Chương 1 CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHÍ ĐẠO CUA DANG BỘ HUYỆN VE PHÁT TRIEN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2008 DEN NĂM 2010 1. Các yếu tố tác động và chủ trương của Đảng bộ huyện 1.1 Các yếu tô tác động * Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội Về điều kiện tự nhiên Thạch Thất vốn là vùng đất cô, là vùng chuyền tiếp giữa miền núi và đồng bằng nên có lịch sử dân cư và tô chức hành chính từ rất sớm. Trải qua hàng ngàn năm, cùng với sự biến đổi địa giới hành chính, tên huyện cũng nhiều lần thay đổi. Theo Nghị quyết của kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XII ngày 29-5-2008, từ ngày 1-8-2008, toàn bộ tỉnh Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội.
Huyện Thạch That là một huyện thuộc thành phố Hà Nội. Ngày 1-8-2008, Chủ tịch Uy ban nhân dân thành phố Hà Nội ký quyết định số 19-QD/UBND về việc tạm giao toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số ba xaTién Xuân, Yên Bình, Yên Trung (trước đây thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình) về huyện Thạch Thất quan lý. Ngày 8-5-2009, Chính phủ ra Nghị quyết số 19- NQ/CP về việc xác lập địa giới hành chính các xã: Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung thuộc huyện Thạch Thất. Sau khi xác lập địa giới hành chính huyện Thạch Thất có 23 đơn vị hành chính trực thuộc gồm thị tran Liên Quan va 22 xã Thạch Thất là huyện ngoại thành nằm ở phía Tây Bắc trung tâm thành phố Hà Nội, phía Bắc và Đông Bắc giáp huyện Phúc Thọ và huyện Ba Vì, phía Đông Nam giáp huyện Quốc Oai, phía Tây Nam và Nam giáp tỉnh Hòa Bình, phía Tây giáp thị xã Sơn Tây.
Huyện có 22 xã và 01 thị tran. Hệ thống giao thông chính có quốc lộ 32 ở phía bắc, quốc lộ 21A ở phía Tây, đường cao tốc Láng - Hòa Lạc ở phía Nam, tỉnh lộ 419, 420, 446 chạy qua huyện đã lãi tạo ra mạng lưới giao thông thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện Thạch That là : “18.459,05 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 9.016,17 ha tương đương với 48,8%; dat phi nông nghiệp chiếm 8.473,35 ha tương đương với 45,9%; đất chưa sử dụng chiếm 969,53 ha tương đương với 5,25%. Huyện Thạch Thất có ba dạng địa hình: địa hình đồi núi, địa hình đổi gò bán sơn địa và địa hình đồng bằng” [66:6].
Huyện Thạch Thất mang đặc điểm chung của khí hậu, thời tiết vùng đồng băng châu thổ sông Hing, một năm chia làm bốn mùa: xuân, ha, thu, đông rõ rệt. Nhiệt độ trung bình năm là 23,5°c lượng mưa trung bình dat 1400- 1600 mm/năm, mưa tập trung từ tháng 5 đến tháng 9 hàng năm; hướng gió thịnh là gió Đông Nam và gió Đông Bắc. Về tài nguyên đất: “tông diện tích đất tự nhiên toàn huyện là 18.459,05 ha chủ yếu là vùng bán sơn địa và đồng băng, tính chất đất cũng được phân chia vùng rõ rệt, vùng đồng bằng chủ yếu là đất phù sa không bồi đắp hang năm chiếm 36, 92% diện tích đất tự nhiên” [66; 17]. Tuy nhiên đất có độ phì khá cao, địa hình tương đối bằng phăng phù hợp với việc trồng lúa, hoa màu và cây công nghiệp ngắn ngày.
Vùng bán sơn địa chủ yếu là đất hình thành trên nền đá phong hóa xen lẫn lớp sỏi ong, gồm các loại đất: đất đỏ vàng trên đá phiến sét, dat đỏ vàng trên đá trung tinh, đất thung lũng do sản pham dốc tụ, tầng đất canh tác mỏng nên được sử dụng trồng luân canh lúa và hoa màu, cây công nghiệp ngắn ngày, những nơi ở đổi cao sử dụng đất trồng cây lâm nghiệp. Về tài nguyên nước, ở Thạch Thất khá phong phú, được chia làm ba loại: nước mặt, nước ngầm và nước mưa. Nước mặt chủ yếu được cung cấp bởi sông Tích, kênh dẫn nước Đồng Mô - Ngải Sơn, Phù Sa, bên cạnh đó còn có các nguồn từ vùng núi Lương Sơn- Hòa Bình như suối Linh Kiêu, suối Quan, suối Trăng, nguồn nước này ngắn chủ yếu cung cấp nước vào mùa mưa, được lưu trữ trong các ao hồ vừa và nhỏ. Nước ngầm khá dồi dào, độ 12 sâu trung bình các giếng khoan từ 5 m đến 25 m.
Nước mưa, có lượng nước mưa trung bình 1.628 mm trong năm, đây là nguồn nước bồ sung cho các ao hồ, đầm và trong sinh hoạt của nhân dân. Về tài nguyên khoáng sản, Thạch Thất có nguồn tài nguyên khoáng sản không nhiều, đặc biệt là các tài nguyên khoáng sản quý hiếm, chủ yếu các khoáng sản làm vật liệu xây dựng như đá bazan ở các xã Yên Trung, Yên Bình, Tiến Xuân, ngoài ra còn có đá ong ở xã Bình Yên là sản phẩm phong hóa tại chỗ của cuội, đăm và dung nham núi lửa hình thành, nhưng cũng đang dần cạn kiệt do người dân khai thác sử dụng vào các công trình dân dụng. Ngoài ra, trên địa bàn huyện có nhiều đường giao thông quan trọng, đường 11A Son Tây - Hà Nội chạy qua phía Bắc huyện. Đường 21B từ ngã ba Trò đi Quốc Oai chạy qua huyện ly.
Đường 84 từ ngã ba phố huyện nối với đường 21A di xuyên qua Hòa Lac, Mo Chén. Phía Tây của huyện là đường 21A, một con đường chiến lược quan trọng nối liền thị xã Sơn Tây với Xuân Mai. Những con đường lớn đó giữ vai trò quan trọng cả về kinh tế và quân sự, cả trong thời chiến cũng như trong thời bình, trước đây con sông Tích cũng giữ vị trí quan trọng về mặt vận tải đường thủy. Với vị trí quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Thủ đô, huyện Thạch Thất được Chính phủ quy hoạch một số dự án trọng điểm như: khu Công nghệ cao Hòa Lạc, trường Đại học Quốc gia Hà Nội và đô thị vệ tỉnh Hòa Lạc.
Không những vậy, Thạch Thất còn là huyện có nhiều làng nghề truyền thống, tiềm năng phát triển công nghiệp — tiểu thủ công nghiệp rat lớn tạo đà cho sự phát triển kinh tế- xã hội, góp phần làm thay đổi diện mạo của một vùng kinh tế tiềm năng và năng động. Nhìn chung, với những điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên như trên đã tạo điều kiện để huyện Thạch Thất được xác định là vùng kinh tế trọng điểm, địa bàn quân sự chiến lược ở phía Tây thủ đô Hà Nội. * Nguồn nhân lực trong phát triển kinh tế nông nghiệp Huyện Thạch Thất có 22 xã và 01 thị trấn với 196 thôn dân cư, dân số toàn huyện đến năm 2015 là khoảng hơn 196 nghìn người, trong đó đồng bào 13 dân tộc Mường chiếm khoảng 6% dân SỐ, tập trung chủ yếu ở 3 xã Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung. Theo dự báo tốc độ tăng dân số cơ học của huyện Thạch Thất giai đoạn 2011- 2020 là rất nhanh, đặc biệt là giai đoạn 2015- 2020 khi các cụm công nghiệp của huyện được lấp đầy và chuỗi đô thị vệ tinh Hòa Lạc hình thành.
Dân số trong độ tuôi lao động xấp xỉ 60%, cơ cấu lao động nông thôn trong những năm gan đây chuyền dịch theo hướng tăng dan tỷ trong lao động ngành công nghiệp - xây dựng và thương mại- dịch vụ. Chất lượng nguồn lao động tương đối khá, tỷ lệ lao động đã qua đảo tạo tại các trường đại học cao đăng, trung cấp nghề, sơ cấp nghề ngày càng tăng lên. Nhân dân huyện Thạch Thất có truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm, kiên cường bất khuất. Trong suốt hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, vùng đất nơi đây đã cùng nhân dân cả nước chống giặc ngoại xâm, chống lại các triều đại phong kiến phương Bắc.
Từ khi Đảng cộng sảnViệt Nam ra đời nhân dân Thạch Thất tiếp thu ánh sáng của Đảng soi đường, tích cực đấu tranh và phát triển lực lượng cùng nhân dân cả nước giành chính quyền, làm nên Cách mang tháng Tám thành công. Bước vào cuộc kháng chiến 9 năm chống Pháp, nhân dân Thạch That đã anh đũng chiến đấu, không ngại hy sinh, khó khăn gian khổ và giành được những thắng lợi vẻ vang. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hàng vạn lượt người con quê hương Thạch Thất lên đường, tất cả cho tiền tuyến, tất cả cho thăng lợi. Nhân dân Thạch Thất tự hào là vùng đất của khoa cử, nơi đây có truyền thống hiếu học, nồi tiếng có nhiều người đỗ cao, học giỏi của xứ Doai, tiêu biểu như: Huong Ngai (làng Ngai) dân gian còn lưu truyền lại câu ca “Kẻ Ngái ông Nghé như trẻ tre”; Phùng Xá với “Trạng Bùng”- Phùng Khắc Khoan, Đại Đồng, Phú Kim.
là những địa phương có con em đạt tỷ lệ đỗ đạt và thành tai cao của Huyện. Nhân dân Thạch Thất có tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái cùng nhau xây dựng làng xóm, tương trợ giúp đỡ nhau trong lao động sản xuất và trong cuộc sống. 14 Những đặc điểm về điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và kinh tế- xã hội nêu trên cho thấy huyện Thạch Thất vừa có thuận lợi và có những khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế nông nghiệp. Xu thế đô thị hóa trên địa bàn huyện với khu vực trung tâm là Hòa Lạc- Thạch Thất sẽ là đô thị vệ tinh lớn nhất trong 5 đô thị vệ tinh của Hà Nội, theo quy hoạch chung của Hà Nội đến năm 2030 định hướng đến 2050 Hòa Lạc sẽ trở thành,thành phố khoa học, nơi tập trung trí tuệ và công nghệ tiên tiến của đất nước và là trung tâm đào tạo nhân lực, đây là điều kiện thuận lợi dé huyện Thạch Thất có day đủ cơ hội trong tiếp cận và ứng dụng các thành tựu khoa học- công nghệ trong sản xuất, phát triển kinh tế- xã hội.
Thạch Thất là nơi có nhiều đầu mối giao thông quan trọng và giao lưu thương mại ở cửa ngõ phía Tây thành phố Hà Nội, có hệ thống giao thông hết sức quan trọng chạy qua, đại lộ Thăng Long ở phía Nam, phía Tây là quốc lộ 21A, điểm khởi đầu đường Hồ Chí Minh nối huyện với các tỉnh Tây Bắc, quốc lộ 32 ở phía Bắc, tỉnh lộ 419,420, 446 chạy qua huyện tạo thành mạng lưới giao thông thuận lợi cho sự phát triển kinh tế- xã hội của huyện tạo điều kiện cho Thạch Thất mở rộng quan hệ giao lưu kinh tế, thương mại, văn hóa, xã hội với vùng kinh tế Tây Bac, hành lang phát triển đường Hồ Chí Minh và các vùng khác trong cả nước. Thạch Thất có tiềm năng thế mạnh về quỹ đất đai, với sự điều chỉnh địa giới hành chính, diện tích đất tự nhiên của huyện được mở rộng với tổng diện tích là 1§.