phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, đề án tốt nghiệp được kết cấu thành 3 phần: - Phần 1: Cơ sở xây dựng đề án về phát triển cho vay nhà ở xã hội tại NHCSXH – Chi nhánh thành phố Hà Nội. - Phần 2: Nội dung của đề án phát triển cho vay nhà ở xã hội tại NHCSXH - Chi nhánh thành phố Hà Nội. - Phần 3: Các đề xuất và kiến nghị phát triển cho vay nhà ở xã hội tại NHCSXH - Chi nhánh thành phố Hà Nội. 5 PHẦN 1: CƠ SỞ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY NHÀ Ở XÃ HỘI TẠI NHCSXH – CHI NHÁNH THÀNH PHỐ HÀ NỘI 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHO VAY NHÀ Ở XÃ HỘI 1. Khái niệm và đặc điểm của cho vay nhà ở xã hội: 1. Khái niệm cho vay nhà ở xã hội Khoản 7 Điều 2 Luật Nhà ở số 27/2023/QH15 quy định: Nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước cho các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo quy định của Luật Nhà ở.Theo đó, nhà ở xã hội là nhà ở có sự hỗ trợ của Nhà nước ưu đãi chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội như ưu đãi về vay vốn, có quy định tiêu chuẩn diện tích sử dụng mỗi căn hộ tối thiểu là 25m 2 tối đa là 70m2 (Điều 27 Mục 4 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP ngày 26/7/2024) Cho vay mua nhà ở xã hội: là hình thức Ngân hàng cấp tín dụng cho người vay vay vốn từ ngân hàng để mua nhà trong các dự án nhà ở xã hội, là một hình thức vay vốn được cung cấp đặc biệt nhằm hỗ trợ nhóm người có thu nhập thấp, đặc biệt là trong lĩnh vực nhà ở xã hội. Cho vay xây, sửa nhà: là hình thức ngân hàng cho vay khách hàng vay vốn để xây dựng mới, sửa chữa nhà đối với khách hàng thuộc đối tượng vay vốn., chưa có nhà ở hoặc nhà ở dột nát, hư hỏng cần sửa chữa.
Đặc điểm cho vay nhà ở xã hội Cho vay nhà ở xã hội có các đặc điểm cơ bản sau đây: * Hạn mức vay: Đối với vay vốn mua, thuê mua nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân: Mức cho vay tối đa bằng 80% giá trị hợp đồng, mức cho vay cụ thể do NHCSXH nơi cho vay xem xét căn cứ vào nguồn vốn, khả năng trả nợ, phương án sử dụng vốn vay của khách hàng. Đối với vay vốn xây, sửa nhà: Mức cho vay tối đa bằng 70% giá trị dự toán hoặc phương án sử dụng vốn, tối đa không quá 1 tỷ đồng. Mức cho vay cụ thể do NHCSXH nơi cho vay xem xét căn cứ vào nguồn vốn, khả năng trả nợ, phương án tính toán giá thành và phương án sử dụng vốn của khách hàng. *Thời gian vay: Thời hạn cho vay do NHCSXH nơi cho vay và khách hàng thỏa thuận phù hợp với khả năng trả nợ của khách hàng và tối đa không quá 25 năm.
* Hình thức thanh toán khoản vay: Định kỳ hạn trả nợ gốc tối đa 06 tháng/lần, có thể thanh toán nợ bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản. 6 * Lãi suất vay: Lãi suất cho vay chương trình nhà ở xã hội do Thủ tướng Chính phủ quy định trong từng thời kỳ. Khách hàng vay vốn được hưởng lãi suất ưu đãi thấp hơn so với lãi suất trên thị trường tài chính và lãi suất cố định trong suốt quá trình vay vốn, chỉ thay đổi mức lãi suất khi Chính phủ quyết định mức lãi suất mới. Vai trò của cho vay nhà ở xã hội Nếu như tín dụng ngân hàng đề cao lợi nhuận của ngân hàng thương mại thì với những đặc trưng của NHCSXH, tín dụng chính sách xã hội hướng tới các mục tiêu về kinh tế - xã hội mà Đảng, Chính phủ đề ra.
Do đó, cho vay nhà ở xã hội có vai trò quan trọng như sau: - (1) Đối với xã hội, việc cho vay mua nhà ở xã hội tạo nên các căn nhà đảm bảo về an toàn vệ sinh, an toàn phòng cháy cháy nổ, đạt chuẩn diện tích nhà ở theo quy định của pháp luật,nâng cao chất lượng cuộc sống người thu nhập thấp, giảm tình trạng mất an ninh trật tự, tăng tiện ích môi trường sinh sống và điều kiện chăm sóc sức khỏe, y tế được nâng cao so với các khu nhà trọ hiện tại. - (2) Đối với người dân, tăng khả năng được tiếp cận thông tin, tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Đảng, Nhà nước về nhà ở, về vốn, tạo điều kiện cho người chưa có nhà ở hoặc điều kiện nhà ở dưới mức quy định tối thiểu có thể mua nhà; vốn tín dụng chính sách được sử dụng đúng mục đích, kịp thời, đáp ứng mong muốn về nhà ở cho người có thu nhập thấp, đảm bảo có nơi ở ổn định, ổn định cuộc sống, nâng cao điều kiện sống của gia đình và yên tâm làm việc, công tác. - (3) Đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, chương trình cho vay phát huy được ý nghĩa và thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an sinh xã hội, góp phần phát triển kinh tế gắn, tạo động lực phát triển kinh tếkết hợp với chính sách tài khoá của Nhà nước, phát triển hạ tầng và kết nối giữa các khu vực. Phát triển cho vay nhà ở xã hội hỗ trợ vốn với lãi suất thấp cho người lao động thấp còn góp phần ngăn chặn vấn nạn tín dụng đen, cho vay nặng lãi trong xã hội.
Phương thức cho vay nhà ở xã hội của NHCSXH NHCSXH thực hiện cho vay trực tiếp tại trụ sở chi nhánh NHCSXH thành phố hoặc Phòng giao dịch NHCSXH quận, huyện, thị xã đối với vay vốn để mua, thuê mua nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân. Đối với cho vay để xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở, NHCSXH thực hiện cho vay trực tiếp có ủy thác một số nội dung công việc trong quy trình cho vay cho các tổ chức chính trị - xã hội, gồm: Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, 7 Hội Nông dân và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Quy trình, nguyên tắc cho vay nhà ở xã hội của NHCSXH 1. Quy trình cho vay nhà ở xã hội của NHCSXH a) Đối với cho vay để mua, thuê mua nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.
Bước 1: Người vay viết Giấy đề nghị vay vốn kiêm phương án sử dụng vốn kèm các loại giấy tờ chứng minh về đối tượng vay vốn, các giấy tờ liên quan đến mua bán, thuê nhà ở xã hội; hồ sơ chứng minh tài chính; các giấy tờ liên quan đến thực hiện bảo đảm tiền vay và điều kiện cư trú gửi NHCSXH nơi cho vay. Bước 2: Tại NHCSXH nơi cho vay thực hiện tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ, nguồn vốn thực hiện, thông báo cho người vay vốn đến làm thủ tục vay vốn. Bước 3: NHCSXH nơi cho vay phân công cán bộ thực hiện thẩm định tính đầy đủ, hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ vay vốn, thực hiện các quy trình nghiệp vụ của ngân hàng. Sau đó, thông báo kết quả phê duyệt cho người vay hoặc không đồng ý phê duyệt cho vay.Trường hợp đồng ý phê duyệt cho vay, NHCSXH nơi cho vay cùng người vay vốn hực hiện hoàn thiện các hồ sơ theo quy định của ngân hàng.
Bước 4: NHCSXH thực hiện tiến hành giải ngân cho người vay theo quy định. b) Đối với cho vay để để xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở Bước 1: Người vay viết Giấy đề nghị vay vốn kèm các loại giấy tờ chứng minh về đối tượng, điều kiện đất ở, nhà ở; giấy tờ chứng minh đã đăng ký thường trú tại nơi có đất ở, nhà ở cần xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa; giấy tờ liên quan đến cần xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa; Giấy tờ chứng minh tài chính gửi Tổ TK&VV. Bước 2: Tại Tổ TK&VV, sau khi tiếp nhận hồ sơ do người vay vốn gửi, tổ thực hiện các quy trình tại tổ theo quy định, lập hồ sơ gửi UBND cấp xã. Bước 3: Tại UBND cấp xã, căn cứ vào chỉ tiêu kế hoạch tín dụng được giao, xác nhận trên Danh sách đề nghị vay vốn nhà ở xã hội tại NHCSXH, sau đó gửi Tổ TK&VV để gửi NHCSXH nơi cho vay.
Bước 4: Tại NHCSXH nơi cho vay, khi nhận được hồ sơ vay vốn do Tổ TK&VV gửi đến, NHCSXH nơi cho vay phân công cán bộ thực hiện thẩm định tính đầy đủ, hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ vay vốn, thực hiện các quy trình nghiệp vụ của ngân hàng. Sau đó, thông báo kết quả phê duyệt cho người vay hoặc không đồng ý phê duyệt cho vay. Trường hợp phê duyệt cho vay, NHCSXH nơi cho vay cùng người vay vốn lập Hợp đồng tín dụng, lập Hợp đồng thế chấp tài sản và thực hiện công chứng, đăng ký 8 biện pháp bảo đảm theo đúng quy định hiện hành của pháp luật. Bước 5: NHCSXH thực hiện tiến hành giải ngân cho người vay theo quy định.
Nguyên tắc cho vay * Nguyên tắc thứ nhất: Khách hàng phải đúng đối tượng được vay và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Các chương trình tín dụng chính sách xã hội đều có những ưu đãi riêng có, phục vụ các đối tượng khách hàng khác nhau theo quy định, do đó, khách hàng vay vốn chương trình cho vay nhà ở xã hội tại NHCSXH trước hết phải đúng đối tượng cho vay và đảm bảo phải đảm bảo đáp ứng các điều kiện vay vốn theo quy định. * Nguyên tắc thứ hai, khách hàng phải sử dụng vốn vay đúng mục đích xin vay, phải trả nợ cả gốc và lãi đúng hạn. Đối với mỗi khách hàng vay vốn phải có mục đích xin vay thì ngân hàng mới cơ sở thẩm định và cấp tín dụng cho khách hàng.
Nguyên tắc này nhằm đảm bảo chương trình cho vay đi đúng định hướng, mục tiêu về giải quyết vấn đề nhà ở cho các đối tượng được vay vốn. Ngân hàng cũng kiểm soát được dòng tiền giải ngân, kiểm tra hiệu quả sử dụng vốn sau khi cho vay. *Nguyên tắc thứ ba, khách hàng phải trả nợ cả gốc và lãi đúng hạn. Khi ngân hàng chấp thuận và giải ngân cho khách hàng vay vốn, thì việc khách hàng đảm bảo trả nợ gốc và lãi theo đúng cam kết trong hợp đồng là rất quan trọng theo đúng nghĩa có vay thì có trả nợ gốc – thu hồi vốn, phần lãi đảm bảo bù đắp các chi phí cho hoạt động quản lý của ngân hàng.