phần Mở đầu, Kết luận, anh mục tài liệu tham khảo, anh mục từ ngữ viết tắt, anh mục bảng biểu và đồ thị, Phụ lục, kết cấu của luận văn dự kiến gồm 4 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về cho vay DNNVV Chƣơng 2: Thiết kế và phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Quân đội Chƣơng 4: Giải pháp góp phần phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Quân đội 3 c C ƢƠNG 1: TỔNG QU N TÌN ÌN NG ÊN CỨU V CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ P ÁT TR ỂN OẠT ĐỘNG C O V DO N NG ỆP N Ỏ V VỪ TẠ NGÂN HÀNG T ƢƠNG MẠ 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Tầm quan trọng của việc nghiên cứu nhằm tìm ra các giải pháp phát triển hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa với NHTM luôn luôn đƣợc đặt lên hàng đầu bởi đối tƣợng doanh nghiệp này là một trong số các nhóm khách hàng chính đem lại lợi nhuận lớn cho ngân hàng, cho nên có rất nhiều luận văn, luận án, bài báo công trình nghiên cứu khoa học về đề tài này. Những công trình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc sau đây đều nói về các giải pháp nhằm phát triển hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa của ngân hàng thƣơng mại ở Việt Nam cũng nhƣu trên thế giới trong những năm gần đây. Tuy nhiên, ở mỗi công trình đều có những điểm riêng do mục tiêu, đối tƣợng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu là khác nhau nhƣng ta có thể đánh giá chung những mặt tích cực và hạn chế nhƣ sau: Luận văn thạc sỹ “Phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Quảng Ninh” của tác giả Nguyễn Thùy Trang (2018).
Đề tài đã nêu đƣợc những lý luận cơ bản cũng chƣ cơ chế cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp nhỏ tại các ngân hàng hiện nay tuy nhiên việc quá chú trọng vào vấn đề lý thuyết đã khiến tác giả không chú trọng tới việc phát triển các giải pháp phù hợp với chi nhánh cũng nhƣ đối tƣợng khách hàng mà chi nhánh đang hƣớng tới. Luận văn thạc sĩ “Nâng cao chất lƣợng tín dụng đối với DNNVV tại gribank Chi nhánh Quảng Nam” - tác giả Trƣơng Thị Hƣơng (2018). Tác giả đã phân tích và đƣa ra đƣợc một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng 4 c tín dụng đối với đối tƣợng khách hàng là doanh nghiệp vừa và nhỏ song các giải pháp này còn mang nhiều tính lý thuyết và chƣa thật sự hợp lý với tình hình hoạt động của chi nhánh mà tác giả nghiên cứu. Luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu những nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng dịch vụ cho vay ngắn hạn của các DNNVV tại gribank tỉnh Kon Tum” của tác giả Nguyễn Văn Phƣơng (2019).
Tác giả đã phân tích và đƣa ra đƣợc các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động cho vay ngắn hạn của DNNVV tại gribank chi nhánh Kon Tum, qua đó đề xuất một số giải pháp thiết thực nhằm khắc phục ảnh hƣởng của các nhân tố này. Việc tiếp cận từ cả góc độ doanh nghiệp sẽ giúp các ngân hàng đƣa ra đƣợc các chính sách phù hợp hơn nhằm hỗ trợ khách hàng của mình. Công trình nghiên cứu “Tiếp tục mở rộng tín dụng có hiệu quả cho doanh nghiệp nhỏ và vừa” của Tác giả Nguyễn Phƣơng Linh đăng trên Tạp chí Ngân hàng năm 2019. Tác giả xác định vị thế của DNNVV, từ đó đƣa ra một số đề xuất dối với NHNN trong việc tháo gỡ khó khăn cho DNNVV trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng.
Tuy nhiên các giải pháp còn mang nặng tính lý thuyết và tính áp dụng chƣa cao. Công trình nghiên cứu “Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa” của TS. Nghiêm Xuân Thành năm 2019 đƣa ra các đánh giá thực trạng và giải pháp đối với bản thân DNNVV, đối với hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên các giải pháp này tƣơng đối khó thực hiện và chỉ thật sự phù hợp với các ngân hàng có khẩu vị rủi ro cao.
Công trình nghiên cứu “The financing of small and medium-sized enterprieses: n analysis of the Financing Gap in razil” của tác giả Marcelo Godke Veiga và Joseph. Trong bài nghiên cứu này, hai tác giả đã chỉ ra sự chênh lệch giữa khả năng tài trợ của ngân hàng và cầu về vốn của các DNNVV tại razil, đồng thời chỉ ra một số giải pháp tìm kiếm 5 c nguồn vốn khác cho các doanh nghiệp này nhƣ tìm tới các quỹ đầu tƣ mạo hiểm. Qua công trình này, ngƣời làm báo cáo đã đƣợc tiếp cận với cách nhìn rộng hơn về việc cung ứng vốn cho doanh nghiệp trong nền kinh tế. Công trình nghiên cứu “ anks! It’s time to change your game in SME lending why and how” của công ty Infosys, một công ty đa quốc gia chuyên cung cấp các dịch vụ tƣ vấn doanh nghiệp và công nghê thông tin năm 2019.
ài nghiên cứu đã chỉ ra sự cứng nhắc và kém đa dạng trong các sản phẩm hỗ trợ của ngân hàng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời cũng đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện các sản phẩm cho vay này. Tuy nhiên, các giải pháp này đƣợc đánh giá là tƣơng đối khó thực hiện do vấn đề liên quan tới khẩu vị rủi ro của ngân hàng. Nhƣ vậy, mặc dù các nghiên cứu có giá trị và ý nghĩa thiết thực trong việc phát triển hoạt động cho vay của NHTM nhƣng do điều kiện kinh tế luôn luôn thay đổi, đặt các nghiên cứu trên trong bối cảnh hiện tại sẽ không tránh khỏi một số hạn chế. Đa phần các nghiên cứu này chỉ quan tâm đến các nhân tố nội tại hoặc các yếu tố khách quan từ bên ngoài nhƣ chính sách lãi suất mà chƣa đi đánh giá sâu về đối tƣợng Ngân hàng, đơn vị trực tiếp cung cấp vốn cho Doanh nghiệp.
Hiện vẫn chƣa có công trình nghiên cứu cụ thể nào về việc phát triển hoạt động cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Quân đội, hoặc mới chỉ đề cập tới một vài khía cạnh trong hoạt động cho vay nói chung (bao gồm cả khách hàng doanh nghiệp và cá nhân) nên cũng chƣa đƣa ra đƣợc những giải pháp đặc thù để giải quyết những vƣớng mắc, khó khan nhằm phát triển hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Quân đội Sau khi tham khảo các công trình nghiên cứu trên, luận văn đã kế thừa đƣợc những nội dung quan trọng sau: - Về mặt lý luận, tổng hợp, hệ thống hóa về mặt lý thuyết các vấn đề về 6 c cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại các ngân hàng hiện nay. - Về mặt thực tiễn, đánh giá thực trạng và tìm ra các nhân tố ảnh hƣởng và mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố này tới hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại các ngân hàng thƣơng mại. - Bên cạnh những vấn đề đƣợc kế thừa, luận văn “Phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Quân Đội” thực hiện với những số liệu mới đƣợc thu thập về phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa và thực trạng ứng dụng các giải pháp mới tại ngân hàng. Trên cơ sở phân tích, đánh giá, để đƣa ra đề xuất những giải pháp mới để phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Quân Đội.
Những vấn đề cơ bản về phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của các ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại Cho vay là hoạt động kinh doanh chủ yếu của ngân hàng thƣơng mại để tạo ra lợi nhuận. Thu nhập từ hoạt động cho vay mới bù đắp nổi chi phí tiền gửi, chi phí dự trữ, chi phí kinh doanh và quản lý, chi phí vốn trôi nổi, chi phí thuế các loại và các chi phí rủi ro đầu tƣ. Kinh tế càng phát triển, doanh số cho vay của các ngân hàng thƣơng mại càng tăng nhanh và loại hình cho vay càng trở nên vô cùng đa dạng ở hầu hết các nƣớc phát triển hàng đầu thế giới, cho vay của các ngân hàng thƣơng mại đã chuyển dần từ cho vay ngắn hạn sang cho vay dài hạn.
khu vực cho vay ngắn hạn nhƣờng chỗ cho thị trƣờng tài chính- tiền tệ cung ứng. Ngƣợc lại ở hầu hết các nƣớc đang phát triển, cho vay ngắn hạn vẫn chiếm bộ phận lớn hơn cho vay dài hạn, xuất phát từ chỗ thiếu an toàn cho các khoản đầu tƣ dài hạn (trong đó có những tác nhân chủ yếu nhƣ tình hình tăng trƣởng, lạm phát…) 7 c Ở một số nƣớc phát triển cho tới nay, khi một ngân hàng đƣợc thành lập và đi vào hoạt động, mối quan tâm chính và thƣờng xuyên của nó là cho ai vay, và đầu tƣ vào đâu. Ở những nƣớc này, đối tƣợng cho vay là điều làm bận tâm nhiều hơn, nếu không nói là vấn đề quan trọng nhất. Trong khi đó ở các nƣớc phát triển tình hình lại ngƣợc lại.
Vấn đề đặt ra cho các ngân hàng không phải vấn đề cho ai vay, mà lợi tức có cao không và an toàn không. Thậm chí những lo ngại đại loại nhƣ vậy thực tế đã không còn vì hầu hết họ đã có những thị phần chắc chắn và vấn đề an toàn của vốn đã có pháp luật bảo đảm. Điều họ quan tâm là làm sao huy động đƣợc ngày càng nhiều tiền cho các khoản đầu tƣ có sẵn. Cho vay của ngân hàng thƣơng mại, nói rộng ra là tín dụng ngân hàng thƣơng mại, là một lĩnh vực phức tạp và thƣờng xuyên cập nhật theo những biến chuyển của môi trƣờng kinh tế.
Để hiểu nó, chúng ta cần tìm hiểu những nét đặc trƣng quan trọng của nó. Tại Việt Nam các quyết định 1627/2001_QĐ_NHNN ngày 31/12/2001 của thống đốc ngân hàng về việc ban hành quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng và hƣớng dẫn thực hiện số 49/QĐ_HĐQT ngày 31/05/2002 của NHCT Việt Nam, quyết định số 106/QĐ_HĐQT_NHCT ngày 20/08/2002 về việc cho vay đối với khách hàng trong hệ thống ngân hàng công thƣơng Việt Nam, phân tích đánh giá doanh nghiệp dƣới giác độ tài chính ngân hàng.