Chương 1 TỔNG QUAN NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Quan điểm của Đảng và nhà nước về giáo dục thể chất và hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa trong trường học Bộ Giáo dục và đào tạo và Tổng cục Thể dục Thể thao đã ra Thông tư Liên bộ số 04/04/GDĐT – TDTT về việc đẩy mạnh nâng cao chất lượng giáo dục thể chất trong sinh viên, học sinh và đưa hoạt động ngoại khoá thể dục thể thao vào trường học để phát động phong trào luyện tập rộng khắp trong nhà trường các cấp với mục tiêu mỗi sinh viên, học sinh biết chơi một môn thể thao[18]. Chỉ thị 36/CT – TW ra ngày 24/03/1994 của Ban Bí thư Trung Ương Đảng [3] nhấn mạnh “ phát triển thể dục thể thao là một bộ phận quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế xã hội của Đảng và nhà nước nhằm bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người, công tác thể dục thể thao phải góp phần tích cực nâng cao sức khoẻ, thể lực giáo dục nhân cách, đạo đức lối sống lành mạnh, làm phong phú đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân, nâng cao năng suất lao động xã hội và sức chiến đấu của lực lượng vũ trang, phát triển rộng rãi phong trào thể dục thể thao quần chúng với khẩu hiệu: “khoẻ để xây dựng bảo vệ tổ quốc”. Nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tăng cường bước phát triển mạnh mẽ về thể dục thể thao đến năm 2020.
Ngày 01/12/2011 Ban Chấp hành Trung Ương Đảng đã ra Nghị quyết số 08 – NQ/ TW [4]. Trong Nghị quyết đã đặc biệt nhấn mạnh đến việc nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trong trường học. Thể dục thể thao trường học là một bộ phận quan trọng của phong trào thể dục, thể thao, một mặt của giáo dục toàn diện nhân cách học sinh, sinh viên, cần được quan tâm đầu tư đúng mức, xây dựng và thực hiện: “ Đề án tổng thể phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học”. Thực hiện tốt giáo dục thể chất theo chương trình nội khoá, phát triển mạnh các hoạt động thể luan an 7 thao của học sinh, sinh viên, bảo đảm mục tiêu phát triển thể lực toàn diện và kỹ năng vận động cơ bản của học sinh, sinh viên và góp phần đào tạo năng khiếu và tài năng thể thao.
Đẩy mạnh công tác giáo dục thể chất và hoạt động thể dục thể thao trường học, bảo đảm yêu cầu phát triển toàn diện góp phần nâng cao thể trạng, tầm vóc người Việt Nam, làm nền tảng cho phát triển thể thao thành tích cao, xây dựng lối sống lành mạnh trong tầng lớp thanh thiếu niên. Nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục thể chất và hoạt động thể dục thể thao trường học, đổi mới nội dung, giáo trình, chương trình giáo dục thể chất phù hợp với thể chất học sinh, sinh viên Việt Nam và tăng cường tổ chức hoạt động ngoại khoá với các tiêu chí đánh giá cụ thể, linh hoạt. Trong luật Thể dục thể thao, năm 2006 được Quốc hội thông qua và ban hành theo quyết định số 77/2006/ QH 11. Điều 20 có nêu hoạt động thể dục thể thao trong nhà trường là hoạt động tự nguyện của người học, được tổ chức theo phương thức ngoại khóa phù hợp với sở thích, giới tính, lứa tuổi và sức khỏe nhằm tạo điều kiện cho người học thực hiện quyền vui chơi, giải trí, phát triển năng khiếu thể thao.
Điều 22, về trách nhiệm của nhà trường. Tổ chức thực hiện chương trình môn học giáo dục thể chất theo quy định của Bộ Trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, quản lý và sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường, tổ chức cho người học tham gia các hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa. Điều 23, đối với giảng viên thể dục thể thao có quyền và nghĩa vụ, giảng dạy môn học giáo dục thể chất theo đúng chương trình, tổ chức hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu thể thao. Điều 24, quyền và nghĩa vụ của sinh viên, thực hiện nhiệm vụ môn học giáo dục thể chất, được tham gia hoạt động thể dục thể thao theo sở thích, được sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện giáo dục thể chất và thể dục thể thao trong nhà trường.
luan an 8 Đối với lực lượng công an nhân dân nói chung và lực lượng cảnh sát nhân dân nói riêng là một trong những lực lượng vũ trang trọng yếu của nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, đóng vai trò nòng cốt trong việc bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền và chế độ xã hội và chăm lo cuộc sống bình yên của nhân dân. Điều 47, Hiến pháp Nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 ghi rõ: “ Nhà nước xây dựng Công an nhân dân Cách mạng, chính quy, từng bước hiện đại dựa vào nhân dân và làm nòng cốt cho phong trào nhân dân” Và Điều 9, Luật Công an Nhân dân năm 2005, đã xác định: “ Nhà nước có chính sách đào tạo, bồi dưỡng sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ Công an Nhân dân, xây dựng Công an Nhân dân Cách mạng chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.” Trong các Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, IX, X và XI của Đảng Cộng Sản Việt Nam cũng đều xác định mục tiêu: “ xây dựng Công an nhân dân Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.” Quyết định số 53/2008, Ngày 18/9/2008 Bộ trưởng bộ GDĐT ký ban hành quyết định về việc đánh giá, xếp loại thể lực học sinh, sinh viên.trong đó nêu rõ đánh giá kết quả rèn luyện thể lực toàn diện của người học trong nhà trường,điều chỉnh nội dung, phương pháp GDTC phù hợp với các trường ở các cấp học và trình độ đào tạo, đẩy mạnh thường xuyên rèn luyện thân thể, nâng cao sức khoẻ để học tập, xây dựng và bảo vệ tổ quốc.Việc đánh giá, xếp loại thể lực học sinh sinh viên phải phù hợp lứa tuổi gới tính của học sinh, sinh viên trong nhà trường ở các cấp và trình độ đào tạo. [9] Thông tư số 24/2013/TT-BCA, Ngày 24/3/2013, Bộ trưởng bộ Công an ký ban hành Thông tư qui định tiêu chuẩn rèn luyện thể lực trong lực lượng Công an nhân dân.[8] luan an 9 Để tăng cường thể lực cho cán bộ, chiến sĩ đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong lực lượng Công an nhân dân. Nội dung kiểm tra: chạy cự ly ngắn 100m, chạy cự ly trung bình 1500m, tại chỗ bật xa, nằm sấp chống đẩy hoặc co tay xà đơn (áp dụng cho nam); đối với nữ, chạy 100m, chạy 800m, tại chỗ bật xa.
Thông tư nêu rõ rèn luyện thể lực theo tiêu chuẩn là quyền và trách nhiệm của mỗi cán bộ, chiến sĩ công an. Bộ yêu cầu mỗi cán bộ, chiến sĩ tích cực, tự giác, tự mình luyện tập thể dục thể thao, mỗi ngày dành ra ít nhất 30 phút để tập luyện và biết chơi một môn thể thao. Các học viên trường Công an kết hợp đưa nội dung rèn luyện thể lực theo tiêu chuẩn vào chương trình giảng dạy môn học thể dục thể thao cho học sinh, sinh viên. Kiểm tra rèn luyện thể lực theo tiêu chuẩn được tổ chức định kỳ mỗi năm một lần, có thể chia làm nhiều đợt để tất cả cán bộ, chiến sĩ được tham gia kiểm tra.
Đánh giá về tiêu chuẩn thể lực học sinh sinh viên, Ngày 19/08/2008, Bộ trưởng bộ GD&ĐT ký ban hành quyết định về việc đánh giá, xếp loại tể lực học sinh sinh viên. Mục đích đánh giá kết quả rèn luyện thể lực toàn diện của người học trong nhà trường, điều chỉnh nội dung, phương pháp GDTC phù hợp với các trường ở các cấp học và trình độ đào tạo,đẩy mạnh thường xuyên rèn luyện thân thể, nâng cao sức khoẻ để học tập xây dựng và bảo vệ tổ quố, trong quá trình hội nhâp quốc tế.Việc đánh giá xếp loại thể lực phải phù hợp lứa tuổi giới tính của học sinh sinh viên trong nhà trường ở các cấp và trinh độ đào tạo. Các khái niệm có liên quan đến vấn đề nghiên cứu - Thể dục thể thao: là một một bộ phận của nền văn hóa – xã hội, TDTT là sự tổng hợp của những thành tựu của xã hội trong sự nghiệp sang tạo nên và sử dụng hợp lý những phương tiện, phương pháp vá các biện pháp chuyên luan an 10 môn để nâng cao sức khỏe, bồi dưỡng thể lực, trí lực của nhân dân góp phần giáo dục và phát triển con người toàn diện TDTT là một loại hình hoạt động mà phương tiện cơ bản là các bài tập thể lực.[41] Thể chất là chất lượng cơ thể con người, đó là những đặc trưng tương đối ổn định về hình thái, chức năng của cơ thể được hình thành và phát triển do bẩm sinh di truyền và điều kiện sống bao gồm cả giáo dục và rèn luyện. Chỉ năng lực sức mạnh, sức nhanh, sức bền, linh hoạt, mềm dẻo và năng lực khác của con người biểu hiện trong vận động, lao động và đời sống.
Thể lực chung gọi tắt của tố chất thân thể hay tố chất thể lực chung, đáp ứng cho các hoạt động chung trong vận động, lao động và đời sống; thể lực chuyên môn gọi tắt của tố chất thân thể hay tố chất thể lực chuyên môn phù hợp cho một môn thể thao nhất định. Thể lực trong một số trường hợp có thể hiểu theo nghĩa rộng, ngoài năng lực hoạt động, vận động của thân thể người còn bao hàm kết cấu hình thái bên ngoài của con người (quy cách cơ thể như Chiều cao hoặc tầm vóc, thể trọng, chu vi, kích thước, mỡ dưới da.) [40] Theo Nguyễn Quang Quyền, “Phát triển thể chất là một quá trình diễn ra liên tục trong suốt cuộc đời của cá thể. Những biến đổi hình thái, chức năng sinh lý và tố chất vận động là những yếu tố cơ bản để đánh giá sự phát triển thể chất. Phát triển thể chất là một quá trình chịu sự tác động tổng hợp của các yếu tố tự nhiên- xã hội.
Trong đó, các yếu tố xã hội đóng vai trò ảnh hưởng trực tiếp và quyết định sự phát triển thể chất của cơ thể con người” [53]. Macximenko, “Phát triển thể chất là quá trình và kết quả của sự biến đổi về hình thái và khả năng chức phận của cơ thể con nguời, luan an 11 đạt được dưới ảnh hưởng của di truyền, môi trường sống và mức độ tích cực vận động của cá nhân”.