Luận văn thạc sĩ quản lý tài nguyên và môi trường phát triển phương pháp passive sampling để xác định kháng sinh và thuốc trừ sâu trong môi trường nước mặt

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý tài nguyên và môi trường phát triển phương pháp passive sampling để xác định kháng sinh và, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Thị Loan Vy
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Quốc Túc
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa - HQG Tp.HCM
• Chuyên ngành: Quản Lý Tài Nguyên & Môi Trường
• Đề tài: Phát Triển Phương Pháp Lấy Mẫu Thụ Động Để Xác Định Kháng Sinh Và Thuốc Trừ Sâu Trong Môi Trường Nước Mặt
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN CỦA TÁC GIẢ LUẬN VĂN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• MỞ ĐẦU
• Mục tiêu nghiên cứu
• Nội dung nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Phương pháp luận
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học
• Ý nghĩa thực tiễn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ LẤY MẪU THỤ ĐỘNG VÀ POCIS
• 1.1. Lấy mẫu thụ động (Passive Sampling)
• 1.2. Bộ lấy mẫu POCIS
• 1.3. Tổng quan về kháng sinh và thuốc trừ sâu
• 1.3.1. Tổng quan về kháng sinh
• 1.3.2. Tổng quan về thuốc trừ sâu
• 1.4. Tình hình sử dụng kháng sinh và thuốc trừ sâu trong nuôi trồng thủy sản tại Việt Nam
• 1.5. Tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế
• 1.5.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.5.2. Tình hình nghiên cứu quốc tế
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Kháng sinh và thuốc trừ sâu lựa chọn nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm lấy mẫu
• 2.3. Kế hoạch lấy mẫu
• 2.4. Các công thức tính toán
• 2.4.1. Tốc độ lấy mẫu hiệu chuẩn (Rscal)
• 2.4.2. Nồng độ các chất trong nước
• 2.5. Chuẩn bị mẫu và đặt mẫu
• 2.5.1. Các bước chuẩn bị bộ lấy mẫu POCIS
• 2.5.2. Phương pháp chiết pha rắn SPE
• 2.5.3. Kiểm tra tính ổn định của PRC (DIA-d5) trong chất hấp thu
• 2.6. Phương pháp phân tích mẫu
• 2.6.1. Tiền xử lý mẫu
• 2.6.2. Phương pháp chiết pha rắn SPE
• 2.6.3. Phương pháp sắc ký lỏng ghép đầu dò khối phổ LC-MS/MS
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Các thông số lý hóa của môi trường
• 3.2. Kết quả tính toán hệ số RS
• 3.2.1. Nồng độ kháng sinh và thuốc trừ sâu trong nước phân tích từ các GS
• 3.2.2. Khối lượng kháng sinh và thuốc trừ sâu phân tích từ các POCIS
• 3.2.3. Tốc độ lấy mẫu hiệu chuẩn RScal
• 3.3. Tính ổn định của DIA-d5 trong chất hấp thu
• 4. CHƯƠNG 4: ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP LẤY MẪU THỤ ĐỘNG ĐỂ GIÁM SÁT HÀM LƯỢNG KHÁNG SINH VÀ THUỐC TRỪ SÂU TRONG MÔI TRƯỜNG NƯỚC MẶT
• 4.1. Giám sát nước mặt khu vực nuôi tôm huyện Tân Trụ, Long An
• 4.1.1. Thông số lý hóa của môi trường khu vực nuôi tôm Tân Trụ
• 4.1.2. Nồng độ kháng sinh và thuốc trừ sâu được tính toán từ các mẫu POCIS tại Tân Trụ
• 4.2. Giám sát nước mặt khu vực nuôi tôm Cần Giờ
• 4.2.1. Thông số hóa lý của môi trường khu nuôi tôm Cần Giờ
• 4.2.2. Nồng độ kháng sinh và thuốc trừ sâu được tính toán từ các mẫu POCIS tại Cần Giờ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phương Pháp Lấy Mẫu Thụ Động Trong Môi Trường Nước

Việc giám sát chất lượng môi trường nước mặt ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt là việc phát hiện các chất ô nhiễm như kháng sinh và thuốc trừ sâu. Các phương pháp lấy mẫu truyền thống thường tốn kém và không phản ánh chính xác nồng độ trung bình theo thời gian. Lấy mẫu thụ động nổi lên như một giải pháp hiệu quả, tiết kiệm chi phí, và cung cấp thông tin toàn diện hơn về sự ô nhiễm. Phương pháp này dựa trên nguyên lý khuếch tán, cho phép các chất ô nhiễm di chuyển từ môi trường vào thiết bị thu thập theo gradien nồng độ. Điều này giúp tích lũy các chất ô nhiễm trong một khoảng thời gian, cung cấp thông tin về nồng độ trung bình theo thời gian (Time Weighted Average - TWA).

1.1. Nguyên lý hoạt động của phương pháp lấy mẫu thụ động

Nguyên lý cốt lõi của lấy mẫu thụ động là sự khuếch tán của các chất ô nhiễm từ môi trường nước mặt vào thiết bị thu thập. Sự di chuyển này xảy ra do sự chênh lệch nồng độ giữa môi trường và thiết bị. Các chất ô nhiễm sẽ liên tục di chuyển cho đến khi đạt trạng thái cân bằng hoặc thiết bị thu thập đã bão hòa. Quá trình này diễn ra mà không cần bất kỳ nguồn năng lượng bên ngoài nào, làm cho phương pháp này trở nên đơn giản và tiết kiệm năng lượng. Gorecki & Namie's đã mô tả chi tiết nguyên lý này trong nghiên cứu của họ.

1.2. Ưu điểm vượt trội của lấy mẫu thụ động so với phương pháp truyền thống

Phương pháp lấy mẫu thụ động có nhiều ưu điểm so với phương pháp lấy mẫu truyền thống (lấy mẫu tức thời). Ưu điểm nổi bật bao gồm chi phí thấp hơn, yêu cầu ít nhân lực hơn, và khả năng cung cấp thông tin về nồng độ trung bình theo thời gian, phản ánh chính xác hơn mức độ phơi nhiễm của sinh vật trong môi trường nước. Hơn nữa, phương pháp này ít gây xáo trộn môi trường hơn so với các phương pháp lấy mẫu chủ động.

1.3. Các loại hình lấy mẫu thụ động phổ biến hiện nay

Hiện nay có nhiều loại hình lấy mẫu thụ động khác nhau, mỗi loại phù hợp với các mục đích và đối tượng nghiên cứu khác nhau. Một số loại hình phổ biến bao gồm: màng bán thấm (Semipermeable Membrane Devices - SPMDs), lớp phủ hấp thụ kín (Membrane Enclosed Sorptive Coating - MESCO), và bộ lấy mẫu tích hợp hóa chất hữu cơ phân cực (Polar Organic Chemical Integrative Samplers - POCIS). Mỗi loại hình này có cấu trúc và cơ chế hoạt động riêng, nhưng đều dựa trên nguyên lý khuếch tán để thu thập các chất ô nhiễm.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Kháng Sinh Thuốc Trừ Sâu Thách Thức Môi Trường

Việc sử dụng rộng rãi kháng sinh và thuốc trừ sâu trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường nước mặt ngày càng nghiêm trọng. Ô nhiễm nguồn nước bởi các chất này gây ra nhiều hệ lụy cho hệ sinh thái, sức khỏe con người, và sự phát triển bền vững. Các chất ô nhiễm này có thể tồn tại lâu dài trong môi trường, tích lũy trong chuỗi thức ăn, và gây ra các tác động tiêu cực đến sinh vật thủy sinh và con người.

2.1. Tác động tiêu cực của kháng sinh đối với môi trường và sức khỏe

Kháng sinh trong môi trường có thể thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn kháng thuốc, gây khó khăn trong điều trị các bệnh nhiễm trùng. Sự lan rộng của vi khuẩn kháng thuốc là một trong những thách thức lớn nhất đối với sức khỏe cộng đồng hiện nay. Ngoài ra, kháng sinh có thể ảnh hưởng đến các quần thể vi sinh vật tự nhiên trong môi trường, gây mất cân bằng sinh thái.

2.2. Nguy cơ tiềm ẩn từ thuốc trừ sâu đối với hệ sinh thái nước

Thuốc trừ sâu có thể gây độc cho các sinh vật không phải mục tiêu, ảnh hưởng đến đa dạng sinh học và chức năng của hệ sinh thái. Một số loại thuốc trừ sâu có khả năng tích lũy sinh học cao, có thể gây nguy hiểm cho các loài động vật ăn thịt ở bậc cao hơn trong chuỗi thức ăn. Ngoài ra, thuốc trừ sâu có thể gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt, ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

2.3. Thực trạng sử dụng kháng sinh và thuốc trừ sâu trong nuôi trồng thủy sản ở Việt Nam

Theo NAFIQAD (2009), việc sử dụng kháng sinh và thuốc trừ sâu trong nuôi trồng thủy sản tại Việt Nam còn nhiều bất cập. Nhiều hộ nuôi trồng vẫn sử dụng các chất cấm hoặc sử dụng không đúng liều lượng, không tuân thủ thời gian ngừng sử dụng trước khi thu hoạch. Điều này dẫn đến tình trạng tồn dư kháng sinh và thuốc trừ sâu trong sản phẩm thủy sản và môi trường, gây ảnh hưởng đến uy tín của ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

III. Giải Pháp Giám Sát Ứng Dụng Bộ Lấy Mẫu Thụ Động POCIS

Để giải quyết vấn đề ô nhiễm kháng sinh và thuốc trừ sâu trong môi trường nước mặt, việc giám sát thường xuyên và chính xác là vô cùng quan trọng. Bộ lấy mẫu thụ động POCIS (Polar Organic Chemical Integrative Samplers) là một công cụ hiệu quả để giám sát nồng độ các chất ô nhiễm hữu cơ phân cực trong môi trường nước. POCIS có khả năng tích lũy các chất ô nhiễm theo thời gian, cung cấp thông tin về nồng độ trung bình và giảm thiểu sai số do biến động nồng độ tức thời.

3.1. Cấu tạo và cơ chế hoạt động của bộ lấy mẫu POCIS

Bộ lấy mẫu POCIS thường bao gồm một chất hấp phụ (sorbent) được bao bọc bởi một màng thẩm thấu. Các chất ô nhiễm hữu cơ phân cực từ môi trường nước sẽ khuếch tán qua màng và bị hấp phụ bởi chất hấp phụ. Chất hấp phụ thường là một loại polymer hoặc than hoạt tính có khả năng hấp phụ tốt các chất ô nhiễm mục tiêu. Màng thẩm thấu có tác dụng bảo vệ chất hấp phụ khỏi các hạt lơ lửng và các chất ô nhiễm không mong muốn.

3.2. Ưu điểm của POCIS trong giám sát ô nhiễm nước

POCIS có nhiều ưu điểm so với các phương pháp giám sát truyền thống. POCIS có khả năng tích lũy các chất ô nhiễm trong một khoảng thời gian dài, giúp phát hiện các chất ô nhiễm ở nồng độ rất thấp. POCIS cũng giảm thiểu sai số do biến động nồng độ tức thời. Ngoài ra, POCIS có thể được sử dụng để giám sát ô nhiễm ở nhiều vị trí khác nhau một cách đồng thời, giúp tiết kiệm chi phí và thời gian.

3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả lấy mẫu của POCIS

Hiệu quả lấy mẫu của POCIS có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm nhiệt độ, pH, độ mặn, lưu tốc dòng chảy, và sự hiện diện của các chất ô nhiễm khác. Việc hiểu rõ các yếu tố này là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả giám sát. Cần tiến hành các nghiên cứu hiệu chuẩn để xác định tốc độ lấy mẫu (sampling rate) của POCIS trong các điều kiện môi trường khác nhau.

IV. Nghiên Cứu Thực Tiễn Xác Định Kháng Sinh Thuốc Trừ Sâu Bằng POCIS

Nghiên cứu thực tiễn về việc sử dụng POCIS để xác định kháng sinh và thuốc trừ sâu trong môi trường nước mặt đã được tiến hành tại các vùng nuôi tôm thâm canh ở Long An và Cần Giờ. Các mẫu POCIS được đặt tại các ao nuôi và kênh dẫn nước trong khoảng thời gian hai tuần. Sau đó, các mẫu được thu thập và phân tích bằng sắc ký lỏng ghép khối phổ (LC-MS/MS) để xác định nồng độ của các chất ô nhiễm mục tiêu.

4.1. Quy trình lấy mẫu và phân tích mẫu POCIS trong nghiên cứu

Quy trình lấy mẫu POCIS bao gồm việc chuẩn bị bộ lấy mẫu, đặt bộ lấy mẫu tại vị trí cần giám sát, thu thập bộ lấy mẫu sau một khoảng thời gian nhất định, và vận chuyển mẫu về phòng thí nghiệm để phân tích. Quy trình phân tích mẫu bao gồm chiết xuất các chất ô nhiễm từ chất hấp phụ, làm giàu mẫu, và phân tích bằng LC-MS/MS. Cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kiểm soát chất lượng để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả phân tích.

4.2. Kết quả nghiên cứu về nồng độ kháng sinh và thuốc trừ sâu

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự hiện diện của một số loại kháng sinh và thuốc trừ sâu trong môi trường nước tại các vùng nuôi tôm. Nồng độ của các chất ô nhiễm này khác nhau tùy thuộc vào vị trí lấy mẫu và thời điểm lấy mẫu. Một số loại kháng sinh được phát hiện với nồng độ cao hơn so với các loại khác, cho thấy sự sử dụng phổ biến của các loại kháng sinh này trong nuôi trồng thủy sản. Ciprofloxacine có thời điểm được phát hiện với nồng độ khá cao, có thời điểm lên đến hơn 3 μg/L.

4.3. Đánh giá rủi ro môi trường và sức khỏe từ kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn việc sử dụng kháng sinh và thuốc trừ sâu trong nuôi trồng thủy sản để giảm thiểu rủi ro ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Cần tăng cường công tác giám sát môi trường, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân và các hộ nuôi trồng về tác hại của việc sử dụng kháng sinh và thuốc trừ sâu không đúng cách.

V. Kết Luận và Hướng Phát Triển Phương Pháp Lấy Mẫu Thụ Động

Phương pháp lấy mẫu thụ động với bộ POCIS là một công cụ hữu hiệu để giám sát ô nhiễm môi trường bởi kháng sinh và thuốc trừ sâu trong môi trường nước mặt. Nghiên cứu này đã chứng minh tính khả thi và hiệu quả của phương pháp này trong việc xác định nồng độ của các chất ô nhiễm mục tiêu tại các vùng nuôi tôm thâm canh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hướng phát triển để hoàn thiện phương pháp này.

5.1. Tổng kết những ưu điểm và hạn chế của phương pháp POCIS

Phương pháp POCIS có nhiều ưu điểm như chi phí thấp, khả năng tích lũy chất ô nhiễm theo thời gian, và dễ dàng triển khai. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có một số hạn chế, bao gồm sự ảnh hưởng của các yếu tố môi trường đến hiệu quả lấy mẫu và sự cần thiết của các nghiên cứu hiệu chuẩn để xác định tốc độ lấy mẫu chính xác.

5.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo để nâng cao hiệu quả POCIS

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phát triển các loại chất hấp phụ mới có khả năng hấp phụ tốt hơn các chất ô nhiễm mục tiêu, cải tiến thiết kế của bộ lấy mẫu để giảm thiểu sự ảnh hưởng của các yếu tố môi trường, và phát triển các mô hình dự đoán để ước tính tốc độ lấy mẫu trong các điều kiện môi trường khác nhau.

5.3. Ứng dụng rộng rãi phương pháp lấy mẫu thụ động trong tương lai

Trong tương lai, phương pháp lấy mẫu thụ động có thể được ứng dụng rộng rãi hơn trong các chương trình giám sát môi trường quốc gia và quốc tế. Phương pháp này có thể được sử dụng để giám sát ô nhiễm ở các sông, hồ, biển, và các nguồn nước khác. Kết quả giám sát có thể được sử dụng để đánh giá rủi ro môi trường và sức khỏe, và để đưa ra các biện pháp quản lý phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành nuôi trồng và xuất khẩu thủy sản, đặc biệt là tôm nước lợ và nước ngọt, đóng vai trò kinh tế mũi nhọn tại Việt Nam. Tuy nhiên, tình trạng lạm dụng dược phẩm trong nuôi trồng thủy sản đang tạo ra áp lực nặng nề lên chất lượng môi trường nước mặt. Theo báo cáo từ Cơ quan Giám sát An toàn Thực phẩm Hà Lan (NVWA), lượng kháng sinh sử dụng trong nuôi trồng thủy sản tại Việt Nam ước tính lên tới khoảng 700 g trên mỗi tấn cá thành phẩm, cao gấp 7 lần so với nhiều quốc gia phát triển. Đáng chú ý, kháng sinh chiếm tới 70% tổng lượng dược phẩm được tiêu thụ trong lĩnh vực chăn nuôi thủy sản, nhưng phần lớn các hộ nuôi tôm thâm canh chỉ quyết định liều lượng và chủng loại dựa trên kinh nghiệm cá nhân, đồng thời thường xuyên bỏ qua quy định về thời gian cách ly ngừng thuốc trước khi thu hoạch.

Vấn đề nghiên cứu cốt lõi nảy sinh từ việc các phương pháp lấy mẫu nước truyền thống như lấy mẫu tức thời (Grab Sampling) chỉ phản ánh nồng độ chất ô nhiễm tại một thời điểm duy nhất, dễ bỏ sót các đợt phát thải theo chu kỳ hoặc biến động bất thường. Trong khi đó, việc ứng dụng bộ lấy mẫu thụ động dạng đĩa tích hợp hợp chất hữu cơ phân cực (POCIS) trên thế giới vẫn còn hạn chế do chưa tính toán đầy đủ các yếu tố ngoại cảnh như vận tốc dòng chảy, pH, nhiệt độ và độ mặn.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là phát triển, hiệu chuẩn và chuẩn hóa phương pháp lấy mẫu thụ động POCIS nhằm định lượng chính xác nồng độ trung bình theo thời gian (TWA) của 5 loại kháng sinh và 1 loại thuốc trừ sâu trong môi trường nước mặt. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại các ao nuôi tôm thâm canh và hệ thống kênh cấp thoát nước tại huyện Tân Trụ (tỉnh Long An) và huyện Cần Giờ (Thành phố Hồ Chí Minh) trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 12 năm 2015. Ý nghĩa của đề tài được khẳng định qua việc cung cấp công cụ giám sát môi trường với độ nhạy cao ở nồng độ siêu vi lượng dưới 1,0 µg/L, hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý tài nguyên nước và kiểm soát nguy cơ bùng phát vi sinh vật kháng kháng sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết khuếch tán Fick và động học hấp phụ pha rắn trong môi trường nước. Quá trình lấy mẫu thụ động dựa vào sự chênh lệch thế hóa học giữa pha nước tự do và pha hấp phụ rắn bên trong thiết bị, cho phép các phân tử hữu cơ khuếch tán liên tục qua màng lọc mà không cần bất kỳ nguồn năng lượng hỗ trợ nào từ bên ngoài.

Mô hình tích hợp nồng độ trung bình theo thời gian (Time-Weighted Average - TWA) được áp dụng để xác định nồng độ thực tế của chất ô nhiễm trong suốt chu kỳ ngâm mẫu kéo dài từ 4 đến 14 ngày. Ba khái niệm chuyên ngành then chốt chi phối toàn bộ thiết kế thực nghiệm bao gồm:

1. Thiết bị lấy mẫu thụ động POCIS (Polar Organic Chemical Integrative Samplers): Cấu tạo gồm 200 mg chất hấp phụ Oasis HLB (Hydrophilic-Lipophilic Balance) được kẹp chặt giữa hai lớp màng polyethersulfone (PES) có đường kính lỗ lọc 0,1 µm, được cố định bởi hai vòng thép không gỉ.
2. Hợp chất chuẩn hiệu năng PRC (Performance Reference Compound): Sử dụng đồng phân đánh dấu phóng xạ DIA-d5 nạp sẵn vào chất hấp phụ với nồng độ chuẩn 6,0 µg/g để hiệu chỉnh tốc độ lấy mẫu thực tế trước các tác động biến thiên của môi trường tự nhiên.
3. Chiết pha rắn SPE (Solid Phase Extraction): Kỹ thuật làm sạch và làm giàu mẫu vi lượng trước khi phân tích trên thiết bị đo quang phổ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực nghiệm được thu thập thông qua hai hệ thống lấy mẫu song song tại hiện trường. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 8 bộ lấy mẫu thụ động POCIS được ngâm liên tục tại ao nuôi tôm trong 14 ngày và thu hồi cách nhật tại các mốc thời gian 4, 8, 11 và 14 ngày. Cùng lúc đó, 15 cụm mẫu lấy tức thời (Grab Sampling - GS) được thu thập với tần suất 3 lần mỗi ngày (sáng, trưa, chiều với thể tích 200 mL mỗi lần, trộn gộp thành 500 mL mẫu hỗn hợp đại diện cho từng ngày). Phương pháp chọn mẫu tuân thủ nguyên tắc định vị không gian cố định: các bộ POCIS được bố trí thẳng hàng vuông góc với hệ thống quạt sục khí ở khoảng cách chuẩn 5,0 mét để duy trì tốc độ dòng chảy bề mặt ổn định đạt 17,67 cm/s và tốc độ dòng đáy đạt 6,67 cm/s.

Quy trình phân tích hóa học sử dụng kỹ thuật chiết pha rắn SPE qua cột Oasis HLB (thể tích 30 mL, khối lượng pha tĩnh 60 mg), hoạt hóa bằng 3,0 mL methanol và 3,0 mL nước cất, sau đó rửa giải bằng 5,0 mL methanol tinh khiết. Dịch chiết sau khi thổi khô bằng khí nitơ ở nhiệt độ 40 °C được phân tích định lượng trên hệ thống sắc ký lỏng ghép đầu dò khối phổ hai lần (LC-MS/MS) Agilent 1200 Series kết hợp đầu dò ba tứ cực Agilent 6410. Quá trình phân tách sắc ký sử dụng cột Agilent Zorbax Eclipse C18 (kích thước 2,1 x 150 mm, kích thước hạt 3,5 µm) với tốc độ dòng pha động 0,5 mL/phút trong tổng thời gian chạy sắc ký là 12,5 phút. Lý do lựa chọn hệ thống LC-MS/MS là vì phương pháp này mang lại độ chọn lọc vượt trội và giới hạn phát hiện siêu vi lượng, loại bỏ hoàn toàn hiện tượng dương tính giả do nền mẫu nước lợ phức tạp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm và đối chiếu dữ liệu giữa phương pháp lấy mẫu thụ động POCIS và phương pháp lấy mẫu tức thời đã mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, tốc độ lấy mẫu hiệu chuẩn (RScal) của bộ thiết bị POCIS đối với các hợp chất hữu cơ phân cực trong môi trường ao nuôi tôm thực tế dao động ổn định từ 0,16 đến 0,77 L/ngày. Trong đó, hệ số lấy mẫu hiệu chuẩn sau 14 ngày ngâm mẫu đạt giá trị cụ thể: Trimethoprim đạt 0,19 L/ngày, Sulfamethoxazole đạt 0,38 L/ngày và thuốc trừ sâu Atrazine đạt 0,74 L/ngày.

Thứ hai, tại trang trại nuôi tôm thâm canh ở huyện Tân Trụ (Long An), kết quả phân tích POCIS phát hiện sự tồn lưu thường xuyên của hai loại kháng sinh là Sulfamethoxazole và Trimethoprim với nồng độ trung bình dao động dưới ngưỡng 1,0 µg/L trong cả ao nuôi và hệ thống kênh dẫn nước cấp.

Thứ ba, tại trang trại nuôi tôm ở huyện Cần Giờ (Thành phố Hồ Chí Minh), nghiên cứu ghi nhận sự xuất hiện đồng thời của ba loại kháng sinh bao gồm Ciprofloxacin, Sulfamethoxazole và Trimethoprim. Đáng chú ý, Ciprofloxacin được phát hiện với nồng độ tích lũy rất cao, có những thời điểm đo đạc thực tế vượt ngưỡng 3,0 µg/L.

Thứ tư, hợp chất kiểm chứng DIA-d5 cho thấy độ ổn định hóa học tuyệt đối trong chất hấp phụ Oasis HLB khi bảo quản ở các điều kiện nhiệt độ từ -6 °C đến 30 °C trong 30 ngày, với tỷ lệ suy giảm nồng độ giải hấp hiện trường dao động từ 15% đến 20%, đáp ứng hoàn hảo tiêu chuẩn hiệu chỉnh sai số cho các vùng sinh thái nước lợ có độ mặn 7,1‰.

Thảo luận kết quả

Sự hiện diện với tần suất cao của Sulfamethoxazole, Trimethoprim và đặc biệt là Ciprofloxacin tại Cần Giờ bắt nguồn từ việc các chủ hộ nuôi tôm sử dụng các hoạt chất này để phòng ngừa và điều trị hội chứng phân trắng cũng như các bệnh nhiễm khuẩn đường ruột do vi khuẩn Vibrio gây ra. Nồng độ Ciprofloxacin vượt mức 3,0 µg/L là một con số đáng báo động, phản ánh hành vi lạm dụng kháng sinh nhóm Fluoroquinolone – một nhóm kháng sinh có tính bền vững quang học cao và khả năng tồn lưu kéo dài trong trầm tích đáy ao.

Khi so sánh với các nghiên cứu trước đây tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nơi từng ghi nhận 70% số mẫu nước ao nuôi tồn dư thuốc bảo vệ thực vật và dư lượng Quinolone dao động cực đoan từ 0,4 đến 145 µg/L bằng phương pháp lấy mẫu tức thời, dữ liệu từ POCIS mang lại đường đồ thị nồng độ tích hợp mượt mà hơn, triệt tiêu các đỉnh nhọn sai số do pha loãng tức thời. Trong luận văn, dữ liệu được trực quan hóa qua biểu đồ phân bố nồng độ theo thời gian và bảng ma trận đối sánh giữa RScal phòng thí nghiệm và RS hiện trường. Sự xuất hiện liên tục của dư lượng kháng sinh trong các kênh dẫn nước tự nhiên tạo ra áp lực chọn lọc sinh học cực lớn, trực tiếp thúc đẩy sự gia tăng và lan truyền các gen kháng thuốc (ARG) trong quần thể vi sinh vật bản địa, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh nguồn nước và sức khỏe cộng đồng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp kỹ thuật và quản lý môi trường mang tính khả thi cao:

Thứ nhất, chuẩn hóa và ban hành quy trình quan trắc nước mặt bằng thiết bị lấy mẫu thụ động POCIS tích hợp chất chuẩn PRC thành Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN) trong giai đoạn 2026 - 2028. Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cần chủ trì triển khai giải pháp này nhằm giảm thiểu ít nhất 40% chi phí vận hành và nhân lực so với phương pháp lấy mẫu tự động truyền thống.

Thứ hai, thiết lập mạng lưới trạm quan trắc cảnh báo sớm dư lượng dược phẩm và thuốc trừ sâu tại các vùng nuôi thủy sản thâm canh trọng điểm ở Long An, Cần Giờ, Sóc Trăng và Cà Mau. Chi cục Quản lý Môi trường và Thủy sản địa phương cần duy trì tần suất thay thế bộ POCIS định kỳ 14 ngày một lần, hướng tới mục tiêu kiểm soát nồng độ kháng sinh tự do trong nguồn nước mặt luôn ở mức an toàn sinh thái dưới 0,1 µg/L.

Thứ ba, siết chặt kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính đối với các cơ sở phân phối thuốc thú y thủy sản, nghiêm cấm tuyệt đối việc kinh doanh các hoạt chất thuộc danh mục cấm như Chloramphenicol, Nitrofurans và kiểm soát nghiêm ngặt nhóm Fluoroquinolone. Mục tiêu thanh tra liên ngành đặt ra là cắt giảm 50% khối lượng phát thải kháng sinh ra môi trường tự nhiên trong vòng 24 tháng tới.

Thứ tư, bắt buộc 100% các trang trại nuôi tôm quy mô công nghiệp phải vận hành hệ thống ao lắng và bể lọc sinh học xử lý nước thải trước khi xả ra môi trường bên ngoài. Thời gian lưu nước tại bể xử lý vi sinh phải đạt tối thiểu từ 7 đến 10 ngày để đảm bảo chu kỳ bán rã tự nhiên của các hợp chất Sulfonamide và Quinolone phân hủy hoàn toàn trước khi hòa vào hệ thống kênh rạch công cộng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và phương pháp luận của luận văn mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và thủy sản: Cán bộ thuộc Cục Quản lý Môi trường, Chi cục Thủy sản tại các tỉnh ven biển có thể ứng dụng trực tiếp quy trình lấy mẫu POCIS để xây dựng mạng lưới quan trắc chất lượng nước định kỳ, phục vụ công tác thanh tra xả thải với độ tin cậy pháp lý vượt trội.
2. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Các nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý Môi trường, Hóa phân tích và Độc học Môi trường có thể khai thác bộ thông số RScal, quy trình chiết tách SPE và cấu hình chạy máy LC-MS/MS làm tài liệu tham khảo chuẩn mực để mở rộng đề tài trên các nhóm dược chất mới.
3. Doanh nghiệp và chủ trang trại nuôi trồng thủy sản công nghệ cao: Các kỹ sư vận hành ao tôm có thể tham khảo dữ liệu về sự tồn lưu hóa chất để tối ưu hóa quy trình sử dụng chế phẩm sinh học thay thế kháng sinh, đáp ứng các tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế khắt khe như ASC, GlobalGAP để nâng cao giá trị xuất khẩu.
4. Tổ chức bảo tồn sinh thái và sức khỏe cộng đồng: Các chuyên gia đánh giá tác động môi trường có thể sử dụng số liệu thực địa của luận văn để mô hình hóa rủi ro sinh thái và mức độ lan truyền gen vi khuẩn kháng kháng sinh trong các lưu vực sông ngòi nhiệt đới.

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm vượt trội của phương pháp lấy mẫu thụ động POCIS so với lấy mẫu tức thời là gì? Phương pháp POCIS cho phép xác định nồng độ trung bình tích hợp theo thời gian (TWA) trong suốt 14 ngày ngâm mẫu, triệt tiêu sai số do biến động lưu lượng tức thời. Trong khi mẫu tức thời chỉ phản ánh một thời điểm đơn lẻ, POCIS tích lũy liên tục chất ô nhiễm siêu vi lượng với giới hạn phát hiện dưới 1,0 µg/L.

2. Tại sao bắt buộc phải sử dụng chất chuẩn hiệu năng PRC như DIA-d5 trong kỹ thuật POCIS? Chất chuẩn PRC (DIA-d5) được nạp sẵn vào chất hấp phụ với nồng độ 6,0 µg/g nhằm đo lường tốc độ giải hấp thực tế tại hiện trường. Thông số này giúp hiệu chỉnh chính xác tốc độ lấy mẫu RS trước tác động của các yếu tố ngoại cảnh như nhiệt độ 30 °C và độ mặn 7,1‰ của môi trường ao nuôi.

3. Nồng độ Ciprofloxacin vượt mức 3,0 µg/L tại Cần Giờ phản ánh nguy cơ môi trường như thế nào? Nồng độ Ciprofloxacin trên 3,0 µg/L là mức cảnh báo ô nhiễm nghiêm trọng, xuất phát từ thói quen lạm dụng kháng sinh trị bệnh phân trắng cho tôm. Mức tồn dư cao này phá vỡ cân bằng hệ sinh thái nước mặt và thúc đẩy mạnh mẽ sự phát sinh các chủng vi khuẩn kháng thuốc nguy hiểm.

4. Tốc độ lấy mẫu hiệu chuẩn RScal của thiết bị POCIS trong nghiên cứu đạt giá trị bao nhiêu? Sau 14 ngày thực nghiệm hiệu chuẩn trong môi trường ao nuôi tôm, hệ số RScal dao động trong khoảng từ 0,16 đến 0,77 L/ngày. Cụ thể, tốc độ hấp phụ thực tế của Trimethoprim đạt 0,19 L/ngày, Sulfamethoxazole đạt 0,38 L/ngày và thuốc trừ sâu Atrazine đạt 0,74 L/ngày.

5. Quy trình phân tích SPE kết hợp LC-MS/MS có ưu điểm gì đối với mẫu nước lợ? Quy trình chiết pha rắn SPE bằng cột Oasis HLB 60 mg kết hợp hệ thống LC-MS/MS Agilent 6410 giúp làm sạch triệt để nền mẫu nước lợ có độ mặn cao, tăng độ làm giàu chất phân tích lên hàng trăm lần và ngăn ngừa hoàn toàn các tín hiệu nhiễu sắc ký trong chu trình 12,5 phút.

Kết luận

• Luận văn đã phát triển và chuẩn hóa thành công quy trình lấy mẫu thụ động POCIS để quan trắc nồng độ trung bình theo thời gian của 5 loại kháng sinh và 1 loại thuốc trừ sâu trong môi trường nước mặt.
• Xác định chính xác hệ số tốc độ lấy mẫu hiệu chuẩn RScal tại ao nuôi thực tế dao động từ 0,16 đến 0,77 L/ngày, chứng minh tính ưu việt của hợp chất chuẩn hiệu năng DIA-d5 trong việc bù trừ sai số ngoại cảnh.
• Phát hiện tình trạng ô nhiễm thường xuyên của Sulfamethoxazole, Trimethoprim dưới 1,0 µg/L tại Long An và mức độ tồn dư đáng báo động của Ciprofloxacin vượt ngưỡng 3,0 µg/L tại Cần Giờ.
• Thiết lập quy trình phân tích hiện đại kết hợp chiết pha rắn SPE và sắc ký lỏng khối phổ kép LC-MS/MS, đáp ứng độ nhạy cao cho các nền mẫu nước lợ tự nhiên phức tạp.
• Đóng góp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc cho công tác quản lý ô nhiễm dược phẩm nông nghiệp, bảo vệ hệ sinh thái thủy vực và sức khỏe cộng đồng.

Trong lộ trình 12 đến 24 tháng tới, các cơ quan chức năng và đơn vị nghiên cứu cần tiếp tục mở rộng quy mô áp dụng POCIS trên toàn bộ các tỉnh trọng điểm nuôi trồng thủy sản tại đồng bằng sông Cửu Long. Các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà khoa học hãy chủ động ứng dụng kỹ thuật lấy mẫu thụ động tiên tiến này để nâng cao năng lực giám sát môi trường nước, kiên quyết loại bỏ tồn dư hóa chất cấm vì một ngành thủy sản Việt Nam an toàn và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

I HỌ QU GI TH NH PH H H MINH TRƢỜN Ọ O ----------o0o---------- LÊ THỊ LO N VY P T TR ỂN P ƢƠN P P P SS VE S MPL N Ể X ỊN N S N VÀ T UỐ TRỪ SÂU TRON MÔ TRƢỜN NƢỚ MẶT huyên ngành: Quản lý Tài nguyên & Môi trƣờng Mã số: 60.10 LUẬN VĂN T SĨ p C Mn t n năm 0 5 ----------***---------- ông trình đƣợc hoàn thành tại: Trƣờng ại học ách hoa - Q - Tp. HCM án bộ hƣớng dẫn khoa học: TS. inh Quốc Túc án bộ chấm nhận xét 1: TS. Tô Thị iền án bộ chấm nhận xét 2: PGS.

Bùi Xuân Thành Luận văn thạc sĩ đƣợc bảo vệ tại Trƣờng ại học Bách Khoa, HQG Tp.H M ngày 25 tháng 01 năm 2016 Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: 1. Nguyễn Kỳ Phùng. Tô Thị Hiền. Bùi Xuân Thành.

Trần Tiến Khôi. Xác nhận của hủ tịch Hội đồng đánh giá LV và Trƣởng Khoa quản lý chuyên ngành sau khi luận văn đã đƣợc sửa chữa (nếu có). Ủ TỊ Ộ ỒN TRƢỞN O I HỌ QU GI TP.H M ỘN Õ XÃ Ộ ỦN Ĩ V ỆT N M ộc lập - Tự do - ạnh phúc TRƢỜN Ọ O N ỆM VỤ LUẬN VĂN T SĨ Họ tên học viên: Lê Thị Loan Vy. Ngày, tháng, năm sinh: 23/06/1990.

Nơi sinh: Bến Tre. huyên ngành: Quản lý Tài nguyên & Môi trƣờng. TÊN Ề TÀ : P t tr ển p ươn p p Lấy mẫu t ụ độn (Pass ve Sampl n ) để x c địn k n s n và t uốc trừ sâu tron mô trườn nước mặt. N ỆM VỤ VÀ NỘ DUN :.

P hát triển phƣơng pháp phân tích chất kháng sinh và thuốc trừ sâu trong môi trƣờng nƣớc mặt bằng Passive Sampling. D ùng phƣơng pháp Passive Sampling đã phát triển để xác định hàm lƣợng kháng sinh và thuốc trừ sâu trong môi trƣờng nƣớc mặt. N ÀY O N ỆM VỤ : 06/07/2015. N ÀY OÀN T ÀN N ỆM VỤ: 04/12/2015.

N Ộ ƢỚN DẪN (Ghi rõ học hàm, học vị, họ, tên): TS. HCM, ngày 30 tháng năm 0 5 N Ộ ƢỚN DẪN ỦN ỆM Ộ MÔN ÀO T O (Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký) TS. N QUỐ TÖ TRƢỞN O ….……… (Họ tên và chữ ký) LỜ ẢM ƠN Trong thời gian thực hiện Luận Văn Tốt Nghiệp, em đã nhận đƣợc rất nhiều sự giúp đỡ. Trƣớc hết, em xin gửi lời cảm ơn đến thầy inh Quốc Túc đã hƣớng dẫn nhiệt tình và tạo mọi điều kiện thuận lợi để em có thể hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp này.

ảm ơn lément Levasseur, học viên cao học của EPFL (École Polytechnique Fédérale de Lausanne) đã cùng tham gia trong các đợt lấy mẫu hiện trƣờng và quá trình phân tích trong phòng thí nghiệm. ảm ơn Lê Nguyễn Thiên Kim, học viên cao học đại học Bách Khoa Tp.H M đã cùng tham gia trong các đợt lấy mẫu hiện trƣờng và quá trình phân tích trong phòng thí nghiệm ảm ơn Nguyễn Trƣờng n, sinh viên đại học Bách Khoa Tp.H M đã cùng tham gia trong các đợt lấy mẫu và quá trình khảo sát hiện trƣờng. Cuối cùng, xin chân thành cảm ơn Ban Giám Hiệu nhà trƣờng, cùng toàn thể quý thầy, cô trong khoa Môi Trƣờng thuộc trƣờng ại Học Bách Khoa Thành phố Hồ Chí Minh đã dạy dỗ và truyền đạt cho em nhiều bài học bổ ích và quí báu trong suốt quá trình học tập Xin chân thành cảm ơn! Hồ hí Minh, tháng 12 năm 2015 Lê Thị Loan Vy TÓM TẮT LUẬN VĂN Việt Nam là một trong những quốc gia đứng đầu trên thế giới về nuôi trồng và xuất khẩu thủy sản đặc biệt là Tôm. Rất nhiều loại dƣợc phẩm (bao gồm kháng sinh, vitamin và các thuốc trừ sâu, diệt ký sinh trùng) trong danh mục cấm vẫn đƣợc các chủ trang trại sử dụng, đặc biệt quy chế về việc ngừng sử dụng kháng sinh trƣớc khi thu hoạch sản phẩm đa số đều bị hoàn toàn phớt lờ.

Việc lạm dụng dƣợc phẩm trong nuôi trồng thủy sản đang tạo mối nguy tiềm tàng đối với hệ sinh thái đặc biệt là trong môi trƣờng nƣớc mặt và sức khỏe con ngƣời. Phƣơng pháp lấy mẫu thụ động (Passive Sampling) với bộ lấy mẫu PO IS thời gian qua đã đƣợc sử dụng trong giám sát nồng độ các loại dƣợc phẩm trong môi trƣờng nƣớc trên thế giới, tuy nhiên, phƣơng pháp này nhiều khuyết điểm cần hoàn thiện tiêu biểu nhƣ không tính đến sự tác động của ngoại cảnh (pH, độ mặn, độ dẫn điện,…) dẫn đến không thể áp dụng rộng khắp trên các vùng lãnh thổ với các điều kiện tự nhiên khác nhau. Bộ lấy mẫu PO IS dùng cho các hợp chất hữu cơ phân cực đã đƣợc hiệu chỉnh với các điều kiện môi trƣờng ao nuôi tôm trong một khoảng thời gian hai tuần lấy mẫu để cho phép việc định lƣợng một số hợp chất. Tốc độ lấy mẫu hiệu chuẩn cho ba hợp chất gồm Trimethoprim, Sulfamethoxazole và Atrazine đã đƣợc tính toán, dao động 0,16- 0,77 L/ngày.

Năm đợt lấy mẫu, mỗi đợt kéo dài hai tuần đã đƣợc tiến hành trong hai trang trại nuôi tôm khác nhau để định lƣợng nồng độ của năm loại kháng sinh và một loại thuốc trừ sâu. ác mẫu đã đƣợc phân tích bằng cách sử dụng sắc ký lỏng kết hợp với đầu dò khối phổ kép (LC-MS/MS). Việc giám sát các trang trại này cho thấy đã có hiện tƣợng sử dụng Sulfamethoxazole, Trimethoprim trong trang trại đầu tiên, với nồng độ dƣới 1 μg/L. Tƣơng tự, trang trại thứ hai có sử dụng Ciprofloxacine, Sulfamethoxazole và Trimethoprim đặc biệt là Ciprofloxacine đƣợc phát hiện với nồng độ khá cao, có thời điểm lên đến hơn 3 μg/L.

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của một số thuốc kháng sinh với nồng độ cao trong các kênh dẫn của các trang trại nuôi tôm có thể dẫn đến sự phát triển của chủng vi sinh vật kháng kháng sinh. ABSTRACT Vietnam is one of the countries having the most aquaculture exports, especially shrimp. Many drugs (including antibiotics, vitamins and medications kill parasites) on the ban list ranchers have still be used, especially the regulation on the discontinuation of the use of antibiotics before harvesting was completely ignored. Abuse of antibiotics and pesticides in aquaculture is creating huge potential hazard in environment and human health.

POCIS passive sampler have been used to monitor the concentration of substances in the aquatic environment. However, this method have many problems that were improved. Typically, it was excluded any environmental impact category (pH, salinity, conductivity,…). That result is this method can not be applied widely in the territories with different natural conditions.

The monitoring of antibiotics in environment have many problems due to limitations in analyzing. The calibration samples of POCIS (Polar Organic Compound Integrative Samplers) have been deployed in a shrimp ponds on two weeks to quantify of five antibiotics and one pesticide. Howerver, half of them was found out and calibration sampling rates for them (trimethoprim, sulfamethoxazole, atrazine) ranging from 0. The others had analysis results of concentratioin by zero.

Five sampling campaigns in a period of two weeks each have been conducted in two different shrimp farms. Samples have been analyzed using liquid chromatography combine with mass spectrometry (LC-MS/MS). The monitoring of these farms shows the use of sulfamethoxazole and the probable use of trimethoprim in the first farm, at concentrations below 1 μg/L. Similarly, the second one used sulfamethoxazole ciprofloxacine and trimethoprim, ciprofloxacine particularly was detected with relatively high concentrations (sometimes be reached to 3 μg /L ).

Moreover, the concentration of some antibiotics in the canals could lead to the development of antibiotic resistant strains of bacteria. LỜ M O N Ủ T Ả LUẬN VĂN Tôi xin cam đoan luận văn sau đây là công trình của bản thân. Các số liệu có nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ đúng nguyên tắc. Kết quả trình bày trong luận văn được thu thập được trong quá trình nghiên cứu là trung thực.

Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2015 Tác giả luận văn MỤ LỤ MỤC LỤC. i NH MỤ TỪ VI T T T. iv NH MỤ B NG BIỂU. v NH MỤ H NH NH.

vi MỞ ẦU. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. I TƢỢNG VÀ PH M VI NGHIÊN CỨU.

PHƢƠNG PH P NGHIÊN ỨU. Phƣơng pháp luận. Phƣơng pháp nghiên cứu. Ý NGHĨ NGHIÊN ỨU.

Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan về Lấy mẫu thụ động và POCIS. Lấy mẫu thụ động (Passive Sampling).

Bộ lấy mẫu POCIS. Tổng quan về kháng sinh và thuốc trừ sâu. Tổng quan về kháng sinh. Tổng quan về thuốc trừ sâu.

Tình hình sử dụng kháng sinh và thuốc trừ sâu trong nuôi trồng thủy sản tại Việt Nam. Tình hình nghiên cứu trong nƣớc và quốc tế. Tình hình nghiên cứu trong nƣớc. Tình hình nghiên cứu quốc tế.

Kháng sinh và thuốc trừ sâu lựa chọn nghiên cứu. ịa điểm lấy mẫu. Kế hoạch lấy mẫu. Các công thức tính toán.

Tốc độ lấy mẫu hiệu chuẩn (Rscal). Nồng độ các chất trong nƣớc. Chuẩn bị mẫu và đặt mẫu. ác bƣớc chuẩn bị bộ lấy mẫu POCIS.

Phƣơng pháp chiết pha rắn SPE. Kiểm tra tính ổn định của PRC (DIA-d5) trong chất hấp thu. Phƣơng pháp phân tích mẫu. Tiền xử lý mẫu.

Phƣơng pháp chiết pha rắn SPE. Phƣơng pháp sắc ký lỏng ghép đầu dò khối phổ L MS/MS. Các thông số lý hóa của môi trƣờng. Kết quả tính toán hệ số RS.

Nồng độ kháng sinh và thuốc trừ sâu trong nƣớc phân tích từ các GS. Khối lƣợng kháng sinh và thuốc trừ sâu phân tích từ các PO IS. Tốc độ lấy mẫu hiệu chuẩn RScal. Tính ổn định của DIA-d5 trong chất hấp thu.

39 ƢƠN 4: ỨN DỤN P ƢƠN P P LẤY MẪU T Ụ ỘN Ể MS T ÀM LƢỢN N SN VÀ T UỐ TRỪ SÂU MÔ TRƢỜN NƢỚ MẶT. Giám sát nƣớc mặt khu vực nuôi tôm huyện Tân Trụ, Long An. Thông số lý hóa của môi trƣờng khu vực nuôi tôm Tân Trụ. Nồng độ kháng sinh và thuốc trừ sâu đƣợc tính toán từ các mẫu PO IS tại Tân Trụ.

Giám sát nƣớc mặt khu vực nuôi tôm Cần Giờ. Thông số hóa lý của môi trƣờng môi trƣờng khu nuôi tôm ần Giờ. Nồng độ kháng sinh và thuốc trừ sâu đƣợc tính toán từ các mẫu PO IS tại ần Giờ. 62 TÀ L ỆU T M ẢO .