Luận án tiến sĩ: Phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi - NCS Nguyễn Thị Thu Hà, ĐH Ngoại thương

Ngành chăn nuôi Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, từ quy mô sản xuất nhỏ lẻ, năng suất thấp, ô nhiễm… 239 trang · Đại học Ngoại thương · 2023.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Thúy Ngọc
• Trường học: Đại học Ngoại thương
• Chuyên ngành: Kinh tế Quốc tế
• Đề tài: Phát Triển Kinh Tế Xanh Trong Ngành Chăn Nuôi: Kinh Nghiệm Quốc Tế Và Bài Học Cho Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Điểm mới và những đóng góp của luận án
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6.1. Phương pháp thu thập tài liệu
• 1.6.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 1.6.3. Quy trình nghiên cứu
• 1.7. Bố cục Luận án
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 2.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế
• 2.1.1. Các nghiên cứu về kinh tế xanh và phát triển kinh tế xanh
• 2.1.2. Các nghiên cứu về phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi
• 2.1.3. Các nghiên cứu về kinh nghiệm phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của một số quốc gia
• 2.2. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế
• 2.2.1. Những vấn đề đã được làm rõ
• 2.2.2. Khoảng trống trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 2: CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH TRONG NGÀNH CHĂN NUÔI VÀ CÁC LÝ THUYẾT
• 3.1. Phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi
• 3.1.1. Khái niệm kinh tế xanh
• 3.1.2. Ngành chăn nuôi với phát triển kinh tế xanh
• 3.2. Các lý thuyết liên quan đến phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi
• 3.2.1. Lý thuyết về sử dụng tài nguyên bền vững
• 3.2.2. Lý thuyết về giảm khí thải trong chăn nuôi
• 3.2.3. Lý thuyết về kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp chăn nuôi
• 3.2.4. Lý thuyết về sử dụng phương pháp bền vững trong chăn nuôi
• 4. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH TRONG NGÀNH CHĂN NUÔI Ở VIỆT NAM
• 4.1. Phương pháp nghiên cứu
• 4.2. Nghiên cứu định lượng
• 4.3. Phỏng vấn sâu
• 4.4. Kết quả đánh giá thực trạng
• 4.4.1. Về chính sách của Nhà nước
• 4.4.2. Về thị trường tiêu thụ
• 4.4.3. Về vốn của doanh nghiệp đầu tư cho các hoạt động chăn nuôi nhằm phát triển kinh tế xanh
• 4.4.4. Về nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng về phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi
• 4.4.5. Về ứng dụng công nghệ số
• 4.4.6. Đánh giá chung
• 5. CHƯƠNG 4: KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH TRONG CHĂN NUÔI TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA
• 5.1. Kinh nghiệm phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Australia
• 5.1.1. Chính sách phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Australia
• 5.1.2. Thực hiện phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Australia
• 5.1.3. Đánh giá kết quả thực hiện
• 5.2. Kinh nghiệm phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Hà Lan
• 5.2.1. Chính sách phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Hà Lan
• 5.2.2. Thực hiện phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Hà Lan
• 5.2.3. Đánh giá kết quả thực hiện
• 5.3. Kinh nghiệm phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Israel
• 5.3.1. Chính sách phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Israel
• 5.3.2. Thực hiện phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Israel
• 5.3.3. Đánh giá kết quả thực hiện
• 5.4. Kinh nghiệm phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Hoa Kỳ
• 5.4.1. Chính sách phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Hoa Kỳ
• 5.4.2. Thực hiện phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi của Hoa Kỳ
• 5.4.3. Đánh giá kết quả thực hiện
• 5.5. Đánh giá chung
• 6. CHƯƠNG 5: BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM VÀ CÁC KIẾN NGHỊ
• 6.1. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 6.1.1. Bài học nên áp dụng cho Việt Nam
• 6.1.2. Bài học cần tránh cho Việt Nam
• 6.2. Các kiến nghị áp dụng để PTKTXCN tại Việt Nam
• 6.2.1. Căn cứ đề xuất kiến nghị
• 6.2.2. Các nhóm kiến nghị áp dụng
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục I: Bảng câu hỏi khảo sát dành cho lãnh đạo doanh nghiệp chăn nuôi
• Phụ lục II: Bảng câu hỏi phỏng vấn sâu chuyên gia dành cho cơ quan quản lý nhà nước
• Phụ lục III: Cơ sở hình thành các biến nghiên cứu, quan sát được tiếp thu, kế thừa từ các nghiên cứu có sẵn
• Phụ lục IV: Danh sách các chuyên gia
• Phụ lục V: Kết quả xử lý số liệu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kinh Tế Xanh Chăn Nuôi Tiềm Năng và Lợi Ích

Ngành chăn nuôi Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, từ quy mô sản xuất nhỏ lẻ, năng suất thấp, ô nhiễm môi trường đến hội nhập quốc tế sâu rộng. Để giải quyết những vấn đề này, phát triển kinh tế xanh chăn nuôi trở thành một hướng đi tất yếu. Kinh tế xanh chăn nuôi không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, hướng tới sự phát triển bền vững. Theo Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm 2021-2030 của Việt Nam, cần “giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường” . Việc áp dụng các mô hình chăn nuôi tuần hoàn, giảm phát thải khí nhà kính trong chăn nuôi, và ứng dụng công nghệ trong chăn nuôi xanh là những giải pháp quan trọng để đạt được mục tiêu này. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích kinh nghiệm quốc tế và đề xuất các giải pháp phù hợp cho Việt Nam.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của kinh tế xanh trong chăn nuôi

Kinh tế xanh trong chăn nuôi là mô hình kinh tế hướng đến sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và đảm bảo an sinh xã hội. Nó bao gồm các hoạt động như chăn nuôi hữu cơ, chăn nuôi tái tạo, và quản lý chất thải chăn nuôi hiệu quả. Chăn nuôi bền vững cũng là một yếu tố quan trọng, đảm bảo cân bằng giữa lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường. Mô hình này đòi hỏi sự thay đổi trong tư duy và phương pháp sản xuất, từ chăn nuôi truyền thống sang chăn nuôi thân thiện với môi trường hơn. Sự khác biệt căn bản nằm ở việc coi trọng yếu tố bảo vệ môi trường và phát triển bền vững song hành với mục tiêu lợi nhuận.

1.2. Tại sao kinh tế xanh quan trọng với ngành chăn nuôi Việt Nam

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong ngành chăn nuôi, bao gồm ô nhiễm môi trường, dịch bệnh và áp lực cạnh tranh từ các nước phát triển. Kinh tế xanh giúp giải quyết những vấn đề này bằng cách giảm thiểu tác động môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường khả năng cạnh tranh. Bên cạnh đó, việc áp dụng các tiêu chuẩn xanh còn giúp mở rộng thị trường tiêu thụ, đặc biệt là các thị trường khó tính như EU và Hoa Kỳ. Tóm lại, kinh tế xanh không chỉ là một xu hướng mà còn là một yêu cầu tất yếu để chăn nuôi Việt Nam phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.

II. Thách Thức Phát Triển Chăn Nuôi Xanh Phân Tích Thực Trạng Hiện Nay

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển chăn nuôi xanh ở Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu vốn đầu tư, công nghệ lạc hậu, nhận thức hạn chế của người chăn nuôi và người tiêu dùng, và chính sách hỗ trợ chưa đầy đủ đang cản trở quá trình chuyển đổi sang chăn nuôi bền vững. Bên cạnh đó, việc quản lý chất thải chăn nuôi hiệu quả cũng là một bài toán khó, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Theo kết quả nghiên cứu, hiện nay “kinh tế chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn chiếm đa số, công tác quản trị không tốt làm giảm năng suất và tăng giá thành chăn nuôi, ô nhiễm môi trường ở mức báo động”. Việc khắc phục những hạn chế này là điều kiện tiên quyết để kinh tế xanh chăn nuôi phát triển mạnh mẽ.

2.1. Hạn chế về chính sách phát triển chăn nuôi xanh ở Việt Nam

Hiện nay, mặc dù Việt Nam đã có một số chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi xanh, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Các chính sách này thường chưa đủ mạnh, thiếu tính đồng bộ và chưa thực sự khuyến khích các doanh nghiệp và người chăn nuôi đầu tư vào các giải pháp chăn nuôi thân thiện với môi trường. Cần có những chính sách cụ thể hơn về hỗ trợ vốn, chuyển giao công nghệ, và xây dựng các tiêu chuẩn xanh để thúc đẩy kinh tế xanh chăn nuôi phát triển. Theo luận án, "chưa có các công trình nghiên cứu một cách đầy đủ và chuyên sâu về phát triển KTX trong ngành chăn nuôi ở Việt Nam từ kinh nghiệm quốc tế".

2.2. Rào cản về nhận thức và nguồn lực cho chăn nuôi hữu cơ

Một trong những rào cản lớn nhất đối với phát triển kinh tế xanh chăn nuôi là nhận thức hạn chế của người chăn nuôi và người tiêu dùng về lợi ích của chăn nuôi hữu cơ và chăn nuôi bền vững. Nhiều người vẫn ưu tiên lợi nhuận trước mắt hơn là bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Bên cạnh đó, nguồn lực tài chính và kỹ thuật để chuyển đổi sang các mô hình chăn nuôi xanh còn hạn chế, đặc biệt là đối với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Để giải quyết vấn đề này, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục và hỗ trợ tài chính, kỹ thuật cho người chăn nuôi.

III. Kinh Nghiệm Quốc Tế Chăn Nuôi Xanh Bài Học Từ Australia Hà Lan

Nhiều quốc gia trên thế giới đã đạt được những thành công đáng kể trong phát triển kinh tế xanh chăn nuôi. Australia, với chính sách quản lý chất thải chăn nuôi nghiêm ngặt và ứng dụng công nghệ tiên tiến, đã giảm thiểu đáng kể tác động môi trường từ ngành chăn nuôi. Hà Lan, với mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, đã biến chất thải chăn nuôi thành nguồn năng lượng tái tạo và phân bón hữu cơ. Nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia này giúp Việt Nam có thêm những bài học quý báu để xây dựng một nền chăn nuôi xanh hiệu quả và bền vững. Luận án đã chỉ ra việc trao đổi thông tin, kinh nghiệm phát triển kinh tế chăn nuôi như một nội dung trong nhóm giải pháp về khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế.

3.1. Australia Chính sách và thực tiễn quản lý chất thải chăn nuôi

Australia là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về quản lý chất thải chăn nuôi. Chính phủ Australia đã ban hành nhiều chính sách nghiêm ngặt về xử lý và tái chế chất thải chăn nuôi, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xử lý chất thải tiên tiến. Nhờ đó, lượng khí thải nhà kính từ ngành chăn nuôi đã giảm đáng kể, đồng thời tạo ra nguồn phân bón hữu cơ và năng lượng tái tạo. Thực tiễn tại Australia cho thấy, quản lý chất thải chăn nuôi hiệu quả không chỉ bảo vệ môi trường mà còn mang lại lợi ích kinh tế.

3.2. Hà Lan Mô hình kinh tế tuần hoàn và ứng dụng trong chăn nuôi

Hà Lan là một trong những quốc gia tiên phong trong việc áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, đặc biệt là trong ngành chăn nuôi. Mô hình này tập trung vào việc tái sử dụng chất thải chăn nuôi làm phân bón hữu cơ và nguồn năng lượng tái tạo, giảm thiểu tối đa lượng chất thải ra môi trường. Chính phủ Hà Lan cũng khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sản xuất phân bón hữu cơ và năng lượng tái tạo từ chất thải chăn nuôi. Nhờ đó, ngành chăn nuôi Hà Lan không chỉ giảm thiểu tác động môi trường mà còn tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

IV. Israel và Hoa Kỳ Giải Pháp Công Nghệ Cho Chăn Nuôi Bền Vững

Israel và Hoa Kỳ là hai quốc gia có nền khoa học công nghệ phát triển, đã áp dụng nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến vào ngành chăn nuôi, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu tác động môi trường. Israel nổi tiếng với công nghệ tưới tiêu tiết kiệm nước và quản lý dinh dưỡng cho vật nuôi, giúp giảm thiểu lượng nước thải và khí thải. Hoa Kỳ, với các hệ thống chăn nuôi thông minh và ứng dụng công nghệ sinh học, đã tăng năng suất và giảm thiểu sử dụng kháng sinh. Những kinh nghiệm này cho thấy, ứng dụng công nghệ là chìa khóa để phát triển chăn nuôi bền vững.

4.1. Israel Quản lý dinh dưỡng vật nuôi và tiết kiệm nước trong chăn nuôi

Israel là quốc gia có nguồn nước khan hiếm, do đó việc tiết kiệm nước là một ưu tiên hàng đầu trong ngành chăn nuôi. Các nhà khoa học Israel đã phát triển các công nghệ tưới tiêu tiết kiệm nước và quản lý dinh dưỡng cho vật nuôi, giúp giảm thiểu lượng nước thải và khí thải. Bên cạnh đó, Israel cũng chú trọng đến việc sử dụng các loại thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc bền vững, giảm thiểu tác động đến môi trường. Chính phủ Israel cũng hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ tiết kiệm nước và quản lý dinh dưỡng cho vật nuôi.

4.2. Hoa Kỳ Hệ thống chăn nuôi thông minh và ứng dụng công nghệ sinh học

Hoa Kỳ là quốc gia có nền nông nghiệp phát triển, đã áp dụng nhiều hệ thống chăn nuôi thông minh và công nghệ sinh học vào ngành chăn nuôi. Các hệ thống này giúp theo dõi và điều chỉnh các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và dinh dưỡng, tạo điều kiện tối ưu cho vật nuôi phát triển. Bên cạnh đó, công nghệ sinh học cũng được sử dụng để cải thiện giống vật nuôi, tăng năng suất và khả năng chống chịu bệnh tật. Nhờ đó, ngành chăn nuôi Hoa Kỳ không chỉ tăng năng suất mà còn giảm thiểu sử dụng kháng sinh và tác động đến môi trường.

V. Kiến Nghị Phát Triển Kinh Tế Xanh Chăn Nuôi Tại Việt Nam Giải Pháp

Từ những kinh nghiệm quốc tế và phân tích thực trạng trong nước, cần có những giải pháp cụ thể để phát triển kinh tế xanh chăn nuôi tại Việt Nam. Cần hoàn thiện khung chính sách, tăng cường đầu tư vào công nghệ, nâng cao nhận thức, và xây dựng chuỗi giá trị chăn nuôi xanh. Quan trọng nhất, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp, và người dân để tạo ra một hệ sinh thái chăn nuôi bền vững. Luận án đã rút ra hai nhóm bài học kinh nghiệm quốc tế: những bài học cần áp dụng và những bài học cần tránh để đạt được các mục tiêu của Chiến lược phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi tại Việt Nam.

5.1. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi xanh bền vững

Việt Nam cần hoàn thiện khung chính sách hỗ trợ phát triển chăn nuôi xanh, bao gồm các chính sách về hỗ trợ vốn, chuyển giao công nghệ, xây dựng tiêu chuẩn xanh, và khuyến khích các hoạt động chăn nuôi thân thiện với môi trường. Các chính sách này cần được thiết kế một cách đồng bộ và hiệu quả, đảm bảo tính khả thi và khả năng tiếp cận của các doanh nghiệp và người chăn nuôi. Thêm vào đó, cần có cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả của các chính sách, đảm bảo rằng chúng thực sự góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi. Cần có sự tham gia của nhà nước trong phát triển kinh tế xanh.

5.2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và quản lý chất thải chăn nuôi

Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến là chìa khóa để nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu tác động môi trường trong ngành chăn nuôi. Việt Nam cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, và các giải pháp quản lý chất thải chăn nuôi tiên tiến. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc tái sử dụng chất thải chăn nuôi làm phân bón hữu cơ và nguồn năng lượng tái tạo. Đồng thời, cần có các biện pháp kiểm soát và xử lý chất thải chăn nuôi hiệu quả, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Luận án đã chỉ rõ vai trò quan trọng của công nghệ số trong phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi, là xu hướng phát triển tất yếu trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

VI. Tương Lai Chăn Nuôi Xanh Việt Nam Hướng Đến Phát Triển Bền Vững

Phát triển kinh tế xanh chăn nuôi là con đường tất yếu để ngành chăn nuôi Việt Nam đạt được sự phát triển bền vững. Với sự chung tay của nhà nước, doanh nghiệp, và người dân, Việt Nam có thể xây dựng một nền chăn nuôi xanh hiệu quả, cạnh tranh, và thân thiện với môi trường, góp phần vào sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Tương lai của chăn nuôi xanh Việt Nam nằm trong việc áp dụng sáng tạo kinh nghiệm quốc tế và khai thác tối đa tiềm năng nội tại. Luận án đã trình bày các kiến nghị nhằm áp dụng các bài học kinh nghiệm nhằm phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi tại Việt Nam.

6.1. Xây dựng chuỗi giá trị chăn nuôi xanh và tiêu dùng xanh

Để phát triển kinh tế xanh chăn nuôi một cách bền vững, cần xây dựng chuỗi giá trị chăn nuôi xanh, từ khâu sản xuất đến khâu tiêu thụ. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, từ người chăn nuôi đến nhà chế biến, nhà phân phối, và người tiêu dùng. Đồng thời, cần khuyến khích tiêu dùng xanh bằng cách nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về lợi ích của các sản phẩm chăn nuôi xanh, và xây dựng các kênh phân phối sản phẩm chăn nuôi xanh hiệu quả.

6.2. Hướng đến tăng trưởng xanh và nông nghiệp bền vững

Phát triển kinh tế xanh chăn nuôi là một phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng xanh và nông nghiệp bền vững của Việt Nam. Cần có sự tích hợp chặt chẽ giữa các chính sách phát triển chăn nuôi, nông nghiệp, và môi trường, đảm bảo rằng ngành chăn nuôi đóng góp vào sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước một cách bền vững. Đồng thời, cần có sự tham gia của cộng đồng vào quá trình xây dựng và thực hiện các chính sách, đảm bảo rằng các chính sách đáp ứng được nhu cầu và nguyện vọng của người dân.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Theo Tờ trình số 4088/TTr-BNN-CN ngày 17/6/2020 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc phê duyệt Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2020-2030, tầm nhìn 2040, sau 10 năm thực hiện chiến lược giai đoạn trước, ngành chăn nuôi Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng cao và từng bước ổn định. Tuy nhiên, thực tiễn ngành chăn nuôi vẫn bộc lộ nhiều hạn chế: phương thức chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn chiếm tỷ trọng lớn, công tác quản trị chưa tối ưu làm giảm năng suất và gia tăng giá thành sản xuất, tình trạng ô nhiễm môi trường ở mức báo động, việc chuyển giao kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn còn chậm, và năng lực quản lý chăn nuôi chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng thông qua việc tham gia 15 Hiệp định thương mại tự do (FTA), đã hoàn tất đàm phán 1 FTA và đang đàm phán 3 FTA (tính đến tháng 5/2023), ngành chăn nuôi đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt. Với thị trường nội địa gần 104 triệu dân và khoảng 35 triệu lượt khách du lịch quốc tế, nếu không chuyển đổi mô hình sản xuất, sản phẩm chăn nuôi trong nước có nguy cơ mất thị phần vào tay hàng nhập khẩu, đồng thời không thể đáp ứng các tiêu chuẩn xanh khắt khe để thâm nhập thị trường khu vực và thế giới. Bên cạnh đó, tác động của biến đổi khí hậu, nguy cơ bùng phát dịch bệnh và làn sóng Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đòi hỏi ngành chăn nuôi phải chuyển dịch theo hướng bền vững. Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030 của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đã xác định nhiệm vụ: "Phát triển chăn nuôi công nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khuyến khích phát triển chăn nuôi trang trại, gia trại hiệu quả cao, thân thiện với môi trường".

Mặc dù việc học tập kinh nghiệm quốc tế được xem là giải pháp quan trọng để rút ngắn thời gian và nâng cao hiệu quả chuyển đổi, các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chủ yếu tiếp cận kinh tế xanh ở tầm vĩ mô hoặc trong ngành nông nghiệp nói chung, chưa có công trình nghiên cứu toàn diện, chuyên sâu về phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi (PTKTXCN) dựa trên việc đúc rút kinh nghiệm quốc tế và đối chiếu với thực trạng trong nước. Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thu Hà đã được thực hiện nhằm giải quyết khoảng trống nghiên cứu này.

Mục tiêu nghiên cứu

Luận án xác định mục tiêu chung và các mục tiêu cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi và đề xuất các giải pháp áp dụng phù hợp cho Việt Nam.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về PTKTXCN tại Việt Nam, bao gồm việc tổng hợp các lý thuyết liên quan và xây dựng mô hình đánh giá thực trạng phát triển.
  2. Phân tích thực trạng PTKTXCN tại Việt Nam nhằm làm rõ các kết quả đạt được, các hạn chế và thách thức đặt ra.
  3. Nghiên cứu kinh nghiệm của một số quốc gia đại diện trên thế giới về PTKTXCN để rút ra các bài học quốc tế (bao gồm bài học nên áp dụng và bài học cần tránh).
  4. Đề xuất các nhóm kiến nghị nhằm áp dụng kinh nghiệm quốc tế vào thực tiễn Việt Nam, nâng cao hiệu quả và tính bền vững của ngành chăn nuôi.

Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu

Luận án đặt ra 4 câu hỏi nghiên cứu:

1. Các lý thuyết liên quan đến PTKTXCN ở Việt Nam hiện nay là gì?
2. Thực trạng PTKTXCN ở Việt Nam hiện nay như thế nào?
3. Bài học kinh nghiệm quốc tế về PTKTXCN tại một số nước trên thế giới có thể kiến nghị cho Việt Nam là gì (bao gồm cả bài học cần áp dụng và bài học cần tránh)?
4. Các kiến nghị cần thiết nào để áp dụng kinh nghiệm quốc tế nhằm PTKTXCN ở Việt Nam?

Để phân tích thực trạng định lượng, luận án thiết lập 6 giả thuyết nghiên cứu:

• H1: Tác động tích cực từ việc áp dụng công nghệ số chăn nuôi đến việc PTKTXCN ở Việt Nam.
• H2: Tác động tích cực từ thị trường tiêu thụ đến việc PTKTXCN ở Việt Nam.
• H3: Tác động tích cực của nguồn vốn đến việc PTKTXCN ở Việt Nam.
• H4: Tác động tích cực từ chính sách của Nhà nước đến việc PTKTXCN ở Việt Nam.
• H5: Tác động tích cực từ truyền thông đến việc PTKTXCN ở Việt Nam.
• H6: Tác động tích cực từ nhận thức của người chăn nuôi và người tiêu dùng đến việc PTKTXCN ở Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế xanh nói chung và PTKTXCN tại Việt Nam cũng như một số quốc gia trên thế giới.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực trạng tại Việt Nam (thu thập dữ liệu từ các vùng miền: Đồng bằng Sông Hồng, Đông Nam Bộ, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, Đồng bằng Sông Cửu Long, Trung du và Miền núi phía Bắc, Tây Nguyên) và khảo cứu kinh nghiệm tại 4 quốc gia đại diện cho 4 châu lục: Australia (châu Đại Dương), Hà Lan (châu Âu), Israel (châu Á) và Hoa Kỳ (châu Mỹ).
• Phạm vi thời gian: Tập trung vào giai đoạn từ năm 2000 đến thời điểm nghiên cứu (khi kinh tế xanh và chăn nuôi xanh trở thành xu hướng toàn cầu); đồng thời sử dụng các tài liệu thứ cấp trước năm 2000 để làm rõ nền tảng lý thuyết và khung pháp lý. Dữ liệu sơ cấp và khảo sát thực tế được triển khai thu thập từ đầu năm 2020 đến năm 2023.
• Phạm vi khách thể: Tập trung vào hoạt động PTKTXCN tại các doanh nghiệp chăn nuôi, mô hình trang trại và hợp tác xã.
• Phạm vi nội dung: Do sản lượng thịt lợn chiếm 63-65% và thịt gia cầm chiếm 26-28% trong cơ cấu sản phẩm chăn nuôi tại Việt Nam, luận án tập trung chủ yếu vào đối tượng gia súc (trâu, bò, dê, lợn) và gia cầm (gà, vịt).

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu đã được điểm lại

Tổng quan tài liệu trong luận án được phân loại theo ba nhóm công trình chính:

1. Nhóm nghiên cứu về kinh tế xanh và phát triển kinh tế xanh

• Pearce, Markandya và Barbier (1989): Tác phẩm "Blueprint for a Green Economy" đưa ra khái niệm kinh tế xanh lần đầu tiên, gắn liền với phát triển bền vững và đề xuất các công cụ kinh tế như thuế môi trường nhằm tạo nguồn tài chính công cho việc làm sạch môi trường.
• UNEP (2011, 2012): Báo cáo của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc định nghĩa kinh tế xanh là nền kinh tế nâng cao đời sống con người, cải thiện công bằng xã hội, đồng thời giảm thiểu rủi ro môi trường và sự khan hiếm tài nguyên. UNEP xác định các nguyên tắc và nội dung cốt lõi gồm: tối ưu hóa tài nguyên, phát triển phát thải thấp, ứng dụng công nghệ sạch, tạo việc làm bền vững và bảo vệ đa dạng sinh học.
• Robert Ayres và cộng sự (UNEP, 2011): Công trình "Hướng tới nền kinh tế xanh - Lộ trình cho phát triển bền vững và xóa đói giảm nghèo" khẳng định khung chính sách hỗ trợ là điều kiện tiên quyết cho chuyển đổi xanh.
• OECD (2011) và World Bank (2012): Đưa ra khung đo lường tăng trưởng xanh và tăng trưởng xanh bao trùm dựa trên các bộ chỉ số kinh tế, môi trường và phúc lợi xã hội.
• Các tác giả Việt Nam: Phạm Minh Chính (2013), Bùi Quang Tuấn (2011), Nguyễn Quang Thuấn và Nguyễn Xuân Trung (2012), Nguyễn Ngọc Hải (2014) trích dẫn 10 nguyên lý kinh tế xanh của Thái Quang Trung; Nguyễn Thế Chinh phân tích chuyển đổi phương thức phát triển kinh tế theo hướng kinh tế xanh tại Việt Nam gắn với Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh năm 2012.

2. Nhóm nghiên cứu về phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi

• Niamir-Fuller (2015): Tiếp cận PTKTXCN như một quá trình chuyển đổi toàn diện, gắn kết giữa chuỗi sản xuất và tiêu dùng bền vững đối với cả hệ thống thâm canh và quảng canh.
• David Brower và đồng nghiệp (2011): Khẳng định vai trò của chăn nuôi xanh trong việc bảo đảm an ninh lương thực toàn cầu và ứng phó với biến đổi khí hậu.
• Smith, J. (2020): Công trình "Green Livestock Farming Practices for Sustainable Development" phân tích 5 nội dung: tối ưu hóa dinh dưỡng thức ăn, quản lý phân bón và chất thải, phát triển năng lượng tái tạo, quản lý chuỗi cung ứng sạch và tương tác cộng đồng.
• Johnson, A. (2022): Nghiên cứu "Green Livestock Farming Practices: Friendly Animal Husbandry" tập trung vào chọn giống, quản lý sức khỏe động vật bằng biện pháp tự nhiên và hữu cơ, tái sử dụng chất thải và năng lượng mặt trời, gió.
• FAO (2016): Đánh giá ô nhiễm từ chăn nuôi (nitơ, phốt pho, thuốc trừ sâu làm suy thoái nguồn nước) và yêu cầu bắt buộc phải chuyển đổi xanh.
• E.M. de Olde và cộng sự (2017): Nhấn mạnh sự chuyển đổi hành vi sản xuất - tiêu dùng nhằm cân bằng môi trường và xã hội.
• Phan Sĩ Mẫn (2020): Phân tích nguồn lực phát triển kinh tế xanh trong nông nghiệp tại Việt Nam, khẳng định nguồn vốn là yếu tố then chốt và chỉ ra 4 trụ cột gồm chính sách, khoa học công nghệ, thị trường và truyền thông.
• Lloyd Phillips (2019): Xác định 3 yếu tố bảo đảm tính bền vững trong chăn nuôi: sự chấp nhận của xã hội, năng lực tài chính của doanh nghiệp và trách nhiệm môi trường.

3. Nhóm nghiên cứu về kinh nghiệm quốc tế trong phát triển chăn nuôi xanh

• Ủy ban Châu Âu - EU (2022): Đánh giá các mô hình chăn nuôi xanh trong Thỏa thuận Xanh châu Âu (European Green Deal), nhấn mạnh vai trò nhà nước hỗ trợ tài chính cho chuyển đổi số và chuyển đổi sinh thái.
• Evenlien (2016): Kinh nghiệm Hà Lan về đổi mới hợp tác công - tư và cơ chế bảo vệ các chủ thể tiên phong khi chưa có khung pháp lý hoàn chỉnh.
• Elizabeth Wuerker (2008): Đánh giá kinh nghiệm quản lý chăn nuôi tại Israel, chỉ ra hạn chế do sự phân bổ nguồn lực hỗ trợ công thiếu cân bằng giữa các khu vực cộng đồng.
• Luis González-Valero và cộng sự (2019): Nghiên cứu quá trình số hóa kinh tế chăn nuôi tại các nước EU.
• Marta E. Alonso và cộng sự (2020), Ma, Li và cộng sự (2019), Oosting và cộng sự (2014): Nghiên cứu rào cản từ nhận thức của nông dân tại các nước đang phát triển.
• Abebe và cộng sự (2019), Yasmeen và cộng sự (2021): Khẳng định vai trò quyết định của vốn tín dụng đối với chăn nuôi bền vững tại Ethiopia và khu vực Nam Á.

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết

Tổng hợp các công trình cho thấy, mặc dù các khái niệm lý luận về kinh tế xanh và chăn nuôi bền vững đã được nghiên cứu trên thế giới, nhưng tại Việt Nam vẫn tồn tại các khoảng trống khoa học:

• Chưa có công trình hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận chuyên biệt cho PTKTXCN tại Việt Nam trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0.
• Thiếu các nghiên cứu thực nghiệm đánh giá đồng thời và định lượng mức độ ảnh hưởng của 6 nhóm nhân tố (Chính sách, Vốn, Thị trường, Công nghệ số, Truyền thông, Nhận thức) đến PTKTXCN.
• Chưa có nghiên cứu tổng hợp và so sánh có hệ thống kinh nghiệm chăn nuôi xanh từ 4 quốc gia tiêu biểu (Australia, Hà Lan, Israel, Hoa Kỳ) để phân loại rõ ràng thành hai nhóm: bài học nên áp dụng và bài học cần tránh cho điều kiện cụ thể của Việt Nam.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án xây dựng cơ sở lý luận dựa trên sự tương tác của 4 lý thuyết nền tảng:

[Lý thuyết Sử dụng tài nguyên bền vững]  <--->  [Lý thuyết Giảm khí thải trong chăn nuôi]
                  ^                                              ^
                  |                                              |
                  v                                              v
[Lý thuyết Kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp] <---> [Lý thuyết Phương pháp chăn nuôi bền vững]

1. Lý thuyết về sử dụng tài nguyên bền vững (Rich, K. và cộng sự): Khẳng định các nguồn tài nguyên đầu vào (nước, thức ăn, năng lượng) phải được khai thác hiệu quả, cân bằng giữa nhu cầu sản xuất và khả năng tự phục hồi của tự nhiên, giảm thiểu suy thoái tài nguyên.
2. Lý thuyết về giảm khí thải trong chăn nuôi (Frank Mitloehner): Tập trung vào việc giảm thiểu các loại khí nhà kính sinh ra từ hệ tiêu hóa vật nuôi và quản lý phân (đặc biệt là khí mê-tan - $CH_4$ và ô-xít ni-tơ - $N_2O$) thông qua chế độ dinh dưỡng tối ưu, thiết bị thu hồi khí sinh học biogas và năng lượng tái tạo.
3. Lý thuyết về kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp chăn nuôi (Wang, H. và cộng sự): Nhấn mạnh nguyên tắc khép kín vòng đời sản xuất, biến chất thải và phụ phẩm chăn nuôi thành nguồn nguyên liệu đầu vào cho trồng trọt (phân bón hữu cơ) hoặc năng lượng tái sinh trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
4. Lý thuyết về sử dụng phương pháp bền vững trong chăn nuôi (Hurburgh Jr. và cộng sự): Chú trọng kiểm soát an toàn sinh học, tăng cường công tác thú y, kiểm soát mật độ nuôi và cân bằng sức chứa vật nuôi trên diện tích đất, sử dụng thức ăn tự nhiên để giảm căng thẳng cho vật nuôi và kiểm soát dịch bệnh.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng:

• Thu thập tài liệu thứ cấp: Thu thập dữ liệu từ các văn bản chính sách của Đảng và Nhà nước, số liệu thống kê của Tổng cục Thống kê, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các báo cáo của FAO, UNEP, OECD, Ngân hàng Thế giới, và tài liệu quản lý chăn nuôi của chính phủ các nước Australia, Hà Lan, Israel, Hoa Kỳ từ năm 2020 đến 2023.
• Nghiên cứu định tính (Phỏng vấn sâu): Tác giả thực hiện phỏng vấn sâu trực tiếp 13 chuyên gia và nhà quản lý vĩ mô từ Cục Chăn nuôi, các Chi cục Chăn nuôi và Thú y tại các tỉnh đại diện cho 3 miền Bắc - Trung - Nam, cùng lãnh đạo Hiệp hội Chăn nuôi Việt Nam (danh sách chi tiết tại Phụ lục IV).
• Nghiên cứu định lượng:
  • Mẫu khảo sát: Kích thước mẫu khảo sát thực tế gồm $N = 248$ nhà quản lý cấp trung và cấp cao tại các doanh nghiệp chăn nuôi gia súc, gia cầm trên cả nước. Khảo sát trực tuyến qua Google Forms chiếm 80% và khảo sát trực tiếp chiếm 20%.
  • Thang đo: Sử dụng thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ (1: Hoàn toàn không đồng ý; 2: Không đồng ý; 3: Không chắc chắn; 4: Đồng ý; 5: Hoàn toàn đồng ý).
  • Bộ công cụ phân tích: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel 2016 để nhập liệu và SPSS 22 để tiến hành phân tích độ tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA - trích hệ số Principal Components, phép xoay Varimax) và phân tích hồi quy tuyến tính đa biến (ANOVA, hệ số Coefficients).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Chương 1 hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi. Tác giả chỉ ra các điểm đồng thuận trong giới học thuật về tính tất yếu của việc chuyển dịch mô hình chăn nuôi từ kinh tế nâu sang kinh tế xanh nhằm giảm phát thải khí nhà kính và bảo tồn tài nguyên. Đồng thời, chương này phân tích các khoảng trống nghiên cứu chưa được giải quyết tại Việt Nam, làm rõ sự cần thiết phải nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và đánh giá thực trạng dựa trên các mô hình kinh tế lượng.

Chương 2: Các vấn đề lý luận về phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi và các lý thuyết

Chương 2 làm rõ các khái niệm cốt lõi:

• Kinh tế nâu: Mô hình khai thác tài nguyên hóa thạch, chạy theo lợi nhuận ngắn hạn, gây suy thoái môi trường và bất bình đẳng xã hội.
• Kinh tế xanh: Nền kinh tế tăng trưởng bền vững, phát thải thấp, bảo vệ đa dạng sinh học và nâng cao phúc lợi con người.
• Mối quan hệ: Phân biệt kinh tế xanh với tăng trưởng xanh (kinh tế xanh là phương thức/công cụ để đạt tới tăng trưởng xanh và phát triển bền vững); phân tích sự khác biệt giữa kinh tế tuyến tính (khai thác - sản xuất - thải bỏ) và kinh tế tuần hoàn (tái chế - tái sử dụng tài nguyên khép kín).

Chương 2 cũng phân tích cấu trúc 4 lý thuyết chuyên ngành về chăn nuôi bền vững và xác định 6 yếu tố cốt lõi chi phối quá trình xanh hóa ngành chăn nuôi gồm: Chính sách nhà nước, Nguồn vốn doanh nghiệp, Thị trường tiêu thụ, Nhận thức xã hội, Truyền thông và Ứng dụng công nghệ số.

Chương 3: Thực trạng phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi ở Việt Nam

Chương 3 trình bày kết quả phân tích dữ liệu khảo sát thực nghiệm trên 248 mẫu và kết quả phỏng vấn sâu 13 chuyên gia.

Tiêu chí phân loại mẫu ($N = 248$)	Phân nhóm cụ thể	Số lượng (người)	Tỷ trọng (%)
Vị trí công tác	Quản lý cấp trung Quản lý cấp cao	115 133	46,37% 53,63%
Thời gian công tác	Từ trên 3 năm đến dưới 7 năm Từ trên 7 năm đến dưới 10 năm Trên 10 năm	71 87 90	28,63% 35,08% 36,32%
Trình độ học vấn	Cử nhân (Đại học) Trên đại học (Cao học)	117 135	47,17% 54,43%
Nhóm tuổi	Từ 26 đến 35 tuổi Từ 36 đến 45 tuổi Trên 45 tuổi	35 116 97	14,11% 46,77% 39,12%
Phân bổ địa lý	Đồng bằng Sông Hồng Đông Nam Bộ Bắc Trung Bộ & Duyên hải Miền Trung Đồng bằng Sông Cửu Long Trung du và Miền núi phía Bắc Tây Nguyên	94 72 25 22 20 15	38,00% 29,00% 10,00% 9,00% 8,00% 6,00%
Quy mô cơ sở	Trang trại quy mô lớn Cơ sở chăn nuôi quy mô vừa	128 100	51,61% 40,32%
Đối tượng vật nuôi chính	Gia súc lớn (trâu, bò, dê) Lợn Gia cầm (gà, vịt)	112 75 61	45,16% 30,24% 24,60%

Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha:

• Thang đo Công nghệ số trong chăn nuôi (Digital - D): gồm 5 biến quan sát (D1 - D5), đạt Cronbach's Alpha = 0,827.
• Thang đo Thị trường tiêu thụ (Market - M): gồm 5 biến quan sát (M1 - M5), đạt Cronbach's Alpha = 0,808.
• Thang đo Vốn (Capital - C): gồm 5 biến quan sát (C1 - C5), đạt Cronbach's Alpha = 0,772.
• Thang đo Chính sách của Nhà nước (Policy - P): gồm 6 biến quan sát (P1 - P6), đạt Cronbach's Alpha = 0,832.
• Thang đo Truyền thông (Media - ME): gồm 5 biến quan sát (ME1 - ME5), đạt Cronbach's Alpha = 0,784.
• Thang đo Nhận thức của người chăn nuôi và người tiêu dùng (Awareness - A): gồm 6 biến quan sát (A1 - A6), đạt Cronbach's Alpha = 0,834.
• Thang đo biến phụ thuộc Phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi (Green Economy - GE): gồm 3 biến quan sát (GE1 - GE3), đạt Cronbach's Alpha = 0,958.

Tất cả các biến quan sát đều có hệ số tương quan biến tổng lớn hơn 0,3 và hệ số Alpha lớn hơn 0,6, đủ điều kiện đưa vào phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích hồi quy.

Kết quả đánh giá thực trạng tổng thể:

1. Về chính sách: Khung pháp luật đã từng bước hoàn thiện nhưng quy định chi tiết và cơ chế khuyến khích đầu tư xanh còn thiếu đồng bộ, thủ tục tiếp cận ưu đãi còn phức tạp.
2. Về thị trường tiêu thụ: Nhu cầu sản phẩm sạch tăng nhưng thị trường chưa ổn định, thiếu hệ thống phân phối chuyên biệt và người tiêu dùng còn nhạy cảm về giá.
3. Về nguồn vốn: Doanh nghiệp và trang trại gặp khó khăn lớn trong tiếp cận tín dụng xanh do thiếu tài sản bảo đảm trên đất nông nghiệp và lãi suất chưa thực sự ưu đãi.
4. Về nhận thức: Nhận thức của người chăn nuôi và người tiêu dùng đã có chuyển biến nhưng chưa trở thành hành động nhất quán do áp lực chi phí trước mắt.
5. Về ứng dụng công nghệ số: Mức độ ứng dụng công nghệ số và tự động hóa trong quản lý đàn, xử lý chất thải và truy xuất nguồn gốc chủ yếu tập trung ở các trang trại lớn, chưa phổ biến ở quy mô vừa.

Chương 4: Kinh nghiệm phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi tại một số quốc gia

Chương 4 phân tích chính sách, quá trình thực thi và đánh giá kết quả thực tiễn tại 4 quốc gia:

+---------------+-------------------------------------------------------------+
| Quốc gia      | Điểm nổi bật trong chính sách và thực thi chăn nuôi xanh   |
+---------------+-------------------------------------------------------------+
| Australia     | - Quản lý đồng cỏ chăn thả bền vững gắn với quỹ carbon     |
|               | - Tối ưu dinh dưỡng giảm phát thải mê-tan ở gia súc lớn     |
|               | - Khung pháp lý nghiêm ngặt về quản lý tài nguyên nước      |
+---------------+-------------------------------------------------------------+
| Hà Lan        | - Hợp tác công - tư chặt chẽ, mô hình nông nghiệp tuần hoàn |
|               | - Công nghệ xử lý phân và nước thải khép kín                |
|               | - Bảo vệ pháp lý cho các sáng kiến xanh tiên phong          |
+---------------+-------------------------------------------------------------+
| Israel        | - Tối ưu hóa tuyệt đối nguồn nước tưới và nước uống vật nuôi|
|               | - Ứng dụng công nghệ số, cảm biến và IoT quản lý chuồng trại|
|               | - Rút ra bài học quản lý tránh bất cân đối hỗ trợ công      |
+---------------+-------------------------------------------------------------+
| Hoa Kỳ        | - Đạo luật Nông nghiệp (Farm Bill) hỗ trợ tài chính bảo tồn |
|               | - Khuyến khích hệ thống thu hồi khí biogas quy mô lớn       |
|               | - Cơ chế tín dụng môi trường và thị trường mua bán phát thải|
+---------------+-------------------------------------------------------------+

Đánh giá chung cho thấy các quốc gia thành công đều dựa trên sự gắn kết chặt chẽ giữa 3 trụ cột: Khung chính sách hỗ trợ tài chính rõ ràng; Cơ chế khuyến khích đổi mới công nghệ số/công nghệ sinh học; và Chuỗi liên kết thị trường bảo đảm đầu ra cho sản phẩm đạt chuẩn xanh.

Chương 5: Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam và các kiến nghị

Chương 5 đúc kết bài học và đề xuất các giải pháp:

• Nhóm bài học nên áp dụng:
  1. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ tài chính và tín dụng xanh, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp vay vốn đầu tư công nghệ sạch.
  2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số (IoT, tự động hóa) trong quản trị trang trại và giám sát chất thải.
  3. Phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn khép kín giữa chăn nuôi và trồng trọt, biến chất thải thành phân bón hữu cơ và năng lượng tái sinh.
  4. Tăng cường hợp tác công - tư (PPP) trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ sinh học và giống vật nuôi phát thải thấp.
  5. Nâng cao nhận thức xã hội qua truyền thông minh bạch về tiêu chuẩn sản phẩm xanh và bảo đảm truy xuất nguồn gốc.
• Nhóm bài học cần tránh:
  1. Tránh áp đặt chính sách thiếu bình đẳng hoặc thiên lệch giữa các nhóm quy mô sản xuất (bài học từ Israel).
  2. Tránh chuyển dịch ồ ạt mà không chuẩn bị đầy đủ hạ tầng xử lý chất thải và nguồn lực tài chính, dẫn đến rủi ro đứt gãy vốn cho người chăn nuôi.
  3. Tránh việc ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật môi trường quá cao vượt quá năng lực đáp ứng của thực tiễn khi thiếu các cơ chế chuyển tiếp hỗ trợ.
• Các nhóm kiến nghị:
  1. Kiến nghị với cơ quan quản lý Nhà nước: Ban hành tiêu chí trang trại chăn nuôi xanh quốc gia; cụ thể hóa gói tín dụng ưu đãi cho chăn nuôi tuần hoàn; hoàn thiện quy hoạch chăn nuôi gắn với xử lý môi trường.
  2. Kiến nghị với doanh nghiệp và trang trại: Chủ động chuyển đổi số trong quản lý dinh dưỡng và chuồng trại; đầu tư hệ thống xử lý chất thải thành phân bón hữu cơ; liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến phân phối.
  3. Kiến nghị với các hiệp hội và tổ chức nghiên cứu: Đẩy mạnh phổ biến kỹ thuật chăn nuôi bền vững; hỗ trợ chứng nhận sản phẩm xanh; xây dựng các kênh truyền thông chuyên đề nâng cao ý thức người tiêu dùng.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Hệ thống hóa và tổng hợp 4 lý thuyết chuyên ngành (Sử dụng tài nguyên bền vững, Giảm khí thải, Kinh tế tuần hoàn, Phương pháp bền vững) để thiết lập khung lý thuyết hoàn chỉnh cho phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi.
• Xây dựng mô hình đánh giá thực trạng PTKTXCN trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 tại một quốc gia đang phát triển, tích hợp đồng thời 6 nhóm nhân tố: Công nghệ số, Thị trường tiêu thụ, Vốn, Chính sách của Nhà nước, Truyền thông, và Nhận thức của người chăn nuôi/người tiêu dùng.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Cung cấp bộ dữ liệu thực chứng gồm 248 mẫu khảo sát quản lý doanh nghiệp và 13 cuộc phỏng vấn sâu chuyên gia vĩ mô, phản ánh định lượng mức độ tác động của các nhân tố đến quá trình xanh hóa chăn nuôi tại Việt Nam.
• Khẳng định vai trò quyết định của Chính sách Nhà nước và sự cần thiết tất yếu của việc ứng dụng Công nghệ số nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và đạt mục tiêu phát triển bền vững.
• Tổng hợp có hệ thống kinh nghiệm từ 4 quốc gia tiêu biểu (Australia, Hà Lan, Israel, Hoa Kỳ), phân chia thành hai nhóm bài học cụ thể: bài học nên áp dụng và bài học cần tránh cho Việt Nam.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ và khả thi đối với Nhà nước, doanh nghiệp chăn nuôi và các hiệp hội ngành hàng nhằm thúc đẩy Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2020-2030, tầm nhìn 2040.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của luận án:
  • Về khách thể nghiên cứu: Luận án tập trung chủ yếu vào các doanh nghiệp chăn nuôi, mô hình trang trại quy mô lớn, vừa và hợp tác xã; chưa khảo sát sâu nhóm nông hộ chăn nuôi nhỏ lẻ truyền thống.
  • Về đối tượng vật nuôi: Phạm vi nội dung tập trung vào gia súc (lợn, trâu, bò, dê) và gia cầm (gà, vịt), chưa bao quát toàn bộ các đối tượng vật nuôi đặc thù khác.
  • Về phương pháp: Kích thước mẫu định lượng dừng lại ở 248 cán bộ quản lý doanh nghiệp và 13 chuyên gia quản lý nhà nước; chưa mở rộng khảo sát trực tiếp diện rộng đến người tiêu dùng cuối cùng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu đến các mô hình nông hộ chăn nuôi quy mô nhỏ và các chuỗi liên kết đặc thù.
  • Phân tích định lượng chi tiết lượng phát thải khí nhà kính ($CO_2$, $CH_4$, $N_2O$) trên từng chu kỳ sống của vật nuôi theo phương pháp đánh giá vòng đời sản phẩm (Life Cycle Assessment - LCA).
  • Nghiên cứu cơ chế tài chính cụ thể cho việc hình thành thị trường tín chỉ carbon trong ngành chăn nuôi tại Việt Nam.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao cho các nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Cục Chăn nuôi, các Sở Nông nghiệp địa phương): Tham khảo cơ sở thực tiễn và hệ thống kiến nghị chính sách tại Chương 5 để hoàn thiện khung khổ pháp lý, tiêu chuẩn trang trại xanh và quy hoạch phát triển chăn nuôi phát thải thấp.
• Doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ trang trại chăn nuôi: Tham khảo các giải pháp kỹ thuật, mô hình kinh tế tuần hoàn, tối ưu dinh dưỡng và ứng dụng công nghệ số được trình bày tại Chương 2, Chương 3 và kinh nghiệm quốc tế tại Chương 4 để áp dụng vào hoạt động sản xuất.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học ngành Kinh tế quốc tế, Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp: Tham khảo khung lý thuyết, quy trình kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng, bộ công cụ thang đo Likert và các kiểm định thống kê SPSS (Cronbach's Alpha, EFA, hồi quy) trong Chương 3 và các Phụ lục.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án sử dụng mô hình nào để đánh giá thực trạng phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi tại Việt Nam?
Luận án xây dựng mô hình đánh giá gồm 6 nhóm biến độc lập tác động đến biến phụ thuộc (Phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi - GE): (1) Công nghệ số trong chăn nuôi (Digital - D, 5 biến quan sát); (2) Thị trường tiêu thụ (Market - M, 5 biến quan sát); (3) Vốn (Capital - C, 5 biến quan sát); (4) Chính sách của Nhà nước (Policy - P, 6 biến quan sát); (5) Truyền thông (Media - ME, 5 biến quan sát); và (6) Nhận thức của người chăn nuôi và người tiêu dùng (Awareness - A, 6 biến quan sát).

2. Mẫu nghiên cứu định lượng của luận án được thu thập như thế nào và có đặc điểm gì?
Tổng mẫu hợp lệ gồm 248 người, là các nhà quản lý cấp trung (46,37%) và cấp cao (53,63%) tại các doanh nghiệp chăn nuôi. Trong đó, 54,43% có trình độ trên đại học; 36,32% có thâm niên công tác trên 10 năm. Mẫu phân bổ tại 6 vùng kinh tế, tập trung nhiều nhất ở Đồng bằng Sông Hồng (38%) và Đông Nam Bộ (29%). Về quy mô, trang trại lớn chiếm 51,61%, trang trại vừa chiếm 40,32%; cơ cấu vật nuôi gồm gia súc lớn (45,16%), lợn (30,24%) và gia cầm (24,60%).

3. Bốn lý thuyết nền tảng được tác giả tổng hợp trong luận án là gì?
Bốn lý thuyết gồm: (1) Lý thuyết về sử dụng tài nguyên bền vững (Rich, K. và cộng sự); (2) Lý thuyết về giảm khí thải trong chăn nuôi (Frank Mitloehner); (3) Lý thuyết về kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp chăn nuôi (Wang, H. và cộng sự); và (4) Lý thuyết về sử dụng phương pháp bền vững trong chăn nuôi (Hurburgh Jr. và cộng sự).

4. Luận án đã khảo cứu kinh nghiệm của những quốc gia nào và tại sao lựa chọn các quốc gia đó?
Luận án lựa chọn 4 quốc gia đại diện cho 4 châu lục có thành tựu nổi bật trong chăn nuôi xanh: Australia (châu Đại Dương - thế mạnh quản lý đồng cỏ và dinh dưỡng gia súc lớn), Hà Lan (châu Âu - kinh tế tuần hoàn và hợp tác công tư), Israel (châu Á - công nghệ số và quản lý tiết kiệm tài nguyên nước) và Hoa Kỳ (châu Mỹ - chính sách tài chính bảo tồn và hệ thống biogas trang trại quy mô lớn).

5. Điểm cốt lõi trong các bài học cần tránh mà luận án rút ra cho Việt Nam là gì?
Luận án chỉ ra các bài học cần tránh: tránh ban hành chính sách hỗ trợ thiếu bình đẳng giữa các nhóm đối tượng sản xuất (kinh nghiệm từ Israel); tránh thực hiện chuyển đổi xanh ồ ạt khi chưa chuẩn bị đầy đủ hạ tầng xử lý chất thải và nguồn vốn hỗ trợ, tránh nguy cơ gây đứt gãy tài chính cho người chăn nuôi; và tránh ban hành tiêu chuẩn môi trường vượt quá năng lực thực thi khi thiếu lộ trình chuyển tiếp.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thu Hà đã hoàn thành mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá thực trạng phát triển kinh tế xanh trong ngành chăn nuôi tại Việt Nam thông qua sự kết hợp giữa nghiên cứu định lượng trên 248 mẫu và phỏng vấn sâu 13 chuyên gia. Bằng việc phân tích kinh nghiệm thực tiễn từ Australia, Hà Lan, Israel và Hoa Kỳ, luận án đã đúc kết được hai nhóm bài học rõ ràng về những nội dung nên áp dụng và những vấn đề cần tránh. Các phát hiện của công trình khẳng định vai trò trụ cột của chính sách nhà nước và công nghệ số, đồng thời cung cấp hệ thống kiến nghị đồng bộ nhằm thúc đẩy ngành chăn nuôi Việt Nam phát triển bền vững, thân thiện với môi trường và hội nhập kinh tế quốc tế thành công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và quốc tế 1.1 Các nghiên cứu về kinh tế xanh và phát triển kinh tế xanh Pearce D, Markandya A, Barbier EB đã đưa ra khái niệm ‘KTX’ lần đầu tiên trong công trình nghiên cứu của mình về ý nghĩa của phát triển bền vững và nhận định sự ảnh hưởng đến từ môi trường. Nghiên cứu nêu ra các phương pháp mà các Chính phủ trên thế giới có thể thực hiện thông qua công cụ thuế môi trường vừa làm giảm thiểu tác hại tới môi trường, vừa đồng thời xây dựng nguồn tài chính công xử lý làm sạch môi trường. Nghiên cứu cũng đưa ra các chương trình khung vì sự tiến bộ bền vững của loài người trong phát triển KTX (Pearce D, Markandya A, Barbier EB, 1989). Theo UNEP, KTX là một mô hình phát triển kinh tế được thiết kế nhằm đảm bảo cán cân đồng đều giữa sự thúc đẩy kinh tế và bảo vệ môi trường.

Đích đến cuối cùng của KTX là tạo ra sự tăng trưởng bền vững bằng cách sử dụng một cách không ngoan và năng suất các nguồn sẵn có của tự nhiên, cũng như giảm tối đa các ảnh hưởng xấu đến môi trường và các giá trị của thiên nhiên. KTX không chỉ nhấn mạnh vào việc tạo ra nguồn lợi vật chất, mà còn quan tâm đến việc cải thiện chất lượng cuộc sống, bảo vệ đa dạng sinh học, giảm thiểu các yếu tố có hại lên môi trường, và tăng cường sự cải tiến xã hội. Nguyên tắc chính của KTX: - Tối ưu hóa tài nguyên: KTX tập trung vào sự sáng tạo trong việc vận dụng các nguồn tự nhiên sẵn có hình thành nên giá trị cao hơn và đồng thời giảm lượng tài nguyên tiêu thụ. - Phát triển sạch và thấp carbon: KTX thúc đẩy việc dùng năng lượng tái tạo và hạn chế thải khí nhà kính ra môi trường.

11 - Khuyến khích đổi mới công nghệ: Các công nghệ sạch và đem lại nhiều lợi ích hơn được ủng hộ và hỗ trợ để thúc đẩy sự tiến bộ trong công tác bảo vệ môi trường. - Tạo việc làm bền vững: KTX tạo ra cơ hội việc làm trong các ngành công nghiệp mới liên quan đến năng lượng tái tạo, quản lý tài nguyên và các lĩnh vực khác. - Khuyến khích thúc đẩy sáng tạo và khởi nghiệp: Sự phát triển KTX khuyến khích sự đổi mới tư duy và thành lập các chủ thể doanh nghiệp mới trong lĩnh vực mang lại lợi ích cho xã hội và bảo vệ môi trường. - Thúc đẩy hợp tác toàn cầu: KTX yêu cầu sự chung tay của các quốc gia trong việc tìm ra giải pháp phát triển kinh tế ổn định, lâu dài và bảo vệ môi trường (UNEP, 2011).

Nội dung của KTX: KTX là định hướng cho công tác đẩy mạnh nền kinh tế tập trung vào việc tối ưu hóa sự tương tác giữa kinh tế và môi trường, nhằm đảm bảo sự phát triển kinh tế lâu dài và xóa bỏ tối đa các tác nhân tổn hại đến môi trường. Mô hình này khuyến khích sự sáng tạo trong sử dụng tài nguyên, thúc đẩy năng lượng tái tạo và tối thiểu hóa khí nhà kính. Sau đây là một vài điểm mấu chốt của nội dung KTX: - Quản lý tài nguyên thông minh: KTX tập trung vào tận dụng các nguồn sẵn có một cách tốt hơn bằng cách sử dụng các phương tiện tiên tiến, quản lý tài nguyên tự nhiên theo định hướng lâu dài và tạo điều kiện tốt nhất cho việc cung ứng. - Năng lượng tái tạo và sạch: KTX khuyến khích sử dụng điện mặt trời, điện năng từ gió và thủy điện để giảm tối đa việc lệ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch và giảm lượng khí nhà kính.

- Khuyến khích công nghệ sạch: KTX thúc đẩy sự phát triển cũng như sử dụng các phương pháp, kỹ thuật máy móc thân thiện môi trường như mô 12 hình vận chuyển công cộng hiệu quả, công nghệ xử lý nước thải và quản lý rác thải thông minh. - Bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học: KTX coi trọng việc giữ gìn thiên nhiên và bảo vệ đa dạng các loài sinh vật bằng các biện pháp xử lý ô nhiễm, bảo vệ các khu vực tự nhiên và quản lý bền vững các nguồn tài nguyên sinh thái. - Việc làm và phát triển xã hội: KTX tạo cơ hội việc làm trong các lĩnh vực sản xuất mới có thể nói đến như năng lượng tái sinh, quản lý môi trường hay công nghệ xanh, thông qua đó tạo tiền đề để xây dựng xã hội bền vững (UNEP, 2011). Các tác giả Robert Ayres và cộng sự trong cuốn sách“Hướng tới nền KTX-Lộ trình cho phát triển bền vững và xóa đói giảm nghèo” đã định nghĩa “KTX” không làm mất đi định nghĩa về sự bền vững, và là phương thức tạo cơ sở cho sự phát triển ổn định, dài lâu.

Cuốn sách cũng cho thấy tính bền vững là một mục tiêu trọng yếu và cần duy trì lâu dài mà cần xây dựng thành công nền KTX mới có thể đạt được. Để hình thành và chuyển hướng sang “nền KTX” hiệu quả thì khung chính sách hỗ trợ là yếu tố tiên quyết. Khung chính sách này góp phần đưa ra các biện pháp tài chính và cải cách chính sách quốc gia, hợp tác quốc tế thông qua thương mại, viện trợ, phát triển thị trường, hỗ trợ xây dựng năng lực và những bước cần thiết để vận động tài chính cho quá trình chuyển đổi. Các nghiên cứu ở Việt Nam đã nêu ba đặc trưng cơ bản của KTX là kinh tế sạch- mang hàm lượng trí tuệ cao, nền kinh tế hài hòa-xanh hóa cho phát triển và bản thân quá trình phát triển xanh mang lại nhiều giá trị môi trường.

Đặc biệt, Thái Quang Trung7 đã đưa ra 10 nguyên lý của KTX- đó là 7 Nguyễn Ngọc Hải (2014), Những điều kiện phát triển kinh tế xanh ở Việt Nam, Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Phát triển Kinh tế xanh dựa trên khai thác tài sản trí tuệ: Những vấn đề đặt ra”, Đại học Ngoại Thương, Hà Nội tháng 3/2014, tr. 13 (1) nguyên lý bền vững; (2) nguyên lý sinh tồn; (3) nguyên lý hành tinh lành mạnh; (4) nguyên lý phẩm chất con người; (5) nguyên lý công bằng; (6) nguyên lý bao dung đùm bọc; (7) nguyên lý hiệu năng và đầy đủ; (8) nguyên lý quản lý tốt và trách nhiệm kiểm toán; (9) nguyên lý xuyên thế hệ và (10) nguyên lý sáng tạo có trách nhiệm (Phạm Minh Chính, 2013; Bùi Quang Tuấn, 2011; Nguyễn Quang Thuấn và Nguyễn Xuân Trung, 2012) Tác giả Nguyễn Thế Chinh trong bài báo khoa học “Chuyển đổi phương thức phát triển kinh tế theo hướng KTX ở Việt Nam” đã nêu lên được tính tất yếu và xu thế phát triển KTX ở Việt Nam, tầm quan trọng của KTX đối với sự tăng trưởng của kinh tế Việt Nam. Nghiên cứu cũng đánh giá những thuận lợi và khó khăn từ yếu tố khách quan cũng như yếu tố bản chất của Việt Nam trong để đạt được nền KTX. Xây dựng nền KTX cần căn cứ vào nền tảng phát triển bền vững.

Phát triển bền vững phải được thực hiện trên cả ba lĩnh vực kinh tế, xã hội và môi trường. Việt Nam đã ý thức rất rõ điều kiện này thể hiện qua việc ban hành “Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh” ngày 25/9/2012 trong đó nêu rõ “Tăng trưởng xanh là một nội dung quan trọng của phát triển bền vững, đảm bảo phát triển kinh tế nhanh, bền vững và góp phần quan trọng thực hiện Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu”.2 Các nghiên cứu về phát triển kinh tế xanh trong chăn nuôi Niamir-Fuller (2015) đã nhấn mạnh rằng PTKTXCN đại diện cho một quá trình cách mạng trong ngành này, tập trung vào áp dụng nguyên tắc sản xuất và tiêu dùng ổn định dài lâu, giám sát và gìn giữ môi trường thiên nhiên, đồng thời thúc đẩy sự thịnh vượng toàn diện và lối sống tốt. Sự phát triển của chăn nuôi được đánh giá từ một góc độ toàn diện, trong đó sự kết nối sản xuất và tiêu dùng, cùng với hệ thống sản xuất thâm canh và quảng canh, đóng vai trò quan trọng. 14 Quan điểm này được bổ sung bởi David Brower và đồng nghiệp (2011), người đã đưa ra ý kiến rằng PTKTXCN có thể tăng cường tính bền vững của hệ thống cung cấp nguồn thực phẩm trên toàn thế giới.

Nếu tiếp tục cách sản xuất chăn nuôi như trước đây, tình trạng môi trường sẽ tiếp tục suy thoái, dẫn đến khả năng giảm sản xuất thực phẩm toàn cầu trong tương lai, góp phần vào sự biến động phức tạp của khí hậu và làm mất đi môi trường sinh thái đa sinh vật. Do đó, các tác giả đã định nghĩa PTKTXCN là một giải pháp hỗ trợ ngành nông nghiệp, khuyến khích sản xuất chăn nuôi xanh, bền vững, làm môi trường tốt lên góp phần thúc đẩy đa dạng các loài sinh vật, nhằm nâng cao điều kiện sống và cùng lúc hỗ trợ xây dựng một nền KTX bền vững và mạnh mẽ, có khả năng thích nghi và không gục ngã trước sự biến chuyển phức tạp của khí hậu. (2020) trong nghiên cứu "Green Livestock Farming Practices for Sustainable Development" đã tập trung vào cơ hội có thể tiến hành các biện pháp nuôi trồng động vật bền vững và không gây hại cho môi trường. Nghiên cứu này đề xuất một loạt các phương pháp và bộ máy quản lý nhằm nâng cao kết quả của quá trình sử dụng tài nguyên, đẩy các chỉ số gây hại môi trường xuống mức thấp nhất và gây dựng giá trị kinh tế bền vững trong ngành chăn nuôi.

Các điểm đáng lưu ý trong nghiên cứu bao gồm: i) Tối ưu hóa dinh dưỡng thức ăn: Nghiên cứu khám phá cách xây dựng hệ thống dinh dưỡng cho động vật một cách tốt nhất, kết hợp thức ăn hữu cơ và thức ăn tái chế để giảm lượng thải ra môi trường tự nhiên và giúp động vật có thể phát triển một cách tốt nhất; ii) Quản lý phân bón và chất thải: Nghiên cứu điều tra các cách thức để xử lý phân bón và chất thải từ chăn nuôi để giảm tác động đến nguồn nước và đất đai, bao gồm việc thay thế phân bón hóa học bằng phân bón hữu cơ từ phân động vật, các thực vật.