Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh phát triển hoạt động thanh toán thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội chi nhánh hải phòng

Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh phân tích phát triển hoạt động thanh toán thẻ tại Ngân hàng TMCP Quân Đội chi nhánh Hải Phòng.

• Tác giả: Phạm Duy Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quang Minh
• Trường học: Đại học Hải Phòng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phát triển hoạt động thanh toán thẻ tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân Đội chi nhánh Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Hoạt động thanh toán của ngân hàng thương mại
• 1.2. Khái niệm hoạt động thanh toán của ngân hàng thương mại
• 1.3. Vai trò hoạt động thanh toán của Ngân hàng thương mại
• 1.4. Phân loại hoạt động thanh toán của Ngân hàng thương mại
• 1.5. Phát triển hoạt động thanh toán thẻ của Ngân hàng thương mại
• 1.6. Quy trình hoạt động thanh toán thẻ của ngân hàng thương mại
• 1.7. Khái niệm phát triển hoạt động thanh toán thẻ của ngân hàng thương mại
• 1.8. Các chỉ tiêu đánh giá phát triển hoạt động thanh toán thẻ tại ngân hàng thương mại
• 1.9. Nhân tố tác động đến hoạt động thanh toán thẻ
• 1.9.1. Nhóm nhân tố chủ quan
• 1.9.2. Nhóm nhân tố khách quan
• 1.10. Rủi ro trong hoạt động thanh toán thẻ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Hải Phòng
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Đặc điểm tổ chức quản lý của Ngân hàng TMCP Quân Đội chi nhánh Hải Phòng
• 2.4. Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Quân Đội chi nhánh Hải Phòng
• 2.5. Thực trạng hoạt động thanh toán thẻ tại ngân hàng TMCP Quân Đội chi nhánh Hải Phòng
• 2.6. Quy trình phát hành và thanh toán thẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quân Đội
• 2.7. Các sản phẩm thẻ ATM tại Ngân hàng TMCP Quân Đội
• 2.8. Thực trạng hoạt động thanh toán thẻ tại Ngân hàng TMCP Quân Đội trong những năm gần đây
• 2.9. Đánh giá về hoạt động thanh toán thẻ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quân Đội
• 2.9.1. Kết quả đạt được
• 2.9.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI CHI NHÁNH HẢI PHÒNG TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động thanh toán thẻ của Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Hải Phòng
• 3.2. Triển vọng phát triển hoạt động kinh doanh thẻ nói chung tại Việt Nam trong những năm tới
• 3.3. Định hướng phát triển hoạt động thanh toán thẻ tại Ngân hàng TMCP Quân Đội chi nhánh Hải Phòng
• 3.4. Giải pháp phát triển hoạt động thanh toán thẻ tại Ngân hàng TMCP Quân Đội chi nhánh Hải Phòng trong thời gian tới
• 3.4.1. Giải pháp về kỹ thuật công nghệ
• 3.4.2. Giải pháp về con người
• 3.4.3. Giải pháp về hoạt động Marketing
• 3.4.4. Giải pháp mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ
• 3.5. Một số kiến nghị nhằm thực hiện giải pháp phát triển hoạt động thanh toán thẻ tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân Đội – Chi nhánh Hải Phòng
• 3.5.1. Kiến nghị đối với chính phủ
• 3.5.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nước và Hiệp hội thẻ
• 3.5.3. Kiến nghị với Hội sở Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân Đội
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về thanh toán thẻ và ngân hàng thương mại cổ phần

Thanh toán thẻ là một phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, được phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh công nghệ tài chính hiện đại. Ngân hàng thương mại cổ phần đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các dịch vụ thanh toán điện tử, bao gồm thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội Hải Phòng, dịch vụ thanh toán thẻ đã trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại. Các công nghệ thanh toán như chuyển khoản ngân hàng và thanh toán trực tuyến đã góp phần tăng trưởng ngân hàng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của thanh toán thẻ

Thanh toán thẻ là phương thức thanh toán sử dụng thẻ ngân hàng để thực hiện các giao dịch tài chính. Nó mang lại sự tiện lợi, an toàn và nhanh chóng cho người dùng. Ngân hàng thương mại cổ phần như Ngân hàng Quân Đội Hải Phòng đã tận dụng công nghệ tài chính để phát triển các dịch vụ thanh toán thẻ, giúp giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả hoạt động. Vai trò của thanh toán thẻ không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng nhu cầu khách hàng mà còn góp phần vào sự phát triển chung của ngành tài chính ngân hàng.

1.2. Các loại thẻ và công nghệ thanh toán

Các loại thẻ phổ biến bao gồm thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ, được sử dụng rộng rãi trong các giao dịch hàng ngày. Công nghệ thanh toán hiện đại như thanh toán trực tuyến và chuyển khoản ngân hàng đã tạo nên sự đột phá trong ngành ngân hàng. Tại Ngân hàng Quân Đội Hải Phòng, việc ứng dụng các công nghệ này đã giúp tăng cường hiệu quả hoạt động và thu hút thêm nhiều khách hàng.

II. Thực trạng phát triển thanh toán thẻ tại Ngân hàng Quân Đội Hải Phòng

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội Hải Phòng đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển dịch vụ thanh toán thẻ. Từ năm 2013 đến 2017, ngân hàng đã mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ và nâng cao chất lượng dịch vụ. Các chỉ tiêu đánh giá như số lượng thẻ phát hành, doanh số thanh toán thẻ và mức độ hài lòng của khách hàng đều cho thấy sự tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần được khắc phục để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

2.1. Kết quả đạt được

Trong giai đoạn 2013-2017, Ngân hàng Quân Đội Hải Phòng đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể về số lượng thẻ phát hành và doanh số thanh toán thẻ. Các dịch vụ như thanh toán điện tử và chuyển khoản ngân hàng đã được cải thiện, mang lại trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng. Ngân hàng cũng đã đầu tư vào công nghệ tài chính để nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

2.2. Hạn chế và thách thức

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, Ngân hàng Quân Đội Hải Phòng vẫn phải đối mặt với một số thách thức. Việc mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ còn hạn chế, đặc biệt ở các khu vực nông thôn. Ngoài ra, rủi ro trong hoạt động thanh toán thẻ như gian lận và lỗi kỹ thuật cũng cần được quan tâm và giải quyết kịp thời để đảm bảo an toàn cho khách hàng.

III. Giải pháp phát triển thanh toán thẻ tại Ngân hàng Quân Đội Hải Phòng

Để tiếp tục phát triển dịch vụ thanh toán thẻ, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội Hải Phòng cần tập trung vào các giải pháp chiến lược. Việc đầu tư vào công nghệ tài chính, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ là những yếu tố then chốt. Bên cạnh đó, ngân hàng cũng cần tăng cường hoạt động marketing để thu hút thêm nhiều khách hàng và nâng cao nhận thức về lợi ích của thanh toán thẻ.

3.1. Giải pháp công nghệ

Việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như thanh toán trực tuyến và chuyển khoản ngân hàng sẽ giúp Ngân hàng Quân Đội Hải Phòng nâng cao hiệu quả hoạt động. Đầu tư vào hệ thống bảo mật và quản lý rủi ro cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn cho khách hàng và giảm thiểu các rủi ro tiềm ẩn.

3.2. Giải pháp marketing và mở rộng mạng lưới

Ngân hàng Quân Đội Hải Phòng cần tăng cường các chiến dịch marketing để quảng bá dịch vụ thanh toán thẻ đến đông đảo khách hàng. Đồng thời, việc mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ, đặc biệt ở các khu vực nông thôn, sẽ giúp ngân hàng tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng hơn và thúc đẩy sự phát triển bền vững của dịch vụ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động thanh toán thẻ tại các ngân hàng thương mại ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế và ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại. Tại Việt Nam, từ năm 2013 đến 2017, thị trường thanh toán thẻ chứng kiến sự tăng trưởng rõ rệt với số lượng thẻ phát hành tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân Đội (MBBank) chi nhánh Hải Phòng đạt khoảng 3.112 thẻ, cùng với hơn 10.849 điểm chấp nhận thẻ POS và hơn 800 máy ATM hoạt động. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, hoạt động thanh toán thẻ vẫn còn tồn tại nhiều thách thức cần được giải quyết để phát triển bền vững.

Luận văn tập trung nghiên cứu phát triển hoạt động thanh toán thẻ tại MBBank chi nhánh Hải Phòng trong giai đoạn 2013-2017, nhằm hệ thống hóa lý luận về thẻ thanh toán, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần giảm chi phí xã hội và tăng cường an toàn trong giao dịch tài chính.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong hoạt động thanh toán thẻ của MBBank chi nhánh Hải Phòng, với mục tiêu cụ thể là đánh giá các chỉ tiêu phát triển như số lượng thẻ phát hành, doanh số thanh toán, số dư tài khoản thẻ và thu nhập từ dịch vụ thẻ, đồng thời phân tích các nhân tố ảnh hưởng và rủi ro trong hoạt động này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về hoạt động thanh toán thẻ trong ngân hàng thương mại, bao gồm:

• Lý thuyết về hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt: Thanh toán thẻ là một hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, giúp tăng tính an toàn, nhanh chóng và chính xác trong giao dịch tài chính.
• Mô hình các chủ thể tham gia hoạt động thanh toán thẻ: Giao dịch thanh toán thẻ bao gồm các chủ thể chính như tổ chức thẻ quốc tế, ngân hàng phát hành, ngân hàng thanh toán, chủ thẻ và cơ sở chấp nhận thẻ.
• Khái niệm phát triển hoạt động thanh toán thẻ: Phát triển dịch vụ thẻ không chỉ là tăng số lượng thẻ phát hành mà còn là nâng cao chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm và tiện ích, đồng thời quản lý rủi ro hiệu quả.
• Các chỉ tiêu đánh giá phát triển dịch vụ thẻ: Bao gồm số lượng thẻ phát hành, số lượng khách hàng sử dụng thẻ, tỷ lệ thẻ hoạt động, số dư tài khoản thẻ, doanh số thanh toán thẻ và thu nhập từ dịch vụ thẻ.
• Nhân tố tác động đến hoạt động thanh toán thẻ: Chia thành nhóm nhân tố chủ quan (trình độ nhân sự, công nghệ, định hướng phát triển) và nhóm nhân tố khách quan (trình độ dân trí, thu nhập, môi trường pháp lý, công nghệ và cạnh tranh).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu thập từ báo cáo hoạt động kinh doanh của MBBank chi nhánh Hải Phòng giai đoạn 2013-2017, các tài liệu pháp luật liên quan, quy trình nghiệp vụ và khảo sát thực tế tại chi nhánh.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu gồm các báo cáo tài chính, hồ sơ phát hành thẻ, dữ liệu giao dịch thanh toán thẻ và phỏng vấn cán bộ quản lý, nhân viên phòng thẻ.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả, so sánh số liệu qua các năm, phân tích SWOT để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp. Các số liệu được trình bày qua bảng biểu và sơ đồ để minh họa rõ ràng.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2013-2017, với việc thu thập và xử lý dữ liệu trong vòng 6 tháng, phân tích và viết luận văn trong 6 tháng tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng thẻ phát hành: Số lượng thẻ phát hành tại MBBank Hải Phòng tăng từ 1.851 thẻ năm 2013 lên 3.112 thẻ năm 2017, tương đương mức tăng khoảng 68%. Điều này cho thấy sự mở rộng đáng kể trong việc thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ thẻ.

2. Doanh số thanh toán thẻ và số dư tài khoản thẻ: Doanh số thanh toán thẻ và số dư tài khoản thẻ có xu hướng tăng ổn định, với số dư tài khoản thẻ đạt khoảng 235,79 tỷ đồng năm 2017. Thu nhập từ phí dịch vụ thẻ cũng tăng từ 190 triệu đồng năm 2013 lên 322 triệu đồng năm 2017, tăng 69,5%.

3. Tỷ lệ thẻ hoạt động và chất lượng dịch vụ: Tỷ lệ thẻ hoạt động trên tổng số thẻ phát hành duy trì ở mức cao, phản ánh hiệu quả trong việc kích hoạt và sử dụng thẻ của khách hàng. Hệ thống máy ATM và POS được mở rộng với hơn 800 máy ATM và 10.849 điểm POS, góp phần nâng cao tiện ích và khả năng tiếp cận dịch vụ.

4. Rủi ro và hạn chế: Hoạt động thanh toán thẻ vẫn đối mặt với các rủi ro như thẻ giả, thẻ mất cắp, rủi ro trong phát hành thẻ và thanh toán. Năm 2017, lợi nhuận trước thuế của chi nhánh giảm 181% so với năm 2016 do phải trích lập dự phòng cho khoản vay khó đòi, ảnh hưởng đến nguồn lực phát triển dịch vụ thẻ.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng số lượng thẻ phát hành và doanh số thanh toán phản ánh hiệu quả của chiến lược phát triển dịch vụ thẻ tại MBBank Hải Phòng, phù hợp với xu hướng phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam. Việc mở rộng mạng lưới ATM và POS giúp nâng cao trải nghiệm khách hàng, đồng thời tăng khả năng tiếp cận dịch vụ.

Tuy nhiên, sự giảm sút lợi nhuận năm 2017 cho thấy ngân hàng cần chú trọng hơn đến quản lý rủi ro tín dụng và chi phí vận hành. So với các ngân hàng lớn khác như Vietcombank hay VietinBank, MBBank còn hạn chế về quy mô và đa dạng sản phẩm thẻ, cần đẩy mạnh đổi mới công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng thẻ, biểu đồ doanh số thanh toán thẻ theo năm và bảng so sánh thu nhập từ dịch vụ thẻ để minh họa rõ nét xu hướng phát triển và các điểm cần cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp công nghệ thanh toán thẻ: Đầu tư hệ thống phần mềm quản lý thẻ hiện đại, tăng cường bảo mật thông tin và nâng cao tốc độ xử lý giao dịch nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Thời gian thực hiện: 12-18 tháng. Chủ thể: Ban lãnh đạo chi nhánh phối hợp với Hội sở.

2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ thẻ, kỹ năng chăm sóc khách hàng và quản lý rủi ro cho cán bộ phòng thẻ và nhân viên giao dịch. Mục tiêu tăng năng lực đội ngũ lên 30% trong 1 năm. Chủ thể: Phòng Nhân sự và Phòng Khách hàng cá nhân.

3. Mở rộng mạng lưới điểm chấp nhận thẻ: Tăng cường hợp tác với các đơn vị kinh doanh để mở rộng hệ thống POS, đặc biệt tại các khu vực tiềm năng như trung tâm thương mại, siêu thị và khu công nghiệp. Mục tiêu tăng 20% số điểm POS trong 2 năm. Chủ thể: Phòng Phát triển khách hàng và Marketing.

4. Tăng cường chiến lược marketing và khuyến mãi: Triển khai các chương trình khuyến mãi hấp dẫn, ưu đãi phí dịch vụ và nâng cao nhận thức khách hàng về lợi ích của thanh toán thẻ. Mục tiêu tăng tỷ lệ khách hàng sử dụng thẻ chính lên 25% trong 1 năm. Chủ thể: Phòng Marketing và Phòng Khách hàng cá nhân.

5. Cải thiện quản lý rủi ro và kiểm soát nội bộ: Xây dựng quy trình kiểm soát chặt chẽ hơn trong phát hành và thanh toán thẻ, áp dụng công nghệ giám sát giao dịch bất thường để giảm thiểu rủi ro gian lận. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể: Phòng Kiểm soát nội bộ và Phòng Công nghệ thông tin.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng: Giúp hiểu rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động thanh toán thẻ, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

2. Nhân viên phòng thẻ và dịch vụ khách hàng: Nắm bắt quy trình nghiệp vụ, các rủi ro và giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ, phục vụ khách hàng hiệu quả hơn.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực tiễn để nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực thanh toán không dùng tiền mặt.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức thẻ quốc tế: Tham khảo để đánh giá hiệu quả chính sách, quy định pháp luật và hỗ trợ phát triển thị trường thanh toán thẻ tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động thanh toán thẻ tại MBBank Hải Phòng có những ưu điểm gì nổi bật?
   Hoạt động thanh toán thẻ tại MBBank Hải Phòng có mạng lưới ATM và POS rộng lớn, số lượng thẻ phát hành tăng trưởng ổn định, đồng thời đa dạng sản phẩm thẻ quốc tế và nội địa, đáp ứng nhu cầu khách hàng đa dạng.

2. Những rủi ro chính trong hoạt động thanh toán thẻ là gì?
   Rủi ro bao gồm thẻ giả, thẻ mất cắp, lợi dụng tài khoản, rủi ro trong phát hành thẻ và thanh toán, cũng như rủi ro đạo đức từ nhân viên cơ sở chấp nhận thẻ.

3. Làm thế nào để nâng cao tỷ lệ thẻ hoạt động?
   Cần tăng cường đào tạo khách hàng, cải thiện tiện ích dịch vụ, mở rộng mạng lưới điểm chấp nhận thẻ và triển khai các chương trình khuyến mãi hấp dẫn để khuyến khích sử dụng thẻ thường xuyên.

4. Tại sao lợi nhuận từ hoạt động thanh toán thẻ lại quan trọng với ngân hàng?
   Thu nhập từ dịch vụ thẻ góp phần đa dạng hóa nguồn thu, giảm phụ thuộc vào tín dụng truyền thống, đồng thời tăng khả năng huy động vốn và mở rộng thị phần khách hàng.

5. Các giải pháp công nghệ nào được đề xuất để phát triển hoạt động thanh toán thẻ?
   Đề xuất nâng cấp hệ thống quản lý thẻ, áp dụng công nghệ bảo mật chip EMV, phát triển ứng dụng ngân hàng điện tử tích hợp thanh toán thẻ và sử dụng công nghệ giám sát giao dịch để giảm thiểu rủi ro.

Kết luận

• Hoạt động thanh toán thẻ tại MBBank chi nhánh Hải Phòng đã có sự phát triển tích cực với tăng trưởng số lượng thẻ phát hành và doanh số thanh toán ổn định trong giai đoạn 2013-2017.
• Các chỉ tiêu về số dư tài khoản thẻ và thu nhập từ dịch vụ thẻ cũng cho thấy tiềm năng phát triển mạnh mẽ của dịch vụ này.
• Tuy nhiên, ngân hàng cần chú trọng hơn đến quản lý rủi ro, nâng cao chất lượng dịch vụ và đổi mới công nghệ để duy trì lợi thế cạnh tranh.
• Đề xuất các giải pháp về công nghệ, nhân lực, marketing và quản lý nhằm thúc đẩy phát triển hoạt động thanh toán thẻ trong thời gian tới.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm và tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi ứng dụng thanh toán không dùng tiền mặt.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán thẻ sẽ giúp MBBank chi nhánh Hải Phòng giữ vững vị thế trên thị trường và đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng trong kỷ nguyên số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Hoạt động thanh toán của các Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Ngân hàng thương mại và hoạt động thanh toán của Ngân hàng thương mại Trong một nền kinh tế hàng hóa, tại một thời điểm nhất định luôn tồn tại một thực tế là có những người tạm thời đang có một số tiền nhàn rỗi, trong khi đó có những người đang rất cần khối lượng tiền như vậy (để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hay những cuộc đầu tư có hiệu quả) và họ có thể trả một khoản chi phí để có quyền sử dụng số tiền này. Theo quy luật cung - cầu, họ sẽ gặp nhau và khi đó tất cả (người cho vay, người đi vay, và cả xã hội) đều có lợi, sản xuất lưu thông được phát triển và đời sống được cải thiện.

Cách thức gặp nhau rất đa dạng, và theo đà phát triển NHTM ra đời như một tất yếu và là một cách thức quan trọng, phổ biến nhất.Thông qua các ngân hàng, những người có tiền có thể dễ dàng có được một khoản lợi tức còn người cần tiền có thể có được số tiền cần thiết với mức chi phí hợp lý. Có thể nói các ngân hàng nói riêng và hệ thống tài chính ngân hàng nói chung đang ngày càng chiếm một vị trí quan trọng nhưng cũng vô cùng nhạy cảm trong nền kinh tế, liên quan tới hoạt động của đời sống kinh tế xã hội. Theo pháp lệnh ngân hàng ngày 23-5-1990 của Hội đồng Nhà nước Việt Nam xác định: “Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán” [3]. Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng, với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán [1].

5 Thanh toán qua ngân hàng là hình thức thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ và các nhu cầu mua – bán khác thông qua vai trò trung gian của ngân hàng. Thanh toán có 2 hình thức chính là thanh toán dùng tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt. Tại các ngân hàng, thanh toán chủ yếu là loại thanh toán không dùng tiền mặt [1]. Thanh toán qua ngân hàng là một trong các hoạt động cung cấp các dịch vụ của các Ngân hàng thương mại, đem lại thu nhập cho ngân hàng dưới dạng phí dịch vụ.

Đối với hầu hết các ngân hàng, thu nhập từ việc cung cấp các dịch vụ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu nhập. Thanh toán không dùng tiền mặt đã trở thành phương thức thanh toán phổ biến tại nhiều quốc gia phát triển: Bỉ, Pháp, Canada với giá trị chi tiêu của người dân chiếm tới hơn 90% tổng số giao dịch hằng ngày. Tại Việt Nam, từ năm 2008 đến nay, các dịch vụ, phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đã được phát triển mạnh mẽ và đa dạng dựa trên nền tảng ứng dụng công nghệ thông tin: internet banking, mobile banking, ví điện tử., rất đa dạng và phong phú, hướng đến việc Việt Nam sẽ bắt kịp với xu thế thanh toán của các nước trong khu vực và trên thế giới. Theo Quyết định 1073/QĐ-TTg ngày 12/07/2010, về việc đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2011-2015 [13]: + Đến cuối 2015, tỷ lệ trong tổng tiền mặt thanh toán nhỏ hơn 11% + Tăng mạnh số người dân được tiếp cận các dịch vụ thanh toán, nâng tỷ lệ người dân có tài khoản tại ngân hàng (35-40%) 1.

Vai trò của hoạt động thanh toán của ngân hàng thương mại Như vậy có thể thấy, thanh toán qua ngân hàng ngoài việc bắt kịp với xu thế thế giới của Việt Nam trong quá trình hội nhập, thì đó còn là việc sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho một nền kinh tế. Hoạt động này sẽ mang lại lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người tiêu dùng, người bán hàng, tổ chức tín dụng (chủ yếu là ngân hàng) và tổng thể nền kinh tế. Một khi người tiêu dùng thấy được 6 lợi ích và duy trì thường xuyên thói quen thanh toán này, chắc chắn cả nền kinh tế vĩ mô cũng sẽ được hưởng lợi theo. * Đối với các cá nhân, các chủ thẻ: - Nhanh chóng, an toàn: Nhanh chóng thanh toán cho các giao dịch có giá trị lớn, các giao dịch ở xa.

An toàn vì tránh được các rủi ro mang tiền mặt như mất cắp; an toàn vì tránh được các rủi ro vật lý như rách, mất góc không thể sử dụng. - Chính xác: Chính xác số tiền cần thanh toán, nhất là khi phải trả các khoản lớn, số lẻ. - Tiết kiệm: Người tiêu dùng có thể nhận nhiều khuyến mãi từ người bán cũng như ngân hàng hơn. Chủ thẻ thường xuyên được giảm giá khi thanh toán bằng thẻ ngân hàng, các chương trình khuyến mãi sẽ được người bán liên tục “tung” ra thị trường để khuyến khích tiêu dùng.

* Đối với ngân hàng phát hành: - Với khoản lệ phí hàng năm mà chủ thẻ phải nộp để hưởng dịch vụ thanh toán mà ngân hàng cung cấp, chủ thẻ đã tạo nên một nguồn thu đều đặn cho ngân hàng phát hành. -Ngoài ra, việc chủ thẻ nạp tiền vào tài khoản để sử dụng thẻ, ngân hàng cũng có thêm một nguồn huy động từ tiền gửi không kì hạn của khách hàng. - Việc đặt các máy ATM hay liên hệ với các cơ sở chấp nhận thẻ mới cũng góp phần mở rộng địa bàn hoạt động của ngân hàng, điều này rất có ích ở những nơi mà việc mở chi nhánh là tốn kém. * Đối với ngân hàng thanh toán: - Trong quy trình thanh toán thẻ, các cơ sở phát hành thường mở tài khoản tại các ngân hàng thanh toán cho tiện việc thanh toán.

Điều này đã làm tăng lượng số dư tiền gửi và nguồn huy động cho ngân hàng thanh toán. - Với các loại phí như: chiết khấu thương mại, phí rút tiền mặt, phí đại lí thanh toán, ngân hàng thanh toán sẽ có được một khoản thu tương đối ổn định. * Đối với các cơ sở chấp nhận thanh toán: 7 - Với việc được cấp tín dụng trước cho khách hàng, ngân hàng đã giúp khách hàng chi tiêu vượt quá khả năng của mình, đây là một sức đẩy đối với sức mua của khách hàng và chính điều này sẽ làm cho lượng tiêu thụ hàng hóa dịch vụ của các cơ sở chấp nhận thanh toán thẻ tăng cao. - Khi chấp nhận thẻ thanh toán, người bán hàng có khả năng giảm thiểu các chi phí về quản lý tiền mặt như bảo quản, kiểm đếm, nộp vào tài khoản ở Ngân hàng.

- Ngoài ra, đối với một số cơ sở, việc chấp nhận thanh toán bằng thẻ của ngân hàng cũng là một điều kiện để được hưởng các ưu đãi của ngân hàng về tín dụng, dịch vụ thanh toán. * Đối với tổng thể kinh tế: - Giảm chi phí xã hội: Giảm chi phí in ấn tiền, vận chuyển và kiểm đếm hay bảo quản tiền. Chỉ riêng dịp Tết 4 năm từ 2013 trở lại đây, việc NHNN không phát hành mới tiền lẻ giúp tiết kiệm được 1. - Giảm lạm phát: Số lượng tiền mặt lưu thông là một yếu tố tác động trực tiếp tới lạm phát.

Lạm phát là sự thay đổi về giá hàng hóa giữa hai thời điểm khác nhau. Phân loại hoạt động thanh toán của Ngân hàng thương mại Theo quy định thanh toán không dùng tiền mặt Thông tư 46/2014/TT- NHNN, có bốn hình thức thanh toán tại ngân hàng thương mại như sau: [4] 1. Thanh toán sử dụng giấy ủy nhiệm (thu hoặc chi) Ủy nhiệm chi là một lệnh chi theo mẫu ngân hàng, yêu cầu ngân hàng đó trích một số tiền nhất định cho người được hưởng trên giấy ủy nhiệm. Ủy nhiệm thu cũng là một lệnh, yêu cầu ngân hàng thu hộ một số tiền nhất định từ người được ghi trên giấy ủy nhiệm.1: Mẫu ủy nhiệm chi phổ biến của Ngân hàng.

Thanh toán sử dụng Séc Séc (cheque) là một phiếu chi, một mệnh lệnh vô thời hạn thể hiện dưới dạng chứng từ của người chủ tài khoản và có xác nhận của ngân hàng; yêu cầu ngân hàng trích tiền từ tài khoản của chủ Séc sang tài khoản của người có tên trên Séc (có thể trích gửi tiền mặt trực tiếp cho họ). Bất kỳ người nào có “tấm Séc” ký tên của chủ tài khoản đều có thể nhận tiền. Thanh toán trực tuyến Cách thức thanh toán này sử dụng dịch vụ Ngân hàng trực tuyến (Internet banking) của ngân hàng. Dịch vụ này cho phép người dùng thanh toán các hóa đơn hàng hóa ngay tại nhà hoặc bất kỳ đâu mà không cần trực tiếp tại quầy thanh toán.

Chỉ cần một thiết bị kết nối Internet như máy vi tính, điện thoại thông minh và tài khoản online do ngân hàng cung cấp là có thể trả tiền hóa đơn mà không cần tới quầy, không dùng một đồng tiền mặt nào. Theo đề án mới của NHNN được Thủ tướng chính phí phê duyệt, tới năm 2020, tại Việt Nam cứ 7 trong 10 người từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng. 9 Và như vậy thì đồng nghĩa với việc thanh toán không dùng tiền mặt sẽ trở nên rất phổ biến. Phương thức thanh toán này đang chứng minh được giá trị của nó, và đang trên đà thay thế thói quen thanh toán bằng tiền mặt của chúng ta.

Thanh toán thẻ Thẻ ngân hàng là một công cụ đã được mã hóa thông tin của chủ thẻ, cho phép chủ tài khoản có thể thanh toán, giao dịch, rút tiền hoặc chuyển tiền bất kỳ lúc nào họ muốn. Đây là một dịch vụ thanh toán ưu việt và được sử dụng rất phổ biến trên toàn thế giới.Thẻ thanh toán là một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt do các ngân hàng hay các tổ chức tài chính phát hành và cung cấp cho khách hàng. Khách hàng có thể sử dụng để rút tiền mặt tại các ngân hàng đại lý, các máy rút tiền tự động (ATM) hoặc thanh toán tiền hàng hóa dịch vụ. Cùng với sự phát triển kinh tế, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao, nhu cầu tiêu dùng cũng vì thế phát triển mạnh, qua đó nhu cầu thanh toán nhanh chóng và thuận tiện trở thành một yêu cầu của khách hàng đối với ngân hàng.

Điều này gây áp lực lên các ngân hàng đòi hỏi các ngân hàng phải nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán của mình nhằm cung cấp cho khách hàng dịch vụ thanh toán tốt nhất.