Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về huy động vốn tại Ngân hàng thương mại Chương 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu Chương 3: Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam- chi nhánh Tràng An Chương 4: Giải pháp phát triển huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh Tràng An 3 c CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tình hình nghiên cứu Xuất phát từ tính cấp thiết của đề tài đã nêu ở phần trên, trong thời gian qua vấn đề về vốn và huy động vốn tại các NHTM luôn được nhiều tác giả lựa chọn làm đề tài nghiên cứu trong các luận văn, luận án, công trình khoa học. Tuy nhiên, huy động vốn là một đề tài có phạm vi nghiên cứu rộng và liên quan đến nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau do đó, các công trình nghiên cứu trước đây chưa hoàn toàn bao quát cũng như phân tích rõ ràng, toàn bộ các vấn đề của huy động vốn. Luận án tiến sỹ về “Đa dạng hóa sản phẩm kinh doanh NHTM Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế” của nghiên cứu sinh Nguyễn Thanh Phong đã đưa ra vấn đề cần giải quyết trong quá trình hội nhập quốc tế của hệ thống Ngân hàng Việt Nam đó là phải đa dạng hóa các sản phẩm kinh doanh đặc biệt là các sản phẩm về vốn.
Luận án đi sâu vào phân tích các nhân tố ảnh hưởng và các yếu tố cần thiết cho đa dạng hóa sản phẩm kinh doanh trên cơ sở đó cho thấy các yếu tố quan trọng hàng đầu cho đa dạng hóa sản phẩm kinh doanh của NHTM Việt Nam là quy mô vốn, công nghệ, môi trường pháp lý, nhân lực, quản trị rủi ro và quản trị điều hành. Luận văn thạc sỹ về “ Huy động vốn tại ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Quang Trung” (2015) của học viên Ngô Thị Thơm, DHKT- DHQGHN, đã cho ta cái nhìn khái quát về cơ sở lý luận của huy động vốn tại NHTM, tuy nhiên luận văn mới chỉ dừng lại ở việc phân tích hoạt động huy động vốn trên từng phương diện tách biệt như cơ cấu, quy mô huy động vốn hay chi phí huy động vốn và từ đó, đưa ra một số giải pháp nhằm tăng cường huy động vốn tại ngân hàng. Các giải pháp mà luận văn đưa ra mới chỉ đáp ứng yêu cầu về doanh số huy động vốn mà chưa đi sâu đánh giá, phân tích tính hiệu quả của hoạt động huy động vốn. Luận văn thạc sỹ như: “Huy động vốn tại Ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh SGD3” của học viên Bùi Minh Quang.
Tác giả cũng đưa 4 c ra các chỉ tiêu đánh giá công tác huy động vốn theo 4 tiêu chí: quy mô (quy mô nguồn vốn, tốc độ tăng trưởng), cơ cấu (cơ cấu theo thành phần, theo kỳ hạn, theo tiền tệ), chi phí (chi phí lãi, chi phí ngoài lãi) và hiệu quả sử dụng vốn (hệ số sử dụng vốn ngắn hạn, trung và dài hạn). Đồng thời, đưa ra 4 nhân tố khách quan (hành lang pháp lý và chính sách tiền tệ; tình hình kinh tế xã hội; thói quen tiêu dùng và các đối thủ cạnh tranh) 8 nhân tố chủ quan quy mô, uy tín của ngân hàng; năng lực, trình độ nhân viên; chính sách tín dụng và nhu cầu sử dụng vốn của ngân hàng; chính sách lãi suất huy động; hoạt động tiếp thị quảng cáo; sự đa dạng sản phẩm dịch vụ; công nghệ ngân hàng và mạng lưới hoạt động ngân hàng) ảnh hưởng đến công tác huy động vốn. Do tính phức tạp và biến động thường xuyên của thị trường tiền tệ trong hoạt động kinh doanh ngân hàng, hoạt động huy động vốn cần phải được nghiên cứu sâu hơn kết hợp cùng với hoạt động sử dụng vốn để có thể đạt được hiệu quả. Trên phương diện các nghiên cứu nước ngoài, tác giả cũng tìm hiểu một số nghiên cứu, trong đó đặc biệt là “Bài nghiên cứu các yếu tố quyết định huy động vốn tại Ngân hàng thương mại Ethiopia” của Khoa Kinh tế, Đại học Wolaita Sodo.
Bài nghiên cứu tập trung vào 5 yếu tố quyết định đến huy động vốn của NHTM là: (i) số lượng khách hàng, (ii) lãi suất tiền gửi, (iii) số lượng chi nhánh, (iv) hoạt động tín dụng và (v) cạnh tranh. Tác giả bài nghiên cứu đã sử dụng các số liệu huy động vốn củaNgân hàng thương mại Ethiopia trong giai đoạn 1995-2014, áp dụng vào mô hình SPSS để lượng hóa, chỉ ra mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố trên đến kết quả huy động vốn của ngân hàng. Đồng thời, tác giả sử dụng phương pháp bình quân di động có trọng số để ước tính về độ chính xác của mô hình. Nhận thấy mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến huy động vốn, tác giả đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả huy động vốn (Khoa Kinh tế, Đại học Wolaita Sodo Ethiopia, 2017).
Nhìn chung, các nghiên cứu ở trên đã đề cập đến cơ sở lý luận chung về huy động vốn, thực trạng huy động vốn và các giải pháp nhằm phát triển công tác huy động vốn cho các ngân hàng hoặc chi nhán ngân hàng hiện nay. Tuy nhiên do thời gian nghiên cứu ngắn, phạm vi đề tài rộng nên các tác giả chưa đề cập được một cách có hệ thống về hoạt động huy động vốn, các yếu tố chủ yếu tác động đến công 5 c tác huy động vốn để từ đó đưa ra được giải pháp căn bản, quan trọng nâng cao nguồn vốn huy động tại ngân hàng. Chính vì vậy, trên cơ sở kế thừa những nghiên cứu của các tác giả đi trước, căn cứ vào tình hình biến động của hoạt động kinh doanh ngành ngân hàng trong thời gian gần đây và thực tế chưa có đề tài nghiên cứu vấn đề này ở Chi nhánh, tác giả đã lựa chọn đề tài “Phát triển huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Tràng An” làm đề tài luận văn thạc sỹ để nghiên cứu các yếu tố tác động tới hoạt động kinh doanh nói chung và công tác huy động vốn nói riêng tại Chi nhánh Tràng An, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác huy động vốn tại chi nhánh. Khái quát về Huy động vốn của Ngân hàng thƣơng mại 1.
Khái Niệm về vốn và huy động vốn 1. Khái niệm về vốn Vốn của Ngân hàng thương mại là những giá trị tiền tệ do NHTM tạo lập hoặc huy động được dùng để cho vay, đầu tư hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng. Nó ảnh hưởng tới mọi hoạt động của NHTM, nó quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Nguồn vốn của NHTM chủ yếu là từ phần thu nhập quốc dân tạm thời nhàn rỗi trong sản xuất kinh doanh và được gửi vào ngân hàng với các mục đích khác nhau.
Ngân hàng thực hiện tập trung nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế để chuyển đến các nhà đầu tư có nhu cầu về vốn nhằm hỗ trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh từ đó thúc đẩy nền kinh tế phát triển Như vậy, Ngân hàng đã thực hiện vai trò tập trung vốn và phân phối lại vốn dưới hình thức tiền tệ, thúc đẩy quá trình luân chuyển vốn và kích thích sự phát triển của nền kinh tế. Đồng thời, chính các hoạt động đó lại ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Khái niệm về huy động vốn Huy động vốn là việc tìm ra nguồn tiền để thực hiện một ý tưởng hay dự án cụ thể nào đó. Đối với Ngân hàng, huy động vốn là hoạt động đầu vào cho việc kinh doanh của các NHTM.
Nó đóng vai trò rất quan trọng đối với tất cả lĩnh vực trong 6 c nền kinh tế thông qua việc cung cấp các điều kiện thuận lợi cho việc gửi tiền nhàn rỗi của dân cư và các tổ chức kinh tế Nguồn vốn mà ngân hàng huy động được là những giá trị tiền tệ mà ngân hàng thu hút từ các cá nhân, các tổ chức kinh tế trong xã hội và được sử dụng để kinh doanh. Vốn huy động là tài sản thuộc các chủ sở hữu khác nhau, ngân hàng chỉ được quyền sử dụng và phải thực hiện viêc hoàn trả đúng gốc và lãi khi đến hạn. Nguồn vốn này luôn thay đổi, tuy nhiên nó lại giữ vai trò quyết định đối với mọi hoạt động của ngân hàng. Vốn chủ sở hữu thường chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn ngân hàng tuy nhiên cũng đóng vai trò quan trọng.
Nó quyết định quy mô, vị trí cũng như khả năng cho vay, đầu tư của ngân hàng, nó còn là cơ sở để thu hút các nguồn vốn khác và giúp ngân hàng hạn chế rủi ro phá sản. Tuy vậy, nguồn vốn huy động mới là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất và quan trọng nhất, tạo nên sự phát triển cho ngân hàng, nguồn vốn huy động này chủ yếu được sử dụng để cho vay mà hoạt động này là hoạt động đem lại lợi nhuận lớn nhất cho ngân hàng, điều đó chứng tỏ nguồn vốn huy động có một vai trò đặc biệt quan trọng đối với mỗi NHTM. Đồng thời nếu quy mô nguồn vốn huy động của NHTM lớn sẽ tạo điều kiện để phát triển hoạt động kinh doanh của ngân hàng, nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng. Bên cạnh đó, việc huy động vốn sẽ giúp kiểm soát khối lượng tiền gửi vào ngân hàng, góp phần ổn định tiền tệ.
Vì vậy huy động vốn có một vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động của các Ngân hàng thương mại hiện nay. Mục đích, vai trò của công tác huy động vốn - Thứ nhất, hoạt động huy động vốn tạo ra nguồn vốn để ngân hàng tiến hành mọi hoạt động kinh doanh. Để kinh doanh thì đầu tiên ngân hàng phải có vốn, ngoài nguồn vốn tự có ngân hàng còn phải đi huy động từ các nguồn khác. Nguồn vốn phản ánh tiềm lực và sức mạnh của một ngân hàng, những ngân hàng có nguồn vốn lớn thì có nhiều thế mạnh hơn trong kinh doanh.
Vốn không chỉ là phương tiện kinh doanh mà còn là đối tượng kinh doanh chủ yếu của ngân hàng hay nói cách khác, ngân hàng sẽ không thể thực hiện các hoạt động kinh doanh của mình nếu không có vốn. 7 c - Thứ hai, công tác huy động vốn quyết định đến quy mô hoạt động tín dụng và các hoạt động khác của ngân hàng.