Phân Tích Thuế Thu Nhập và Giải Pháp Cải Thiện Tại Việt Nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận văn giải pháp hoàn thiện thuế thu nhập trong điều kiện kinh tế thị trường ở việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Ngô Thị Thanh Hương
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Phân Tích Thuế Thu Nhập và Giải Pháp Cải Thiện Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THUẾ THU NHẬP TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
• 1.1. Khái niệm và nội dung thuế thu nhập
• 1.2. Cơ cấu thuế thu nhập
• 1.3. Vai trò thuế thu nhập
• 1.4. Các nguyên tắc xây dựng hệ thống thuế
• 1.4.1. Nguyên tắc công bằng
• 1.4.2. Nguyên tắc hiệu quả
• 1.4.3. Nguyên tắc linh hoạt
• 1.4.4. Nguyên tắc đơn giản và chi phí hành chính với thuế thấp
• 1.5. Thuế thu nhập ở một số nước trên thế giới
• 1.6. Các bài học kinh nghiệm từ việc vận dụng thuế thu nhập ở các nước trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THUẾ THU NHẬP Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.1. Tình hình kinh tế xã hội Việt Nam từ 1996 đến nay
• 2.2. Thực trạng thuế thu nhập ở Việt Nam thời gian qua
• 2.2.1. Thực trạng thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2.2. Những ưu điểm của thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2.3. Những tồn tại của thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.3. Thực trạng thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao ở Việt Nam thời gian qua
• 2.3.1. Thực trạng thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao
• 2.3.2. Ưu điểm của thuế thu nhập cá nhân
• 2.3.3. Những tồn tại của thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao
• 2.4. Đánh giá chung về thuế thu nhập
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN THUẾ THU NHẬP TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
• 3.1. Chiến lược cải cách thuế Việt Nam từ 2001 đến 2010
• 3.2. Tác động của toàn cầu hóa và tiến trình hội nhập
• 3.3. Nội dung cải cách thuế
• 3.4. Các giải pháp hoàn thiện thuế thu nhập trong điều kiện kinh tế thị trường
• 3.4.1. Thuế thu nhập doanh nghiệp
• 3.4.2. Thuế thu nhập cá nhân
• 3.4.3. Các giải pháp hỗ trợ
• LỜI MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thuế Thu Nhập Việt Nam Khái Niệm Vai Trò

Hệ thống thuế thu nhập đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam. Thuế thu nhập không chỉ là nguồn thu quan trọng cho ngân sách nhà nước mà còn là công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô, góp phần vào việc thực hiện công bằng xã hội. Theo tài liệu gốc, thuế là một phần thu nhập mà mọi tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ đóng góp cho nhà nước theo luật định để đáp ứng yêu cầu chi tiêu theo chức năng của nhà nước. Ngân sách nhà nước nhờ đó có nguồn lực để đầu tư vào giáo dục, y tế, cơ sở hạ tầng và các dịch vụ công cộng thiết yếu. Luật thuế thu nhập điều chỉnh các loại thuế trực thu đánh vào thu nhập của cá nhân và doanh nghiệp, bao gồm cả thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Để hệ thống thuế thu nhập hoạt động hiệu quả, cần đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả, đồng thời phù hợp với các cam kết quốc tế.

1.1. Khái Niệm Cơ Bản về Thuế Thu Nhập Tại Việt Nam

Thuế thu nhập là một loại thuế trực thu, đánh trực tiếp vào thu nhập của các tổ chức, cá nhân. Thu nhập chịu thuế được xác định sau khi trừ đi các khoản chi phí hợp lệ liên quan đến việc tạo ra thu nhập đó. Theo tài liệu, thuế thu nhập là một loại thuế trực thu đánh vào thu nhập của cá nhân hoặc tổ chức sản xuất kinh doanh có thu nhập sau khi trừ đi các khoản chi phí liên quan đến thu nhập. Điều này đảm bảo tính công bằng, vì chỉ phần thu nhập thực tế mới bị đánh thuế. Quản lý thuế thu nhập hiệu quả đòi hỏi việc xác định rõ đối tượng chịu thuế, các khoản thu nhập được miễn thuế, và các chi phí được trừ.

1.2. Vai Trò Quan Trọng Của Thuế Thu Nhập trong Kinh Tế

Thuế thu nhập đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế, thúc đẩy tái phân phối thu nhập và đảm bảo công bằng xã hội. Nguồn thu từ thuế thu nhập được sử dụng để tài trợ cho các chương trình xã hội, hỗ trợ người nghèo và cải thiện chất lượng cuộc sống. Theo tài liệu, thuế thu nhập góp phần điều tiết vĩ mô nền kinh tế và điều hòa thu nhập xã hội. Việc tăng cường hiệu quả thuế giúp tăng nguồn thu cho ngân sách, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và cá nhân phát triển.

1.3. Phân biệt Thuế Trực Thu và Thuế Gián Thu trong Hệ Thống Thuế

Thuế trực thu, như thuế thu nhập, đánh trực tiếp vào thu nhập của cá nhân và doanh nghiệp. Ngược lại, thuế gián thu, như thuế giá trị gia tăng (VAT), đánh vào hàng hóa và dịch vụ. Thuế trực thu có tính lũy tiến cao hơn và góp phần giảm bất bình đẳng thu nhập, trong khi thuế gián thu dễ thu và ổn định hơn. Việc cân bằng giữa hai loại thuế này rất quan trọng để đảm bảo tính hiệu quả và công bằng của hệ thống thuế.

II. Thực Trạng Thuế Thu Nhập Việt Nam Vấn Đề Hạn Chế Cần Giải Quyết

Mặc dù hệ thống thuế thu nhập đã có những cải thiện đáng kể trong những năm gần đây, vẫn còn nhiều vấn đề và hạn chế cần được giải quyết. Tình trạng trốn thuế thu nhập vẫn diễn ra phổ biến, gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước. Theo tài liệu gốc, các luật thuế nói chung cũng như thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao vẫn còn nhiều nhược điểm, hiệu quả chưa cao. Ngoài ra, hệ thống ưu đãi thuế thu nhập đôi khi chưa thực sự hiệu quả và có thể gây ra sự bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp. Cần có những giải pháp đồng bộ để tăng cường quản lý thuế thu nhập, giảm thiểu tình trạng trốn thuế và nâng cao hiệu quả của hệ thống thuế.

2.1. Tình Trạng Trốn Thuế Thu Nhập và Thất Thu Ngân Sách

Trốn thuế là một vấn đề nhức nhối trong hệ thống thuế thu nhập Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp và cá nhân tìm cách khai gian thu nhập, che giấu tài sản hoặc sử dụng các biện pháp tránh thuế phức tạp để giảm thiểu số thuế phải nộp. Điều này gây ra thất thu lớn cho ngân sách nhà nước và làm giảm nguồn lực để đầu tư vào các lĩnh vực quan trọng.

2.2. Bất Cập trong Chính Sách Ưu Đãi Thuế Thu Nhập Hiện Hành

Chính sách ưu đãi thuế thu nhập hiện hành đôi khi chưa thực sự hiệu quả và có thể tạo ra sự bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp lợi dụng các kẽ hở của pháp luật để hưởng ưu đãi thuế một cách không chính đáng, trong khi các doanh nghiệp khác lại không được hưởng lợi từ các chính sách này.

2.3. Sự Phức Tạp của Hệ Thống Kê Khai Thuế Thu Nhập

Hệ thống kê khai thuế thu nhập hiện hành còn khá phức tạp và gây khó khăn cho cả người nộp thuế và cơ quan thuế. Các quy định về thu nhập chịu thuế, các khoản được trừ và các thủ tục kê khai còn rườm rà và dễ gây nhầm lẫn.

III. Giải Pháp Cải Cách Thuế Thu Nhập Tối Ưu Hiệu Quả và Công Bằng

Để khắc phục những hạn chế của hệ thống thuế thu nhập hiện tại, cần có những giải pháp cải cách đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này cần tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục kê khai thuế, tăng cường quản lý thuế, mở rộng cơ sở thuế và đảm bảo tính công bằng trong hệ thống thuế. Cải cách hệ thống thuế cũng cần chú trọng đến việc nâng cao năng lực của cán bộ thuế và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuế.

3.1. Đơn Giản Hóa Thủ Tục Kê Khai Thuế Thu Nhập cho Doanh Nghiệp

Việc đơn giản hóa thủ tục kê khai thuế là một trong những giải pháp quan trọng để giảm chi phí tuân thủ thuế cho doanh nghiệp và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh. Các thủ tục kê khai nên được số hóa và tích hợp để giảm thiểu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

3.2. Tăng Cường Quản Lý Thuế Thu Nhập Cá Nhân và Doanh Nghiệp

Tăng cường quản lý thuế là yếu tố then chốt để giảm thiểu tình trạng trốn thuế và đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Các biện pháp quản lý cần được tăng cường bao gồm kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm và nâng cao ý thức tuân thủ thuế của người nộp thuế.

3.3. Mở Rộng Cơ Sở Thuế Thu Nhập và Điều Chỉnh Thuế Suất

Việc mở rộng cơ sở thuế và điều chỉnh thuế suất một cách hợp lý có thể giúp tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước và đảm bảo tính công bằng trong hệ thống thuế. Tuy nhiên, việc điều chỉnh thuế suất cần được cân nhắc kỹ lưỡng để không gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động kinh doanh và đầu tư.

IV. Ưu Đãi Thuế Thu Nhập Hướng Dẫn Áp Dụng Chính Sách Hiệu Quả Nhất

Ưu đãi thuế thu nhập là một công cụ quan trọng để khuyến khích đầu tư và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, để ưu đãi thuế đạt hiệu quả cao, cần có những quy định rõ ràng, minh bạch và dễ thực hiện. Chính sách giảm thuế thu nhập nên được thiết kế để khuyến khích các hoạt động sản xuất kinh doanh có giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường và tạo nhiều việc làm.

4.1. Điều Kiện Áp Dụng Ưu Đãi Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp

Các doanh nghiệp cần đáp ứng các điều kiện cụ thể để được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp. Điều kiện này có thể liên quan đến lĩnh vực đầu tư, địa bàn đầu tư, quy mô đầu tư hoặc các tiêu chí khác. Để được hưởng ưu đãi thuế, doanh nghiệp cần làm rõ những chính sách nào mình đủ điều kiện để đăng ký.

4.2. Thủ Tục Xin Hưởng Ưu Đãi Giảm Thuế Thu Nhập Theo Quy Định

Doanh nghiệp cần tuân thủ các thủ tục quy định để xin hưởng ưu đãi giảm thuế thu nhập. Thủ tục này thường bao gồm việc nộp hồ sơ đăng ký hưởng ưu đãi thuế, cung cấp các tài liệu chứng minh đáp ứng các điều kiện hưởng ưu đãi và tuân thủ các quy định về báo cáo và kiểm tra của cơ quan thuế.

4.3. Lưu Ý Quan Trọng Khi Áp Dụng Chính Sách Ưu Đãi Thuế

Khi áp dụng chính sách ưu đãi thuế, doanh nghiệp cần lưu ý đến các quy định về thời gian hưởng ưu đãi, mức hưởng ưu đãi, các điều kiện duy trì ưu đãi và các trường hợp bị thu hồi ưu đãi. Doanh nghiệp cũng cần chủ động cập nhật các thay đổi của chính sách để đảm bảo tuân thủ pháp luật.

V. Hướng Dẫn Kê Khai và Hoàn Thuế TNCN Bí Quyết Tối Ưu Lợi Ích

Việc kê khai thuế TNCN và hoàn thuế TNCN có thể phức tạp đối với nhiều người. Tuy nhiên, nếu nắm vững các quy định và thủ tục, người nộp thuế có thể tối ưu hóa lợi ích của mình. Biểu thuế lũy tiến được áp dụng để tính thuế TNCN, vì vậy việc hiểu rõ cách tính thuế là rất quan trọng. Nếu đã nộp thừa thuế, người nộp thuế có quyền yêu cầu hoàn thuế theo quy định.

5.1. Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Kê Khai Thuế Thu Nhập Cá Nhân TNCN

Việc kê khai thuế TNCN đòi hỏi người nộp thuế phải thu thập đầy đủ các chứng từ liên quan đến thu nhập, các khoản giảm trừ gia cảnh và các khoản đóng góp từ thiện. Người nộp thuế có thể kê khai trực tuyến hoặc bằng giấy tờ, tùy thuộc vào quy định của cơ quan thuế.

5.2. Điều Kiện và Thủ Tục Hoàn Thuế Thu Nhập Cá Nhân TNCN

Người nộp thuế có thể được hoàn thuế TNCN nếu số thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp theo quyết toán năm. Điều kiện để được hoàn thuế là người nộp thuế phải có mã số thuế cá nhân, có thu nhập chịu thuế và đã nộp thuế thừa. Thủ tục hoàn thuế bao gồm việc nộp hồ sơ yêu cầu hoàn thuế và cung cấp các tài liệu chứng minh.

5.3. Bí Quyết Tối Ưu Lợi Ích Hoàn Thuế Thu Nhập Cá Nhân

Để tối ưu hóa lợi ích hoàn thuế TNCN, người nộp thuế cần lưu giữ đầy đủ các chứng từ liên quan đến thu nhập và các khoản giảm trừ. Người nộp thuế cũng nên tìm hiểu kỹ các quy định về giảm trừ gia cảnh, giảm trừ các khoản đóng góp từ thiện và các khoản bảo hiểm để có thể kê khai một cách chính xác và đầy đủ.

VI. Tương Lai Thuế Thu Nhập Cải Cách Hệ Thống và Hội Nhập Quốc Tế

Hệ thống thuế thu nhập Việt Nam cần tiếp tục được cải cách để phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế và đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế. Việc cải cách hệ thống thuế cần tập trung vào việc tăng cường tính minh bạch, công bằng và hiệu quả của hệ thống thuế. Chính sách thuế thu nhập Việt Nam cần được điều chỉnh để khuyến khích đầu tư, phát triển bền vững và giảm thiểu bất bình đẳng thu nhập.

6.1. Xu Hướng Cải Cách Hệ Thống Thuế Thu Nhập Trên Thế Giới

Trên thế giới, xu hướng cải cách hệ thống thuế thu nhập tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục kê khai, tăng cường quản lý thuế, mở rộng cơ sở thuế và giảm thuế suất. Các nước cũng chú trọng đến việc hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuế để chống trốn thuế và gian lận thuế.

6.2. Tác Động Của Hội Nhập Quốc Tế Đến Thuế Thu Nhập Việt Nam

Hội nhập quốc tế tạo ra nhiều cơ hội và thách thức đối với hệ thống thuế thu nhập Việt Nam. Một mặt, hội nhập giúp tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Mặt khác, hội nhập đòi hỏi Việt Nam phải điều chỉnh chính sách thuế để phù hợp với các cam kết quốc tế và cạnh tranh với các nước khác.

6.3. Các Bước Đi Cần Thiết Để Hoàn Thiện Hệ Thống Thuế

Để hoàn thiện hệ thống thuế thu nhập, Việt Nam cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục kê khai, tăng cường quản lý thuế, mở rộng cơ sở thuế, điều chỉnh thuế suất, nâng cao năng lực của cán bộ thuế và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuế.Việc hiện đại hóa hệ thống cần chú trọng đến ứng dụng công nghệ thông tin và áp dụng các chuẩn mực quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế thu nhập là một trong những nguồn thu quan trọng nhất của ngân sách nhà nước, đóng vai trò điều tiết phân phối thu nhập xã hội và kích thích phát triển kinh tế. Tại Việt Nam, hệ thống thuế thu nhập đã được hình thành và phát triển từ đầu những năm 1990, song vẫn còn nhiều hạn chế về phạm vi áp dụng, hiệu quả quản lý và tính công bằng. Theo số liệu tổng hợp, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2000 đạt khoảng 53.500 tỷ đồng, trong đó thuế thu nhập doanh nghiệp chiếm 7.200 tỷ đồng và thuế thu nhập cá nhân tăng từ 500 tỷ đồng năm 1995 lên khoảng 1.800 tỷ đồng năm 2000. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng chính sách thuế thu nhập tại Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả thu thuế, đảm bảo công bằng xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững trong giai đoạn 2001-2010.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các loại thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam, có tham khảo kinh nghiệm từ các nước trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia, Singapore, Philippines, Đài Loan và Trung Quốc. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc cải cách hệ thống thuế thu nhập, góp phần nâng cao nguồn thu ngân sách và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế về thuế thu nhập, bao gồm:

• Lý thuyết công bằng thuế: Thuế thu nhập phải đảm bảo nguyên tắc công bằng theo chiều ngang và chiều dọc, nghĩa là người có thu nhập tương đương phải chịu mức thuế tương đương (công bằng ngang), và người có thu nhập cao hơn phải chịu mức thuế cao hơn (công bằng dọc).

• Lý thuyết hiệu quả kinh tế của thuế: Thuế thu nhập cần được thiết kế sao cho giảm thiểu các tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh, khuyến khích đầu tư và tiết kiệm, đồng thời không làm giảm động lực lao động.

• Mô hình hệ thống thuế thu nhập: Phân loại thuế thu nhập thành thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân, với các khái niệm chính như thu nhập chịu thuế, thu nhập không chịu thuế, thuế suất, miễn giảm thuế và thời hạn nộp thuế.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: thu nhập chịu thuế, thu nhập không chịu thuế, thuế suất thu nhập doanh nghiệp, thuế suất thu nhập cá nhân, miễn giảm thuế, kê khai thuế, quyết toán thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp và phân tích thống kê dựa trên số liệu thu thập từ Tổng cục Thuế, Tổng cục Thống kê và các báo cáo ngành thuế trong giai đoạn 1995-2000. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 5.700 doanh nghiệp trên toàn quốc, trong đó có khoảng 1.800 doanh nghiệp trung ương, 3.000 doanh nghiệp địa phương và hơn 1.000 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có phân tầng theo loại hình doanh nghiệp và vùng địa lý nhằm đảm bảo tính đại diện.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích định tính các chính sách thuế hiện hành. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 1995 đến năm 2000, tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2001-2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ trọng thuế thu nhập trong tổng thu ngân sách tăng nhưng chưa tương xứng với tăng trưởng GDP
   Tổng thu ngân sách nhà nước năm 2000 đạt khoảng 53.500 tỷ đồng, trong đó thuế thu nhập doanh nghiệp chiếm 7.200 tỷ đồng, thuế thu nhập cá nhân tăng từ 500 tỷ đồng năm 1995 lên khoảng 1.800 tỷ đồng năm 2000. Tuy nhiên, tỷ lệ thuế thu nhập so với GDP chỉ đạt khoảng 2,5%, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực.

2. Phạm vi áp dụng thuế thu nhập còn hạn chế, nhiều đối tượng chưa được bao phủ đầy đủ
   Thuế thu nhập doanh nghiệp chủ yếu áp dụng cho các tổ chức sản xuất kinh doanh, chưa bao quát hết các loại hình doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh cá thể và các hoạt động kinh tế phi chính thức. Thuế thu nhập cá nhân chỉ áp dụng cho người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công, chưa bao gồm đầy đủ các nguồn thu nhập khác như chuyển nhượng tài sản, thu nhập từ kinh doanh cá nhân.

3. Chính sách thuế còn nhiều bất cập về công bằng và hiệu quả
   Mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp phổ biến là 32%, trong khi thuế suất thu nhập cá nhân có nhiều mức khác nhau từ 10% đến 60%, gây khó khăn trong quản lý và tạo ra sự không đồng đều trong áp dụng. Miễn giảm thuế chưa được quy định rõ ràng, dẫn đến tình trạng lợi dụng chính sách để trốn thuế hoặc giảm thuế không hợp lý.

4. Quản lý thu thuế còn yếu kém, tỷ lệ kê khai và nộp thuế chưa cao
   Chỉ khoảng 45% người có thu nhập cá nhân thực hiện kê khai thuế đầy đủ. Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 22% tổng thu ngân sách từ thuế thu nhập doanh nghiệp, nhưng vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa kê khai hoặc kê khai không chính xác. Thời hạn nộp thuế và quyết toán thuế còn phức tạp, gây khó khăn cho người nộp thuế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các tồn tại trên xuất phát từ việc hệ thống pháp luật thuế thu nhập chưa hoàn chỉnh, thiếu đồng bộ và chưa phù hợp với thực tiễn kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. So sánh với các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia, Singapore, Việt Nam còn nhiều hạn chế về phạm vi áp dụng, mức thuế suất và chính sách miễn giảm thuế. Ví dụ, thuế suất thu nhập doanh nghiệp tại Malaysia là 28%, Singapore từ 12% đến 28%, trong khi Việt Nam áp dụng mức 32% cố định, gây áp lực lớn cho doanh nghiệp.

Việc quản lý thu thuế còn yếu kém do thiếu hệ thống thông tin hiện đại, quy trình kê khai và quyết toán phức tạp, chi phí hành chính cao. Điều này làm giảm hiệu quả thu thuế và tạo điều kiện cho trốn thuế, gian lận thuế. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ thu thuế thu nhập trên GDP giữa Việt Nam và các nước ASEAN sẽ minh họa rõ sự chênh lệch này.

Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách thuế thu nhập, góp phần nâng cao nguồn thu ngân sách, đảm bảo công bằng xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng phạm vi áp dụng thuế thu nhập
   Đề xuất bổ sung các đối tượng chưa được bao phủ như hộ kinh doanh cá thể, các hoạt động kinh tế phi chính thức vào diện chịu thuế thu nhập nhằm tăng nguồn thu và đảm bảo công bằng. Thời gian thực hiện: 2002-2005. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính phối hợp với Tổng cục Thuế.

2. Đơn giản hóa chính sách thuế và cải cách thuế suất
   Rà soát, điều chỉnh thuế suất thu nhập cá nhân theo hướng giảm bớt các mức thuế, áp dụng biểu thuế lũy tiến rõ ràng, đồng thời giảm thuế suất thu nhập doanh nghiệp xuống khoảng 25-28% để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Thời gian thực hiện: 2003-2007. Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tài chính.

3. Tăng cường quản lý thu thuế và hiện đại hóa hệ thống thuế
   Xây dựng hệ thống thông tin thuế điện tử, đơn giản hóa thủ tục kê khai, nộp thuế và quyết toán thuế, nâng cao năng lực cán bộ thuế nhằm giảm chi phí hành chính và tăng tỷ lệ tuân thủ thuế. Thời gian thực hiện: 2002-2006. Chủ thể thực hiện: Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính.

4. Hoàn thiện chính sách miễn giảm thuế và ưu đãi đầu tư
   Quy định rõ ràng, minh bạch các điều kiện miễn giảm thuế, ưu đãi đầu tư theo ngành nghề, vùng miền nhằm khuyến khích đầu tư phát triển kinh tế, đặc biệt là các ngành công nghiệp hiện đại và vùng khó khăn. Thời gian thực hiện: 2002-2010. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách thuế và tài chính công
   Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng, điều chỉnh chính sách thuế thu nhập phù hợp với bối cảnh kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.

2. Cơ quan quản lý thuế và cán bộ thuế
   Giúp nâng cao hiểu biết về các vấn đề thực tiễn trong quản lý thu thuế thu nhập, từ đó cải tiến quy trình, nâng cao hiệu quả thu thuế.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư
   Hiểu rõ hơn về chính sách thuế thu nhập, các ưu đãi và nghĩa vụ thuế, giúp doanh nghiệp hoạch định kế hoạch tài chính và đầu tư hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế, tài chính
   Cung cấp tài liệu tham khảo về lý thuyết và thực tiễn thuế thu nhập tại Việt Nam và các nước trong khu vực, phục vụ cho nghiên cứu và học tập chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

1. Thuế thu nhập doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay áp dụng mức thuế suất nào?
   Mức thuế suất phổ biến là 32%, tuy nhiên có các ưu đãi giảm thuế cho doanh nghiệp đầu tư vào các ngành nghề và vùng kinh tế ưu tiên. Ví dụ, doanh nghiệp mới thành lập được miễn thuế trong 2 năm đầu và giảm 50% trong 2 năm tiếp theo.

2. Phạm vi áp dụng thuế thu nhập cá nhân bao gồm những đối tượng nào?
   Thuế thu nhập cá nhân áp dụng cho người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập khác như chuyển nhượng tài sản, kinh doanh cá nhân. Người nước ngoài làm việc tại Việt Nam trên 183 ngày trong năm cũng thuộc diện chịu thuế.

3. Có những loại thu nhập nào không chịu thuế thu nhập cá nhân?
   Các khoản thu nhập không chịu thuế bao gồm trợ cấp xã hội, học bổng, bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp, các khoản thu nhập chính trị hoặc quản lý đặc biệt theo quy định của pháp luật.

4. Làm thế nào để doanh nghiệp kê khai và nộp thuế thu nhập đúng quy định?
   Doanh nghiệp phải đăng ký thuế, kê khai thuế hàng quý và quyết toán thuế hàng năm theo quy định của Tổng cục Thuế. Việc kê khai phải dựa trên báo cáo tài chính đã được kiểm toán hoặc tự lập, đảm bảo minh bạch và chính xác.

5. Các ưu đãi thuế thu nhập dành cho doanh nghiệp đầu tư nước ngoài như thế nào?
   Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp từ 5% đến 25% tùy theo ngành nghề và vùng đầu tư. Ví dụ, các doanh nghiệp đầu tư vào khu công nghiệp, khu chế xuất thường được hưởng mức thuế ưu đãi thấp hơn mức chuẩn.

Kết luận

• Thuế thu nhập là nguồn thu chủ lực của ngân sách nhà nước, góp phần điều tiết thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.
• Hệ thống thuế thu nhập tại Việt Nam đã có những bước phát triển nhưng còn nhiều hạn chế về phạm vi áp dụng, chính sách thuế và quản lý thuế.
• So sánh với các nước trong khu vực cho thấy Việt Nam cần cải cách thuế suất, mở rộng đối tượng chịu thuế và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào mở rộng phạm vi áp dụng, đơn giản hóa chính sách, hiện đại hóa quản lý và hoàn thiện chính sách ưu đãi.
• Giai đoạn tiếp theo (2001-2010) cần triển khai đồng bộ các biện pháp cải cách thuế thu nhập để nâng cao nguồn thu ngân sách, đảm bảo công bằng xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Các nhà hoạch định chính sách, cơ quan thuế và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp cải cách thuế thu nhập, góp phần xây dựng hệ thống thuế hiện đại, minh bạch và hiệu quả tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM NGÔ THỊ THANH HƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2002 Trang Më ®Çu 1 Ch−¬ng I Lý luËn c¬ b¶n vÒ thuÕ thu nhËp trong nÒn kinh 3 tÕ thÞ tr−êng 1. Kh¸i niÖm vμ néi dung thuÕ thu nhËp 3 1.2 C¬ cÊu thuÕ thu nhËp 8 1.1 M« h×nh thuÕ thu nhËp 8 1.2 C¬ cÊu thuÕ thu nhËp ë ViÖt Nam 8 1.3 Vai trß thuÕ thu nhËp 9 1.4 C¸c nguyªn t¾c x©y dùng hÖ thèng thuÕ 9 1.1 Nguyªn t¾c c«ng b»ng 9 1.2 Nguyªn t¾c hiÖu qu¶ 10 1.3 Nguyªn t¾c linh ho¹t 11 1.4 Nguyªn t¾c ®¬n gi¶n vμ chi phÝ hμnh chÝnh vÒ thuÕ thÊp 11 1.5 ThuÕ thu nhËp ë mét sè n−íc trªn thÕ giíi 12 1.8 C¸c bμi häc kinh nghiÖm tõ viÖc vËn dông thuÕ thu nhËp 22 ë c¸c n−íc trªn thÕ giíi Ch−¬ng II Thùc tr¹ng thuÕ thu nhËp ë ViÖt Nam trong thêi 24 gian qua 2.1 T×nh h×nh kinh tÕ x· héi ViÖt Nam tõ 1996 ®Õn nay 24 Trang 1 2.2 Thùc tr¹ng thuÕ thu nhËp ë ViÖt Nam thêi gian qua 28 2.1 Thùc tr¹ng thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp thêi gian qua 29 2.1 Thùc tr¹ng thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp 29 2.2 Nh÷ng −u ®iÓm cña thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp 34 2.3 Nh÷ng tån t¹i cña thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp 35 2.2 Thùc tr¹ng thuÕ thu nhËp ®èi víi ng−êi cã thu nhËp cao 36 ë ViÖt Nam thêi gian qua 2.1 Thùc tr¹ng thuÕ thu nhËp ®èi víi ng−êi cã thu nhËp cao 36 ë ViÖt Nam thêi gian qua 2.2 ¦u ®iÓm cña thuÕ thu nhËp c¸ nh©n 39 2.3 Nh÷ng tån t¹i cña thuÕ thu nhËp ®èi víi ng−êi cã thu 39 nhËp cao 2.3 §¸nh gi¸ chung vÒ thuÕ thu nhËp 39 Ch−¬ng III Nh÷ng biÖn ph¸p hoμn thiÖn thuÕ thu nhËp 41 trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr−êng ë ViÖt Nam 3.1 ChiÕn l−îc c¶i c¸nh thuÕ ViÖt nam tõ 2001 ®Õn 2010 41 3.3 Néi dung c¶i c¸ch thuÕ 41 3.2 T¸c ®éng cña toμn cÇu ho¸ vμ tiÕn tr×nh héi nhËp 44 3.1 T¸c ®éng cña toμn cÇu ho¸ 44 3.2 T¸c ®éng cña tiÕn tr×nh héi nhËp AFTA, AFEC, WTO, 46 diÔn ®μn hîp t¸c ¸ ¢u .3 C¸c gi¶i ph¸p hoμn thiÖn thuÕ thu nhËp trong ®iÒu kiÖn 47 kinh tÕ thÞ tr−êng 3.1 ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp 47 3.2 ThuÕ thu nhËp c¸ nh©n 54 3.3 C¸c gi¶i ph¸p hç trî 56 KÕt luËn 60 Phô lôc Tμi liÖu tham kh¶o Trang 2 Më ®ÇU 1. Lý do chän ®Ò tμi Tõ gi÷a thËp niªn 80, cïng víi c«ng cuéc ®æi míi ®Êt n−íc, hÖ thèng thuÕ ViÖt nam ®· ®−îc nghiªn cøu vμ h×nh thμnh vμo ®Çu n¨m 1990 vμ bao gåm nhiÒu s¾c thuÕ.

HÖ thèng thuÕ nμy ®Õn nay ®· béc lé nhiÒu nh−îc ®iÓm, kh«ng theo kÞp giai ®o¹n ®æi míi vμ ph¸t triÓn cña ®Êt n−íc. Do ®ã ®Ó kh¾c phôc h¹n chÕ cña hÖ thèng thuÕ vμ nh»m ph¸t huy vai trß qu¶n lý toμn diÖn, nhμ n−íc ®· tiÕn hμnh c¶i c¸ch thuÕ tõng b−íc theo h−íng héi nhËp quèc tÕ. ViÖc c¶i c¸ch thuÕ trong bèi c¶nh ®æi míi toμn diÖn nÒn kinh tÕ ®· b−íc sang giai ®o¹n II. C¸c luËt thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng vμ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ®· ®−îc quèc héi th«ng qua vμ cã hiÖu lùc tõ 01/01/1999, gãp phÇn hoμn thiÖn hÖ thèng thuÕ.

Tuy nhiªn trªn thùc tÕ c¸c luËt thuÕ nãi chung còng nh− thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp vμ thuÕ thu nhËp ®èi víi ng−êi cã thu nhËp cao vÉn cßn nhiÒu nh−îc ®iÓm, hiÖu qu¶ ch−a cao. Trong b¸o c¸o chÝnh trÞ cña ban chÊp hμnh Trung −¬ng khãa 8 t¹i ®¹i héi ®¹i biÓu toμn quèc lÇn thø IX cña §¶ng ®· nªu: “ TiÕp tôc c¶i c¸ch hÖ thèng thuÕ phï hîp víi t×nh h×nh ®Êt n−íc vμ cam kÕt quèc tÕ, ®¬n gi¶n hãa c¸c s¾c thuÕ, tõng b−íc ¸p dông hÖ thèng thuÕ thèng nhÊt, kh«ng ph©n biÖt ®Çu t− trong n−íc hay n−íc ngoμi. Nu«i d−ìng nguån thu vμ thu ®óng thu ®ñ theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt. HiÖn ®¹i hãa c«ng t¸c qu¶n lý thu cña nhμ n−íc ” XuÊt ph¸t tõ t×nh h×nh thùc tiÔn cña nÒn kinh tÕ, cña ngμnh thuÕ, t«i chän ®Ò tμi: C¸c gi¶i ph¸p hoμn thiÖn thuÕ thu nhËp trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr−êng ë ViÖt nam ®Ó lμm luËn v¨n th¹c sÜ.

Môc ®Ých nghiªn cøu - HÖ thèng hãa vμ ph¸t triÓn vÒ mÆt lý luËn thuÕ thu nhËp trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ë c¸c n−íc vμ ViÖt Nam. - Ph©n tÝch râ thùc tr¹ng cña chÝnh s¸ch thuÕ thu nhËp hiÖn hμnh, t¸c ®éng cña thuÕ thu nhËp trong thùc tÕ, tõ ®ã kiÕn nghÞ c¸c gi¶i ph¸p hoμn thiÖn thuÕ thu nhËp. LuËn ¸n ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p cho sù c¶i c¸ch thuÕ thu nhËp ë c¶ hai lÜnh vùc c«ng ty vμ c¸ nh©n trong giai ®o¹n tiÕp theo nh»m ph¸t huy c¸c vai trß cña thuÕ nãi chung vμ thuÕ thu nhËp nãi riªng, gãp phÇn khuyÕn khÝch s¶n xuÊt ph¸t triÓn theo h−íng c«ng nghiÖp hãa hiÖn ®¹i hãa, thóc ®Èy viÖc më réng quan hÖ hîp t¸c kinh tÕ víi c¸c n−íc ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi, ®Èy nhanh nhÞp ®é t¨ng tr−ëng kinh tÕ trong n−íc. Ph¹m vi nghiªn cøu Träng t©m cña luËn ¸n lμ nghiªn cøu vÒ c¸c lo¹i thuÕ thu nhËp t¹i ViÖt nam, cã tham kh¶o t×nh h×nh c¸c n−íc trong khu vùc §«ng nam ¸ 4.

Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu Trªn c¬ së nh÷ng lý luËn vÒ thuÕ, nhÊt lμ thuÕ thu nhËp, b»ng ph−¬ng ph¸p thèng kª, ph©n tÝch tæng hîp ®Ó ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng thuÕ thu nhËp t¹i ViÖt Nam. KÕt cÊu luËn ¸n LuËn v¨n dμi 60 trang, gåm më ®Çu, 3 ch−¬ng, kÕt luËn vμ 20 b¶ng phô lôc kÌm theo. Ch−¬ng 1: Lý luËn c¬ b¶n vÒ thuÕ thu nhËp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng. Ch−¬ng 2: Thùc tr¹ng thuÕ thu nhËp trong thêi gian qua.

Ch−¬ng 3: C¸c gi¶i ph¸p hoμn thiÖn thuÕ thu nhËp trong c¬ chÕ kinh tÕ thÞ tr−êng ë ViÖt Nam. Trang 4 Ch−¬ng 1. Lý luËn c¬ b¶n vÒ thuÕ thu nhËp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng 1. Kh¸i niÖm vμ néi dung thuÕ thu nhËp 1.

Kh¸i niÖm vÒ thuÕ thu nhËp ThuÕ lμ mét phÇn thu nhËp mμ mäi tæ chøc c¸ nh©n cã nghÜa vô ®ãng gãp cho nhμ n−íc theo luËt ®Þnh ®Ó ®¸p øng yªu cÇu chi tiªu theo chøc n¨ng cña nhμ n−íc, ng−êi ®ãng thuÕ ®−îc h−ëng hîp ph¸p phÇn thu nhËp cßn l¹i. Nh− vËy thuÕ tr−íc hÕt lμ mét phÇn thu nhËp. Cã thu nhËp th× míi cã tiÒn nép thuÕ. Hay nãi mét c¸ch kh¸c, thuÕ ®¸nh vμo thu nhËp chø kh«ng ph¶i lμ c¸i g× kh¸c, mÆc dï trªn tõng s¾c thuÕ cã qui ®Þnh møc thuÕ (hay tû lÖ) trªn mét c¨n b¶n tÝnh thuÕ nμo ®ã, th−êng gäi lμ c¸ch tÝnh thuÕ.

Tïy theo t×nh h×nh cô thÓ cña mçi n−íc mμ cã c¸ch lùa chän c¸ch tÝnh thuÕ cho c¸c s¾c thuÕ kh¸c nhau mét c¸ch phï hîp. ThuÕ thu nhËp lμ mét lo¹i thuÕ trùc thu ®¸nh vμo thu nhËp cña c¸ nh©n hoÆc tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh cã thu nhËp sau khi trõ ®i c¸c kho¶n chi phÝ liªn quan ®Õn thu nhËp. §Æc ®iÓm c¬ b¶n cña thuÕ thu nhËp lμ thuÕ ®¸nh vμo thu nhËp rßng trªn c¬ së cã thùc. ThuÕ ®−îc xem lμ ph−¬ng thøc tèt nhÊt ®Ó huy ®éng nguån lùc cho ng©n s¸ch nhμ n−íc.

Tuy nhiªn nhμ n−íc thu thuÕ kh«ng ph¶i nh»m mét lý do duy nhÊt lμ ®¸p øng nhu cÇu chi tiªu cña b¶n th©n nhμ n−íc mμ cßn v× môc ®Ých æn ®Þnh kinh tÕ, thùc hiÖn qu¸ tr×nh ph©n phèi vμ ph©n phèi l¹i, ®¶m b¶o c«ng b»ng vÒ thuÕ trong x· héi. C¸c thÓ nh©n vμ ph¸p nh©n khi nép thuÕ cho nhμ n−íc kh«ng ®−îc ®¸p øng nh÷ng lîi Ých dμnh riªng cho hä. §ãng thuÕ lμ nghÜa vô chung, gãp phÇn h×nh thμnh quÜ tiÒn tÖ tËp trung lín nhÊt cña quèc gia ®Ó ®¸p øng c¸c nhu cÇu chi tiªu c«ng céng, ®¶m b¶o c«ng b»ng x· héi. ViÖc h−ëng c¸c phóc lîi cña ng−êi d©n tõ c¸c dÞch vô c«ng céng do nhμ n−íc cung cÊp mang tÝnh thô h−ëng chung vμ gi¸n tiÕp.

V× vËy c¸c kho¶n nép thuÕ kh«ng mong ®îi viÖc hoμn tr¶, hay nãi c¸ch kh¸c ®Æc tÝnh cña thuÕ lμ mang tÝnh c−ìng chÕ, dïng vμo chi tiªu c«ng céng vμ kh«ng hoμn tr¶. Néi dung thuÕ thu nhËp Cã n¨m néi dung trung t©m lμm c¬ së cña thuÕ thu nhËp Trang 5 1.1 ®èi t−îng nép thuÕ Lμ bÊt cø ®èi t−îng nμo cã thu nhËp chÞu thuÕ trong kú tÝnh thuÕ. §èi t−îng chÞu thuÕ kh¸c víi ®èi t−îng nép thuÕ, do ®ã cÇn ph¶i x¸c ®Þnh râ trong nh÷ng t×nh huèng nhÊt ®Þnh. §èi t−îng nép thuÕ ph¶i nép tê khai vμ cung cÊp c¸c th«ng tin kh¸c cho c¬ quan thuÕ ngay c¶ khi ®èi t−îng nμy kh«ng cã thu nhËp chÞu thuÕ trong n¨m hoÆc kh«ng ph¶i nép thuÕ trªn thu nhËp cña m×nh (tr−êng hîp thu nhËp chÞu thuÕ cña ®èi t−îng nép thuÕ d−íi ng−ìng chÞu thuÕ).

Tuy nhiªn cÇn ph¶i x¸c ®Þnh ai thùc sù lμ ng−êi nép thuÕ vμ ph¹m vi ¶nh h−ëng cña thuÕ nh− thÕ nμo.2 ®èi t−îng chÞu thuÕ §èi t−îng chÞu thuÕ cña thuÕ thu nhËp lμ thu nhËp chÞu thuÕ. Thu nhËp chÞu thuÕ ®−îc ®Þnh nghÜa lμ tæng thu nhËp trõ ®i tæng c¸c kho¶n ®−îc trõ cña c¸c ®èi t−îng nép thuÕ trong kú tÝnh thuÕ. Tæng thu nhËp cña mét ®èi t−îng nép thuÕ trong kú tÝnh thuÕ lμ tæng thu nhËp chÞu thuÕ cña ®èi t−îng cã ®−îc trong kú tÝnh thuÕ. Do ®ã tæng thu nhËp sÏ kh«ng bao gåm nh÷ng kho¶n h−ëng miÔn thuÕ.

Tæng c¸c kho¶n ®−îc trõ cña mét ®èi t−îng nép thuÕ trong mét kú tÝnh thuÕ lμ tæng chi phÝ ph¸t sinh cña ®èi t−îng ®ã trong kú tÝnh thuÕ ®Ó cã ®−îc thu nhËp chÞu thuÕ céng víi c¸c kho¶n cho phÐp ®−îc trõ theo qui ®Þnh. §Ó x¸c ®Þnh c¸c kho¶n ®−îc trõ cÇn cã nh÷ng qui ®Þnh cô thÓ vÒ c¸c kho¶n ®−îc trõ liªn quan ®Õn thu nhËp chÞu thuÕ. NÕu thuÕ ®¸nh trªn tõng lo¹i thu nhËp th× lÊy thu nhËp cña tõng lo¹i thuÕ trõ ®i c¸c chi phÝ ®−îc trõ t−¬ng øng. ThuÕ ®¸nh trªn tæng thu nhËp trõ ®i tæng chi phÝ ®−îc trõ.

X¸c ®Þnh tæng thu nhËp cÇn ph¶i tÝnh tõng kho¶n cÊu thμnh tæng thu nhËp theo lo¹i thu nhËp cô thÓ. VÝ dô thu nhËp tõ ho¹t ®éng lμm c«ng ¨n l−¬ng, ho¹t ®éng kinh doanh, ®Çu t−. Th«ng th−êng mçi lo¹i thu nhËp ®Òu cã ®Þnh nghÜa bæ sung. Mét c¸ch ®¬n gi¶n lμ lËp mét danh môc, nh− vËy kho¶n nμo kh«ng cã trong danh môc th× sÏ kh«ng thuéc tæng thu nhËp.

Trong danh môc sÏ cã thÓ cã mét môc riªng lμ c¸c lo¹i thu nhËp cßn l¹i. Danh môc c¸c kho¶n cÊu thμnh tæng thu nhËp cÇn ®−îc diÔn gi¶i ®Ó cã thÓ ®−a ®Çy ®ñ c¸c kho¶n vμo tæng thu nhËp.