Pháp Luật Về Đảm Bảo An Toàn Trong Hoạt Động Cấp Tín Dụng Của Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Khám phá pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam, bảo vệ quyền lợi khách hàng và ổn định tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Thị Tú Trinh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Ngọc Thắng
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Pháp Luật Đảm Bảo An Toàn Trong Hoạt Động Cấp Tín Dụng Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁP LUẬT VỀ ĐẢM BẢO AN TOÀN TRONG HOẠT ĐỘNG CẤP TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 1.1. Khái quát về hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.2. Khái niệm hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.3. Đặc điểm hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.4. Quy trình cấp tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.5. Vai trò hoạt động cấp tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.6. Khái quát pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.7. Sự tất yếu phải bảo đảm an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam bằng các quy định pháp luật
• 1.8. Định nghĩa pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.9. Vai trò của pháp luật về bảo đảm an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.10. Nội dung của pháp luật về bảo đảm an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.11. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐẢM BẢO AN TOÀN TRONG HOẠT ĐỘNG CẤP TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng các quy định pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.2. Thực trạng pháp luật về phòng ngừa rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.3. Thực trạng pháp luật về dự phòng rủi ro tín dụng trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.4. Thực trạng pháp luật về xử lí rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.5. Thực tiễn áp dụng pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.6. Thực tiễn áp dụng pháp luật về phòng ngừa rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.7. Thực tiễn áp dụng pháp luật về dự phòng rủi ro tín dụng trong quá trình cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.8. Thực tiễn áp dụng pháp luật về xử lí rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.9. Đánh giá thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.10. Ưu điểm của quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.11. Hạn chế của pháp luật và những bấp cập trong quá trình áp dụng pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.12. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM ĐẢM BẢO AN TOÀN TRONG HOẠT ĐỘNG CẤP TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 3.1. Kinh nghiệm nước ngoài về hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao tính thực thi quy định pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3.2. Quan điểm chỉ đạo của Đảng và các cơ quan có thẩm quyền về hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao tính thực thi quy định pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của Ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3.3. Nội dung chính của định hướng xây dựng pháp luật, đảm bảo tính thực thi của pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3.4. Giải pháp nhằm đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3.5. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3.6. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3.7. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Pháp Luật Đảm Bảo An Toàn Tín Dụng Ngân Hàng Thương Mại

Pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng ngân hàng thương mại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Hoạt động cấp tín dụng không chỉ là nguồn thu nhập chính của ngân hàng mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Do đó, việc xây dựng khung pháp lý chặt chẽ là cần thiết để đảm bảo an toàn tài chính cho hệ thống ngân hàng.

1.1. Khái Niệm Về An Toàn Tín Dụng Trong Ngân Hàng

An toàn tín dụng được hiểu là khả năng ngân hàng thu hồi vốn vay và lãi suất đúng hạn. Điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như khả năng tài chính của khách hàng, quy trình thẩm định tín dụng và các biện pháp phòng ngừa rủi ro.

1.2. Vai Trò Của Pháp Luật Trong Hoạt Động Cấp Tín Dụng

Pháp luật quy định các tiêu chuẩn và quy trình cần thiết để đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng. Điều này giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và bảo vệ quyền lợi của người vay.

II. Thách Thức Trong Đảm Bảo An Toàn Tín Dụng Ngân Hàng Thương Mại

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc đảm bảo an toàn tín dụng. Các vụ nợ xấu, rủi ro thanh khoản và sự thiếu minh bạch trong thông tin tài chính là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng Trong Hoạt Động Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng xảy ra khi khách hàng không thể hoàn trả khoản vay. Điều này có thể dẫn đến tổn thất lớn cho ngân hàng và ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống tài chính.

2.2. Thiếu Minh Bạch Trong Thông Tin Tài Chính

Sự thiếu minh bạch trong thông tin tài chính của khách hàng có thể dẫn đến quyết định cho vay sai lầm. Ngân hàng cần có các biện pháp kiểm tra và xác minh thông tin để giảm thiểu rủi ro.

III. Phương Pháp Đảm Bảo An Toàn Trong Cấp Tín Dụng Ngân Hàng

Để đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro hiệu quả. Điều này bao gồm việc xây dựng quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ và sử dụng các công cụ tài chính phù hợp.

3.1. Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng Chặt Chẽ

Quy trình thẩm định tín dụng cần được thực hiện nghiêm ngặt, bao gồm việc đánh giá khả năng tài chính của khách hàng và mục đích sử dụng vốn vay.

3.2. Sử Dụng Công Cụ Tài Chính Để Quản Lý Rủi Ro

Ngân hàng có thể sử dụng các công cụ tài chính như bảo hiểm tín dụng và các sản phẩm phái sinh để giảm thiểu rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Pháp Luật Về An Toàn Tín Dụng

Việc áp dụng pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần có những cải cách để nâng cao hiệu quả thực thi các quy định này.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về An Toàn Tín Dụng

Nghiên cứu cho thấy rằng việc tuân thủ các quy định pháp luật đã giúp giảm thiểu rủi ro tín dụng và nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

4.2. Những Bất Cập Trong Thực Tiễn Áp Dụng

Mặc dù có nhiều quy định, nhưng thực tiễn áp dụng vẫn gặp nhiều khó khăn. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả thực thi.

V. Kết Luận Về Pháp Luật Đảm Bảo An Toàn Tín Dụng

Pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng ngân hàng thương mại Việt Nam cần được hoàn thiện hơn nữa để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Việc nâng cao hiệu quả thực thi các quy định pháp luật sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan và ổn định hệ thống tài chính.

5.1. Định Hướng Hoàn Thiện Pháp Luật

Cần có các chính sách và quy định mới nhằm hoàn thiện khung pháp lý về an toàn tín dụng, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

5.2. Tương Lai Của An Toàn Tín Dụng Ngân Hàng

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc áp dụng công nghệ trong quản lý tín dụng sẽ là xu hướng tất yếu, giúp nâng cao hiệu quả và an toàn trong hoạt động cấp tín dụng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu hoạt động kinh doanh của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM), hoạt động cấp tín dụng (HĐCTD) là nghiệp vụ cốt lõi, mang lại nguồn doanh thu và lợi nhuận chủ yếu cho các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, nguyên lý tài chính cơ bản chỉ ra rằng mức sinh lời cao luôn đi kèm với rủi ro lớn, bao gồm rủi ro thanh khoản, nợ quá hạn và nghiêm trọng nhất là các khoản nợ không có khả năng thu hồi. Do hệ thống ngân hàng có tính liên kết và lan truyền cao, sự cố tín dụng tại một đơn vị có thể đe dọa an toàn toàn hệ thống và gây tác động tiêu cực đến nền kinh tế. Thực tiễn giai đoạn vừa qua ghi nhận nhiều sai phạm lớn trong hoạt động cấp tín dụng dẫn đến các vụ án hình sự kinh tế trọng điểm, làm thất thoát hàng nghìn tỷ đồng. Thực trạng này cho thấy hệ thống quy phạm pháp luật điều chỉnh an toàn tín dụng ngân hàng vẫn còn tồn tại những khoảng trống pháp lý, thiếu tính đồng bộ và chưa đủ sức răn đe. Do đó, việc nghiên cứu đề tài "Pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam" mang tính cấp thiết về cả lý luận và thực tiễn.

Tổng quan tình hình nghiên cứu chỉ ra một số công trình tiêu biểu trước đó:

• Nguyễn Phú Dư (2013): Tiếp cận các biện pháp an toàn tín dụng chủ yếu dưới góc độ nghiệp vụ ngân hàng, chưa đặt trọng tâm vào cơ chế điều chỉnh pháp luật.
• Trịnh Thị Bích Diệp (2016): Khai thác pháp luật an toàn tín dụng nhưng chỉ khu biệt ở phương diện kỹ thuật "giới hạn cấp tín dụng".
• Nguyễn Duyên Hải (2017): Nghiên cứu tập trung vào nhóm quy định phòng ngừa rủi ro tín dụng, chưa bao quát các giai đoạn dự phòng và xử lý rủi ro.
• Nguyễn Ngọc Lương (2017): Nghiên cứu diện rộng pháp luật điều chỉnh HĐCTD nhưng không đi sâu vào cơ chế pháp lý chuyên biệt về bảo đảm an toàn.

Trên cơ sở kế thừa và khắc phục khoảng trống của các công trình trước, khóa luận xác định 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Phân tích, tổng hợp có hệ thống các công trình nghiên cứu liên quan, xác định những vấn đề lý luận đã được giải quyết và các khoảng trống cần tiếp tục hoàn thiện.
2. Làm rõ bản chất, vai trò của HĐCTD và luận giải tính tất yếu khách quan của việc điều chỉnh bằng pháp luật nhằm bảo đảm an toàn tín dụng.
3. Phân tích, đánh giá thực trạng các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn thi hành, nhận diện các vướng mắc, bất cập và sơ hở pháp lý.
4. Xác định định hướng và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật cùng các biện pháp nâng cao hiệu quả thực thi trên thực tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống lý luận về HĐCTD, các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo đảm an toàn tín dụng tại các NHTM Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Hệ thống pháp luật Việt Nam điều chỉnh hoạt động của các NHTM trong nước; có liên hệ tham chiếu chuẩn mực quốc tế (Hiệp ước Basel III) và bài học kinh nghiệm phòng ngừa rủi ro tín dụng của Hoa Kỳ.
• Phạm vi thời gian: Khảo sát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và thực tiễn áp dụng từ năm 2010 (mốc ban hành Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010 và Luật các Tổ chức tín dụng 2010) đến năm 2022.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý luận pháp luật chuyên ngành ngân hàng và khoa học quản trị rủi ro tín dụng:

• Khái niệm và bản chất: Tín dụng (nguồn gốc từ thuật ngữ Latinh creditum - sự tin tưởng, tín nhiệm) được định nghĩa theo Khoản 14 Điều 4 Luật các Tổ chức tín dụng 2010 là thỏa thuận cho phép sử dụng hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ khác. Rủi ro tín dụng được xác định theo Khoản 1 Điều 3 Thông tư số 11/2021/TT-NHNN là khả năng xảy ra tổn thất đối với nợ của TCTD do khách hàng không trả được một phần hoặc toàn bộ nợ theo thỏa thuận.
• Quy trình cấp tín dụng: Dẫn chiếu mô hình chuẩn hóa 4 bước (Tô Ngọc Hưng & cộng sự, 2014): (1) Lập hồ sơ tín dụng; (2) Phân tích tín dụng; (3) Quyết định cấp tín dụng; (4) Giám sát và quản lý tín dụng.
• Khung phân tích 3 trụ cột: Khóa luận phân loại hệ thống pháp luật bảo đảm an toàn HĐCTD thành 3 nhóm chế định chức năng: (i) Pháp luật về phòng ngừa rủi ro; (ii) Pháp luật về dự phòng rủi ro; (iii) Pháp luật về xử lý rủi ro tín dụng.

                    HỆ THỐNG PHÁP LUẬT BẢO ĐẢM AN TOÀN TÍN DỤNG
1. PHÒNG NGỪA RỦI RO            2. DỰ PHÒNG RỦI RO              3. XỬ LÝ RỦI RO
- Thanh tra, giám sát NH        - Biện pháp bảo đảm tiền vay    - Cơ cấu thời hạn nợ, miễn giảm lãi
- Tỷ lệ an toàn vốn (CAR >= 8%) - Phân loại nợ (5 nhóm nợ)      - Chấm dứt cấp tín dụng, xử lý TSBĐ
- Cấm, hạn chế, giới hạn cấp TD - Trích lập DPRR cụ thể/chung   - Mua bán nợ & chế tài hình sự (Đ.206 BLHS)

Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật áp dụng:

• Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam số 46/2010/QH12 (Điều 55, 58).
• Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 (sửa đổi, bổ sung theo Luật số 17/2017/QH14): Điều 94, 95, 126, 127, 128, 130.
• Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13: Điều 269, 292, 295, 299, 428.
• Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 (sửa đổi, bổ sung năm 2017): Điều 206.
• Các văn bản dưới luật: Thông tư 22/2019/TT-NHNN, Thông tư 11/2021/TT-NHNN, Thông tư 39/2016/TT-NHNN, Thông tư 09/2015/TT-NHNN, Thông tư 01/2020/TT-NHNN, Thông tư 14/2021/TT-NHNN và Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội.

Phương pháp nghiên cứu:

• Sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin.
• Các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành luật học: Phương pháp phân tích - tổng hợp quy phạm, phương pháp quy nạp - diễn giải, phương pháp so sánh luật học và phương pháp nghiên cứu tình huống điển hình (case study) qua các bản án, cáo trạng thực tế.

Nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu quy phạm: Toàn văn các luật, bộ luật, nghị quyết của Quốc hội, nghị định của Chính phủ, thông tư của NHNN.
• Dữ liệu tư pháp: Cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao và bản án của Tòa án nhân dân các cấp (vụ án Nguyễn Đức Kiên/ACB, vụ án Phạm Công Danh/VNCB, bản án số 30/2015/HSST của TAND tỉnh Sóc Trăng, đại án BIDV).
• Dữ liệu thực tế và thống kê: Dữ liệu công bố từ Ngân hàng Nhà nước, Cổng thông tin điện tử Quốc hội và báo cáo tổng hợp tài chính của 29 NHTM lớn nhất tính đến ngày 31/12/2020.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam

Chương 1 thiết lập khung khái niệm và phân tích các đặc trưng cơ bản của HĐCTD trong nền kinh tế thị trường:

• Đặc điểm HĐCTD: Hoạt động dựa trên sự tin tưởng giữa các bên; bản chất là sự chuyển giao tạm thời quyền sử dụng vốn có thời hạn kèm nghĩa vụ hoàn trả cả gốc và lãi; luôn tiềm ẩn nguy cơ tổn thất tín dụng.
• Vai trò đối với 4 nhóm chủ thể: Bảo toàn vốn và sinh lời cho người gửi tiền; cung ứng vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng cho bên vay; tạo nguồn thu chủ lực duy trì hoạt động cho NHTM; điều hòa vốn từ nơi nhàn rỗi sang nơi có nhu cầu đầu tư, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và giao thương quốc tế cho toàn bộ nền kinh tế.
• Tính tất yếu điều chỉnh bằng pháp luật: Do thị trường tự do không thể tự giải quyết các xung đột lợi ích, rủi ro đạo đức và rủi ro đổ vỡ dây chuyền, pháp luật đóng vai trò thiết lập chuẩn mực an toàn, bảo vệ quyền lợi người gửi tiền và duy trì trật tự tài chính quốc gia.
• Cấu trúc 3 trụ cột an toàn tín dụng: Phân định rõ 3 giai đoạn quản lý rủi ro bằng công cụ pháp luật: phòng ngừa trước khi giải ngân, trích lập dự phòng trong quá trình cho vay và xử lý nợ xấu/sai phạm khi rủi ro phát sinh.

Chương 2: Thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam

Chương 2 phân tích chuyên sâu các quy định hiện hành đối chiếu với thực tiễn áp dụng và xét xử:

1. Pháp luật về phòng ngừa rủi ro tín dụng

• Quy định pháp lý: Điều 55, 58 Luật NHNN 2010 về thanh tra, giám sát ngân hàng; Điều 130 Luật các TCTD 2010 quy định tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) 8% và các giới hạn thanh khoản; Điều 126 quy định các trường hợp cấm cấp tín dụng; Điều 127 quy định hạn chế cấp tín dụng không bảo đảm hoặc ưu đãi; Điều 128 khống chế giới hạn tín dụng đối với một khách hàng (tối đa 15% vốn tự có của NHTM) và một khách hàng cùng người có liên quan (tối đa 25% vốn tự có của NHTM); Điều 94 về thẩm định tính khả thi và kiểm tra việc sử dụng vốn vay.
• Thực tiễn và kẽ hở pháp lý:
  • Khoản 1 Điều 126 Luật các TCTD 2010 chưa định nghĩa rõ cụm từ "các chức danh tương đương". Lỗ hổng này dẫn đến sai phạm trong vụ án Nguyễn Đức Kiên tại Ngân hàng ACB: sau khi rời HĐQT, Kiên lập "Hội đồng sáng lập" (chức danh không do NHNN chuẩn y), nắm giữ vai trò Phó Chủ tịch, đại diện nhóm cổ đông sở hữu 9,03% vốn điều lệ để chi phối hoạt động quản trị của ngân hàng.
  • Công tác thẩm định lỏng lẻo thể hiện tại Bản án hình sự số 30/2015/HSST ngày 03/8/2015 của TAND tỉnh Sóc Trăng: cán bộ tại 5 ngân hàng (LPB Hậu Giang, VDB Sóc Trăng, Sacombank Sóc Trăng, Vietcombank Sóc Trăng, ABbank Bạc Liêu) thẩm định không đúng hồ sơ Công ty Thủy sản Phương Nam, không kiểm đếm kho hàng hóa thế chấp và giải ngân vào tài khoản của doanh nghiệp thay vì bên thụ hưởng, dẫn đến mất khả năng thu hồi 825 tỷ đồng.

2. Pháp luật về dự phòng rủi ro tín dụng

• Quy định pháp lý: Chế định tài sản bảo đảm (TSBĐ) theo Điều 292, 295, 269 Bộ luật Dân sự 2015 cho phép một tài sản bảo đảm nhiều nghĩa vụ nếu giá trị lớn hơn tổng nghĩa vụ; Thông tư 11/2021/TT-NHNN phân loại nợ thành 5 nhóm (định lượng tại Điều 10, định tính tại Điều 11) và quy định phương pháp trích lập dự phòng cụ thể (Điều 12), dự phòng chung (Điều 13).
• Thực tiễn áp dụng:
  • Hiện tượng nâng khống giá trị TSBĐ trong vụ án Phạm Công Danh và Tập đoàn Thiên Thanh: lập 16 bộ hồ sơ vay vốn khống qua 14 pháp nhân (12 công ty thuộc Thiên Thanh, 2 công ty Nhà Quốc Cường và Nhà Hưng Thịnh), nâng khống giá trị tài sản gấp nhiều lần, gây thất thoát hơn 2.000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây Dựng (VNCB).
  • Tỷ lệ tài sản bảo đảm thực tế trong hệ thống ngân hàng được cải thiện rõ rệt:

Chỉ tiêu thống kê (tính đến 31/12/2020)	Giá trị thực tế	Tỷ lệ so sánh
Tổng dư nợ tín dụng (29 NHTM lớn nhất)	8,43 triệu tỷ đồng	100%
Tổng giá trị tài sản bảo đảm	17,56 triệu tỷ đồng	208% tổng dư nợ
TSBĐ là bất động sản	8,69 triệu tỷ đồng	50% tổng TSBĐ

3. Pháp luật về xử lý rủi ro tín dụng

• Biện pháp dân sự - kinh tế:
  • Cơ cấu lại thời hạn trả nợ và gia hạn nợ theo Điều 19 Thông tư 39/2016/TT-NHNN.
  • Miễn, giảm lãi suất và giữ nguyên nhóm nợ hỗ trợ dịch bệnh theo Khoản 4 Điều 95 Luật các TCTD, Thông tư 14/2021/TT-NHNN và Nghị quyết số 43/2022/QH15 (ghi nhận 16 NHTM giảm lãi suất đến 1%/năm; 4 NHTM Nhà nước cam kết gói 4.000 tỷ đồng giảm lãi và miễn phí dịch vụ; lũy kế số tiền lãi miễn, giảm, hạ đạt gần 26 nghìn tỷ đồng).
  • Đơn phương chấm dứt cấp tín dụng, thu hồi nợ trước hạn (Điều 130 Luật các TCTD, Điều 428 BLDS); xử lý TSBĐ (Điều 299 BLDS) và mua bán nợ (Thông tư 09/2015/TT-NHNN).
• Chế tài hình sự: Điều 206 Bộ luật Hình sự 2015 quy định Tội vi phạm quy định trong hoạt động của các TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài với khung hình phạt tù cao nhất đến 20 năm.
• Áp dụng thực tế qua đại án BIDV: Ông Trần Bắc Hà chỉ đạo cấp dưới phê duyệt cho 2 công ty "sân sau" không đủ điều kiện tín dụng vay vốn (Công ty Bình Hà dư nợ không thể thu hồi 799 tỷ đồng; Công ty Trung Dũng được cấp hạn mức 700 tỷ đồng qua 26 khoản vay sai tỷ lệ TSBĐ, dư nợ khó đòi trên 600 tỷ đồng). Tổng thiệt hại gây ra cho BIDV là hơn 1.700 tỷ đồng (sau khi xử lý TSBĐ còn dư nợ hơn 260 tỷ đồng không thể thu hồi). HĐXX đã tuyên phạt 8 cựu cán bộ BIDV mức án tù từ 3 năm 6 tháng đến 8 năm tù giam.

                      CƠ CẤU MỨC ÁN ĐẠI ÁN TÍN DỤNG BIDV

Chương 3: Đề xuất giải pháp nhằm đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam

Dựa trên việc nghiên cứu khung tiêu chuẩn Basel III và bài học quản trị rủi ro tín dụng của Hoa Kỳ, chương 3 đề xuất định hướng và giải pháp cụ thể:

• Hoàn thiện quy định pháp luật: Bổ sung giải thích từ ngữ chi tiết về "chức danh tương đương" tại Điều 126 Luật các TCTD nhằm ngăn chặn triệt để hành vi can thiệp ngầm vào quy trình tín dụng; chuẩn hóa quy trình định giá TSBĐ độc lập để hạn chế việc nâng khống giá trị tài sản; hoàn thiện quy chế bắt buộc kiểm soát dòng tiền giải ngân trực tiếp qua tài khoản bên thụ hưởng.
• Nâng cao hiệu quả thực thi: Nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tín dụng của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng (NHNN); tăng cường kiểm toán nội bộ độc lập tại các NHTM; minh bạch hóa cơ sở dữ liệu tín dụng quốc gia (CIC); siết chặt trách nhiệm cá nhân của cán bộ tín dụng và hội đồng phê duyệt tín dụng theo chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp.

---

Kết quả và đóng góp

Nội dung	Kết quả trích xuất từ văn bản
Số liệu pháp lý và thực chứng	- Hệ thống hóa 05 nhóm nợ và tỷ lệ an toàn vốn CAR tối thiểu 8% (Điều 130 Luật các TCTD). - Tỷ lệ giới hạn tín dụng: 15% vốn tự có đối với 1 khách hàng, 25% đối với nhóm liên quan. - Số liệu TSBĐ 29 NHTM: 17,56 triệu tỷ đồng / 8,43 triệu tỷ đồng dư nợ (đạt tỷ lệ 208%). - Số liệu xử lý hỗ trợ Covid-19: Lũy kế miễn, giảm, hạ lãi suất đạt gần 26 nghìn tỷ đồng. - Dữ liệu tư pháp: Thiệt hại vụ án Phương Nam (825 tỷ đồng), VNCB (>2.000 tỷ đồng), BIDV (>1.700 tỷ đồng).
Giải pháp đề xuất	- Luật hóa định nghĩa "chức danh tương đương" tại Điều 126 Luật các TCTD. - Siết chặt quy định định giá tài sản bảo đảm và kiểm soát dòng tiền giải ngân. - Đẩy mạnh áp dụng chuẩn mực an toàn vốn theo khung Basel III. - Tăng cường chế tài và công tác thanh tra, giám sát của NHNN.
Đóng góp học thuật	- Hệ thống hóa toàn diện pháp luật an toàn tín dụng theo chuỗi 3 giai đoạn: Phòng ngừa - Dự phòng - Xử lý. - Khắc phục hạn chế của các đề tài trước vốn chỉ tập trung vào nghiệp vụ thuần túy hoặc một giai đoạn đơn lẻ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Phạm vi khảo sát thực chứng tập trung chủ yếu vào các văn bản pháp luật hiện hành và các vụ đại án kinh tế đã xét xử từ năm 2010 đến đầu năm 2022; chưa khai thác sâu toàn bộ số liệu thống kê chi tiết của khối ngân hàng thương mại cổ phần quy mô nhỏ và các ngân hàng liên doanh.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng nghiên cứu cơ chế pháp lý quản lý rủi ro tín dụng trong bối cảnh ngân hàng số, việc áp dụng công nghệ dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong chấm điểm tín dụng tự động, cũng như khung pháp lý điều chỉnh các nghiệp vụ cấp tín dụng trực tuyến (online lending).

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên ngành Luật Kinh tế, Luật Ngân hàng, Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo khung lý luận 3 trụ cột, phương pháp phân tích quy phạm pháp luật kết hợp đối chiếu hồ sơ vụ án thực tế.
• Cán bộ pháp chế, cán bộ quản trị rủi ro và thẩm định tín dụng tại các NHTM: Vận dụng các bài học kinh nghiệm từ án lệ và thực tiễn sai phạm để rà soát quy trình nội bộ, kiểm soát rủi ro trong định giá TSBĐ và giám sát mục đích sử dụng vốn vay.
• Cơ quan hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở thực tiễn phục vụ quá trình sửa đổi, bổ sung Luật các Tổ chức tín dụng và các văn bản hướng dẫn thi hành.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận phân chia hệ thống pháp luật về đảm bảo an toàn tín dụng thành những nhóm nội dung nào?
Khóa luận chia thành 3 nhóm chế định: (1) Pháp luật về phòng ngừa rủi ro (thanh tra giám sát, tỷ lệ CAR 8%, các trường hợp cấm, hạn chế, giới hạn cấp tín dụng); (2) Pháp luật về dự phòng rủi ro (biện pháp bảo đảm tiền vay, phân loại 5 nhóm nợ và trích lập quỹ DPRR); (3) Pháp luật về xử lý rủi ro (cơ cấu nợ, miễn giảm lãi, chấm dứt cho vay, xử lý TSBĐ, mua bán nợ và xử lý hình sự theo Điều 206 BLHS).

2. Kẽ hở pháp lý nào tại Điều 126 Luật các TCTD 2010 đã được phân tích qua vụ án Nguyễn Đức Kiên?
Khoản 1 Điều 126 cấm cấp tín dụng cho thành viên HĐQT, Ban kiểm soát, Ban điều hành và "các chức danh tương đương" nhưng không có quy định định nghĩa cụ thể chức danh tương đương. Nguyễn Đức Kiên đã lợi dụng điểm này để lập ra "Hội đồng sáng lập" của Ngân hàng ACB (chức danh không cần NHNN phê chuẩn) để chỉ đạo và chi phối hoạt động quản trị của ngân hàng.

3. Số liệu thực tế về quy mô tài sản bảo đảm của 29 NHTM lớn nhất được tác giả trích dẫn như thế nào?
Tính đến ngày 31/12/2020, tổng dư nợ tín dụng của 29 ngân hàng lớn nhất đạt 8,43 triệu tỷ đồng, trong khi tổng giá trị TSBĐ đạt 17,56 triệu tỷ đồng (tương đương tỷ lệ 208% trên tổng dư nợ). Trong đó, TSBĐ là bất động sản đạt 8,69 triệu tỷ đồng, chiếm 50% tổng giá trị TSBĐ.

4. Sai phạm cốt lõi trong Bản án số 30/2015/HSST của TAND tỉnh Sóc Trăng là gì?
Cán bộ tín dụng tại 5 ngân hàng đã vi phạm quy định thẩm định hồ sơ: không kiểm tra thực tế hàng tồn kho thế chấp của Công ty Thủy sản Phương Nam, không kiểm tra sổ sách kế toán và giải ngân chuyển thẳng vào tài khoản của bên vay thay vì bên thụ hưởng, dẫn đến mất trắng số tiền 825 tỷ đồng.

5. Hậu quả thiệt hại và mức án được tuyên trong đại án BIDV liên quan đến ông Trần Bắc Hà là bao nhiêu?
Hành vi cấp tín dụng sai quy định cho Công ty Bình Hà và Công ty Trung Dũng gây thiệt hại cho BIDV hơn 1.700 tỷ đồng (sau khi xử lý TSBĐ còn dư nợ không thể thu hồi hơn 260 tỷ đồng). Tòa án đã tuyên phạt 8 bị cáo mức án tù từ 3 năm 6 tháng đến 8 năm tù giam (riêng ông Trần Bắc Hà tử vong trong quá trình điều tra nên được đình chỉ điều tra).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Tú Trinh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng pháp lý về bảo đảm an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam. Bằng việc gắn kết chặt chẽ các quy phạm pháp luật với dữ liệu thực chứng từ các đại án ngân hàng, công trình đã chỉ rõ những bất cập về kỹ thuật lập pháp và lỗ hổng trong quy trình thực thi nghiệp vụ tín dụng. Các giải pháp đề xuất trong khóa luận mang tính khả thi cao, góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực kiểm soát rủi ro an toàn hệ thống ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, chương 2 của bài khoá luận sẽ đi sâu vào nội dung thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn thi hành các quy định về đảm bảo an toàn trong HĐCTD của NHTM VN. 16 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐẢM BẢO AN TOÀN TRONG HOẠT ĐỘNG CẤP TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM 2. Thực trạng các quy định pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam Như đã trình bày tại mục 1.3 nội dung pháp luật về đảm bảo an toàn trong hoạt động cấp tín dụng, nội dung pháp luật này sẽ gồm 3 nhóm: Nhóm 1: Pháp luật về phòng ngừa rủi ro trong HĐCTD của NHTM VN Nhóm 2: Pháp luật về dự phòng rủi ro trong HĐCTD của NHTM VN Nhóm 3: Pháp luật về xử lí rui ro trong HĐCTD của NHTM VN Những nhóm nội dung này sẽ lần lượt được trình bày tại mục 2. Thực trạng pháp luật về phòng ngừa rủi ro trong hoạt động cấp tín dụng của ngân hàng thương mại Việt Nam Phòng ngừa rủi ro trong HĐCTD là bước đầu tiên cũng là bước quan trọng để đảm bảo an toàn trong HĐCTD bởi nếu tất cả các rủi ro đều được nhận dạng và phòng trừ ngay từ đầu thì rủi ro trong quá trình cấp tín dụng sẽ rất khó xảy ra, và cũng vì thế quá trình xử lí rủi ro cũng sẽ không được tiến hành.

Để phòng ngừa rủi ro xảy ra, pháp luật không những có những quy định về điều kiện của các NHTM trước khi CTD mà còn có hành lang pháp lý cho người có nhu cầu vay vốn trước khi thực hiện hoạt động vay vốn tại ngân hàng Thứ nhất, về phía NHTM, NHTM luôn được đảm bảo thanh tra, giám sát bởi NHNN để đảm bảo NHTM đủ điều kiện để cấp tín dụng, điều này được quy định cụ thể tại điều 55; 58 Luật Ngân hàng nhà nước Việt Nam 2010: “Điều 55: Nội dung thanh tra ngân hàng: 1.Thanh tra việc chấp hành pháp luật về tiền tệ và ngân hàng, việc thực hiện các quy định trong giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp.Xem xét, đánh giá mức độ rủi ro, năng lực quản trị rủi ro và tình hình tài chính của đối tượng thanh tra ngân hàng.Kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, huỷ bỏ hoặc ban hành văn bản quy phạm pháp luật đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về tiền tệ và ngân hàng.Kiến nghị, yêu cầu đối tượng thanh tra ngân hàng có biện pháp hạn chế, giảm thiểu và xử lý rủi ro để bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng và phòng ngừa, ngăn chặn hành động dẫn đến vi phạm pháp luật.Phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền; kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm pháp luật về tiền tệ và ngân hàng.Để kịp thời phát hiện sai phạm, xử lí sai phạm, hạn chế rủi ro, NHNN được pháp luật trao quyền để tiến hành thanh tra đối với hoạt động của các TCTD, hoạt động này không chỉ nhằm giảm thiểu rủi ro đối với ngân hàng mà còn góp phần ngăn chặn các hành vi dẫn đến vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng đến uy tín của NHTM. “Điều 58: Nội dung giám sát ngân hàng 1.Thu thập, tổng hợp và xử lý tài liệu, thông tin, dữ liệu theo yêu cầu giám sát ngân hàng. Xem xét, theo dõi tình hình chấp hành các quy định về an toàn hoạt động ngân hàng và các quy định khác của pháp luật về tiền tệ và ngân hàng; việc thực hiện kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra và khuyến nghị, cảnh báo về giám sát ngân hàng. Phân tích, đánh giá tình hình tài chính, hoạt động, quản trị, điều hành và mức độ rủi ro của tổ chức tín dụng; xếp hạng các tổ chức tín dụng hằng năm.

Phát hiện, cảnh báo rủi ro gây mất an toàn hoạt động ngân hàng và nguy cơ dẫn đến vi phạm pháp luật về tiền tệ và ngân hàng. Kiến nghị, đề xuất biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý rủi ro, vi phạm pháp luật.” ( Quốc Hội, 2010) Có thể thấy, nội dung chủ yếu của thanh tra, giám sát ngân hàng luôn hướng tới vấn đề phát hiện rủi ro, yêu cầu xử lí rủi ro trong HDNH, đảm bảo sự an toàn trong HĐCTD. Ngoài ra, với việc xem xét, đánh giá năng lực tài chính và mức độ 18 rủi ro của ngân hàng, hoạt động thanh tra, giám sát của NHNN còn góp phần đảm bảo các NHTM đủ điều kiện thực hiện HĐCTD. Ngoài những quy định về thanh tra, giám sát để phòng ngừa rủi ro tín dụng, các NHTM buộc phải thực hiện tỷ lệ đảm bảo an toán theo điều 130 Luật CTCTD 2010: “Điều 130.

Tỷ lệ bảo đảm an toàn 1,Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải duy trì các tỷ lệ bảo đảm an toàn sau đây: a.Tỷ lệ khả năng chi trả; b.Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8% hoặc tỷ lệ cao hơn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước trong từng thời kỳ; c.Tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn; d.Trạng thái ngoại tệ, vàng tối đa so với vốn tự có; đ. Tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi; e.Tỷ lệ mua, đầu tư trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh. Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tham gia hệ thống thanh toán liên ngân hàng quốc gia phải nắm giữ số lượng tối thiểu giấy tờ có giá được phép cầm cố theo quy định của Ngân hàng Nhà nước trong từng thời kỳ. Ngân hàng Nhà nước quy định cụ thể các tỷ lệ bảo đảm an toàn quy định tại khoản 1 Điều này đối với từng loại hình tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Tổng số vốn của một tổ chức tín dụng đầu tư vào tổ chức tín dụng khác, công ty con của tổ chức tín dụng dưới hình thức góp vốn, mua cổ phần và các khoản đầu tư dưới hình thức góp vốn, mua cổ phần nhằm nắm quyền kiểm soát các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán phải trừ khỏi vốn tự có khi tính các tỷ lệ an toàn.” ( Quốc Hội, 2010) Theo quy định tại điều 130, TCTD trong đó có các NHTM phải đảm bảo hàng loạt yêu cầu về tỷ lệ an toàn, trong đó cần phải nói đến các quy định về đảm bảo an toàn trong HĐCTD như: tỷ lệ khả năng chi trả, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu, tỷ lệ tối đa vốn cho vay, tỷ lệ dư nợ,… tất cả những quy định này đều nhằm mục tiêu 19 duy trì mức vốn của ngân hàng ở mức đảm bảo khả năng cho vay, đảm bảo tính thanh khoản của ngân hàng trong suốt quá trình hoạt động. Thứ hai, các khách hàng cũng cần phải đảm bảo một số quy định của pháp luật để đảm bảo sự an toàn nguồn vốn cho ngân hàng khi những chủ thể này tham gia quan hệ tín dụng. Cần phải nói đến đầu tiên là các quy định về các trường hợp không được cấp tín dụng, hạn chế cấp tín dụng, giới hạn cấp tín dụng. Theo quy định của Luật CTCTD 2010 sửa đổi bổ sung 2017: “Điều 126.

Những trường hợp không được cấp tín dụng 1.Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng đối với những tổ chức, cá nhân sau đây: a.Thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, thành viên Ban kiểm soát, Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc) và các chức danh tương đương của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, pháp nhân là cổ đông có người đại diện phần vốn góp là thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Ban kiểm soát của tổ chức tín dụng là công ty cổ phần, pháp nhân là thành viên góp vốn, chủ sở hữu của tổ chức tín dụng là công ty trách nhiệm hữu hạn; b.Cha, mẹ, vợ, chồng, con của thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, thành viên Ban kiểm soát, Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc) và các chức danh tương đương.Quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với quỹ tín dụng nhân dân và trường hợp cấp tín dụng dưới hình thức phát hành thẻ tín dụng cho cá nhân. Hạn mức thẻ tín dụng đối với cá nhân quy định tại khoản 1 Điều này được thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng cho khách hàng trên cơ sở bảo đảm của đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này. Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được bảo đảm dưới bất kỳ hình thức nào để tổ chức tín dụng khác cấp tín dụng cho đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này.Tổ chức tín dụng không được cấp tín dụng cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh chứng khoán mà tổ chức tín dụng nắm quyền kiểm soát.Tổ chức tín dụng không được cấp tín dụng trên cơ sở nhận bảo đảm bằng cổ phiếu của chính tổ chức tín dụng hoặc công ty con của tổ chức tín dụng.Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng để góp vốn, mua cổ phần của tổ chức tín dụng.Việc cấp tín dụng quy định tại các khoản 1, 3, 4, 5 và 6 Điều này bao gồm cả hoạt động mua, đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp. Ngoài ra theo quy định của điểm b khoản này: “ không cấp tín dụng với Cha, mẹ, vợ, chồng, con của thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, thành viên Ban kiểm soát, Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc) và các chức danh tương đương” (Quốc Hội, 2010) Những cá nhân này tuy không phải người có chức vụ, quyền hạn trong tổ chức tín dụng song lại có khả năng tác động đến quyết định cấp tín dụng do có mối quan hệ mật thiết với các cá nhân có thẩm quyền xét duyệt tín dụng, vì vậy để tránh rủi ro, pháp luật cấm các TCTD cấp tín dụng đối với các cá nhân này.

(Nguyễn Thái Hà & cộng sự, 2021) 21 Ngoài ra theo khoản 3 điều này quy định: “3. Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng cho khách hàng trên cơ sở bảo đảm của đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này.