Nghiên cứu phân tích rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank giai đoạn 2015-2017

Luận văn phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng nông nghiệp Đà Nẵng.

• Trường học: Agribank
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Phân Tích Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Doanh Nghiệp Tại Agribank
• Loại tài liệu: bài báo
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu
• 5. Bố cục của luận văn
• 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của doanh nghiệp
• 1.1.2. Khái niệm và đặc điểm cho vay doanh nghiệp
• 1.1.3. Khái niệm rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại
• 1.1.4. Phân loại rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại
• 1.1.5. Nguyên nhân của rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.1.6. Hậu quả của rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.2. KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2.1. Khái niệm kiểm soát rủi ro tín dụng
• 1.2.2. Các phương thức kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.2.3. Các tiêu chí đánh giá kết quả kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐỐNG ĐA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Agribank CN Đống Đa Đà Nẵng
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Agribank CN Đống Đa Đà Nẵng
• 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của Agribank CN Đống Đa Đà Nẵng giai đoạn 2015-2017
• 2.2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐỐNG ĐA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.2.1. Thực trạng hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Agribank CN Đống Đa Đà Nẵng
• 2.2.2. Thực trạng triển khai các biện pháp nhằm kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank CN Đống Đa Đà Nẵng trong thời gian qua
• 2.2.3. Kết quả kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank CN Đống Đa Đà Nẵng
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. Chương 3: KHUYẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.1. CĂN CỨ ĐỀ XUẤT KHUYẾN NGHỊ
• 3.1.1. Bối cảnh kinh doanh
• 3.1.2. Định hướng chung của Agribank
• 3.1.3. Định hướng của Agribank Chi nhánh TP Đà Nẵng
• 3.1.4. Định hướng hoạt động kiểm soát RRTD trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank CN Đống Đa Đà Nẵng
• 3.2. KHUYẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.2.1. Khuyến nghị với Agribank CN Đống Đa Đà Nẵng
• 3.2.2. Khuyến nghị với Agribank
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank

Rủi ro tín dụng là thách thức cốt lõi trong hoạt động ngân hàng thương mại. Tại Agribank, cho vay doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ. Hoạt động này tạo ra nguồn thu nhập chủ đạo. Đồng thời, nghiệp vụ này tiềm ẩn nhiều nguy cơ thất thoát vốn. Khách hàng doanh nghiệp thường có nhu cầu vay vốn quy mô lớn. Chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi biến động thị trường. Do đó, việc xác định đúng bản chất rủi ro tín dụng đóng vai trò quyết định sự an toàn vốn. Agribank thực hiện cấp tín dụng cho nhiều loại hình doanh nghiệp. Từ các tập đoàn lớn đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ đều tiếp cận nguồn vốn. Mỗi phân khúc mang đặc thù hoạt động riêng biệt. Ngân hàng cần thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ từ khâu tiếp nhận hồ sơ. Kiểm soát rủi ro giúp hạn chế tỷ lệ nợ xấu phát sinh. Hoạt động này bảo đảm khả năng thanh khoản và duy trì uy tín hệ thống Agribank trên thị trường tài chính.

1.1. Khái niệm và đặc trưng rủi ro tín dụng doanh nghiệp

Rủi ro tín dụng doanh nghiệp là tổn thất tài chính khi đối tác không hoàn trả nợ đúng hạn. Ngân hàng chịu tổn thất cả gốc và lãi phát sinh. Hoạt động cho vay doanh nghiệp có giá trị thỏa thuận lớn. Thời hạn vay vốn phân bổ từ ngắn hạn đến trung và dài hạn. Mục đích vay vốn phục vụ sản xuất hoặc tài trợ dự án đầu tư. Dòng tiền trả nợ phụ thuộc vào kết quả kinh doanh thực tế. Khi doanh nghiệp thua lỗ, dòng tiền đứt gãy ngay lập tức. Ngân hàng phải đối mặt với nguy cơ nợ quá hạn. Mức độ rủi ro liên hệ mật thiết với cấu trúc quản trị của doanh nghiệp đi vay.

1.2. Phân loại rủi ro tín dụng theo chuẩn mực ngân hàng

Rủi ro tín dụng phân chia thành rủi ro giao dịch và rủi ro danh mục. Rủi ro giao dịch gắn liền với từng hợp đồng vay riêng lẻ. Thành phần này gồm rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm và rủi ro nghiệp vụ. Rủi ro lựa chọn xuất hiện khi thẩm định dự án thiếu tính xác thực. Rủi ro bảo đảm nảy sinh do định giá sai tài sản thế chấp. Rủi ro nghiệp vụ bắt nguồn từ sai sót trong quy trình quản lý khoản vay. Ngược lại, rủi ro danh mục bao gồm rủi ro nội tại và rủi ro tập trung. Rủi ro tập trung xuất hiện khi ngân hàng dồn vốn vào một ngành nghề duy nhất. Việc phân loại chuẩn xác giúp phân bổ vốn dự phòng hiệu quả hơn.

II. Phân tích thực trạng rủi ro tín dụng cho vay doanh nghiệp Agribank

Thực tế hoạt động tín dụng doanh nghiệp tại Agribank cho thấy nhiều khía cạnh phức tạp. Chi nhánh phân bổ dòng vốn lớn vào các lĩnh vực nông nghiệp, thương mại và xây dựng. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu và nợ tiềm ẩn rủi ro vẫn là bài toán cấp thiết. Một số khoản vay phát sinh chậm trả do biến động thị trường. Doanh nghiệp gặp khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm khiến dòng tiền đứt quãng. Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh giữa các tổ chức tài chính thúc đẩy ngân hàng nới lỏng biên độ an toàn. Một số chi nhánh chưa thực hiện kiểm tra sau vay đúng tần suất quy định. Thông tin tài chính do khách hàng cung cấp thiếu tính minh bạch. Điều này cản trở khả năng dự báo rủi ro chính xác của cán bộ tín dụng. Ngoài ra, việc xử lý tài sản bảo đảm tồn đọng nhiều vướng mắc pháp lý kéo dài. Những hạn chế này làm suy giảm chất lượng tín dụng tổng thể.

2.1. Nguyên nhân rủi ro từ phía doanh nghiệp vay vốn

Nguyên nhân chủ quan xuất phát từ năng lực quản trị yếu kém của doanh nghiệp. Nhiều đơn vị lập dự án đầu tư thiếu tính khả thi cao. Báo cáo tài chính chưa qua kiểm toán độc lập chứa đựng nhiều sai lệch. Doanh nghiệp sử dụng vốn vay sai mục đích ban đầu cam kết. Tình trạng lấy vốn ngắn hạn tài trợ dự án dài hạn diễn ra phổ biến. Khi thị trường tiêu thụ gặp khó khăn, doanh nghiệp mất khả năng thanh toán. Khả năng tự chủ tài chính thấp khiến khách hàng dễ tổn thương trước cú sốc kinh tế. Thêm vào đó, việc trốn tránh nghĩa vụ nợ làm gia tăng mức độ rủi ro tín dụng tại Agribank.

2.2. Hạn chế từ công tác thẩm định và giám sát nội bộ

Quy trình kiểm soát nội bộ tại một số đơn vị còn bộc lộ lỗ hổng kỹ thuật. Khâu thẩm định tín dụng phụ thuộc nhiều vào tài sản bảo đảm thay vì dòng tiền. Cán bộ thẩm định chưa đánh giá toàn diện phương án kinh doanh của doanh nghiệp. Việc thu thập số liệu thị trường ngành chưa được thực hiện đầy đủ. Công tác kiểm tra mục đích sử dụng vốn sau giải ngân còn mang tính hình thức. Cán bộ không phát hiện kịp thời các dấu hiệu suy giảm năng lực tài chính. Hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ đôi khi cập nhật chậm so với biến động thực tế. Sự thiếu kiên quyết trong xử lý thu hồi nợ dẫn đến chuyển nhóm nợ xấu.

III. Giải pháp kiểm soát rủi ro tín dụng cho vay doanh nghiệp Agribank

Hoàn thiện kiểm soát rủi ro đòi hỏi việc áp dụng đồng bộ các giải pháp quản trị hiện đại. Agribank cần chuẩn hóa toàn diện quy trình thẩm định tín dụng doanh nghiệp. Trọng tâm đánh giá phải dịch chuyển từ tài sản bảo đảm sang khả năng sinh lời và dòng tiền thực tế. Ngân hàng cần xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu khách hàng tập trung. Nguồn thông tin này hỗ trợ phân tích định lượng chính xác hơn. Bên cạnh đó, đơn vị phải tăng cường giám sát trước, trong và sau giải ngân. Việc kiểm tra định kỳ hiện trường giúp phát hiện sớm các bất thường trong sản xuất kinh doanh. Cán bộ tín dụng cần thiết lập các giới hạn cấp tín dụng nghiêm ngặt theo từng ngành nghề. Điều này giúp ngăn ngừa triệt để nguy cơ rủi ro tập trung danh mục. Đồng thời, Agribank nên ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn vào cảnh báo sớm rủi ro tín dụng.

3.1. Đổi mới quy trình thẩm định và định giá tài sản

Đổi mới thẩm định là yếu tố tiên quyết nhằm giảm thiểu rủi ro lựa chọn. Ngân hàng cần kết hợp thẩm định định tính và định lượng chặt chẽ. Cán bộ phân tích chuyên sâu báo cáo tài chính qua nhiều năm liên tục. Chỉ số vòng quay vốn, đòn bẩy tài chính và biên lợi nhuận cần được đối chiếu chuẩn ngành. Đồng thời, việc định giá tài sản bảo đảm phải tiến hành độc lập và khách quan. Agribank nên thuê các tổ chức định giá chuyên nghiệp đối với tài sản quy mô lớn. Tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản phải duy trì ở ngưỡng an toàn. Quy trình này giúp ngân hàng chủ động nguồn thu hồi khi nợ xấu phát sinh.

3.2. Nâng cao năng lực giám sát dòng tiền và kiểm tra sau vay

Giám sát sau giải ngân giữ vai trò bảo vệ an toàn cho khoản vay. Cán bộ tín dụng phải thường xuyên theo dõi dòng tiền qua tài khoản doanh nghiệp. Mọi biến động doanh thu bất thường cần được làm rõ ngay lập tức. Agribank phải thực hiện kiểm tra định kỳ kho bãi và tiến độ thi công công trình. Doanh nghiệp cần chứng minh hóa đơn và chứng từ thanh toán hợp lệ cho từng đợt rút vốn. Ngoài ra, việc thiết lập hệ thống cảnh báo sớm giúp nhận diện rủi ro từ xa. Khi phát hiện khách hàng suy giảm tài chính, ngân hàng chủ động tái cơ cấu nợ hoặc yêu cầu bổ sung tài sản thế chấp kịp thời.

IV. Kết luận quản trị rủi ro tín dụng doanh nghiệp ở Agribank

Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp quyết định sự phát triển bền vững của Agribank. Hoạt động này vừa bảo toàn nguồn vốn, vừa củng cố uy tín thương hiệu trên thị trường. Việc nhận diện chính xác các nguyên nhân từ khách hàng và quy trình nội bộ mang lại giá trị thực tiễn to lớn. Agribank không ngừng tối ưu hóa chính sách tín dụng theo chuẩn mực quốc tế. Việc chuẩn hóa giúp cân bằng mục tiêu tăng trưởng quy mô dư nợ và kiểm soát chất lượng tài sản. Đội ngũ cán bộ tín dụng cần được đào tạo chuyên môn liên tục. Đạo đức nghề nghiệp và năng lực phân tích dữ liệu là nền tảng cốt lõi của thành công. Đồng thời, sự phối hợp đồng bộ giữa các phòng ban tạo nên lá chắn phòng thủ vững chắc. Kiểm soát tốt rủi ro tín dụng thúc đẩy dòng vốn chảy đúng địa chỉ sản xuất kinh doanh lành mạnh. Điều này đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế đất nước.

4.1. Bài học kinh nghiệm đối với hệ thống chi nhánh Agribank

Các chi nhánh cần tuân thủ nghiêm ngặt cẩm nang quy trình tín dụng do Hội sở ban hành. Cán bộ không được vì áp lực hoàn thành chỉ tiêu kinh doanh mà hạ chuẩn cấp tín dụng. Việc thẩm định độc lập phải được phân định rõ ràng với khâu kinh doanh khách hàng. Mọi hành vi thông đồng hoặc che giấu nợ xấu cần bị xử lý nghiêm minh theo quy chế. Chi nhánh phải duy trì quỹ trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Sự chủ động phân loại nợ giúp ban điều hành đưa ra các quyết sách tái cơ cấu kịp thời.

4.2. Khuyến nghị ứng dụng thực tiễn trong công tác quản trị rủi ro

Agribank cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong quy trình quản lý rủi ro tín dụng. Ngân hàng nên tích hợp dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia vào hệ thống đánh giá tự động. Hệ thống này giúp giảm thiểu lỗi chủ quan của cán bộ thẩm định hồ sơ vay. Đồng thời, ngân hàng cần đa dạng hóa danh mục tín dụng theo vùng kinh tế và lĩnh vực kinh doanh. Chiến lược này giúp hạn chế mức độ tổn thất khi một ngành nghề gặp khủng hoảng chu kỳ. Việc gắn kết trách nhiệm cá nhân với chất lượng nợ vay là động lực nâng cao hiệu quả công việc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống ngân hàng thương mại hiện đại, hoạt động cấp tín dụng luôn đóng vai trò huyết mạch và tạo ra khoảng 60% đến 70% tổng mức sinh lời toàn hệ thống. Tuy nhiên, đây cũng chính là mảng nghiệp vụ tiềm ẩn xác suất rủi ro cao nhất, có khả năng đe dọa trực tiếp đến tính thanh khoản và sự an toàn vốn của tổ chức tài chính. Tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) - Chi nhánh Đống Đa, Thành phố Đà Nẵng, danh mục cho vay khách hàng doanh nghiệp chiếm tỷ trọng chi phối trong tổng dư nợ, nhưng công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong giai đoạn 2015 - 2017 vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng tỷ lệ nợ xấu cho vay doanh nghiệp tại chi nhánh liên tục duy trì ở mức cao qua các năm: đạt 4,34% vào năm 2015, giảm nhẹ xuống 4,07% vào năm 2016 và ghi nhận 3,62% vào năm 2017. Mặc dù số liệu phản ánh nỗ lực xử lý nợ của ban điều hành, tốc độ giảm trừ nợ xấu còn tương đối chậm và vẫn chưa thể kéo về ngưỡng an toàn dưới mức trần 3,0% theo khuyến nghị của Ngân hàng Nhà nước.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kiểm soát tổn thất tín dụng doanh nghiệp, khảo sát thực trạng trong chu kỳ 3 năm từ năm 2015 đến năm 2017 tại Agribank Chi nhánh Đống Đa, phát hiện những kẽ hở trong quy trình xét duyệt giải ngân và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hỗ trợ chi nhánh thiết lập tỷ lệ trích lập dự phòng tối ưu, giảm thiểu tỷ lệ lãi treo xuống mức thấp nhất và nâng cao chỉ số sinh lời trên tổng tài sản trong những năm tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng phân tích dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết bất cân xứng thông tin của George Akerlof và khung quản trị rủi ro thanh khoản, rủi ro tín dụng của Timothy W. Koch (1995) cùng Henie Van Greuning (1999). Theo đó, tình trạng thông tin bất cân xứng giữa ngân hàng và bên đi vay là nguồn gốc phát sinh hai hiện tượng nguy hại: lựa chọn đối nghịch trước khi ký hợp đồng tín dụng và rủi ro đạo đức sau khi nguồn vốn được giải ngân.

Để kiểm soát các nguy cơ này, nghiên cứu vận dụng 5 kỹ thuật cốt lõi trong quản trị rủi ro gồm: né tránh rủi ro, ngăn ngừa rủi ro, giảm thiểu tổn thất, chuyển giao rủi ro và đa dạng hóa danh mục cho vay. Đặc biệt, luận văn áp dụng mô hình định giá khoản vay có phần bù rủi ro theo nguyên tắc lãi suất cho vay phải bù đắp được chi phí huy động vốn, chi phí điều hành và phần bù rủi ro kỳ vọng. Nghiên cứu tập trung vào 4 khái niệm nền tảng: rủi ro tín dụng doanh nghiệp, kiểm soát tổn thất nợ vay, nợ xấu (bao gồm nợ nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5) theo quy định tại Thông tư số 02/2013/TT-NHNN, và quỹ dự phòng rủi ro tín dụng (bao gồm tỷ lệ dự phòng chung 0,75% cùng tỷ lệ dự phòng cụ thể dao động từ 0% đến 100% giá trị nợ sau khi khấu trừ tài sản bảo đảm).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu khảo sát gồm toàn bộ hồ sơ dư nợ của các khách hàng doanh nghiệp tại Agribank Chi nhánh Đống Đa trong chu kỳ 3 năm (2015 - 2017), kết hợp phỏng vấn sâu 25 cán bộ tín dụng và lãnh đạo phòng nghiệp vụ. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm thu thập thông tin chuyên sâu từ những nhân sự trực tiếp thẩm định, phê duyệt và giám sát các khoản vay doanh nghiệp.

Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ 10 bảng cân đối kế toán, báo cáo thống kê phân loại nợ và kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015 - 2017 của chi nhánh. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua các buổi tọa đàm nghiệp vụ về quy trình kiểm tra sau vay. Tác giả lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp so sánh biến động chuỗi thời gian qua từng năm. Lý do lựa chọn phương pháp này vì nó cho phép lượng hóa chính xác sự chuyển dịch giữa các nhóm nợ, đo lường tác động của trích lập dự phòng đến lợi nhuận và bộc lộ rõ nét những khiếm khuyết trong từng công đoạn cấp tín dụng thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực chứng tại Agribank Chi nhánh Đống Đa giai đoạn 2015 - 2017 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, quy mô nợ xấu doanh nghiệp tuy có chiều hướng thoái lui nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn. Tỷ lệ nợ xấu ghi nhận lần lượt là 4,34% (năm 2015), 4,07% (năm 2016) và 3,62% (năm 2017). Mức giảm lũy kế 0,72% sau 3 năm phản ánh sự cải thiện nhất định, nhưng tốc độ xử lý nợ xấu nhóm 4 và nhóm 5 vẫn rất chậm, chưa thể đưa tỷ lệ nợ xấu về ngưỡng tiêu chuẩn an toàn dưới 3,0%.

Thứ hai, cơ cấu chuyển dịch nhóm nợ cho thấy sự gia tăng đáng lo ngại của các khoản nợ có vấn đề. Tỷ lệ nợ từ nhóm 2 đến nhóm 5 luôn chiếm trên 8% tổng dư nợ toàn chi nhánh. Trong đó, nợ nhóm 5 chiếm xấp xỉ 45% tổng quy mô nợ xấu của năm 2017, buộc ngân hàng phải gia tăng trích lập dự phòng cụ thể và ghi nhận tỷ lệ lãi treo tăng thêm hơn 1,2% so với giai đoạn 2015.

Thứ ba, việc tuân thủ tỷ lệ vốn tự có tham gia vào phương án sản xuất kinh doanh còn nhiều kẽ hở. Trong khi các khoản vay ngắn hạn cơ bản đáp ứng tỷ lệ vốn đối ứng tối thiểu 10%, thì có đến khoảng 18% hồ sơ vay vốn trung hạn và dài hạn không đảm bảo tỷ lệ vốn tự có bắt buộc ở mức 20% và 30% trên tổng nhu cầu vốn của dự án.

Thứ tư, hiệu quả của hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ còn bị giới hạn. Có tới khoảng 22% doanh nghiệp được xếp hạng tín nhiệm ban đầu ở mức khá nhưng bị tụt hạng ngay trong năm đầu tiên giải ngân do tình hình tài chính suy giảm đột ngột hoặc thiếu minh bạch trong chứng từ kế toán.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả diễn biến qua biểu đồ phân bổ nhóm nợ và bảng thống kê kết quả thu hồi nợ, đường biểu diễn nợ xấu có xu hướng dốc xuống nhưng đường chi phí trích lập dự phòng lại đi ngang ở mức cao. Bảng cơ cấu phân loại nợ cho thấy nợ xấu không tự tiêu biến mà chuyển dịch lòng vòng giữa nhóm 3 và nhóm 4 trước khi dồn vào nhóm 5.

Nguyên nhân của thực trạng trên bắt nguồn từ ba rào cản chính. Về phía ngân hàng, đội ngũ cán bộ tín dụng còn phụ thuộc nặng nề vào tài sản thế chấp (chiếm khoảng 70% đến 80% trọng số ra quyết định) mà xem nhẹ việc kiểm tra dòng tiền thực tế; công tác giám sát sau giải ngân còn hình thức. Về phía doanh nghiệp, khoảng 65% khách hàng vay vốn tại địa bàn là doanh nghiệp vừa và nhỏ có năng lực tài chính mỏng, hệ thống kế toán thiếu kiểm toán độc lập. Về phía khách quan, biến động thị trường bất động sản và sự siết chặt chính sách tài khóa trong giai đoạn 2015 - 2017 tại Đà Nẵng đã trực tiếp làm đình trệ chu chuyển tiền tệ của các đơn vị xây lắp, dịch vụ. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với kết luận của Lê Tuấn Phong và Trương Đông Lộc (2016) về độ trễ của nợ xấu sau tăng trưởng tín dụng nóng, đồng thời làm sáng tỏ thêm khuyến nghị của Lê Thị Hạnh (2016) về sự cần thiết phải triển khai sớm hiệp ước Basel II tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm kiểm soát hiệu quả rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại Agribank Chi nhánh Đống Đa, 4 nhóm giải pháp đột phá cần được triển khai đồng bộ:

Một là, tái cấu trúc quy trình cấp tín dụng theo hướng độc lập hóa hoàn toàn 3 bộ phận: phát triển kinh doanh, thẩm định rủi ro và quản lý tác nghiệp tín dụng. Ban Giám đốc chi nhánh cần ban hành quy chế phân định rõ trách nhiệm cá nhân, hạn chế việc phê duyệt dư nợ chỉ dựa vào giá trị bảo đảm của bất động sản. Mục tiêu kéo giảm thời gian thẩm định nhưng nâng tỷ lệ nhận diện hồ sơ rủi ro lên 95%, hoàn thành trong quý 1 năm 2019 do Trưởng phòng Tín dụng chủ trì.

Hai là, siết chặt điều kiện vốn tự có và tần suất giám sát sau vay. Cán bộ tín dụng kiên quyết từ chối giải ngân đối với các phương án không chứng minh đủ tỷ lệ vốn đối ứng thực tế gồm 10% cho vay ngắn hạn, 20% cho vay trung hạn và 30% cho vay dài hạn. Thiết lập chế độ kiểm tra thực địa định kỳ tối đa 30 ngày/lần đối với các khoản vay trên 5 tỷ đồng để theo dõi dòng tiền hàng hóa, hướng đến mục tiêu hạ tỷ lệ nợ xấu doanh nghiệp xuống dưới 2,5% trước quý 4 năm 2019.

Ba là, chuẩn hóa hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tiệm cận tiêu chuẩn Basel II. Agribank Hội sở chính và chi nhánh cần nâng cấp phần mềm chấm điểm tự động, tích hợp dữ liệu thời gian thực từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC). Quy định bắt buộc 100% doanh nghiệp có dư nợ từ 10 tỷ đồng trở lên phải nộp báo cáo tài chính đã qua kiểm toán, lộ trình hoàn tất trong vòng 6 tháng đầu năm 2019.

Bốn là, đẩy mạnh các công cụ chuyển giao rủi ro và bán nợ tồn đọng. Bắt buộc 100% tài sản thế chấp là máy móc, nhà xưởng phải mua bảo hiểm cháy nổ với người thụ hưởng thứ nhất là Agribank. Phối hợp với Công ty Quản lý tài sản (VAMC) để xử lý dứt điểm khoảng 30% dư nợ xấu nhóm 5 tồn đọng lâu năm, giải tỏa áp lực trích lập dự phòng 0,75% nợ nhóm 1 đến nhóm 4 theo quy định pháp luật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng trọng điểm:

Thứ nhất, cán bộ tín dụng và nhân viên quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại. Luận văn cung cấp cẩm nang thực hành chi tiết về cách bóc tách dòng tiền doanh nghiệp, các dấu hiệu nhận diện sớm khoản vay có vấn đề và kỹ thuật xây dựng điều khoản ràng buộc trong hợp đồng tín dụng nhằm bảo toàn vốn cho ngân hàng.

Thứ hai, các nhà quản trị chi nhánh và lãnh đạo ngân hàng cấp cơ sở. Nghiên cứu đưa ra mô hình tổ chức bộ máy tín dụng tối ưu, kinh nghiệm phân tầng phán quyết tín dụng theo mức độ rủi ro và giải pháp quản lý nợ xấu (từ 4,34% xuống dưới 3,0%) gắn với chỉ tiêu an toàn vốn và chính sách trích lập dự phòng.

Thứ ba, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Đây là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu thực chứng với chuỗi dữ liệu 3 năm (2015 - 2017), kỹ năng xây dựng chỉ tiêu đánh giá theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN và phương pháp phân tích nguyên nhân rủi ro tín dụng doanh nghiệp.

Thứ tư, ban giám đốc và kế toán trưởng của các doanh nghiệp đang tiếp cận vốn ngân hàng. Luận văn giúp doanh nghiệp hiểu rõ các tiêu chí thẩm định khắt khe của tổ chức tín dụng, tầm quan trọng của tỷ lệ vốn tự có từ 10% đến 30% và yêu cầu minh bạch hóa báo cáo tài chính để đạt được xếp hạng tín nhiệm cao cùng mức lãi suất ưu đãi.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động cho vay doanh nghiệp có điểm gì khác biệt so với cho vay khách hàng cá nhân? Cho vay doanh nghiệp thường có quy mô giá trị hợp đồng rất lớn, đóng góp từ 60% đến 70% doanh thu sinh lời của ngân hàng nhưng hồ sơ pháp lý phức tạp hơn nhiều. Nguồn thu hồi nợ phụ thuộc hoàn toàn vào chu kỳ kinh doanh và sự ổn định dòng tiền của công ty, do đó thiệt hại tài chính khi xảy ra rủi ro thường nặng nề hơn so với các khoản vay cá nhân nhỏ lẻ.

Tỷ lệ nợ xấu cho vay doanh nghiệp tại Agribank Chi nhánh Đống Đa diễn biến như thế nào qua 3 năm nghiên cứu? Tỷ lệ nợ xấu tại chi nhánh giảm dần theo thời gian, cụ thể là 4,34% (năm 2015), 4,07% (năm 2016) và 3,62% (năm 2017). Mặc dù tỷ lệ này giảm được 0,72% trong cả chu kỳ, tốc độ xử lý vẫn chưa đạt kỳ vọng do khối lượng nợ nhóm 5 chiếm tỷ trọng lớn và con số cuối kỳ vẫn vượt mức trần 3% theo chuẩn chung.

Tỷ lệ vốn tự có bắt buộc của doanh nghiệp vay vốn được quy định ở mức bao nhiêu? Để ngăn ngừa tình trạng doanh nghiệp kinh doanh phụ thuộc hoàn toàn vào nợ vay, ngân hàng yêu cầu tỷ lệ vốn đối ứng tối thiểu là 10% trên tổng nhu cầu vốn đối với các khoản vay ngắn hạn bổ sung lưu động, tối thiểu 20% đối với các dự án đầu tư trung hạn và đạt từ 30% trở lên đối với các dự án dài hạn.

Nợ xấu theo quy định của Ngân hàng Nhà nước bao gồm những nhóm nợ nào? Căn cứ Thông tư 02/2013/TT-NHNN, nợ xấu là các khoản nợ thuộc nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn, quá hạn từ 91 đến 180 ngày), nhóm 4 (nợ nghi ngờ mất vốn, quá hạn từ 181 đến 360 ngày) và nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn, quá hạn trên 360 ngày). Việc phân loại này quyết định trực tiếp đến tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro cụ thể của ngân hàng.

Đâu là biện pháp kiểm soát rủi ro mang tính đột phá nhất mà chi nhánh cần áp dụng ngay? Giải pháp đột phá nhất là việc tách bạch độc lập 3 khâu nghiệp vụ gồm phát triển khách hàng, thẩm định rủi ro và giải ngân tác nghiệp. Sự phân quyền này triệt tiêu tình trạng cán bộ tín dụng vừa tìm kiếm khách hàng vừa trực tiếp thẩm định, từ đó loại bỏ xung đột lợi ích và giảm thiểu tối đa các sai phạm nghiệp vụ mang tính chủ quan.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận chuyên sâu về kiểm soát rủi ro tín dụng doanh nghiệp theo chuẩn mực Basel II và quy định phân loại nợ tại Thông tư 02/2013/TT-NHNN.
• Công trình cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện về thực trạng nợ xấu tại Agribank CN Đống Đa giai đoạn 2015 - 2017 với xu hướng hạ từ 4,34% xuống 3,62%.
• Nghiên cứu chỉ rõ căn nguyên khiến nợ nhóm 2 và nhóm 5 tích tụ, bắt nguồn từ việc quá ỷ lại vào tài sản thế chấp và buông lỏng kiểm tra vốn đối ứng.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ kết hợp phân tách bộ máy tác nghiệp, áp dụng tỷ lệ vốn tự có từ 10% đến 30% và tái cơ cấu quỹ dự phòng chung 0,75%.
• Xác lập lộ trình hành động chi tiết trong giai đoạn 2018 - 2020 nhằm đưa tỷ lệ nợ xấu chi nhánh về dưới mức an toàn 2,5%.

Đóng góp lớn nhất của công trình là xây dựng thành công quy trình kiểm soát rủi ro tín dụng khép kín trước, trong và sau giải ngân dành riêng cho khách hàng doanh nghiệp tại địa bàn đô thị Đà Nẵng. Bước đi tiếp theo là số hóa toàn bộ hệ thống xếp hạng tín nhiệm nội bộ và đào tạo nâng cao phẩm chất chuyên môn cho đội ngũ cán bộ thẩm định ngay từ đầu năm 2019. Hãy tham khảo trọn vẹn luận văn để áp dụng ngay các công cụ đo lường và quản trị rủi ro tín dụng chuẩn mực vào thực tiễn kinh doanh ngân hàng của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CO SO LY LUAN VE HOẠT ĐỘNG KIẾM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CUA NGAN HANG THUONG MAI 1. RUI RO TIN DUNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIEP CUA NGAN HANG THUONG MAI 1.1 Khai niém va dic diém cia doanh nghiệp Trên phương diện lý thuyết, có khá nhiều cách hiểu về DN vì khái niệm DN được nghiên cứu và xem xét dưới nhiều khía cạnh khác nhau. Theo quan điểm chức năng, nhà kinh tế học người Pháp Francois Perroux định nghĩa doanh nghiệp là một đơn vị tổ chức sản xuất mà tại đó người ta kết hợp các yếu tố sản xuất (có sự quan tâm giá cả của các yếu tố) khác nhau do các nhân viên của công ty thực hiện nhằm bán ra trên thị trường những sản pham hàng hóa hay dịch vụ để nhận được khoản tiền chênh lệch giữa giá bán sản phẩm với giá thành của sản phẩm ấy. Theo quan điểm phát triển, D.A Caillat (1992) cho rằng: “Doanh nghiệp là một cộng đồng người sản xuất ra những của cải.

Nó sinh ra, phát triển, có những thất bại, có những thành công, có lúc vượt qua những thời kỳ nguy kịch và ngược lại có lúc phải ngừng sản xuất, đôi khi tiêu vong do gặp phải những khó khăn không vượt qua được.” Theo quan điểm pháp lý, Điều 4 Luật Doanh nghiệp số 60/2005/QH11 do Quốc hội ban hành ngày 29/11/2005: “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh.” 15 Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tư cách pháp nhân, có con dấu, có tài sản, có quyền và nghĩa vụ dân sự, hoạt động kinh tế theo chế độ hạch toán độc lập, tự chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động kinh tế và chịu sự quản lý của Nhà nước bởi Luật doanh nghiệp và các quy định của pháp luật. Trong giao dịch với ngân hàng, DN có đặc điểm sau: Thứ nhất: Trong ngân hàng, khách hàng DN là đối tượng khách hàng thường chiếm tỷ trọng nhỏ về mặt số lượng nhưng chiếm tỷ trọng lớn về mặt doanh số giao dịch. Do vậy, giao dịch với khách hàng DN, ngân hàng có thể tiết kiệm được chỉ phí giao dịch dựa vào lợi thế về quy mô giao dịch. Cụ thể khi vay vốn, khách hàng DN thường vay những khoản vay có giá trị lớn, quy mô của từng hợp đồng vay lớn do đó ngân hàng tiết kiệm được chỉ phí tổ chức cho vay.

Thứ hai: Thông tin tài chính của khách hàng DN rõ ràng và được thể hiện qua báo cáo tài chính. Theo quy định của Pháp luật hiện hành về tổ chức và thành lập DN ở Việt Nam hiện có nhiều văn bản khác nhau trong đó có thể kể đến: Luật Doanh nghiệp, Luật Doanh nghiệp nhà nước, Luật Hợp tác xã, Luật Các tổ chức tín dụng. Ngoài các văn bản nêu trên thì DN được thành lập và hoạt động còn phải tuân theo các quy định của các văn bản hướng dẫn, và các văn bản pháp luật chuyên ngành đối với từng ngành nghề kinh doanh cụ thể của DN. Theo đó: Doanh nghiệp được tổ chức theo nhiều loại hình khác nhau.

Mỗi loại hình doanh nghiệp có đặc trưng riêng của nó và từ đó tạo nên những hạn chế hay lợi thế của DN. Chúng ta có thể phân ra các loại hình doanh nghiệp như sau: Doanh nghiệp tư nhân; Công ty hợp danh; Công ty TNHH có hai thành viên trở lên; Công ty TNHH một thành viên; Công ty cổ phần; Công 16 ty nhà nước; Hợp tác xã; Doanh nghiệp liên doanh; Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài.2 Khái niệm và đặc điểm cho vay doanh nghiệp a. Khai niệm cho vay doanh nghiệp Cho vay là một trong những hình thức cấp tín dụng của NHTM. Theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.

Theo Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 do Quốc hội ban hành ngảy 16/6/2010: “Cấp tín dụng là việc thoả thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác”. Vậy cho vay doanh nghiệp là việc thoả thuận để doanh nghiệp sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tải chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. Đặc điểm cho vay doanh nghiệp Trong HĐKD tiền tệ của NHTM, hoạt động cho vay là hoạt động đóng góp lợi nhuận nhiều nhất cho ngân hàng. Cho vay doanh nghiệp của NHTM có những đặc điểm sau: - Đối tượng khách hàng đa dạng vì các DN hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Do đó nhu cầu vay vốn cũng đa dạng và phong phú, từ việc cho vay trong lĩnh vực xây dựng đối với các DN xây lắp hay cho vay lĩnh vực đầu tư chăm sóc cây công nghiệp đối với các DN sản xuất cà phê, cao su. 17 - Mục đích sử dụng vốn của DN là để đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh, mở rộng quy mô sản xuất như vay vốn để mua nguyên liệu phục vụ sản xuất, mua sắm tải sản cố định, xây dựng nhà xưởng, đổi mới thiết bị và áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quá trình sản xuất kinh doanh với các khoản vay có giá trị lớn và có thể rất lớn. - Thủ tục và quy trình cho vay DN phức tạp hơn vì tính pháp ly cua DN phức tạp hơn nhiều so với cá nhân. Bên cạnh đó giá trị khoản vay lớn và tài sản đảm bảo thường phức tạp, khó định giá hơn vì hầu hết tài sản DN thường thế chấp chính nhà máy, dụng cụ sản xuất của mình.

- Nguồn trả nợ của người vay từ tiền bán hàng, lợi nhuận, khấu hao và các nguồn thu hợp pháp khác. - So với cho vay khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh, khách hàng DN có hệ thống thông tin tốt hơn, chặt chẽ hơn do đều có hệ thống thông tin kế toán, báo cáo tài chính. Các thông tin tài chính được khách hàng cung cấp từ các báo cáo tài chính, báo cáo thuế. Tùy thuộc vào báo cáo tài chính có được kiểm toán hay không, uy tín của tổ chức kiểm toán mà chất lượng thông tin tai chính khách hàng cung cấp cao hay thấp.

- Rủi ro xảy ra từ cho vay DN thường gây ra tôn thất lớn cho NHTM. Do đó, các lãnh đạo NHTM rất quan tâm đến quản trị rủi ro các khoản cho vay DN.3 Khái niệm rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của ngần hàng thương mại Theo Timothy W.Koch (1995), “Một khi ngân hàng nắm giữ tài sản sinh lợi, rủi ro xảy ra khi khách hàng sai hẹn - có nghĩa là khách hàng không thanh toán vốn gốc và lãi theo thỏa thuận. Rủi ro tín dụng là sự thay đổi tiềm ân của thu nhập thuần và thị giá của vốn xuất phát từ việc khách hàng không thanh toán hay thanh toán trễ hạn.” 18 Con theo Henie Van Greuning, Sonja Brajovic Bratanovic (1999): “Rui ro tin dụng được định nghĩa là nguy cơ mà người đi vay không thê chỉ trả tiền lãi hoặc hoàn trả vốn gốc so với thời hạn đã ấn định trong hợp đồng tín dụng, đây là thuộc tính vốn có của hoạt động ngân hàng. Rủi ro tín dụng tức là việc chỉ trả bị trì hoãn, hoặc tôi tệ hơn là không chi trả được toàn bộ.

Điều này gây ra sự cô đối với dòng chu chuyên tiền tệ và ảnh hưởng tới khả năng thanh khoản của ngân hàng.” RRTD là thiệt hại về kinh tế của ngân hàng do một khách hàng hoặc một nhóm khách hàng không hoàn trả được nợ vay của ngân hàng. RRTD là khoản lỗ tiềm tảng vốn khi ngân hàng cấp tín dụng cho một khách hàng hay nói cách khác RRTTD là khả năng xảy ra do khách hàng không thực hiện trả nợ theo các điều khoản đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng. RRTD là rủi ro tốn thất tài chính (trực tiếp hoặc gián tiếp) xuất phát từ người đi vay không thực hiện nghĩa vụ trả nợ đúng hạn theo cam kết hoặc mắt khả năng thanh toán. RRTD xảy ra khi xuất hiện các biến cỗ không thể lường trước khiến khách hàng không thực hiện được các cam kết đã thoả thuận với ngân hàng.

Mặt khác, RRTTD và lợi nhuận tín dụng kỳ vọng của ngân hàng là hai đại lượng đồng biến với nhau trong phạm vi nhất định (lợi nhuận kỳ vọng cao thì rủi ro tiềm ấn càng lớn). RRTD trong cho vay doanh nghiệp là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng do DN không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết trong hợp đồng tín dụng.4 Phân loại rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại Đề chủ động hạn chế RRTD trong cho vay DN có hiệu quả, nhận biết các đặc điểm của RRTD trong cho vay DN là rất cần thiết và hữu ích. Những hình 19 thức thức biểu hiện, nguyên nhân phát sinh và tính khách quan, chủ quan xảy ra RRTD được phân chia thành các loại sau: Căn cứ vào hình thức biếu hiện, RRTD phân thành: - Rủi ro sai hẹn là loại rủi ro khi khách hàng không trả nợ đúng hạn như đã cam kết trong hợp đồng tín dụng. Đây là rủi ro ngoài ý muốn chủ quan của khách hàng, họ có thiện chí trả nợ nhưng tạm thời gặp khó khăn về tài chính dẫn đến chậm trả nợ cho ngân hàng, rủi ro này được tập trung ở những món vay được ngân hàng gia hạn và đây là dấu hiệu ban đầu của RRTD.

- Rủi ro không thu hồi được nợ là những khoản vay mà ngân hàng có khả năng thu hồi được vốn vay rất thấp, có nguy cơ bị mất vốn. Khách hàng cố tình chiếm dụng vốn của ngân hàng hoặc do DN bị phá sản, ngân hàng đã tìm mọi cách dé thu hồi nhưng thu hồi không được hoặc không đủ. Loại rủi ro này thường tập trung ở các món vay đã chuyển sang nợ có vấn đề, đây là rủi ro mà ngân hàng cần phải quan tâm nhiều nhất.