Chương 1: Cơ sở lý luận về phân tích tình hình kinh doanh thẻ tại Ngân hàng Thƣơng mại. Chương 2: Phân tích thực trạng kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam. Tổng quan đề tài Đề tài “Phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Nha Trang” năm 2012, Luận văn Thạc sĩ của tác giả Lê Khắc Tú.
Ngoài phần lý luận cơ bản về dịch vụ thẻ, tác giả đã nêu ra những nội dung tiêu chí phát triển dịch vụ thẻ của ngân hàng thƣơng mại và phân tích thực trạng phát triển dịch vụ tại thẻ VCB Nha Trang. Đề tài cũng đã đƣa ra một số giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại VCB Nha Trang. Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt đƣợc đề tài vẫn còn có những tồn tại: Đề tài nghiên cứu tại VCB, phạm vi Chi nhánh Nha Trang, vì vậy không phù hợp với thực trạng và tồn tại của Eximbank. Giải pháp của đề tài chủ yếu là những giải pháp chung nhằm phát triển dịch vụ thẻ tại VCB Nha Trang, chƣa có những biện pháp cụ thể giải quyết những vấn đề còn tồn tại trong hoạt động kinh doanh thẻ tại VCB Nha Trang.
Đề tài “Phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng” năm 2012, Luận văn Thạc sĩ của tác giả Trần Thị Ngọc Minh. 4 Tác giả đã đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại Công Thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng từ 2008 đến năm 2011, nêu ra những kết quả đã đạt đƣợc và những hạn chế cũng nhƣ nguyên nhân của sự tồn tại. Tuy nhiên đề tài nghiên cứu tại Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam, vì vậy không phù hợp với thực trạng và tồn tại của Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam. Đề tài “Phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Bình Định” năm 2012, Luận văn Thạc sĩ của tác giả Văn Thị Minh Khai.
Nêu ra những lý luận chung về thẻ thanh toán và dịch vụ thanh toán của ngân hàng cũng nhƣ khái niệm, phân loại và vai trò của thẻ thanh toán; khái niệm, đặc điểm và các sản phẩm dịch vụ thẻ thanh toán. Tác giả đã phân tích đƣợc thực trạng phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Bình Định từ năm 2008 đến năm 2011. Đƣa ra những kết quả đã đạt đƣợc cũng nhƣ những nguyên nhân hạn chế. Tuy nhiên đề tài nghiên cứu tại Ngân hàng TMCP Quân đội, vì vậy không phù hợp với thực trạng và tồn tại của Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam.
Đề tài “ Phân tích tình hình kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Đăk Lăk” năm 2014, Luận văn Thạc sĩ của tác giả Đào Thị Biên Thùy. Luận văn đã trình bày những vấn đề cơ bản về dịch vụ thẻ ngân hàng, lợi ích của thẻ ngân hàng cũng nhƣ những nhân tố ảnh hƣởng đến việc phát triển dịch vụ thẻ ngân hàng, những rủi ro có thể xảy ra trong quá trình sử dụng thẻ ngân hàng. Tác giả đã phân tích thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng - Chi nhánh Đăk Lăk từ năm 2010 đến năm 5 2013. Đề ra những giải pháp nhằm phát triển dịch vụ thẻ tại Vietcombank Đăk Lăk.
Tuy nhiên đề tài nghiên cứu tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam, vì vậy không phù hợp với thực trạng và tồn tại của Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam. Các công trình trên nghiên cứu phát triển dịch vụ thẻ tại các ngân hàng khác nên không phù hợp với điều kiện và tình hình kinh doanh hiện nay tại Eximbank. Tuy nhiên, vận dụng các công trình đã tham khảo trên, Tác giả đã rút ra những định hƣớng và phƣơng pháp nghiên cứu phù hợp. Đồng thời kết hợp với thực trạng hoạt động kinh doanh thẻ hiện nay của Eximbank, tác giả phân tích sâu hơn những mặt đạt đƣợc cũng nhƣ những hạn chế, từ đó đƣa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện tình hình kinh doanh thẻ tại tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam.
6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH KINH DOANH THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. KHÁI QUÁT VỀ THẺ NGÂN HÀNG 1. Lịch sử hình thành và phát triển của thẻ Về mặt lịch sử, thẻ ngân hàng xuất hiện đầu tiên ở Mỹ vào đầu thế kỷ 20. Nó ra đời năm 1914, khi đó Tổng công ty xăng dầu Califonia cấp thẻ cho nhân viên và một số khách hàng của mình với mục ích chủ yếu là khuyến khích bán sản phẩm của công ty.
Loại hình đầu tiên của thẻ thanh toán ra đời vào năm 1945. Đó là Charge-It của ngân hàng John Biggins (Mỹ), cho phép khách hàng dùng thẻ mua hàng tại những nơi bán lẻ. Đến năm 1955, hàng loạt thẻ mới xuất hiện ở Mỹ nhƣ: Trip Charge, Golden Key, Gourmet Club, Esquire Club. Năm 1958, thẻ Card Balanche, American Express ra đời và thống lĩnh thị trƣờng.
Năm 1960, ngân hàng lớn của Mỹ là Bank of America đã phát hành thẻ Bank Americard. Sau đó, ngân hàng này đã bắt đầu cấp giấy phép cho các định chế tài chính trong khu vực để phát hành thẻ mang thƣơng hiệu Bank Americard và xây dựng một số quy định và tiêu chuẩn riêng đối với các định chế tài chính khi phát hành thẻ. Năm 1966, để cạnh tranh với sự thành công của ngân hàng Bank of America, mƣời bốn ngân hàng lớn của Mỹ thành lập Hiệp hội thẻ liên ngân hàng quốc tế (Interbank Card Association-ICA) và cho ra đời thẻ Master Charge. Năm 1977, Bank America đổi tên Visa USA và sau đó trở thành tổ chức thẻ quốc tế Visa.
Ngày nay, thẻ Visa đã trở thành thẻ có quy mô lớn và đƣợc hiều ngƣời sử dụng nhất trên thế giới. Năm 1979, Master Charge đổi tên thành MasterCard và trở thành tổ chức thẻ quốc tế lớn thứ 2 trên thế giới, là 7 đối thủ cạnh tranh chủ yếu của thẻ Visa ngày nay, góp phần đƣa thị trƣờng thẻ thanh toán ngày càng phát triển trên toàn cầu. Trên thế giới hiện nay có 4 tổ chức thẻ quốc tế lớn nhất là Visa, MasterCard, AMEX, JCB cùng với nhiều công ty và ngân hàng liên kết nhau cung ứng nhiều sản phẩm thẻ đa dạng, phong phú trên thị trƣờng. Sự phát triển mạnh mẽ này đã khẳng định xu thế phát triển tất yếu của thẻ.
Các ngân hàng và công ty tài chính luôn tìm cách cải thiện sao cho càng ngày thẻ càng dễ xử dụng và cung cấp những dịch vụ thanh toán tiện lợi nhất cho ngƣời tiêu dùng. Hiện nay, ngƣời sử dụng thẻ có thể sử dụng thẻ trên hầu hết các nƣớc trên thế giới, họ không còn lo việc chuyển đổi sang đồng tiền nội địa khi đi ra nƣớc ngoài. Thẻ ngân hàng a. Khái niệm thẻ Theo Quyết định số 20/2007/QĐ-NHNN do Thống đốc Ngân hàng Nhà nƣớc ban hành ngày 15 tháng 5 năm 2007, định nghĩa: Thẻ ngân hàng là phƣơng tiện do tổ chức phát hành thẻ phát hành để thực hiện giao dịch thẻ theo các điều kiện và điều khoản đƣợc các bên thoả thuận.
Thẻ ngân hàng là công cụ thanh toán hiện đại do ngân hàng phát hành cho khách hàng để họ sử dụng trong thanh toán mua hàng hoá, dịch vụ tại các điểm cung ứng hàng hoá dịch vụ có ký hợp đồng thanh toán với ngân hàng, hoặc rút tiền mặt tại các máy rút tiền tự động hay các ngân hàng đại lý trong phạm vi số dƣ tiền gửi của mình hoặc hạn mức tín dụng đƣợc cấp theo hợp đồng đã ký kết giữa ngân hàng phát hành thẻ và chủ thẻ. Thẻ ngân hàng còn dùng để thực hiện nhiều dịch vụ khác thông qua hệ thống giao dịch tự động hay còn gọi là hệ thống tự phục vụ ATM. Tính năng của thẻ Thẻ là công cụ để quản lý tài khoản cá nhân, có thể thực hiện đƣợc tất cả các chức năng cơ bản của tài khoản. - Nạp tiền: Chủ thẻ có thể nạp tiền vào tài khoản trực tiếp tại ngân hàng, nạp từ máy ATM, chuyển từ ngân hàng khác sang.
- Rút tiền: tại ngân hàng, qua hệ thống máy ATM, tại các điểm ứng tiền của ngân hàng. - Chuyển khoản: qua tất cả các tài khoản tại bất kỳ ngân hàng nào, thanh toán các giao dịch kinh doanh, các hóa đơn dịch vụ (điện, nƣớc, điện thoại.) - Nhận chuyển khoản từ các ngân hàng trong và ngoài nƣớc, nhận lƣơng, thƣởng. Nhƣng tính chất chính của thẻ là sự linh hoạt và khả năng mở rộng rất nhiều ứng dụng, hiện nay hầu hết các loại thẻ trên thị trƣờng đã đƣa ra một số tiện ích mở rộng nhƣ sau: - Thanh toán hàng hóa, dịch vụ tại các cửa hàng, trung tâm thanh toán, nhà sách, nhà hàng, khách sạn. - Thanh toán trực tiếp hoặc tự động các dịch vụ điện nƣớc, điện thoại, internet, phí bảo hiểm.
Với công nghệ hiện đại đƣợc áp dụng sẽ có nhiều tiện ích hơn trên chiếc thẻ bé xíu này. Xu hƣớng là chiếc thẻ đa năng trở thành vật duy nhất để quản lý và giao dịch tất cả các dịch vụ ngân hàng. - Về mặt tài chính: thẻ đa năng sẽ quản lý tất cả các tài khoản tại ngân hàng (tài khoản tiết kiệm, tiền gửi, tiền vay.), kể cả tài khoản ngoại tệ. - Về mặt xã hội: Thẻ đa năng sẽ phát triển thành thẻ từ có gắn chip để lƣu trữ những thông tin cá nhân quan trọng khác nhƣ: sổ lao động, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, nhóm máu, các tiền sử bệnh.
9 - Về mặt tiện ích cá nhân: Thẻ đa năng là thẻ ghi nợ đƣợc cấp thêm hạn mức tín dụng – gọi là thấu chi, chủ thẻ có thể ngồi tại nhà sử dụng các dịch vụ Internet Banking, Mobile Banking để thanh toán các lọai phí dịch vụ, mua hàng trực tuyến. Phân loại thẻ Thẻ ngân hàng luôn đƣợc cấu tạo bằng plastic theo kích cỡ chuẩn quốc tế và phải chứa đựng các yếu tố: nhãn hiệu thƣơng mại của thẻ, tên và logo của Nhà phát hành thẻ, số thẻ, ngày hiệu lực và tên chủ thẻ. Ngoài ra thẻ còn có thể có tên công ty chịu trách nhiệm thanh toán thẻ hoặc thêm một số yếu tố khác theo quy định của Tổ chức thẻ quốc tế. Trên thế giới có rất nhiều loại thẻ ngân hàng.
Đứng trên nhiều giác độ khác nhau thì có thể phân chia loại thẻ theo công nghệ sản xuất, theo chủ thể phát hành, theo tính chất thanh toán thẻ, theo pham vi lãnh thổ, theo hạn mức của thẻ.