mở đầu những hoạt động thanh toán toàn cầu. Credit Agricole của pháp đã giới thiệu ESTPOS năm 1979. Hệ thống chuyển tiền điện tử tiếp tục đƣợc phát triển và hệ thống trung tâm thanh toán bù trừ tự động (CHAPS) đƣợc mở ra vào tháng 2/1984. Năm 1985, E- Banking đã có những bƣớc tiến đáng kể và đƣợc thiết lập tốt ở Mỹ.
Các ngân hàng ngoài việc đẩy mạnh phát triển hệ thống thanh toán điện tử còn mở rộng phát triển các kênh giao dịch điện tử nhƣ các loại thẻ giao dịch qua máy giao dịch tự động ATM, các loại thẻ tín dụng Smart Card, Visa, Master Card… và các dịch vụ ngân hàng trực tuyến nhƣ Internet-Banking, Mobile-Banking, TelePhone-Banking, Home-Banking. Tiếp sau đó là các quốc gia và vùng lãnh thổ nhƣ: Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Hồng Kông, Đài Loan…Tại Singapore và Hồng Kông đã phát triển các dịch vụ NHĐT từ rất sớm. Tại Hồng Kông, dịch vụ NHĐT có từ năm 1990, còn các ngân hàng ở Singapore cung cấp dịch vụ ngân hàng qua Internet từ năm 1997. Dịch vụ Internet-Banking ở Thái Lan hoạt động từ năm 2001.
Trung Quốc mới tham gia vào hệ thống ngân hàng trực tuyến từ năm 2000 nhƣng đã có rất nhiều cải cách về chính sách cũng nhƣ chiến lƣợc để phát triển lĩnh vực này. Tại Việt Nam, tháng 3/1995, hệ thống thanh toán điện tử bắt đầu có sự tham gia của hệ thống SWIFT. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng triển khai vào tháng 05/ 2002 cho phép phát triển ngân hàng bán lẻ và ngân hàng bán buôn. 8 Đặc điểm dịch vụ NHĐT - Dịch vụ NHĐT đƣợc cung cấp tự động: Khác với dịch vụ ngân hàng truyền thống, hoạt động tiếp nhận và phản hồi mỗi khi khách hàng đặt lệnh yêu cầu dịch vụ NHĐT đều đƣợc thực hiện một cách tự động qua các phƣơng tiện và hệ thống điện tử.
Tính tự động hóa của hoạt động cung cấp dịch vụ NHĐT sẽ phụ thuộc vào mức độ phát triển của công nghệ, tính chất minh bạch của pháp luật, quy chế phân chia trách nhiệm và cơ cấu tổ chức hoạt động và quản lý. Hiện nay, một số hoạt động của NHĐT đƣợc thực hiện hoàn toàn tự động nhƣ cung cấp số dƣ tài khoản, rút tiền mặt tại máy ATM, thanh toán hóa đơn điện, điện thoại… nhƣng nhiều hoạt động phức tạp hơn vẫn cần sự giám sát và thực hiện bởi các nhân viên ngân hàng. Tuy nhiên, đứng từ góc độ khách hàng thì dịch vụ NHĐT là hoàn toàn tự động. - Hoạt động cung cấp dịch vụ NHĐT là một quá trình khép kín và liên tục.
Tƣơng tự nhƣ dịch vụ ngân hàng truyền thống, quá trình thực hiện một giao dịch điện tử bắt đầu từ khi khách hàng đặt lệnh yêu cầu dịch vụ và kết thúc khi có phản hồi từ phía ngân hàng tại thiết bị đặt lệnh. Chẳng hạn nhƣ nếu khách hàng rút tiền tại máy ATM thì sẽ có phản hồi là tiền đƣa ra tại máy ATM đó. Nếu giao dịch không thực hiện đƣợc do không có đủ tiền trong tài khoản thì hệ thống cũng sẽ có thông báo về việc lệnh rút tiền không thể thực hiện đƣợc do không có đủ tiền trong tài khoản. Khác với dịch vụ ngân hàng truyền thống đƣợc cung cấp căn cứ trên giờ làm việc hành chính của ngân hàng, dịch vụ NHĐT đƣợc cung cấp 24 giờ/ngày, 7 ngày/ tuần.
Khách hàng có thể tiếp cận với dịch vụ NHĐT ở bất cứ nơi đâu và tại bất cứ thời điểm nào trong ngày. Thay vì quản lý phân tán tài khoản khách hàng tại các điểm giao dịch đơn lẻ, NHĐT tập trung hóa tài khoản khách hàng, cung cấp thông tin và dịch vụ trực tuyến trên môi trƣờng mạng. Do vậy, dịch vụ NHĐT có thể cung cấp một cách liên tục. Việc sử dụng dịch vụ NHĐT không bị gò bó về không gian và thời gian.
Khách hàng không cần đến trụ sở của ngân hàng trong giờ làm việc mà có thể ở bất kỳ đâu, khoảng thời gian nào để thực hiện giao dịch đƣợc, kể cả sau giờ làm việc 9 của ngân hàng chỉ cần có kết nối điện thoại hoặc Internet. Thậm chí, khách hàng có thể thực hiện giao dịch một cách dễ dàng khi đang di chuyển. Không những thế, các giao dịch thƣơng mại nhƣ thanh toán tiền hàng, dịch vụ … cũng nhƣ các giao dịch phi thƣơng mại nhƣ trả nợ, cho/tặng/biếu … hoàn toàn có thể đƣợc thực hiện thông qua các dịch vụ NHĐT mà không sợ rủi ro tiền giả, sai sót trong kiểm đếm tiền … Những lợi ích kể trên cho thấy giao dịch với ngân hàng ngày càng trở nên rất thuận tiện. Ngoài ra, thời gian xử lý các giao dịch điện tử cũng đƣợc rút ngắn đáng kể nhờ việc tự động hóa ở các khâu nhập dữ liệu và xử lý dữ liệu thanh toán nên các giao dịch điện tử thƣờng diễn ra một cách nhanh chóng.
Có thể thấy rằng, dịch vụ NHĐT đã và đang mang lại cho các bên tham gia, khách hàng và ngân hàng, tính thuận tiện và nhanh chóng. - Tính toàn cầu hóa Các dịch vụ NHĐT còn mang một đặc điểm nữa là có tính toàn cầu hóa cao. Khách hàng sử dụng các dịch vụ này cho phép khách hàng ở các quốc gia khác nhau thực hiện các hoạt động thanh toán điện tử bằng các loại ngoại tệ khác nhau, đặc biệt là phƣơng thức thanh toán bằng thẻ tín dụng – một phƣơng thức thanh toán không dùng tiền mặt phổ biến trên toàn cầu hiện nay. Thẻ tín dụng đƣợc phát hành bởi các ngân hàng uy tín đƣợc chấp nhận thanh toán trên toàn thế giới, kể cả thanh toán cho các giao dịch trên thực tế lẫn trên mạng.
Ngoài ra, khách hàng cũng có thể dùng thẻ tín dụng để rút tiền mặt ở khắp mọi nơi trên thế giới khi có nhu cầu. Nhƣ vậy, với dịch vụ NHĐT, khách hàng có thể thực hiện các giao dịch bằng nhiều loại tiền tệ trên thế giới tiện lợi và nhanh chóng. Vai trò của dịch vụ ngân hàng điện tử 1. Đối với nền kinh tế Thúc đẩy thực hiện chủ trƣơng thanh toán không dùng tiền mặt, giảm một khối lƣợng tiền mặt lƣu thông trong nền kinh tế.
Việc tiêu dùng chủ yếu bằng tiền mặt gặp nhiều hạn chế: Nhà nƣớc phải bỏ ra một chi phí để in và quản lý số tiền in ra cho thị trƣờng. Việc khó xác định chính xác lƣợng tiền mặt lƣu thông trên thị trƣờng khiến cho Nhà nƣớc gặp khó khăn trong việc đƣa ra các chính sách tài khóa để ổn định thị trƣờng tài chính. Bên cạnh đó, thanh toán không dùng tiền mặt đóng 10 vai trò rất quan trọng trong quản trị nền kinh tế, góp phần hạn chế hiện tƣợng tham ô, tham nhũng, minh bạch hóa các vấn đề tài chính, tạo nên một xã hội công bằng, trong sạch và một nền kinh tế phát triển bền vững; E - banking góp phần không nhỏ trong phát triển kinh tế và tăng trƣởng GDP. Thực vậy, E - banking rút ngắn khoảng cách thanh toán giữa các quốc gia, tận dụng lợi ích về công nghệ và chính sách để phát triển kinh tế trong nƣớc.
Sự hiệu quả của dịch vụ NHĐT đem lại thể hiện trực tiếp thông qua cơ chế thanh toán nhanh chóng, hiệu quả, tăng tốc độ quay vòng vốn và tốc độ lƣu chuyển tiền tệ, từ đó góp phần tăng GDP và giảm chi phí cho nền kinh tế. Dịch vụ NHĐT thực hiện chức năng thanh toán một cách nhanh chóng do đó vòng quay vốn của toàn xã hội tăng lên, góp phần cho việc sử dụng vốn có hiệu quả trong ngân hàng và các tổ chức, cá nhân kinh doanh khác. Bên cạnh đó, công nghệ tiên tiến giúp cho các các chủ thể của thị trƣờng tài chính nhƣ nhà đầu tƣ, công ty phát hành cổ phiếu, ngƣời trung gian…kết nối đƣợc với nhau một cách dễ dàng, giảm chi phí giao dịch, tăng cƣờng sự minh bạch thông tin… nhờ đó nâng cao tính hiệu quả của thị trƣờng. Quản lý thông tin minh bạch và rõ ràng giúp hạn chế tình trạng trốn lậu thuế, giảm các tội phạm trong kinh tế ngân hàng, nạn buôn lậu, chuyển tài sản ra nƣớc ngoài…Với công nghệ hiện đại của NHĐT, ban kiểm soát ngân hàng có điều kiện rà soát chặt chẽ hơn, nhanh chóng hơn để phát hiện và ngăn chặn kịp thời các vụ vi phạm pháp luật về tiền tệ.
Với chức năng cung cấp dịch vụ thanh toán cho các giao dịch trực tuyến, sự phát triển dịch vụ NHĐT sẽ tạo cơ sở nền tảng và thúc đẩy thƣơng mại điện tử phát triển. Thanh toán trực tuyến sẽ góp phần giảm lƣợng tiền mặt trong lƣu thông qua đó khắc phục đƣợc những hạn chế của lƣu thông tiền mặt nhƣ nạn tiền giả, chi phí in ấn, đếm tiền tiền, vận chuyển tiền, quản lý số lƣợng tiền in…Bên cạnh đó, Nhà nƣớc có thể dễ dàng kiểm soát đƣợc lƣợng tiền trong lƣu thông, tính toán lƣợng tiền cung ứng và điều hành thực thi chính sách tiền tệ quốc gia một cách hiệu quả. Cùng với xu hƣớng toàn cầu hoá và sự phát triển rộng khắp trên toàn thế giới 11 của thƣơng mại điện tử, "Ngân hàng điện tử" chính là chiếc cầu nối cho sự hội nhập của nền kinh tế trong nƣớc với nền kinh tế quốc tế mà không đòi hỏi quá nhiều. nỗ lực của chính phủ.
Đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại Hiện nay, một trong các mục tiêu mà NHTM hƣớng đến đó là trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu. Phát triển dịch vụ NHĐT làm đa dạng hóa các loại hình dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các chủ thể trong xã hội. Dịch vụ NHĐT khai thác thể mạnh của công nghệ thông tin và viễn thông để tạo ra các phƣơng thức giao tiếp mới giữa ngân hàng và khách hàng, bổ sung cho phƣơng thức giao tiếp truyền thống dựa trên mạng lƣới chi nhánh và quầy giao dịch. Xã hội càng phát triển, công nghệ thông tin càng thâm nhập vào cuộc sống thì nhu cầu sử dụng dịch vụ NHĐT càng cao.
Các sản phẩm và tiện ích NHĐT đƣợc phát triển và sử dụng rộng rãi ở các nƣớc cho thấy dịch vụ NHĐT là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu cho việc đa dạng hóa tiện ích dịch vụ và sản phẩm ngân hàng theo phong cách hiện đại, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của một NHTM trong xu thế hội nhập. Các giao dịch ngân hàng đƣợc tự động hóa cũng mang lại những lợi ích thiết thực đối với ngân hàng. Việc ứng dụng công nghệ ngân hàng hiện đại giúp các ngân hàng luôn tự đổi mới, chủ động hội nhập.