CHƯƠNG 1. TONG QUAN VE QUAN LÝ KHAI THAC VAN HANH VA DAU TU NANG CAP CAC HO CHUA THUY LOL TREN DJA BAN THANH PHO HA NOI Hiện nay trên địa ban thành phố Hà Nội có 91 hồ thủy lợi, đập, bai dâng nước (trong đó có 30 hồ chứa có dung tích trên 500.000 m') làm nhiệm vụ trữ nước tưới cho trên 18.000 ha đất canh tác của 7 huyện thị (Ba Vì, Sóc Sơn, Thạch Thất, Quốc Oai, Chương Mỹ, Mỹ Đức và Sơn Tây), đồng thời làm nhiệm vụ cắt lũ cho vùng ha du, tạo cảnh quan, góp phần cải tạo môi trường và phát triển kinh tế - xã hội cho khu vực (danh mục những hỗ chứa có dung tích trên 500.000 m” theo phụ lục số 01). Do phẩn lớn các hạng mục công trình như: đập đắt, tràn, cống lấy nước và hệ thống kênh tưới đã xuống. cấp, lòng hồ bị bồi lắng.
nên nhiều hồ trên địa ban Ha Nội đang ở tinh trạng. mắt an toàn, Trong mùa mưa bão vì không dit ing lực xả lũ, nên đã phải tháo bớt nước à chỉ gi ừ lại 30-40% dung tích. Điều này đã làm cho nhỉ hồ không còn tác dụng tích nước như thiết kế. Nguyên nhân chủ yếu của tỉnh.
trạng xuống cấp này có thế kể đến như sau: - Phan lớn các hồ chứa nước hiện nay được HTX và nhân dan tự làm trong. những năm 69 ~ 70 của thé kỷ trước. Do thời gian thi công gấp nên công tác khảo sát, thiết kế và thi công còn có nhiều thiếu sót, dẫn đến công tic tính toán thuỷ văn chưa chính xác. Hà hồ, đập giai đoạn này được thi công bằng phương pháp thủ công nên nhiều hạng mục xây dựng không, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật cần thiết.
Nhiễu hổ, đập bị thắm, rò ri do độ chặt của đất dip không đồng déu, chất lượng dat không đảm bảo. lấy nước là cống tròn bằng bê tông đúc sẵn theo phương pháp thủ công, cửa cống đóng mở kiểu van phẳng hoặc nút chai, các thân cổng đã mục rỗng, cửa cống đóng mở không kín nên nước bị rò rỉ nhiều làm giảm khả “Hạc vin: Võ Hữu Bán Thường Đại học Thuỷ lợi 9 Luận văn Thạc s Kinh tế năng tích của của hồ. Nó làm cho quản lý phục vụ sản xuất nông nghiệp. eặp nhiều khó khăn, đặc biệt diễn thời tiết ngày cảng bắt lợi, hạn hán, lũ lụt xây ra liên tiếp, rừng đầu nguồn bị chặt phá nhiều, nên lượng lũ tập trung về hỗ nhanh hơn và gây mắt an toàn cho các hỗ đập.
- Mi khô các suối cạn kiệt, nước trong các hồ rat ít, công hỏng không kín nước, lòng hỗ bị bồi lắp nên không tích trữ được nước do đó rất khó khăn về nước tưới. Vụ xuân hàng năm có nhiều khu vực đất canh tác phải chuyển sang trồng màu. Những năm hạn hán đất canh tác nằm trong tình trạng thiếu nước nghiêm trọng -_ Bên cạnh việc không phục vụ cho sản xuất dan sinh thì việc thiếu nước, mất nước còn là nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường và mắt đi ting nước ngầm. Những yêu cầu quản lý, khai thác và vận hành các hồ chứa Trước khi đi vào phân tích hiện trang các hỗ chứa thì xin nêu những nội dung và yêu cầu của quản lý hỗ chứa để làm cơ sở đối sánh vat hay được những vấn dé bắt cập trong quản lý vận hành.
Nội dung, yêu cầu và các hình thức trong quản lý hô chứa a, Nội dung quản lý: Các nội dung chính của công tác quản lý hỗ chứa gồm: (1) Quản lý nước, (2) Quản lý công trình va (3) Té chức và quản lý kinh tế. Quản lý nước: Điều hoà phân phối nước, tiêu nước công bằng, hợp lý trong hệ thống công trình thuỷ lợi, đáp ứng yêu cầu phục vụ sản xuất nông nghiệp, đời sống dân sinh, môi trường và các ngảnh kinh tế quốc dân khác. Quản lý công tình: Kiểm tra, theo dõi, phát hiện và xử lý kịp thời các sự cố trong hệ thống công trình thuy lợi, đồng thời thực hiện tốt việc duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa nâng cấp công trình, máy móc, thiết bị: bảo vệ và vận “Hạc vin: Võ Hữu Bán Thường Đại học Thuỷ lợi 10 Luận văn Thạc s Kinh tế hành công trình theo đúng quy chuẩn, tiêu chudn kỹ thuật, đảm bảo công trình vận hành an toàn, hiệu quả và sử dụng. đài Tả chức và quản lý kinh “Xây dung mô hình tổ chức hợp lý để quản lý, sử dung có hiệu quả nguồn vốn, tải sản và mọi nguồn lực được giao nhằm.
thực hiện và hoàn thành tốt nhiệm vụ khai thác, bảo vệ công trình thuỷ lợi, kinh doanh tổng hợp theo qui định của pháp luật. Yêu cầu quản lý: Bốn yêu cầu đối với công tác quản lý là: ~ Quản lý, vận hành, duy tu, bảo dưỡng công trình tưới tiêu nước, cắp nước theo đúng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, đảm bảo an toàn công trình, phục vụ sản xuất, xã hội, dân sinh kịp thời và hiệu quả. - _ Thực hiện cung cấp sản phẩm, dich vụ công ich tưới tiêu, cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và các ngành kinh tế khác trên cơ sở hợp đồng đặt hàng với cơ quan có thẩm quyền hoặc kế hoạch được giao. ~ Sir dụng vốn, tài sản va mọi nguồn lực được giao để hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý, khai thác công trình thuỷ lợi.
= Tan dụng công trình, máy móc thiết bị, lao động, kỹ thuật, đất đai, cảnh quan và huy động vốn đề thực hiện các hoạt động kinh doanh khác, với điều kiện không ảnh hưởng đến nhiệm vụ quản lý, khai thác công trình thuỷ lợi được giao và tuân theo các quy định của pháp luật. hình sau: Doanh nghiệp | Í Tổ chúc dùng | Í Hộ gia đình cá nước nhân Hình 1. Các loại hình tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi “Hạc vin: Võ Hữu Bán Thường Đại học Thuỷ lợi " Luận văn Thạc s Kinh tế Doanh nghiệp: gồm Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên (TNHHMTV) nhà nước sở hữu 100% vốn; các công ty khác tham gia hoặc. được giao nhiệm vụ quản lý, khai thác công trình thuỷ lợi.
Té chức hợp tác dùng nước:hoạt động theo quy định của Luật Hợp tác xã hoặc Bộ Luật Dân sự và các hướng dẫn hiện hành, không phân biệt tên gọi của tổ chức đó. Ho gia đình, cá nhân: Trực tiếp quản lý, khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi (theo hình thức đấu thầu hoặc giao khoán thí điểm) “Trường hợp địa phương chưa có doanh nghiệp chuyên trách thực hiện nhiệm vụ quản lý, khai thác và bảo vệ công trình thuỷ lợi, có thể tạm thời giao cho doanh nghiệp khác (hoặc đơn vị sự nghiệp) trên địa bản thực hiện. Đơn vị được giao phải tổ chức một bộ phận chuyên trách về quản lý, khai thác công, trình thuỷ lợi, sau đó củng cố, kiện toàn, hoản thiện tổ chức. Không thành lập mới các đơn vị sự nghiệp để thay thé các doanh nghiệp đang thực hiện nhiệm vụ quản lý, khai thác và bảo vệ công trình thuỷ lợi.
Tuy điều kiện cụ thể của từng địa phương để thành lập mô hình tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi cho phủ hợp theo các quy định của pháp luật, dim bảo tỉnh gọn, hiệu quả .Mô hình “Cong ty khai thác công trình thuỷ lợi" ‘Theo Thông tư số 65/2009/TT-BNNPTNT ngày 12 tháng 10 năm 2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc hướng dẫn tổ chức hoạt động và phân cắp quản lý „ khai thác công trình thuỷ lợi quy định: Công ty khai thác công trình thuỷ lợi trực thuộc Uy ban nhân dan cấp tỉnh do chủ tịch Uy ban nhân dân cấp tinh thành lập, để quản lý các công trình thuỷ lợi đầu mối, các trục kênh chính và các công trình điều tiết nước quy mô vừa và lớn. thuộc hệ thống công trình thuỷ lợi liên tỉnh, hệ thông công trình thuỷ lợi liên huyện, liên xã có yêu cầu kỹ thuật về quản lý, vận hành, điều tiết nước phức “Hạc vin: Võ Hữu Bán Thường Đại học Thuỷ lợi 2 Luận văn Thạc s Kinh tế tạp, nhằm bảo dim hai hoà lợi ích giữa các huyện, xã trong phạm vi hệ thống và gi 1¢ đối tượng sử dụng nước.Công ty Khai tha ‘ong trình thuỷ lợi xây dung kế hoạch tưới tiêu, cấp nước trên toàn hệ thống, chủ trì phối hợp với các đơn vị quản lý, khai thác và bảo vệ công trình thuỷ lợi trong phạm vi hệ thong để vận hành hệ thống công trình thuỷ lợi theo quy trình vận hành được cơ: ‘quan có thẳm quyền phê duyệt, bảo đảm hệ thống vận hành đồng bộ, thông suốt không bi chia cắt theo địa giới hành chính. Tham quyền quyết định về mô hình tổ chức và phương thức hoạt động. Đối với mô hình tổ chức.
~ _ Đối với loại hình là doanh nghiệp: Cơ quan ra quyết định thành lập tổ chức quản lý, khai thác công trình thuỷ lợi là cơ quan quyết định mô hình tổ. chức và phương thức hoạt động của tổ chức đó. -_ Tổ chức hợp tác đùng nước: Tập thể người hưởng lợi tự quyết định mô hình tổ chức, hoạt động của Tỏ chức hợp tác dùng nước, báo cáo các cơ quan có thẩm quyền xem xét, công nhận theo các quy định hiện hành. Đối với phương thức hoạt đông.
~ _ Tổ chức quản lý, khai thác công trình thuỷ lợi hoạt động tuân theo các quy định hiện hành về sản xuất và cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích. Áp dung hình thức đặt hing đối với tat cả các loại hình tổ chức quản lý, khai thác công trình thuỷ lợi (chỉ áp dụng hình thức giao kế hoạch đối với những trường hợp đặc thù). ~_ Các tổ chức quản lý, khai thác công trình thuỷ lợi thuộc tắt cả các loại hình được khuyến khích áp dụng thí điểm hình thức đấu thầu, giao khoán đối với việc quản lý, bảo vệ và duy tu, bio đường của các hạng mục công trình, kênh mương thuộc phạm vi đơn vị quản lý, trên cơ sở định mức kinh tế kỹ thuật và nội dung, dự toán kính phí được phê duyệt “Hạc vin: Võ Hữu Bán Thường Đại học Thuỷ lợi "3 Luận văn Thạc s Kinh tế ~ _ Doanh nghiệp, Tổ chức hợp tác dùng nước khi được các cơ quan có thẩm quyền đặt hàng hoặc giao kế hoạch quản lý, khai thác công trình thuỷ lợi được tự chủ trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, sắp xếp lại tô chức, đôi mới cơ chế quản lý nhằm nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của đơn vị. “Thực hiện cơ chế khoán, gắn quy in lợi và trách nhiệm của người lao động với kết quả sản xuất.
Nguồn kinh phí cho hoạt động.