Phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn — chi nhánh nghệ an agribank nghệ an

Nghiên cứu phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Agribank Nghệ An. Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

• Tác giả: Lê Quang Anh
• Người hướng dẫn: Ts. Đinh Thị Hà Thu
• Trường học: Trường Đại học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Dịch Vụ Ngân Hàng Xanh Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn - Chi Nhánh Nghệ An (Agribank Nghệ An)
• Loại tài liệu: Đề án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG XANH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Những vấn đề chung về Ngân hàng xanh
• 1.2. Khái niệm và vai trò của Ngân hàng xanh
• 1.3. Các cấp độ của Ngân hàng xanh
• 1.4. Lợi ích và hạn chế của Ngân hàng xanh
• 1.5. Tổng quan về phát triển dịch vụ Ngân hàng xanh tại các Ngân hàng thương mại
• 1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ Ngân hàng xanh
• 1.7. Kinh nghiệm phát triển dịch vụ Ngân hàng xanh tại một số Ngân hàng trong nước và quốc tế
• 1.7.1. Kinh nghiệm của một số Ngân hàng thương mại quốc tế
• 1.7.2. Kinh nghiệm của một số Ngân hàng thương mại trong nước
• 1.8. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG XANH TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH NGHỆ AN
• 2.1. Giới thiệu về Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam và Chi nhánh Nghệ An (Agribank Nghệ An)
• 2.2. Thực trạng phát triển dịch vụ Ngân hàng xanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An
• 2.3. Các dịch vụ Ngân hàng xanh đang được triển khai tại Agribank
• 2.4. Thực trạng phát triển Ngân hàng xanh tại Agribank Nghệ An
• 2.5. Thực trạng các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển dịch vụ Ngân hàng xanh tại Chi nhánh Nghệ An
• 2.6. Đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An
• 2.7. Kết quả đạt được
• 2.8. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.9. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG XANH TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH NGHỆ AN
• 3.1. Cơ hội và thách thức trong việc phát triển ngân hàng xanh tại Agribank
• 3.2. Xu hướng phát triển ngân hàng xanh trên thế giới
• 3.3. Định hướng phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An
• 3.4. Bài học kinh nghiệm rút ra từ một số ngân hàng khác
• 3.5. Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An
• 3.5.1. Nguyên tắc, yêu cầu đối với đề xuất giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An
• 3.5.2. Các giải pháp được đề xuất
• 3.6. Các kiến nghị nhằm phát triển ngân hàng xanh
• 3.6.1. Kiến nghị với Hội sở chính
• 3.6.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.7. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phát Triển Ngân Hàng Xanh Agribank Nghệ An 55 ký tự

Sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng dựa trên khai thác tài nguyên thiên nhiên đã tạo ra những thách thức lớn về môi trường, kinh tế và xã hội. Xu hướng phát triển kinh tế xanh nổi lên như một giải pháp, cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường. Ngân hàng xanh đóng vai trò quan trọng trong quá trình này, kết nối tài chính và bảo vệ môi trường. Agribank, với vai trò là một trong những ngân hàng hàng đầu Việt Nam, đang nỗ lực phát triển dịch vụ ngân hàng xanh. Tuy nhiên, thực tế tại Agribank Nghệ An cho thấy còn nhiều vấn đề cần giải quyết để triển khai đồng bộ dịch vụ ngân hàng xanh. Tác giả nhận thấy ngân hàng vẫn còn nhiều bắt cập nhất định trong việc triển khai đồng bộ dịch vụ NHX tại Ngân hàng như: (1) Chưa thành lập được bộ phận chuyên trách về quản lý rủi ro MT-XH theo yêu cầu của Đề án Phát triển NHX tại Việt Nam; (ii) Chưa có chiến lược cụ thé trong việc phát triển dịch vụ NHX và xây dựng mô hinh NHX; (ii) Hiểu biết của lãnh đạo ngân hàng cũng như năng lực của cán bộ thẩm định dự án đầu tư xanh còn hạn chế, v.

1.1. Ngân Hàng Xanh Khái niệm vai trò và lợi ích thiết thực

Khái niệm Ngân hàng xanh (NHX) vẫn còn khá mới mẻ tại Việt Nam. NHX được hiểu là ngân hàng xây dựng chiến lược kinh doanh bền vững, cung cấp dịch vụ đáp ứng tiêu chí bảo vệ môi trường và xã hội theo Quyết định 1604/QĐ-NHNN. NHX hỗ trợ tài chính cho dự án và doanh nghiệp phát triển bền vững, tập trung vào năng lượng tái tạo, hiệu quả năng lượng, công nghệ sạch, và dự án giảm thiểu tác động môi trường. Agribank với vai trò là NHTM lớn với tông tài sản đạt trên 1,89 triệu ty đồng, có quy mô và mạng lưới hoạt động lớn nhất hệ thống các tổ chức tín dụng Việt Nam với 2.300 chỉ nhánh, phòng giao dịch có mặt khắp mọi vùng miền, có năng lực và điều kiện nhất định trong phát triển dịch vụ NHX. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tạo ra lợi ích kinh tế lâu dài thông qua việc giảm chi phí năng lượng.

1.2. Agribank Nghệ An Tiên phong thúc đẩy tín dụng xanh

Agribank là ngân hàng tiên phong trong việc cung cấp các gói tín dụng xanh cho nền kinh tế. Trong thực tiễn, ngân hàng đã triển khai các giải pháp ngân hàng số như ngân hàng trực tuyến và ứng dụng đi động, nhằm mục tiêu nâng cao sự tiện lợi cho khách hàng, đồng thời góp phần vào việc bảo vệ môi trường thông qua việc giảm tiêu thụ tài nguyên và lượng khí thải. Bên cạnh đó, trong quá trình cung cấp vốn vay, ngân hàng cũng đã hỗ trợ tài chính cho các dự án hướng tới mục tiêu bảo vệ môi trường, đặc biệt là việc tích hợp các yếu tố môi trường và xã hội vào đánh giá dự án. Hiện nay, tỷ lệ dư nợ cho vay xanh của Agribank chiếm khoảng 5,2% tổng dư nợ, một tỷ lệ cao hơn so với mức trung bình 3% của ngành. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp vốn vay xanh cho khách hàng, Agribank còn đóng vai trò là ngân hàng thương mại duy nhất tham gia làm ngân hàng bán buôn vốn vay xanh từ Ngân hàng Thế giới, thông qua việc tài trợ cho các dự án tài chính phát triển nông thôn và dự án chuyên đổi nông nghiệp bền vững (VNSAT), với tổng vốn lên đến 650 triệu USD.

II. Thực Trạng Triển Khai Dịch Vụ Ngân Hàng Xanh tại Agribank 58 ký tự

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và an sinh xã hội. Nền kinh tế Việt Nam chủ yếu tăng trưởng thông qua khai thác và xuất khẩu nguyên liệu thô, dẫn đến tăng phát thải carbon. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới cho thấy Việt Nam có mức tăng trưởng phát thải khí nhà kính nhanh nhất khu vực Đông Nam Á. Tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu toàn cầu ngày càng nghiêm trọng, đòi hỏi phát triển kinh tế bền vững. Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt chiến lược quốc gia về phát triển xanh, khẳng định trách nhiệm của toàn xã hội trong việc tạo việc làm, giảm nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống. Ngân hàng xanh cần hợp tác để thực hiện chiến lược này. Tóm lại, việc nghiên cứu một cách có hệ thống và đầy đủ vấn đề phát triển dịch vụ NHX ở các NHTM, điền hình là Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - chỉ nhánh Nghệ An có ý nghĩa quan trọng và hết sức cấp bách.

2.1. Agribank Nghệ An Cơ hội và thách thức phát triển bền vững

Agribank Nghệ An có nhiều cơ hội để phát triển dịch vụ ngân hàng xanh. Thứ nhất, nhu cầu về tài chính xanh ngày càng tăng từ các doanh nghiệp và cá nhân quan tâm đến môi trường. Thứ hai, chính sách hỗ trợ từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi cho tín dụng xanh. Tuy nhiên, Agribank Nghệ An cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thứ nhất, nhận thức về ngân hàng xanh còn hạn chế trong cộng đồng. Thứ hai, thiếu nguồn nhân lực có chuyên môn về tài chính xanh. Thứ ba, khó khăn trong việc đánh giá và quản lý rủi ro môi trường. Mặc dù con số này chưa thê hiện hoàn toàn nhu cầu thực sự cho vay xanh trong nên kinh tế, nhưng nó vẫn thể hiện cam kết của Agribank đối với việc thúc đầy phát triển bền vững.

2.2. Hạn chế trong triển khai ngân hàng xanh tại Agribank Nghệ An

Dịch vụ NHX của Ngân hàng Agribank nói chung và Ngân hàng Agribank chỉ nhánh Nghệ An nói riêng chưa đáp ứng được một cách triệt đề. Tác giả nhận thấy ngân hàng vẫn còn nhiều bắt cập nhất định trong việc triển khai đồng bộ dịch vụ NHX tại Ngân hàng như: (1) Chưa thành lập được bộ phận chuyên trách về quản lý rủi ro MT-XH theo yêu cầu của Đề án Phát triển NHX tại Việt Nam; (ii) Chưa có chiến lược cụ thé trong việc phát triển dịch vụ NHX và xây dựng mô hinh NHX; (ii) Hiểu biết của lãnh đạo ngân hàng cũng như năng lực của cán bộ thẩm định dự án đầu tư xanh còn hạn chế. Vẫn còn nhiều bắt cập nhất định trong việc triển khai đồng bộ dịch vụ NHX tại Ngân hàng.

III. Giải Pháp Phát Triển Tín Dụng Xanh Agribank Nghệ An 53 ký tự

Để phát triển tín dụng xanh hiệu quả tại Agribank Nghệ An, cần có các giải pháp đồng bộ. Nâng cao nhận thức về ngân hàng xanh cho cán bộ nhân viên và khách hàng. Phát triển sản phẩm tín dụng xanh đa dạng, phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng khách hàng. Tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế để tiếp cận nguồn vốn và kinh nghiệm. Xây dựng hệ thống đánh giá và quản lý rủi ro môi trường hiệu quả. Dành nguồn vốn cần thiết cho phát triển các sản phẩm vay vốn nhằm cải thiện điều kiện sóng, đáp ứng các nhu cầu chính đáng của người dân; Áp dụng mô hình chỉ nhánh/phòng giao dịch ngân hàng với việc tích hợp quản lý rủi ro môi trường, xã hội vào hoạt động cấp tín dụng, thiết kế không gian giao dịch xanh, thực hiện mô hình văn phòng xanh, và phân bổ một tỷ lệ nhất định dư nợ cho tài trợ phát triển xanh.

3.1. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng xanh Agribank Nghệ An

Agribank Nghệ An cần phát triển các sản phẩm tín dụng xanh đa dạng, phù hợp với từng lĩnh vực và đối tượng khách hàng. Cần xây dựng những sản phẩm đặc thù. Ví dụ như cho vay ưu đãi cho dự án năng lượng mặt trời, vay vốn cho các dự án phát triển nông nghiệp hữu cơ, hoặc hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp sản xuất thân thiện với môi trường.

3.2. Nâng cao năng lực thẩm định dự án xanh Agribank Nghệ An

Đội ngũ thẩm định dự án cần được đào tạo chuyên sâu về các tiêu chuẩn môi trường và xã hội. Cần có quy trình thẩm định chặt chẽ, đánh giá kỹ lưỡng tác động của dự án đến môi trường và xã hội. Bên cạnh đó, tác giả còn đưa ra một số kiến nghị đối với Hội sở chính — Ngân hàng Agribank cũng như đối với NHNN. Cần xây dựng cơ chế khuyến khích cán bộ tham gia vào các dự án xanh.

3.3. Hợp tác quốc tế thúc đẩy ngân hàng xanh Agribank Nghệ An

Hợp tác với các tổ chức tài chính quốc tế và các tổ chức phi chính phủ sẽ giúp Agribank Nghệ An tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và kinh nghiệm quản lý rủi ro môi trường. Đây là một trong những yếu tố quan trọng để huy động nguồn lực và chuyên môn bên ngoài.

IV. Ứng Dụng Mô Hình Ngân Hàng Số Xanh Agribank Nghệ An 54 ký tự

Ngân hàng số là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Agribank Nghệ An có thể tận dụng ngân hàng số để giảm thiểu tác động đến môi trường. Khuyến khích khách hàng sử dụng các dịch vụ trực tuyến, hạn chế giao dịch tiền mặt. Phát triển các ứng dụng di động thân thiện với môi trường. Tích hợp các tính năng đánh giá và báo cáo tác động môi trường vào các sản phẩm ngân hàng số. Qua đó hỗ trợ quá trình chuyển đổi của nền kinh tế theo hướng phát triển xanh, đối phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và cải thiện hiệu quả sử dụng tài nguyên và năng lượng.

4.1. Số hóa quy trình giảm thiểu giấy tờ tại Agribank Nghệ An

Số hóa toàn bộ quy trình giao dịch, từ mở tài khoản đến vay vốn, sẽ giúp giảm thiểu đáng kể lượng giấy tờ sử dụng. Đồng thời, việc sử dụng chữ ký điện tử và các phương thức xác thực trực tuyến sẽ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả ngân hàng và khách hàng.

4.2. Tăng cường truyền thông về ngân hàng số xanh Agribank Nghệ An

Truyền thông về lợi ích của việc sử dụng ngân hàng số đối với môi trường sẽ khuyến khích khách hàng chuyển sang sử dụng các dịch vụ trực tuyến. Cần xây dựng các chiến dịch truyền thông sáng tạo, sử dụng các kênh truyền thông đa dạng để tiếp cận nhiều đối tượng khách hàng.

V. CSR Trách Nhiệm Xã Hội của Agribank Nghệ An Với Môi Trường 59 ký tự

Agribank Nghệ An cần tích cực tham gia vào các hoạt động trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) liên quan đến môi trường. Tài trợ cho các dự án bảo vệ môi trường, trồng cây xanh, hoặc hỗ trợ cộng đồng ứng phó với biến đổi khí hậu. Báo cáo thường niên cần công khai thông tin về các hoạt động CSR liên quan đến môi trường, thể hiện cam kết của ngân hàng đối với phát triển bền vững.

5.1. Xây dựng quan hệ đối tác với các tổ chức môi trường

Hợp tác với các tổ chức môi trường uy tín sẽ giúp Agribank Nghệ An triển khai các hoạt động CSR hiệu quả hơn. Các tổ chức này có kinh nghiệm và chuyên môn trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, có thể giúp ngân hàng lựa chọn các dự án phù hợp và đánh giá tác động của các hoạt động CSR.

5.2. Khuyến khích nhân viên tham gia hoạt động tình nguyện

Tạo điều kiện cho nhân viên tham gia các hoạt động tình nguyện liên quan đến môi trường, như dọn dẹp bãi biển, trồng cây xanh, hoặc tuyên truyền về bảo vệ môi trường. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của nhân viên về bảo vệ môi trường mà còn tạo dựng hình ảnh đẹp cho ngân hàng.

VI. Tương Lai Phát Triển Bền Vững Ngân Hàng Xanh Agribank 50 ký tự

Phát triển bền vững là mục tiêu hàng đầu của Agribank. Ngân hàng xanh là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững của Agribank Nghệ An. Cần tiếp tục đổi mới, sáng tạo để phát triển các sản phẩm và dịch vụ ngân hàng xanh ngày càng hiệu quả hơn. Hướng tới mục tiêu trở thành Ngân hàng có lượng phát thải ròng bằng “0°; Ra mắt các gói “Tài chính Xanh” với một phần dành riêng để tài trợ cho khách hàng hoạt động trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, sản xuất và tiêu dùng thấp carbon, thân thiện với môi trường.

6.1. Đo lường và báo cáo tác động môi trường định kỳ

Xây dựng hệ thống đo lường và báo cáo tác động môi trường định kỳ, giúp đánh giá hiệu quả của các hoạt động ngân hàng xanh và điều chỉnh chiến lược phù hợp. Việc công khai thông tin về tác động môi trường sẽ tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của ngân hàng.

6.2. Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới

Không ngừng nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới trong lĩnh vực ngân hàng xanh, như sử dụng công nghệ blockchain để theo dõi và quản lý các dự án tín dụng xanh, hoặc phát triển các sản phẩm tài chính xanh dựa trên trí tuệ nhân tạo.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sự tăng trưởng kinh tế dựa trên việc khai thác và tiêu thụ tài nguyên thiên nhiên đang đặt ra nhiều thách thức lớn đối với an ninh môi trường, kinh tế và an sinh xã hội trên phạm vi toàn cầu. Nhằm cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ hệ sinh thái, xu hướng kinh tế xanh đã trở thành định hướng ưu tiên của nhiều quốc gia. Trong hệ thống tài chính, ngành ngân hàng đóng vai trò trung gian huyết mạch, gián tiếp định hướng dòng vốn vào các dự án thân thiện với môi trường và giảm thiểu rủi ro khí hậu thông qua hoạt động cấp tín dụng và dịch vụ tài chính.

Tại Việt Nam, Báo cáo Chỉ số Phát triển năm 2020 của Ngân hàng Thế giới (WB) ghi nhận mức tăng trưởng phát thải khí nhà kính nhanh hàng đầu khu vực Đông Nam Á, với tổng lượng phát thải đạt 502,1 triệu tấn $CO_2$ vào năm 2020 và dự báo tăng lên 888,8 triệu tấn $CO_2$ vào năm 2030 (tăng 51% so với giai đoạn 2004–2014). Nhằm đối phó với biến đổi khí hậu, Chính phủ Việt Nam đã ban hành các văn bản chiến lược trọng yếu:

• Quyết định số 1393/QĐ-TTg ngày 25/09/2012 phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2011–2020, tầm nhìn đến năm 2050.
• Quyết định số 1658/QĐ-TTg ngày 01/10/2021 phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Trong hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) có quy mô mạng lưới hơn 2.300 chi nhánh/phòng giao dịch và tổng tài sản trên 1,89 triệu tỷ đồng. Agribank là ngân hàng thương mại duy nhất tham gia làm ngân hàng bán buôn nguồn vốn vay xanh từ WB cho Dự án Chuyển đổi Nông nghiệp Bền vững (VnSAT) với tổng vốn 650 triệu USD; tỷ lệ dư nợ tín dụng xanh đạt khoảng 5,2% tổng dư nợ (vượt mức trung bình ngành 3%). Tuy nhiên, tại cấp chi nhánh địa phương như Agribank Chi nhánh Nghệ An, hoạt động phát triển dịch vụ ngân hàng xanh (NHX) còn tồn tại các vấn đề thực tiễn:

• Chưa thành lập được bộ phận chuyên trách về quản lý rủi ro môi trường - xã hội (MT-XH) theo yêu cầu của Đề án Phát triển NHX tại Việt Nam.
• Chưa ban hành chiến lược cụ thể và quy trình đồng bộ về mô hình NHX tại chi nhánh.
• Năng lực thẩm định dự án đầu tư xanh và nhận thức của cán bộ, lãnh đạo còn nhiều hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về phát triển dịch vụ NHX của NHTM.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ NHX tại Agribank Nghệ An giai đoạn 2018–2023 (tập trung số liệu kinh doanh giai đoạn 2020–2023), xác định các kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân cốt lõi.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và khuyến nghị có cơ sở khoa học nhằm phát triển dịch vụ NHX tại Agribank Nghệ An đến năm 2030.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Agribank Nghệ An.
• Phạm vi nội dung: Khung lý thuyết và thực tiễn triển khai dịch vụ NHX, tập trung trọng tâm vào mảng tín dụng xanh (TDX) và chuyển đổi số ngân hàng.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An, trong mối liên kết với toàn hệ thống Agribank và thị trường tài chính Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu thực tế giai đoạn 2018–2023 (một số chỉ tiêu cập nhật đến 2022/2023 theo phạm vi công bố dữ liệu); các định hướng, dự báo được xây dựng đến năm 2030.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

• Khái niệm Ngân hàng xanh (NHX): Xuất phát từ sự kiện năm 2003 tại London dưới sự chủ trì của Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), thiết lập Bộ Nguyên tắc Xích đạo (Equator Principles - EP) với 23 tiêu chuẩn xã hội và 47 tiêu chuẩn môi trường. Tại Việt Nam, khái niệm được chuẩn hóa theo Quyết định số 1604/QĐ-NHNN ngày 07/08/2018 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước phê duyệt Đề án phát triển ngân hàng xanh tại Việt Nam. NHX được tiếp cận theo 2 hướng: hoạt động nội bộ (tiết kiệm tài nguyên, số hóa, ngân hàng điện tử) và hoạt động đối ngoại (tài trợ, cấp tín dụng cho các dự án năng lượng tái tạo, nông nghiệp sạch, giảm phát thải).
• Thang cấp độ NHX (Kaeufer, 2010): Đánh giá mức độ xanh hóa qua 5 bậc: (1) Cơ bản (tiết kiệm nội bộ); (2) Nâng cao (triển khai sản phẩm TDX); (3) Hệ thống (tích hợp quản trị rủi ro MT-XH vào chiến lược lõi); (4) Đổi mới (sáng tạo các công cụ tài chính bền vững mới); (5) Lãnh đạo (dẫn dắt thị trường và kiến tạo chính sách).
• Bộ tiêu chuẩn đánh giá hoạt động NHX: Tác giả áp dụng mô hình đánh giá của Trần Bích Nga (2017) gồm 5 tiêu chuẩn chính và 15 tiêu chí định tính:
  1. Chiến lược xanh: Kế hoạch chiến lược, danh mục đầu tư xanh, hoạt động truyền thông.
  2. Quy trình: Quản lý rủi ro MT-XH trong cấp tín dụng (EP), Báo cáo Phát triển bền vững theo GRI (Global Reporting Initiative), quản lý chi tiêu theo tiêu chuẩn kinh tế xanh.
  3. Sản phẩm và dịch vụ xanh: Tín dụng xanh, ngân hàng điện tử (Internet/Mobile Banking), thẻ tín dụng xanh.
  4. Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin xanh: Tối ưu CNTT xanh, trung tâm dữ liệu xanh, tòa nhà xanh.
  5. Đội ngũ nhân viên: Nâng cao chất lượng nhân sự, đào tạo liên tục, chính sách khen thưởng động viên.
• Hệ thống chỉ tiêu định lượng:
  • Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ TDX: $\text{Tỷ lệ tăng trưởng} = \frac{\text{Dư nợ kỳ này} - \text{Dư nợ cùng kỳ}}{\text{Dư nợ cùng kỳ}} \times 100%$
  • Tỷ lệ tăng trưởng doanh số cho vay (DSCV).
  • Cơ cấu TDX theo ngành/lĩnh vực.
  • Tỷ trọng thu lãi từ NHX trên tổng thu lãi tín dụng.
  • Tỷ lệ tăng trưởng khách hàng sử dụng dịch vụ NHX.
  • Tỷ lệ nợ xấu TDX (phân loại theo Thông tư số 11/2021/TT-NHNN từ Nhóm 1 đến Nhóm 5, tiêu chuẩn nợ xấu thuộc Nhóm 3, 4, 5 dưới 3%).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa và tổng hợp thông tin từ sách, bài báo khoa học, văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo thường niên của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, báo cáo tài chính và báo cáo hoạt động nghiệp vụ của Agribank Việt Nam và Agribank Chi nhánh Nghệ An.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Phương pháp đối chiếu (so sánh chuỗi dữ liệu định lượng qua các năm và so sánh tương quan giữa các tổ chức tín dụng) kết hợp phương pháp suy luận logic nhằm làm rõ bản chất thực trạng và luận giải nguyên nhân.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG XANH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề nền tảng về dịch vụ NHX tại các NHTM:

• Vai trò, lợi ích và hạn chế: Dịch vụ NHX mang lại lợi ích cho môi trường (giảm phát thải carbon, tiết kiệm tài nguyên), cho ngân hàng (nâng cao giá trị thương hiệu, giảm thiểu rủi ro tài chính dài hạn), cho khách hàng và toàn bộ nền kinh tế (thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu carbon thấp). Tuy nhiên, NHTM đối mặt với rủi ro tài chính cao do thời gian hoàn vốn dự án xanh kéo dài, thiếu hụt nhân sự có chuyên môn đánh giá tác động sinh thái, khung quy chuẩn chưa đồng bộ và áp lực cân đối giữa lợi nhuận ngắn hạn với mục tiêu bền vững (Aizawa & Yang, 2010).
• Các nhân tố tác động: Phân nhóm nhân tố bên ngoài (chính trị, khung pháp lý, khoa học công nghệ, môi trường sinh thái, hạ tầng kinh tế, văn hóa - xã hội ưa chuộng tiền mặt, áp lực cạnh tranh trong ngành) và nhân tố bên trong ngân hàng (trình độ nhân sự, tiềm lực tài chính, hạ tầng công nghệ thông tin và chiến lược marketing).
• Bài học kinh nghiệm quốc tế và trong nước:
  • Quốc tế: Ngân hàng Mizuho (Nhật Bản) tiên phong áp dụng Nguyên tắc Xích đạo từ 2003, mở rộng quy mô tài trợ môi trường tăng trưởng 20%/năm (2018–2020), phát hành trái phiếu xanh/ESG và hỗ trợ lãi suất cho 385 doanh nghiệp (2019–2021). Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC) đạt dư nợ tài chính xanh 1,35 nghìn tỷ Nhân dân tệ (~199 tỷ USD) năm 2019, dành 60% tổng dư nợ ngành năng lượng cho năng lượng sạch.
  • Trong nước: VietinBank liên kết nguồn vốn quốc tế (IFC, GCPF, EIB) và kiểm toán năng lượng Viet-Esco; BIDV áp dụng gói tín dụng ưu đãi từ 6,5%/năm cho 6 nhóm sản phẩm xanh; Sacombank áp dụng Hệ thống Quản lý Môi trường và Xã hội (ESMS) từ năm 2012, công bố danh mục 12 ngành không cấp tín dụng, phân loại dự án theo 3 mức rủi ro A/B/C và ghi nhận cắt giảm 12% chi phí điện, 14% chi phí xăng dầu năm 2022.

---

CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG XANH TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH NGHỆ AN

Chương 2 tập trung phân tích nguồn lực và kết quả thực hiện dịch vụ NHX tại địa bàn tỉnh Nghệ An:

• Tổng quan đơn vị: Agribank Chi nhánh Nghệ An thành lập ngày 26/03/1988 (theo Quyết định số 53/NH của NHNN), là chi nhánh loại 1, hạng 1, sở hữu mạng lưới 69 điểm giao dịch (lớn nhất trên địa bàn tỉnh Nghệ An), quản lý dư nợ phục vụ hàng ngàn doanh nghiệp và gần 160.000 hộ gia đình.
• Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020–2023:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023
Tổng nguồn vốn huy động (tỷ VND)	—	28.645,2	38.433,5	50.440,8
Tăng trưởng huy động vốn (%)	—	—	+34,17%	+31,25%
Tổng dư nợ tín dụng (tỷ VND)	—	15.440,0	—	23.026,0
Tăng trưởng dư nợ bình quân (%/năm)	—	—	—	14,4%
Thu từ dịch vụ ròng (tỷ VND)	—	111,5	—	154,1
Tăng trưởng thu dịch vụ bình quân (%/năm)	—	—	—	11,5%
Tổng thu nhập hoạt động (tỷ VND)	818,9	1.118,2	1.318,1	1.471,9
Tổng chi phí hoạt động (tỷ VND)	157,9	185,1	205,6	234,7
Chênh lệch thu - chi ròng (tỷ VND)	661,0	933,1	1.112,5	1.237,2

Cơ cấu vốn huy động năm 2023: Vốn từ Thị trường Tài chính và Kinh tế (TCKT) chiếm tỷ trọng lớn nhất với 57% (tăng từ 46% năm 2021); Vốn từ Đơn vị Chính trị và Cộng đồng (ĐCTC) đạt 13.101,7 tỷ đồng (chiếm 26%); Vốn từ dân cư đạt 8.535,6 tỷ đồng (chiếm 17%, sụt giảm tỷ trọng so với mức 28% của năm 2021).

• Thực trạng triển khai dịch vụ NHX tại chi nhánh:
  • Tín dụng xanh: Triển khai chương trình cho vay nông nghiệp sạch quy mô tối thiểu 50.000 tỷ đồng của toàn hệ thống (hơn 98% khách hàng là cá nhân, chủ trang trại, tổ hợp tác); cấp vốn cho các dự án điện gió, điện mặt trời đã vận hành thương mại. Khung điều kiện: tài trợ 60–80% tổng mức đầu tư; lãi suất trung dài hạn ưu đãi 2 năm đầu 7,5%/năm, năm thứ 3 trở đi bằng lãi suất cơ sở cộng biên độ 2,8–3,5%/năm; hỗ trợ 1% lãi suất khi mua nợ từ TCTD khác.
  • Ngân hàng số và dịch vụ trực tuyến: Đẩy mạnh định danh điện tử eKYC, E-Banking, Agribank Digital; trên 90% giao dịch thanh toán được xử lý qua kênh điện tử, giúp tiết giảm chi phí in ấn và giao dịch giấy tờ tại quầy.
• Đánh giá hạn chế và nguyên nhân:
  • Hạn chế: Chi nhánh chưa có chính sách cấp tín dụng xanh chuyên biệt (vẫn áp dụng chung quy trình tín dụng truyền thống); yêu cầu tài sản bảo đảm (TSBĐ) khắt khe (bắt buộc bổ sung TSBĐ khác ngoài tài sản hình thành từ vốn vay chiếm 2–5% dư nợ); chưa có bộ phận chuyên trách thẩm định môi trường; cơ cấu huy động vốn từ dân cư giảm tỷ trọng tương đối.
  • Nguyên nhân: Thiếu hướng dẫn phân loại xanh chuẩn hóa từ cấp Hội sở và cơ quan quản lý; năng lực đánh giá rủi ro kỹ thuật sinh thái của cán bộ tín dụng còn hạn chế; chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ và dự án xanh còn cao.

---

CHƯƠNG 3. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG XANH TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH NGHỆ AN

Chương 3 đề xuất định hướng và hệ thống giải pháp thực thi đến năm 2030:

• Định hướng chiến lược:
  1. Hướng tới mục tiêu trở thành ngân hàng có lượng phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) trong vận hành nội bộ.
  2. Triển khai các gói "Tài chính Xanh" ưu tiên các ngành kinh tế tuần hoàn, năng lượng sạch, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao giảm thiểu carbon.
  3. Xây dựng không gian giao dịch xanh, phòng giao dịch xanh và văn phòng làm việc không giấy tờ.
  4. Thiết lập tỷ lệ trần phân bổ dư nợ cố định cho các danh mục đầu tư xanh.
• Hệ thống giải pháp đề xuất tại Chi nhánh Nghệ An:
  • Chính sách tín dụng và sản phẩm: Linh hoạt hóa tỷ lệ tài trợ vốn (lên mức 80% đối với dự án hiệu quả cao); tối ưu hóa yêu cầu TSBĐ (chấp nhận tài sản hình thành từ chính dự án xanh đã vận hành ổn định mà không bắt buộc ký quỹ/thế chấp bổ sung phức tạp).
  • Quy trình và quản lý rủi ro: Tích hợp tiêu chí môi trường vào quy trình thẩm định tín dụng; xây dựng danh mục phân loại dự án rủi ro môi trường tương tự mô hình ESMS của Sacombank.
  • Phát triển nguồn nhân lực và truyền thông: Đào tạo nghiệp vụ thẩm định công nghệ xanh cho đội ngũ cán bộ tín dụng; tổ chức các chương trình truyền thông về lợi ích của tín dụng xanh đến các tổ vay vốn, hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương.
• Kiến nghị:
  • Đối với Hội sở chính Agribank: Ban hành khung chính sách tín dụng xanh đồng bộ; phân bổ nguồn vốn ưu đãi chuyên biệt cho chi nhánh; thành lập bộ phận quản lý rủi ro MT-XH tại Hội sở.
  • Đối với Ngân hàng Nhà nước: Hoàn thiện hành lang pháp lý về tiêu chí phân loại xanh (Green Taxonomy); áp dụng các cơ chế hỗ trợ tái cấp vốn, giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc hoặc nới chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng có tỷ trọng tín dụng xanh cao.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Hệ thống hóa chỉ tiêu kinh doanh và dữ liệu NHX: Đề án làm rõ bức tranh tài chính tăng trưởng của Agribank Nghệ An với quy mô nguồn vốn huy động đạt 50.440,8 tỷ đồng và dư nợ đạt 23.026 tỷ đồng vào năm 2023. Tỷ lệ tăng trưởng huy động đạt 34,17% (2022) và 31,25% (2023); mức tăng trưởng dư nợ bình quân đạt 14,4%/năm.
2. Khảo sát thực trạng quy trình tín dụng xanh: Xác định rõ mức lãi suất ưu đãi 2 năm đầu là 7,5%/năm cho các dự án trung dài hạn, biên độ sau ưu đãi từ 2,8–3,5%/năm, chính sách hỗ trợ 1% lãi suất khi tái tài trợ khoản nợ từ TCTD khác, và tỷ lệ giao dịch trực tuyến qua E-Banking đạt trên 90%.
3. Chỉ rõ các nút thắt thực tế: Phân tích điểm nghẽn tại Agribank Nghệ An về việc thiếu vắng quy trình thẩm định rủi ro môi trường độc lập, bộ phận chuyên trách MT-XH chưa được thành lập, cùng rào cản từ việc yêu cầu TSBĐ bổ sung ngoài dự án (2–5% tổng dư nợ).

Đóng góp của đề án

• Về mặt lý luận: Tổng hợp có hệ thống khung lý thuyết về NHX, kết hợp giữa mô hình 5 cấp độ của Kaeufer (2010) và bộ tiêu chí 5 tiêu chuẩn - 15 chỉ tiêu của Trần Bích Nga (2017) gắn với các tiêu chuẩn quốc tế như Equator Principles và GRI.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tế tại Agribank Nghệ An; đề xuất các giải pháp khả thi bám sát đặc thù địa bàn nông nghiệp tỉnh Nghệ An và định hướng cổ phần hóa của hệ thống Agribank đến năm 2025 (vốn Nhà nước nắm giữ trên 65%).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề án:
  • Phạm vi dữ liệu: Một số chỉ tiêu chi tiết về cơ cấu phân loại nợ và số liệu tín dụng xanh năm 2023 chưa được công bố đầy đủ tại thời điểm nghiên cứu do quy định bảo mật nội bộ của chi nhánh, dẫn đến việc phải phân tích chuỗi dữ liệu kết hợp từ năm 2018 đến 2022/2023.
  • Phương pháp: Nghiên cứu sử dụng chủ yếu phương pháp phân tích, đối chiếu dữ liệu thứ cấp và suy luận logic, chưa triển khai mô hình định lượng hồi quy đo lường mức độ tác động của các nhân tố đến quyết định tiếp cận vốn vay xanh của khách hàng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng khảo sát định lượng (khảo sát bảng hỏi) đối với các nhóm khách hàng doanh nghiệp và hộ nông dân tại các huyện trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
  • Nghiên cứu xây dựng sổ tay hướng dẫn chi tiết về quy trình thẩm định rủi ro môi trường xã hội (ESMS) ứng dụng riêng cho danh mục dự án nông nghiệp sạch và năng lượng tái tạo quy mô vừa và nhỏ.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế phát triển: Tham khảo khung lý thuyết đánh giá ngân hàng xanh, phương pháp tiếp cận bộ tiêu chuẩn định tính (Trần Bích Nga, 2017) và các chỉ tiêu định lượng tăng trưởng tín dụng xanh.
• Cán bộ quản lý và chuyên viên tín dụng tại các chi nhánh Agribank và NHTM: Tham khảo mô hình kinh nghiệm của các ngân hàng trong và ngoài nước (Mizuho, ICBC, VietinBank, BIDV, Sacombank) trong việc xây dựng chính sách sản phẩm, quản trị rủi ro ESMS và ứng dụng ngân hàng số.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ dư nợ tín dụng xanh của toàn hệ thống Agribank đạt bao nhiêu và so với trung bình ngành như thế nào?

Theo số liệu trong đề án, tỷ lệ dư nợ cho vay xanh của Agribank chiếm khoảng 5,2% tổng dư nợ, cao hơn so với mức trung bình 3% của toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam.

2. Agribank tham gia quản lý nguồn vốn vay xanh quốc tế nào có quy mô lớn nhất được nêu trong đề án?

Agribank là ngân hàng thương mại duy nhất tham gia làm ngân hàng bán buôn nguồn vốn vay xanh từ Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ cho Dự án Chuyển đổi Nông nghiệp Bền vững (VnSAT) và các dự án tài chính phát triển nông thôn với tổng số vốn lên tới 650 triệu USD.

3. Chính sách lãi suất cho vay trung dài hạn đối với các khoản tín dụng xanh tại Agribank Nghệ An được áp dụng như thế nào?

Agribank áp dụng mức lãi suất ưu đãi trong 2 năm đầu là 7,5%/năm. Từ năm thứ 3 trở đi, mức lãi suất được tính bằng lãi suất cơ sở cộng biên độ từ 2,8% đến 3,5%/năm. Bên cạnh đó, ngân hàng có chính sách hỗ trợ 1% lãi suất khi mua nợ từ các tổ chức tín dụng khác đối với dự án năng lượng tái tạo đã vận hành ổn định.

4. Tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động và dư nợ tín dụng của Agribank Nghệ An giai đoạn 2021–2023 đạt mức nào?

Tổng nguồn vốn huy động của Agribank Nghệ An tăng từ 28.645,2 tỷ đồng (năm 2021) lên 50.440,8 tỷ đồng (năm 2023), đạt mức tăng 34,17% năm 2022 và 31,25% năm 2023. Tổng dư nợ tín dụng tăng từ 15.440 tỷ đồng (2021) lên 23.026 tỷ đồng (2023), với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 14,4%/năm.

5. Những rào cản chính trong việc triển khai dịch vụ NHX tại Agribank Chi nhánh Nghệ An là gì?

Chi nhánh còn gặp 3 rào cản chính: (1) Chưa thành lập bộ phận chuyên trách về quản lý rủi ro môi trường - xã hội theo Quyết định 1604/QĐ-NHNN; (2) Chưa có chiến lược và gói sản phẩm tín dụng xanh độc lập mà vẫn áp dụng quy trình tín dụng thông thường kèm điều kiện TSBĐ khắt khe; (3) Năng lực thẩm định kỹ thuật và nhận thức về dự án xanh của đội ngũ cán bộ còn hạn chế.

---

Kết luận

Đề án tốt nghiệp của tác giả Lê Quang Anh đã khái quát toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển dịch vụ ngân hàng xanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn - Chi nhánh Nghệ An giai đoạn 2018–2023. Bằng việc phân tích sâu các chỉ tiêu tài chính, quy trình cấp tín dụng và hoạt động số hóa ngân hàng, nghiên cứu đã làm rõ những chuyển biến tích cực cũng như các rào cản nội tại của chi nhánh. Hệ thống giải pháp được đề xuất hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2030, cung cấp căn cứ thực tiễn quan trọng cho công tác quản trị và hoạch định chính sách tín dụng xanh tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, danh mục chữ viết tắt, danh mục bảng, biểu dé, phần kết luận, danh mục tải liệu tham khảo, phụ lục, và ba chương chính: - Chương l1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm về phát triển dịch vụ NHX tại NHTM. - Chương 2: Thực trạng phát triển dịch vụ NHX tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Nghệ An. - Chương 3: Giải pháp phát triển dịch vụ NHX tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chỉ nhánh Nghệ An. CHUONG 1 CO SO LY LUAN VA KINH NGHIEM VE PHAT TRIEN DICH VU NGAN HANG XANH TAI NGAN HANG THUONG MAI 1.

Những vấn đề chung về Ngân hàng xanh 1. Khái niệm và vai trò của Ngân hàng xanh Trong nhiều quốc gia khắp thế giới, đặc biệt là ở các quốc gia đang trong quá trình phát triển bao gồm Việt Nam, khái niệm “NHX” vẫn còn khá mới lạ và đã thu hút sự chú ý trong vài năm trở lại đây. Thuật ngữ này được giới thiệu lần đầu vào năm 2003. với mục tiêu chính là bảo vệ môi trường.

Khái niệm này xuất phát từ nhu cầu ngày càng tăng về việc hỗ trợ các hoạt động kinh tế có trách nhiệm với môi trường, giảm thiêu tác động tiêu cực đến hành tỉnh. Trong năm 2003, một cuộc họp quan trọng được tổ chức tại London để thảo luận về vai trò của các ngân hàng trong việc thúc đẩy phát triển tài chính bền vững và xây dựng một bộ tiêu chuẩn cho trách nhiệm môi trường và xã hội dựa trên những chuẩn mực đã được thiết lập. Cuộc họp này, với sự dẫn dắt của IFC và sự tham gia của 9 ngân hàng quốc tế, đã đánh dấu sự khởi đầu chính thức của Nguyên tắc Xích đạo (EP) cho việc tài trợ dự án. Kế từ đó, EP đã nhận được sự tham gia của 134 tổ chức tài chính từ 38 quốc gia.

EP giữ một vai trò trọng yếu trong việc phân loại và đánh giá các ngân hàng dựa trên các tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội và môi trường, với 23 tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội và 47 tiêu chuẩn về trách nhiệm môi trường được coi là cơ sở để xác định một ngân hàng thuộc nhóm NHX (EPFI, 2003). Tại Việt Nam, khái nệm NHX được định nghĩa nhằm phù hợp với định hướng phát triển NHX tại Việt Nam theo Quyết định 1604/QĐ-NHNN ngày 7/8/2018 về phê duyệt đề án phát triển NHX tại Việt Nam. Theo đó, NHX được hiểu với ý nghĩa là ngân hàng xây dựng được một chiến lược kinh doanh bền vững, thể hiện ở việc cung cấp các dịch vụ ngân hàng thoả mãn các tiêu chí đảm bảo trách nhiệm với môi trường và xã hội. Do đó, NHX hoạt động dựa trên nguyên tắc cốt lõi là hỗ trợ tài chính cho các dự án và doanh nghiệp thúc day phát triển bền vững.

Các sản phẩm và dịch vụ của họ thường tập trung vào lĩnh vực năng lượng tái tạo, hiệu quả năng lượng, công nghệ sạch, và các dự án giảm thiểu tác động môi trường. Điều này không chỉ góp phần vào việc bảo vệ môi trường mà còn tạo ra lợi ích kinh tế lau dai thong qua viéc giảm chi phí năng lượng và tạo ra công nghệ mới. Bên cạnh đó, NHX cũng thường xuyên đánh giá tác động môi trường của các hoạt động đầu tư của họ. Họ áp dụng các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt và thường xuyên xem xét cách thức hoạt động của họ ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên và xã hội.

Điều này bao gồm việc đánh giá rủi ro môi trường của các khoản vay và đầu tư, cũng như thực hiện các biện pháp giảm thiểu và quản lý rủi ro này. Một yếu tố quan trọng của NHX là sự minh bạch. Họ thường cung cấp thông tin chỉ tiết về cách thức đầu tư của họ góp phần vào mục tiêu bảo vệ môi trường. Điều này không chỉ giúp tạo ra niềm tin với khách hàng và đối tác mà còn thúc đầy tính trách nhiệm và cam kết với các tiêu chuẩn cao hơn trong cộng đồng doanh nghiệp (Kaeufer, 2010).

Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất đối với NHX là cân nhắc giữa lợi nhuận kinh tế và tác động môi trường. Mặc dù việc đầu tư vào các dự án thân thiện với môi trường có thê mang lại lợi ích lâu dài, nhưng chúng thường yêu cầu chi phí đầu tư ban đầu cao và có rủi ro cao. Do đó, NHX cần phát triển các mô hình kinh doanh và cơ chế tải chính sáng tạo dé đối phó với những thách thức này. Nhìn chung, có 2 phương thức tiếp cận đối với khái niệm NHX: 7# nhất là thông qua các hoạt động nội bộ của ngân hàng nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực lên môi trường, bao gồm việc tiết kiệm năng lượng và nước, quản lý chất thải hiệu quả, hay giảm lượng khí thải bằng cách ưu tiên các giao dịch trực tuyến, sử dụng máy ATM/Pos và mobile banking, cũng như khuyến khích sử dụng email để giảm lượng giấy và năng lượng tiêu thụ.

7# hai, là thông qua các hoạt động hướng ra bên ngoài nhằm mục tiêu giảm thiểu khí thải carbon, như việc tài trợ hoặc cho vay cho các dự án thân thiện với môi trường như năng lượng tái tạo, năng lượng mặt trời, nhà máy xử lý khí từ chất thải, sản xuất phân bón sinh học, v. Một ngân hàng được xem là “xanh” khi đáp ứng được cả hai điều kiện này, kết hợp cung cấp dịch vụ xanh trong ngắn hạn và theo đuổi một chiến lược kinh doanh đài hạn nhằm đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Các cấp độ của Ngân hàng xanh Thang cấp độ của NHX dựa theo nghiên cứu của Kaeufer (2010) được xây dựng nhằm đánh giá mức độ thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường của các ngân hàng. Dựa theo các nguyên tắc chung của phát triển bền vững và NHX, thang cấp độ NHX của Kaeufer (2010) được trình bày như sau: Bảng 1.1 Các cấp độ của NHX STT | Cấp Nội dung độ c Ngân hàng thực hiện các chính sách tiết kiệm năng lượng và giảm oO z £ £ z 1 bả thiêu chât thải trong hoạt động hàng ngày, như sử dụng giây tái chê an ; va tiét kiệm điện.

Ngân hàng tích cực triển khai các sản phẩm va dich vu tài chính : Nâng | NHX, như TDX cho các dự án tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái cao | tạo, hoặc hỗ trợ doanh nghiệp có hoạt động thân thiện với môi trường. a Ngân hàng tích hợp mô hình kinh doanh bền vững vào chiến lược © x 3 hd — | kinh doanh chính của mình, bao gồm việc đánh giá rủi ro môi thôn; 8 : ẽ trường trong quyêt định đâu tư và tín dụng. Ngân hàng không chỉ thực hiện các hoạt động xanh nội bộ và tài trợ 4 Đổi _| cho dự án xanh, mà còn thúc đấy đổi mới và phát triển các giải pháp mới _ | tài chính mới hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững trên quy mô rộng lớn. Ngân hàng đóng vai trò là một lãnh đạo trong lĩnh vực NHX, đưa 5 Lãnh | ra các tiêu chuẩn mới, hợp tác với các tổ chức tài chính khác, va đạo _ | ảnh hưởng đến chính sách công cộng nhằm thúc đây một nền kinh tế xanh và bền vững.3 Lợi ích và hạn chế của Ngân hàng xanh 1.1 Lợi ích của Ngân hàng xanh NHX không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực lên môi trường, nhưng còn mang lại nhiều lợi ích cho bản thân ngân hàng, khách hàng, và xã hội nói chung.

Dưới đây là những lợi ích chính của NHX như sau: Thứ nhất, lợi ích đối với môi trường: NHX góp phan giảm phát thải carbon, vì các hoạt động NHX như tài trợ cho dự án năng lượng tái tạo, giảm sử dụng giấy và khuyến khích giao dịch điện tử giúp giảm lượng khí thải carbon và các chất thải khác vào môi trường. Thêm vào đó, thông qua việc tiết kiệm năng lượng và giảm sử dụng giấy, NHX góp phần bảo tồn năng lượng và nguồn lực thiên nhiên. Hơn thế nữa, bằng cách tài trợ cho các dự án thân thiện với môi trường, NHX khuyến khích và thúc đây phát triển kinh tế theo hướng bền vững. Thứ hai, lợi ích đối với ngân hàng: NHX giúp các NHTM tăng cường hình ảnh thương hiệu.

Sự cam kết với môi trường giúp ngân hàng xây dựng hình ảnh thương hiệu tích cực, thu hút khách hàng có ý thức môi trường. Bên cạnh đó, việc đầu tư vào các dự án xanh có thể giúp giảm rủi ro tài chính đo thay đổi khí hậu và quy định về môi trường ngày càng khắt khe. Ngoài ra, các biện pháp tiết kiệm năng lượng và giảm sử dụng giấy không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn giúp ngân hàng tiết kiệm chỉ phí. Thứ ba, lợi ích đối với khách hàng và cộng đồng: NHX tạo điều kiện cho sự phát triển của kinh tế xanh bằng cách tài trợ cho các dự án và doanh nghiệp thân thiện với môi trường.

Nhờ đó, khách hàng có cơ hội tiếp cận với các sản phẩm tài chính xanh, như vay vốn với lãi suất ưu đãi cho các dự án bảo vệ môi trường hoặc tiết kiệm năng lượng. Đồng thời, các hoạt động và chương trình của NHX giúp nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường trong cộng đồng. Thứ tư, lợi ích đối với nền kinh tế: NHX được thiết kế để thúc đầy các dự án và hoạt động kinh doanh thân thiện với môi trường, mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho nền kinh tế. Đầu tiên và quan trọng nhất, chúng hỗ trợ sự phát triển của các ngành công nghiệp xanh, từ năng lượng tái tạo đến công nghệ sạch và cải thiện hiệu quả 10 năng lượng.

Điều này không chỉ giúp giảm phát thải carbon và bảo vệ môi trường mà còn tạo ra cơ hội kinh doanh mới và việc làm, từ đó thúc đây tăng trưởng kinh tế. Các NHX cũng khuyến khích đầu tư vào các dự án bền vững, giúp chuyền đổi nền kinh tế sang một mô hình ít carbon hơn. Việc tài trợ cho các dự án này thường đi kèm với rủi ro thấp hơn và lợi nhuận ổn định về lâu đài, thu hút thêm nguồn vốn đầu tư tư nhân vào lĩnh vực này. Ngoài ra, NHX đóng một vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro tài chính liên quan đến biến đổi khí hậu bằng cách thúc đây các nguyên tắc đầu tư có trách nhiệm và bền vững.