¿n sÿ phát trißn TD CNTC tßng thß: ¯ßc l±ÿng GMM hß thßng. Tác ßng cÿa TCPCT ¿n sÿ phát trißn cÿa các hình thÿc TD CNTC.

Tác ßng cÿa vißc ban hành các quy ßnh ißu ti¿t ¿n mßi quan hß giÿa TCPCT và sÿ phát trißn TD CNTC. Vißc ban hành các quy ßnh ißu ti¿t ¿n mßi quan hß giÿa TCPCT và sÿ phát trißn TD CNTC: Thay ßi o l±ßng bi¿n. Vißc ban hành các quy ßnh ißu ti¿t ¿n mßi quan hß giÿa TCPCT và sÿ phát trißn TD CNTC: ¯ßc l±ÿng GMM hß thßng. Tác ßng cÿa mÿc ß rõ ràng trong các quy ßnh ißu ti¿t ¿n mßi quan hß giÿa TCPCT và sÿ phát trißn TD CNTC.

163 1 THÞ CH¾ PHI CHÍNH THþC VÀ Sþ PHÁT TRIÞN CþA TÍN DþNG CÔNG NGHÞ TÀI CHÍNH Informal Institutions and The Development of Fintech Credit TÓM T¾T Lu¿n án thÿc hißn nhÿng phân tích th¿n trßng vß tác ßng cÿa các ¿c ißm thß ch¿ phi chính thÿc ¿n sÿ phát trißn tín dÿng CNTC; ¿c bißt trong bßi c¿nh các quy ßnh pháp lý cÿ thß liên quan ¿n lo¿i hình ho¿t ßng tín dÿng này ang d¿n ±ÿc thi¿t l¿p. Sÿ dÿng k¿t hÿp hai c¡ sß dÿ lißu rßng lßn nh¿t hißn nay ß mÿc ß qußc gia vß tín dÿng CNTC, bao gßm tín dÿng tÿ các công ty công nghß lßn, lu¿n án ti¿n hành nghiên cÿu trên dÿ lißu tÿ 68 nßn kinh t¿ trong giai o¿n 2013 - 2019. K¿t qu¿ nghiên cÿu cho th¿y, các ¿c ißm thß ch¿ phi chính thÿc, ¿i dißn bßi các khía c¿nh vn hóa, có tác ßng áng kß ¿n sÿ phát trißn tín dÿng CNTC. Cÿ thß, tín dÿng CNTC ±ÿc thúc ¿y phát trißn h¡n t¿i các nßn kinh t¿ có thß ch¿ phi chính thÿc ¿c tr±ng bßi ßnh h±ßng dài h¿n h¡n trong vn hóa qußc gia.

Ng±ÿc l¿i, mÿc ß e ng¿i sÿ không ch¿c ch¿n và kho¿ng cách quyßn lÿc cao tác ßng ng±ÿc chißu ¿n sÿ phát trißn tín dÿng CNTC. Tuy nhiên, các tác ßng ng±ÿc chißu này có thß ±ÿc gi¿m thißu khi các quy ßnh pháp lý cÿ thß ißu ti¿t ho¿t ßng tín dÿng CNTC ±ÿc ban hành, và thÿc thi hißu qu¿. K¿t qu¿ nghiên cÿu óng góp các thông tin tham kh¿o hÿu ích ¿n các nhà ißu hành nh¿m ißu ti¿t, và phát huy lÿi th¿ cÿa ho¿t ßng tín dÿng còn r¿t mßi m¿ nh±ng ¿y tißm nng này. Tÿ khóa: Tín dÿng công nghß tài chính, thß ch¿ phi chính thÿc, vn hóa qußc gia, quy ßnh pháp lý.

2 ABSTRACT This thesis carefully examines the impact of informal institutional characteristics on the development of fintech credit, especially in the context that explicit legal regulations related to this type of credit activity are being established in many countries around the world.