MỞ ĐẦU Cỏ mần trầu (Eleusine indica Gagerth) là loại cây thảo sống, cao từ 15- 90cm, có rễ mọc khỏe, thân bò dài ở gốc, phân nhánh, sau mọc thẳng đứng thành bụi. Cây được biết đến rộng rãi vì mọc phổ biến ở nhiều nơi, nhưng đặc biệt hơn vì những tác dụng của nó trong các bài thuốc dân gian như : chữa cao huyết áp, sản dịch, viêm gan. Song ngày nay môi trường đất, nước, không khí đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của các loại rác thải, khí thải. nên cây cỏ Mần Trầu có thể bị nhiễm một số kim loại nặng từ môi trường.
Vì vậy, ngoài việc quan tâm nghiên cứu các chất có hoạt tính sinh học sử dụng làm thuốc mà chúng ta cần phải quan tâm nghiên cứu và kiểm tra khống chế các chất có hại đặc biệt là các kim loại nặng (Cd, Zn, Cu, Pb) ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của con người trong khi sử dụng. Trong nhiều phương pháp phân tích xác định hàm lượng các kim loại nặng, ICP-MS là một trong những phương pháp phù hợp nhất, có thể xác định đồng thời nhiều kim loại nặng cùng một lúc và được ứng dụng phổ biến để phân tích hàm lượng các kim loại nặng trong các mẫu thực phẩm, dược phẩm và môi trường. Xuất phát từ yêu cầu thực tế và tính cấp thiết đó nhằm góp phần vào công tác đảm bảo chất lượng cây thuốc nam tôi chọn và thực hiện đề tài: “Phân tích, đánh giá hàm lượng kim loại nặng trong cây cỏ Mần Trầu (Eleusine Indica Gagerth)” với mục đích sau: - Nghiên cứu và lựa chọn các điều kiện tối ưu trong quá trình xử lí mẫu để định lượng các kim loại nặng trong cây Cỏ Mần Trầu (Eleusine Indica Gagerth) bằng phương pháp ICP - MS. - Lựa chọn các thông số phù hợp của máy đo - Đưa ra quy trình phân tích Cd, Zn, Cu, Pb bằng phương pháp ICP - MS và áp dụng phân tích một số mẫu thực tế.
TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.Tổng quan về cây cỏ mần trầu 1. Giới thiệu về cây cỏ mần trầu Tên khoa học: Eleusine indica Gagerth Họ: hòa thảo - Poaceae Tên Việt Nam: cỏ Mần trầu Tên nước ngoài: goosegrass, wiregrass, Indian goosegrass (Anh) Tên khác: cỏ vườn trầu, cỏ màn trầu, thanh tâm thảo, ngưu tâm thảo,sam tự thảo, tất suất thảo, cỏ vườn trầu, cỏ chỉ tía, có dáng, cỏ bắc,. [1] Đây là loài phân bố ở các vùng khí hậu ấm từ vĩ độ 50 trở lên Cỏ mần trầu mọc hoang ở bãi cỏ, vệ đường ở khắp nước ta. Còn mọc ở Cămpuchia, Lào, Trung Quốc và các nước nhiệt đới và á nhiệt đới khác.
Gia súc hay ăn, còn dùng để làm thuốc (toàn cây). Mùa thu hái gần như quanh năm [1]. Mô tả thực vật Cỏ mần trầu có thân thảo hợp thành cụm dày đặc, hơi sà, hay đứng, cao khoảng 30 đến 90 cm, nhẵn, láng, nhảy con rất mạnh, bao vỏ bên ngoài phẳng, màu trắng hay màu xám nhạt. Rễ chùm và sâu.
Lá: lá có phiến không lông lá, ở mép lá là một hàng lông, mọc cách, cặp đôi và mọc xiên thẳng. Vỏ bọc bên ngoài không lông, cạnh có góc, một lớp vảy màng mỏng ôm lấy thân, rất ngắn khoảng 0,5 đến 1 mm. Phiến lá dài 10 đến 35 cm và 3 đến 10 mm rộng, thẳng, gắp lại phía dưới, kế phẳng phía đỉnh lá, kết thúc bằng một đỉnh nhọn Gân lá gần như song song, nổi lên ở giữa tạo thành một rãnh. Bìa lá mỏng mịn và có lông tơ, nhất là ở gần màng mỏng ôm thân phía dưới ligule.