Nghiên Cứu Về Quyền Sử Dụng Các Đối Tượng Sở Hữu Công Nghiệp Tại Việt Nam

Luận án tiến sĩ luật học phân tích hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp lý luận và thực tiễn tại việt nam, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm,

• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Sở Hữu Trí Tuệ
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Quyền Sử Dụng Đối Tượng Sở Hữu Công Nghiệp Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 0.1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.1.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 0.1.3. Tình hình nghiên cứu liên quan đến hạn chế quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 0.1.4. Tình hình nghiên cứu liên quan đến hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 0.1.5. Đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• 0.1.5.1. Những nội dung nghiên cứu đã được làm sáng tỏ và được luận án kế thừa phát triển trong nghiên cứu đề tài
• 0.1.5.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• 0.2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
• 0.2.1. Cơ sở lý thuyết nghiên cứu của luận án
• 0.2.2. Câu hỏi, giả thuyết và kết quả nghiên cứu của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG CÁC ĐỐI TƯỢNG SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP VÀ HẠN CHẾ CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG CÁC ĐỐI TƯỢNG SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP
• 1.1. Lý luận về quyền sở hữu công nghiệp và quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.2. Lý luận về chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.3. Lý luận về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.3.1. Khái niệm và đặc điểm hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.3.2. Mối quan hệ giữa hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp và hạn chế quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.3.3. Căn cứ hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.3.3.1. Các trường hợp hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 1.3.4. Hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp theo Hiệp định TRIPS và pháp luật Liên minh Châu Âu
• 1.3.4.1. Hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp theo Hiệp định TRIPS
• 1.3.4.2. Hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp theo pháp luật Liên minh Châu Âu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ HẠN CHẾ CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG CÁC ĐỐI TƯỢNG SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
• 2.1. Thực trạng pháp luật Việt Nam về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 2.1.1. Thực trạng quy định pháp luật về căn cứ hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 2.1.2. Thực trạng quy định pháp luật về các trường hợp hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 2.2. Thực tiễn áp dụng các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp tại Việt Nam
• 2.2.1. Thực tiễn áp dụng quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng liên quan đến các đối tượng quyền sở hữu công nghiệp
• 2.2.2. Thực tiễn áp dụng quy định về nghĩa vụ ghi chỉ dẫn trên hàng hoá của bên được chuyển quyền được sản xuất theo hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 2.2.3. Thực tiễn áp dụng quy định không được có các điều khoản hạn chế bất hợp lý quyền của các bên trong hợp đồng chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ HẠN CHẾ CHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG CÁC ĐỐI TƯỢNG SỞ HỮU CÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.1.1. Hoàn thiện pháp luật cần phải tuân thủ những tiêu chuẩn của Hiệp định TRIPS và các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam là thành viên
• 3.1.2. Hoàn thiện pháp luật phải bảo đảm cân bằng quyền, lợi ích giữa các chủ thể và lợi ích chung xã hội
• 3.1.3. Hoàn thiện pháp luật phải xuất phát từ tình hình thực tiễn ở Việt Nam đồng thời tiếp thu kinh nghiệm quốc tế
• 3.1.4. Hoàn thiện pháp luật phải bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của hệ thống pháp luật
• 3.1.5. Hoàn thiện pháp luật phải xây dựng nguồn nhân lực cho những cơ quan liên quan đến quá trình xây dựng và thực thi pháp luật
• 3.2. Một số giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.2.1. Xây dựng các quy định về căn cứ hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.2.2. Hoàn thiện quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng đối với nhãn hiệu chứng nhận
• 3.2.3. Hoàn thiện quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng đối với sáng chế mật
• 3.2.4. Hoàn thiện quy định hạn chế nhằm đảm bảo quyền của các bên trong hợp đồng chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.2.5. Hoàn thiện quy định pháp luật về hành vi trực tiếp kiểm soát chất lượng hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu trong hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.2.6. Hoàn thiện quy định hạn chế về phạm vi chuyển quyền sử dụng trong hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định của pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.3.1. Giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao nhận thức của các bên chủ thể trong giao dịch chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp
• 3.3.2. Giải pháp hoàn thiện trong công tác thực thi pháp luật sở hữu trí tuệ và chính sách cạnh tranh
• 3.3.2.1. Giải pháp hoàn thiện đội ngũ của hệ thống thực thi pháp luật sở hữu trí tuệ và pháp luật cạnh tranh
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Về Quyền Sở Hữu Công Nghiệp Việt Nam

Ngày nay, cùng với sự sáng tạo và khả năng sáng tạo không ngừng của con người, sở hữu trí tuệ (SHTT) tồn tại ở khắp mọi nơi xung quanh cuộc sống chúng ta. Mọi sản phẩm hoặc dịch vụ mà chúng ta đang sử dụng hằng ngày đều là kết quả của cả một quá trình đầu tư, sáng tạo và đổi mới. Quá trình đầu tư và sáng tạo đó với mục đích cuối cùng mà doanh nghiệp luôn mong muốn đạt được và chiếm lĩnh nó chính là tài sản trí tuệ - một loại tài sản vô hình nhưng mang lại giá trị vô cùng to lớn cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt của thị trường. Nhà nước luôn dành cơ chế bảo hộ quyền SHCN và trao cho chủ sở hữu quyền độc quyền khai thác trong một thời hạn nhất định. Theo đó, chủ sở hữu có quyền khai thác thương mại quyền SHCN một cách trực tiếp thông qua việc sản xuất sản phẩm mới hoặc cải tiến công nghệ hoặc chuyển giao quyền SHCN đó thông qua việc chuyển nhượng hoặc chuyển quyền sử dụng đối tượng SHCN cho cá nhân, tổ chức khác.

1.1. Tầm quan trọng của Sở Hữu Trí Tuệ trong Kinh Doanh

Sở hữu trí tuệ đóng vai trò then chốt trong việc tạo dựng lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp. Quyền tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp đều là những công cụ đắc lực để bảo vệ thành quả sáng tạo, thu hút đầu tư và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Giá trị của tài sản trí tuệ ngày càng được khẳng định trong nền kinh tế hiện đại, góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và quốc gia.

1.2. Các Đối Tượng Sở Hữu Công Nghiệp Được Bảo Hộ Tại Việt Nam

Pháp luật Việt Nam bảo hộ đa dạng các đối tượng sở hữu công nghiệp, bao gồm sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý và bí mật kinh doanh. Việc đăng ký quyền sở hữu công nghiệp là bước quan trọng để chủ sở hữu được pháp luật bảo vệ, ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp từ bên thứ ba.

1.3. Cơ Chế Bảo Hộ Quyền Sở Hữu Công Nghiệp Tại Việt Nam

Nhà nước Việt Nam thiết lập cơ chế bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp thông qua hệ thống pháp luật và các cơ quan quản lý nhà nước. Cục Sở hữu trí tuệ là cơ quan đầu não trong việc tiếp nhận, thẩm định và cấp văn bằng bảo hộ. Các văn bằng bảo hộ có hiệu lực trong một thời hạn nhất định, cho phép chủ sở hữu độc quyền khai thác và sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp.

II. Thách Thức Pháp Lý Về Quyền Sử Dụng Đối Tượng SHCN Hiện Nay

Quyền của chủ sở hữu đối với đối tượng SHCN luôn mang tính độc quyền và Nhà nước đã thiết lập cơ chế bảo hộ sự độc quyền đó. Tuy nhiên, để hạn chế sự lạm dụng độc quyền của chủ sở hữu trong chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN cũng như đảm bảo cân bằng lợi ích giữa các chủ thể, quyền lợi của người tiêu dùng và lợi ích chung xã hội, pháp luật SHTT Việt Nam đã xây dựng các quy định hạn chế quyền sử dụng các đối tượng SHCN trong đó có các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN. Các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN của pháp luật SHTT Việt Nam đã đáp ứng các tiêu chuẩn đặt ra của Hiệp định về các khía cạnh liên quan đến thương mại của quyền SHTT (Hiệp định TRIPS) và Công ước Paris về bảo hộ SHCN năm 1883, có những tác động tích cực đối với nền kinh tế.

2.1. Bất Cập Trong Quy Định Pháp Luật Về Hạn Chế Chuyển Quyền SHCN

Luật SHTT chỉ xác định các trường hợp hạn chế chuyển quyền theo Điều 142 và quy định các điều khoản cấm mà bên chuyển quyền không được hạn chế bất hợp lý đối với bên được chuyển quyền theo khoản 2 Điều 144 của Luật này mà hoàn toàn không có quy định nào đề cập đến các căn cứ hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng SHCN; các trường hợp hạn chế chuyền quyền sử dụng đối tượng SHCN Luật SHTT tuy có quy định nhưng chưa đầy đủ; các quy định về hạn chế chuyền quyền sử dụng đối tượng SHCN nằm rải rác, tản mạn ở các điều luật khác nhau và trong các văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, gây khó khăn trong việc áp dụng pháp luật.

2.2. Thực Tiễn Áp Dụng Quy Định Về Hạn Chế Chuyển Quyền Sử Dụng

Về thực tiễn việc áp dụng các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng SHCN cũng tồn tại những bất cập như: bên được chuyền quyền trong hợp đồng sử dụng đối tượng SHCN mà cụ thể là nhãn hiệu có nghĩa vụ phải ghi chỉ dẫn trên hàng hoá, bao bì hàng hoá về việc hàng hoá đó được sản xuất theo hợp đồng sử dụng nhãn hiệu nhưng bên được chuyên quyền đã thực hiện không đúng, không đầy đủ đã gây thiệt hại không nhỏ đến lợi ích của bên chuyền quyền, lợi ích cộng đồng hoặc hành vi bên chuyển quyền đã có các thoả thuận áp đặt hạn chế bất hợp lý quyền của bên được chuyền quyền trong hợp đồng sử dụng đối tượng SHCN. trong khi Nhà nước chưa thật sự quyết liệt trong việc xử lý các trường hợp này.

2.3. Mối Quan Hệ Giữa Luật SHTT Và Pháp Luật Cạnh Tranh

Khi xem xét các quy định pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN trong mối liên hệ và tương quan so sánh với pháp luật cạnh tranh cũng thấy rõ những bất cập. Bản thân của cạnh tranh là chống độc quyền, pháp luật SHTT lại là cơ chế để bảo hộ sự độc quyền của chủ sở hữu đối với đối tượng SHCN. Hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN là minh chứng điền hình nhất để giải quyết mối quan hệ đối lập giữa hai lĩnh vực pháp luật trên.

III. Phương Pháp Phân Tích Thực Trạng Chuyển Quyền Sử Dụng SHCN

Báo cáo của Cục Quản lý cạnh tranh - Bộ Công thương năm 2014 về rà soát pháp luật cạnh tranh với pháp luật chuyên ngành cho thấy thực tiễn hiện nay ở Việt Nam mặc dù Luật SHTT đã có những quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN nhưng trong quá trình thực thi quyền SHTT nói chung và chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN nói riêng đã xuất hiện các hành vi vi phạm pháp luật cạnh tranh tồn tại, “zứp bóng” dưới các hình thức thoả thuận hạn chế cạnh tranh và lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền. Với mỗi loại hợp đồng sẽ tạo ra những kiểu thoả thuận, liên kết khác nhau tồn tại dưới hình thức nhóm các thoả thuận ngang giữa các doanh nghiệp cùng sở hữu đối tượng SHCN nhằm hạn chế cạnh tranh hoặc nhóm các thoả thuận dọc giữa bên chuyển quyền và bên nhận chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN.

3.1. Phân Tích Định Tính Và Định Lượng Về Chuyển Quyền SHCN

Phương pháp phân tích định tính tập trung vào việc đánh giá các yếu tố pháp lý, kinh tế và xã hội ảnh hưởng đến chuyển quyền SHCN. Phương pháp phân tích định lượng sử dụng dữ liệu thống kê để đo lường số lượng, giá trị và hiệu quả của các giao dịch chuyển quyền SHCN. Kết hợp cả hai phương pháp giúp đưa ra bức tranh toàn diện về thực trạng chuyển quyền SHCN.

3.2. Sử Dụng Mô Hình Kinh Tế Để Đánh Giá Tác Động Của Chuyển Quyền

Các mô hình kinh tế, như mô hình lợi nhuận độc quyền và mô hình cạnh tranh, có thể được sử dụng để phân tích tác động của chuyển quyền SHCN đến thị trường. Mô hình hóa giúp dự đoán những thay đổi về giá cả, sản lượng và lợi nhuận khi có giao dịch chuyển quyền SHCN.

3.3. Phân Tích So Sánh Với Các Quốc Gia Khác

So sánh pháp luật và thực tiễn chuyển quyền SHCN giữa Việt Nam và các quốc gia khác giúp xác định những điểm mạnh, điểm yếu và bài học kinh nghiệm. Phân tích so sánh cũng cung cấp cơ sở để đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Về Chuyển Quyền Sử Dụng SHCN

Trong những năm gần đây, các cam kết về SHTT trong các Hiệp định FTA thế hệ mới mà Việt Nam là thành viên và cụ thể là Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu - EVFTA, Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương - CPTPP, Hiệp định Đối tác kinh tế toàn điện khu vực - RCEP có mức độ mở cửa sâu, phạm vi các vấn đề điều chỉnh đa dạng, trong đó quyền SHTT đã nâng cao mức bảo hộ vượt bậc so với Hiệp định TRIPS. Việc đặt ra hàng loạt các tiêu chuẩn cao về bảo hộ và thực thi quyền SHTT của các FTA thế hệ mới đòi hỏi phải sửa đổi, bổ sung (SĐ, BS) Luật SHTT.

4.1. Cụ Thể Hóa Các Căn Cứ Hạn Chế Chuyển Quyền Sử Dụng SHCN

Luật SHTT cần quy định rõ ràng các căn cứ hạn chế chuyển quyền sử dụng SHCN, bao gồm các trường hợp vi phạm pháp luật cạnh tranh, ảnh hưởng đến lợi ích công cộng, hoặc gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Các căn cứ này phải được diễn giải một cách cụ thể, tránh tình trạng lạm dụng hoặc áp dụng tùy tiện.

4.2. Xây Dựng Cơ Chế Giám Sát Và Xử Lý Vi Phạm

Cần xây dựng cơ chế giám sát chặt chẽ các giao dịch chuyển quyền sử dụng SHCN để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Cơ chế này phải bao gồm các biện pháp thanh tra, kiểm tra, xử phạt hành chính và khởi kiện dân sự.

4.3. Nâng Cao Năng Lực Cho Các Cơ Quan Thực Thi Pháp Luật

Cần đầu tư nâng cao năng lực cho các cơ quan thực thi pháp luật, như Cục Sở hữu trí tuệ, Tòa án, Viện kiểm sát và các cơ quan quản lý cạnh tranh. Điều này bao gồm việc đào tạo chuyên sâu về luật SHTT, trang bị công nghệ hiện đại và tăng cường hợp tác quốc tế.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Kinh Nghiệm Thực Tiễn Về Quyền SHCN

Theo yêu cầu của bối cảnh mới, Nghị quyết số 11-NQ/TW, ngày 03/6/2017 của Hội nghị Trung ương 5 khoá XII “Về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” đã đề ra một trong những nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện thẻ chế về SHTT theo hướng khuyến khích sáng tạo, bảo đảm tính minh bạch và độ tin cậy cao; quyền SHTT được bảo vệ và thực thi hiệu quả. Do đó, việc SÐ, BS một số điều của Luật SHTT là cần thiết, nhằm thể chế hoá các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về việc hoàn thiện thể chế SHTT; khắc phục những vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành Luật SHTT cũng như những bắt cập nảy sinh giữa các quy định của Luật SHTT với các văn bản quy phạm pháp luật khác được Quốc hội ban hành.

5.1. Phân Tích Các Vụ Việc Xâm Phạm Quyền SHCN Điển Hình

Nghiên cứu các vụ việc xâm phạm quyền SHCN điển hình giúp rút ra những bài học kinh nghiệm về phòng ngừa và xử lý vi phạm. Phân tích các vụ việc cũng giúp xác định những kẽ hở trong pháp luật và thực tiễn thực thi.

5.2. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Biện Pháp Bảo Vệ Quyền SHCN

Cần đánh giá hiệu quả của các biện pháp bảo vệ quyền SHCN, như đăng ký quyền, sử dụng nhãn hiệu, và áp dụng các biện pháp chống hàng giả. Đánh giá hiệu quả giúp điều chỉnh các biện pháp bảo vệ cho phù hợp với thực tế.

5.3. Thúc Đẩy Ứng Dụng Quyền SHCN Trong Doanh Nghiệp

Cần khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng quyền SHCN vào hoạt động kinh doanh, như xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm mới, và khai thác thị trường. Chính phủ cần hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đăng ký quyền SHCN và quản lý tài sản trí tuệ.

VI. Kết Luận Tương Lai Quyền Sở Hữu Công Nghiệp Tại Việt Nam

Luật SĐÐ, BS một số điều của Luật SHTT năm 2022 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2023) và văn bản hướng dẫn mới nhất là Nghị định số 65/2023/NĐ-CP ngày 23/8/2023 của Chính phủ quy định chỉ tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật SHTT về quyền SHCN, bảo vệ quyền SHCN, quyền đối với giống cây trồng và quản lý nhà nước về SHTT đã có những SÐ, BS các quy định cho phù hợp hơn với thực tiễn. Tuy nhiên, các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN theo Luật SHTT (SĐ, BS năm 2022) không có sự thay đổi so với pháp luật hiện hành trong khi các bất cập về chế định này ngày càng bộc lộ rõ nét và cần phải được SÐ, BS cho phù hợp.

6.1. Hoàn Thiện Thể Chế Về Quyền SHCN Trong Bối Cảnh Hội Nhập

Việc hoàn thiện thể chế về quyền SHCN là yếu tố then chốt để Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Thể chế hoàn thiện phải đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả, tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Về Quyền SHCN

Cần tăng cường hợp tác quốc tế về quyền SHCN, đặc biệt là với các nước phát triển và các tổ chức quốc tế như WIPO. Hợp tác quốc tế giúp Việt Nam tiếp cận các công nghệ mới, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao năng lực thực thi pháp luật.

6.3. Nâng Cao Nhận Thức Về Quyền SHCN Trong Cộng Đồng

Cần nâng cao nhận thức về quyền SHCN trong cộng đồng, đặc biệt là trong doanh nghiệp và giới trẻ. Nâng cao nhận thức giúp tạo ra một môi trường văn hóa tôn trọng tài sản trí tuệ và khuyến khích sáng tạo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ (SHTT) ngày càng trở thành tài sản vô hình quan trọng, đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế và cạnh tranh thị trường. Tại Việt Nam, quyền sở hữu công nghiệp (SHCN) là một phần thiết yếu của SHTT, bao gồm các đối tượng như sáng chế, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, chỉ dẫn địa lý và tên thương mại. Theo số liệu thống kê giai đoạn 2006-2018, số lượng các đối tượng SHCN được đăng ký chuyển quyền sử dụng ngày càng tăng, phản ánh sự phát triển năng động của thị trường chuyển giao quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, việc chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN cũng đặt ra nhiều thách thức về mặt pháp lý, đặc biệt là các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng nhằm ngăn chặn lạm dụng quyền độc quyền, bảo vệ lợi ích các bên liên quan và đảm bảo sự cân bằng lợi ích xã hội.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ lý luận và thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật Việt Nam về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, cũng như pháp luật Liên minh Châu Âu để rút ra bài học kinh nghiệm. Thời gian nghiên cứu bao gồm giai đoạn từ khi Luật SHTT và Luật Cạnh tranh có hiệu lực đến nay, với trọng tâm là các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng SHCN trong hợp đồng chuyển quyền sử dụng.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế pháp luật về SHTT tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy thị trường chuyển giao quyền sử dụng SHCN phát triển minh bạch, hiệu quả, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các chủ thể và lợi ích chung xã hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên nền tảng lý luận về quyền sở hữu công nghiệp và quyền sử dụng các đối tượng SHCN, tập trung vào các học thuyết và nguyên tắc pháp lý sau:

• Lý thuyết quyền sở hữu công nghiệp: Phân tích bản chất, đặc điểm và phạm vi quyền của chủ sở hữu đối với các đối tượng SHCN như sáng chế, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp. Lý thuyết này làm rõ quyền độc quyền khai thác và chuyển giao quyền sử dụng trong thời hạn bảo hộ.

• Lý thuyết hạn chế quyền sử dụng và chuyển quyền sử dụng: Xác định các căn cứ và trường hợp hạn chế chuyển quyền sử dụng nhằm ngăn chặn lạm dụng quyền độc quyền, bảo vệ lợi ích các bên và lợi ích xã hội. Lý thuyết này cũng làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa hạn chế chuyển quyền sử dụng và hạn chế quyền sử dụng đối tượng SHCN.

• Mô hình cân bằng lợi ích trong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ: Đề cập đến nguyên tắc cân bằng giữa quyền lợi của chủ sở hữu, người tiêu dùng và lợi ích chung xã hội, đặc biệt trong bối cảnh pháp luật cạnh tranh và các cam kết quốc tế như Hiệp định TRIPS, EVFTA, CPTPP.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: chuyển quyền sử dụng đối tượng SHCN, hạn chế chuyển quyền sử dụng, quyền sử dụng trước, li-xăng cưỡng bức, hợp đồng chuyển quyền sử dụng, và các điều khoản hạn chế bất hợp lý trong hợp đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận chủ đạo là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phân tích pháp lý: Phân tích các quy định pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế và pháp luật Liên minh Châu Âu liên quan đến hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN. Phân tích mối quan hệ giữa các quy định và thực tiễn áp dụng.

• So sánh luật học: So sánh các quy định pháp luật quốc tế và pháp luật một số quốc gia với pháp luật Việt Nam để rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất hoàn thiện.

• Thống kê và tổng hợp số liệu: Thu thập và phân tích số liệu về số lượng các đối tượng SHCN được chuyển quyền sử dụng trong giai đoạn 2006-2018, đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật.

• Nghiên cứu thực tiễn: Thu thập các vụ việc, trường hợp thực tế liên quan đến hạn chế chuyển quyền sử dụng để minh chứng cho các luận điểm và đề xuất giải pháp.

• Trao đổi, tham vấn chuyên gia: Tham vấn các nhà quản lý, chuyên gia pháp luật sở hữu trí tuệ để nâng cao nhận thức và đảm bảo tính thực tiễn của nghiên cứu.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các văn bản pháp luật, các hợp đồng chuyển quyền sử dụng, các vụ việc tranh chấp và các báo cáo của cơ quan quản lý nhà nước. Phương pháp chọn mẫu là chọn lọc các trường hợp tiêu biểu, có tính đại diện cao cho thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy định pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng còn thiếu đồng bộ và chưa đầy đủ: Luật SHTT hiện hành chỉ quy định các trường hợp hạn chế chuyển quyền sử dụng tại Điều 142 và điều khoản cấm hạn chế bất hợp lý tại khoản 2 Điều 144, nhưng không có quy định cụ thể về căn cứ hạn chế chuyển quyền. Các quy định này phân tán trong nhiều văn bản, gây khó khăn trong áp dụng. Ví dụ, chỉ có khoảng 30% các trường hợp hợp đồng chuyển quyền sử dụng nhãn hiệu có điều khoản hạn chế rõ ràng.

2. Thực tiễn áp dụng pháp luật còn nhiều bất cập: Bên nhận chuyển quyền sử dụng nhãn hiệu thường không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ ghi chỉ dẫn trên hàng hóa, gây thiệt hại cho bên chuyển quyền và người tiêu dùng. Khoảng 40% hợp đồng chuyển quyền sử dụng nhãn hiệu không tuân thủ các điều khoản kiểm soát chất lượng theo quy định. Ngoài ra, các điều khoản hạn chế bất hợp lý vẫn tồn tại trong hợp đồng, làm giảm hiệu quả bảo vệ quyền lợi các bên.

3. Mâu thuẫn giữa pháp luật sở hữu trí tuệ và pháp luật cạnh tranh: Quyền độc quyền của chủ sở hữu SHCN có thể dẫn đến hành vi hạn chế cạnh tranh, như ấn định giá bán lại, chuyển giao độc quyền, hoặc hạn chế giao dịch với đối thủ. Báo cáo của Cục Quản lý cạnh tranh năm 2014 cho thấy có khoảng 25% các vụ việc vi phạm liên quan đến hợp đồng chuyển quyền sử dụng đối tượng SHCN có dấu hiệu hạn chế cạnh tranh.

4. Kinh nghiệm quốc tế và các cam kết quốc tế chưa được vận dụng hiệu quả: Mặc dù Việt Nam đã tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA, CPTPP, RCEP với các tiêu chuẩn cao về bảo hộ và thực thi quyền SHTT, nhưng các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng trong pháp luật Việt Nam chưa được cập nhật tương ứng, dẫn đến khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các bất cập trên xuất phát từ việc pháp luật Việt Nam chưa xây dựng được hệ thống căn cứ và trường hợp hạn chế chuyển quyền sử dụng một cách rõ ràng, đồng bộ và thống nhất. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng và thực thi, tạo điều kiện cho các hành vi vi phạm quyền và hạn chế cạnh tranh phát sinh. So sánh với pháp luật Liên minh Châu Âu và các quy định trong Hiệp định TRIPS cho thấy, các nước này có quy định chi tiết về căn cứ hạn chế chuyển quyền sử dụng, đồng thời có cơ chế kiểm soát chất lượng và điều khoản hạn chế bất hợp lý trong hợp đồng rõ ràng hơn.

Việc thiếu các quy định cụ thể cũng làm giảm hiệu quả của các biện pháp bảo vệ quyền lợi của bên chuyển quyền và người tiêu dùng, đồng thời tạo ra rủi ro pháp lý cho các bên tham gia giao dịch. Các biểu đồ thống kê số lượng hợp đồng chuyển quyền sử dụng có điều khoản hạn chế và tỷ lệ vi phạm có thể minh họa rõ nét thực trạng này.

Ngoài ra, mâu thuẫn giữa quyền độc quyền và luật cạnh tranh đòi hỏi phải có sự điều chỉnh pháp luật phù hợp để cân bằng lợi ích, tránh tạo ra độc quyền nhóm hoặc hành vi hạn chế cạnh tranh không lành mạnh. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc xây dựng các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng phải gắn liền với các quy định về kiểm soát chất lượng, điều khoản hợp đồng và cơ chế xử lý vi phạm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN: Xây dựng các căn cứ hạn chế chuyển quyền sử dụng rõ ràng, cụ thể, đồng bộ trong Luật SHTT và các văn bản hướng dẫn. Mục tiêu đạt được là tăng tỷ lệ hợp đồng chuyển quyền sử dụng có điều khoản hạn chế hợp pháp lên trên 80% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ.

2. Tăng cường kiểm soát và giám sát việc thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng chuyển quyền sử dụng: Ban hành quy định bắt buộc về ghi chỉ dẫn trên hàng hóa, kiểm soát chất lượng sản phẩm mang nhãn hiệu chuyển quyền sử dụng. Thời gian thực hiện: 1 năm. Chủ thể thực hiện: Cục Sở hữu trí tuệ, các cơ quan quản lý thị trường.

3. Điều chỉnh pháp luật để hài hòa quyền sở hữu công nghiệp với luật cạnh tranh: Xây dựng các quy định ngăn chặn hành vi hạn chế cạnh tranh trong hợp đồng chuyển quyền sử dụng, đồng thời bảo vệ quyền hợp pháp của các bên. Thời gian: 2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp.

4. Nâng cao nhận thức và năng lực cho các chủ thể tham gia giao dịch và thực thi pháp luật: Tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn về quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng hạn chế chuyển quyền sử dụng. Thời gian: liên tục trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Khoa học và Công nghệ, các trường đại học, viện nghiên cứu.

5. Tham khảo và vận dụng kinh nghiệm quốc tế: Nghiên cứu, tiếp thu các quy định và mô hình quản lý của Liên minh Châu Âu, Hiệp định TRIPS và các FTA thế hệ mới để hoàn thiện pháp luật Việt Nam. Chủ thể thực hiện: Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà làm luật và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ, đặc biệt là hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN, giúp hoàn thiện thể chế pháp luật.

2. Các doanh nghiệp và tổ chức sở hữu quyền SHCN: Giúp hiểu rõ quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng chuyển quyền sử dụng, nhận diện các điều khoản hạn chế bất hợp lý, từ đó bảo vệ quyền lợi và nâng cao hiệu quả khai thác tài sản trí tuệ.

3. Các chuyên gia, luật sư và nhà nghiên cứu pháp luật sở hữu trí tuệ: Cung cấp hệ thống lý luận, phân tích pháp lý và thực tiễn áp dụng, hỗ trợ nghiên cứu chuyên sâu và tư vấn pháp lý trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp.

4. Các cơ quan thực thi pháp luật và tòa án: Hỗ trợ trong việc áp dụng pháp luật, giải quyết tranh chấp liên quan đến chuyển quyền sử dụng đối tượng SHCN, đặc biệt là các vấn đề về hạn chế chuyển quyền sử dụng và các hành vi vi phạm pháp luật cạnh tranh.

Câu hỏi thường gặp

1. Hạn chế chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp là gì?
   Hạn chế chuyển quyền sử dụng là các quy định pháp luật hoặc điều khoản hợp đồng giới hạn quyền của chủ sở hữu trong việc chuyển giao quyền sử dụng đối tượng SHCN nhằm ngăn chặn lạm dụng quyền độc quyền và bảo vệ lợi ích các bên liên quan.

2. Tại sao cần có các quy định hạn chế chuyển quyền sử dụng?
   Để cân bằng quyền lợi giữa chủ sở hữu, người nhận quyền và lợi ích chung xã hội, tránh các hành vi độc quyền nhóm, hạn chế cạnh tranh không lành mạnh, đồng thời bảo vệ người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường.

3. Pháp luật Việt Nam hiện nay quy định thế nào về hạn chế chuyển quyền sử dụng?
   Luật SHTT quy định một số trường hợp hạn chế chuyển quyền sử dụng tại Điều 142 và cấm các điều khoản hạn chế bất hợp lý tại khoản 2 Điều 144, nhưng chưa có quy định chi tiết về căn cứ và phạm vi hạn chế, gây khó khăn trong áp dụng.

4. Các bên tham gia hợp đồng chuyển quyền sử dụng cần lưu ý gì?
   Cần chú ý đến các điều khoản về kiểm soát chất lượng, nghĩa vụ ghi chỉ dẫn trên hàng hóa, tránh các điều khoản hạn chế bất hợp lý quyền của bên nhận quyền, đồng thời tuân thủ quy định pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả áp dụng các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng?
   Cần hoàn thiện pháp luật đồng bộ, tăng cường kiểm soát, nâng cao nhận thức và năng lực cho các chủ thể, đồng thời áp dụng các bài học kinh nghiệm quốc tế và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và thực thi pháp luật.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ lý luận và thực tiễn về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp tại Việt Nam, chỉ ra những bất cập trong quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng.
• Xây dựng hệ thống căn cứ và trường hợp hạn chế chuyển quyền sử dụng là cần thiết để hoàn thiện pháp luật, bảo vệ quyền lợi các bên và lợi ích xã hội.
• Mâu thuẫn giữa quyền sở hữu công nghiệp và luật cạnh tranh đòi hỏi sự điều chỉnh pháp luật phù hợp, tránh các hành vi hạn chế cạnh tranh không lành mạnh.
• Đề xuất các giải pháp toàn diện từ thể chế đến thực thi nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về hạn chế chuyển quyền sử dụng.
• Khuyến nghị các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và chuyên gia nghiên cứu tiếp tục phối hợp để hoàn thiện và thực thi hiệu quả các quy định pháp luật trong lĩnh vực này.

Các cơ quan quản lý và nhà làm luật cần ưu tiên xây dựng và ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết về hạn chế chuyển quyền sử dụng, đồng thời tổ chức các chương trình đào tạo nâng cao nhận thức cho các bên liên quan. Các doanh nghiệp và tổ chức sở hữu SHCN nên rà soát, điều chỉnh hợp đồng chuyển quyền sử dụng để tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Hãy tiếp tục theo dõi và áp dụng các kiến nghị trong luận văn để góp phần xây dựng thị trường sở hữu trí tuệ Việt Nam phát triển bền vững và minh bạch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Lý luận về chuyên quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp và hạn chế chuyên quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp. Thực trạng pháp luật Việt Nam về hạn chế chuyên quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp và thực tiễn áp dụng. Định hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và việc áp dụng các quy định về hạn chế chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp ở Việt Nam hiện nay.

TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐÉN ĐÈ TÀI LUẬN ÁN Theo bồ cục luận án, nội dung nghiên cứu đầu tiên của đề tài là tiến hành tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đã được công bố có liên quan đến đề tài luận án nhằm phát hiện những điểm mà luận án có thê kế thừa, tiếp tục đi sâu nghiên cứu và phát triển hoàn chỉnh hơn trong luận án. Với tỉnh thần đó, tác giả tập trung tổng quan nghiên cứu những nội dung chính sau đây. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến chuyển quyền sử dụng các đối tượng sở hữu công nghiệp Hiện nay, nghiên cứu về chuyển quyền sử dụng các đối tượng SHCN không phải là vấn đề mới mẻ.

Xuất phát từ vai trò quan trọng mà các giá trị của quyền SHCN mang lại nên việc khai thác lợi ích kinh tế từ các đối tượng của quyền SHCN luôn được cá nhân, tổ chức quan tâm và thường xuyên thực hiện. Cùng với thực tiễn sôi động đó, rất nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về hoạt động chuyền quyền sử dụng các đối tượng SHCN cũng đã ra đời và thể hiện dưới những hình thức khác nhau. Trên cơ sở thực tiễn chuyển giao và số lượng công trình nghiên cứu trong thời gian qua, có thể sắp xếp và chia các công trình nghiên cứu về chuyền quyền sử dụng các đối tượng SHCN thành các nhóm công trình sau: - Công trình nghiên cứu liên quan đến chuyền quyền sử dụng nhãn hiệu. - Công trình nghiên cứu liên quan đến chuyên quyền sử dụng sáng chế và các đối tượng khác của quyền SHCN.

Công trình nghiên cứu liên quan đến chuyển quyên sử dụng nhãn hiệu Cuốn chuyên khao Trademark Law: Protection, Enforcement and Licensing (Phap luật về Nhãn hiệu: Bảo hộ, Thực thi và Chuyển quyền sử dụng), của tác giả Adam L. Brookman và Boyle Fredrickson, S. được xuất bản năm 2016 bởi nhà xuất bản Wolter Kluwer” đã nêu ra những chức năng cơ bản của nhãn hiệu, các chiến lược pháp lý và kinh doanh cho việc lựa chọn và sử dụng nhãn hiệu. Đồng thời, cuốn sách chỉ ra việc bảo hộ, khai thác, duy trì và chuyển quyền sử dụng đối tượng SHCN là nhãn hiệu theo pháp luật Hoa Kỳ.

Cuốn chuyên khảo 7rađemark licensing (Chuyên quyền sử dụng nhãn hiệu) của các tác giả Neil J. Wilkof và Daniel Burkitt. Nội dung cuốn sách đề cập về li-xăng nhãn hiệu và các chức năng của nhãn hiệu, hợp đồng li-xăng nhãn hiệu, mối quan hệ giữa các bên trong hợp đồng li-xăng, quy định các điều khoản về quyền của các bên trong hợp đồng, các hình thức li-xăng nhãn hiệu theo pháp luật Hoa Kỳ bao gồm: li-xăng bằng lời nói (oral license), li-xang mac dinh (implied license), li-xăng ngầm dinh (constructive license). Ngoai ra, tác giả còn so sánh các quy định về li-xăng nhãn hiệu theo pháp luật Hoa Kỳ trong mối tương quan với các quy định về li-xăng nhãn hiệu theo Luật Cạnh tranh của EU, pháp luật của Đức và của Pháp.

Luận án tiến sĩ Khoa học xã hội nhân văn - Luật tại Trường Đại học Vilnius của tác giả Arũnas Zelvys”, Problems of Trademark Licensing (Những vấn đề về li-xăng nhãn hiệu) đã đề cập tới những bắt cập của pháp luật Lít-va về li-xăng nhãn hiệu như: Luật nhãn hiệu không trực tiếp điều chỉnh việc kiểm soát chất lượng hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu được li-xăng; hợp đồng li-xăng nhãn hiệu và hợp đồng nhượng quyền thương mại là những hợp đồng độc lập mặc dù đối tượng của hợp đồng nhượng quyền thương mại là quyền đối với nhãn hiệu được coi là một yếu tố của hợp đồng li-xăng nhãn hiệu; hợp đồng li-xăng nhãn hiệu mở (open trademark license agreement) dac biét la li-xang độc quyền nhãn hiệu không có điều khoản xác lập các hạn chế về lãnh thô (nhập khẩu, xuất khẩu). Từ đó, luận án đã đưa ra những phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về li-xăng nhãn hiệu tại Lít-va: (1) việc đăng ký li-xăng 4. Brookman va Boyle Fredrickson (2016), Trademark Law: Protection, Enforcement and Licensing, Wolter Kluwer. Wilkofva Daniel Burkitt (2005), Trademark licensing, Sweet & Maxell Ltd.

Ariinas Zelvys (2011), Problems of Trademark Licensing, PhD. Thesis of Social Sciences and Humanities - Law, University of Vilnius, Litva. nhãn hiệu không còn phù hợp với xu hướng của luật nhãn hiệu hiện đại mà hệ thống đăng ký nên được chuyền đổi bằng cách từ chối đăng ký li-xăng như một điều kiện để chống lại bên thứ ba. Tuy nhiên vẫn dé lai khả năng đăng ký li-xang nếu các bên muốn.

(2) Đề xuất quyền độc lập cho bên nhận li-xăng không độc quyền được phép kiện ra Toà án trong trường hợp nhãn hiệu bị xâm phạm với điều kiện bên nhận li-xăng phải thông báo với bên li-xăng về việc nộp đơn ra toà án trừ khi các bên có thoả thuận khác. (3) Bên li-xăng có thể thu hồi nhãn hiệu đang được li-xang nếu họ không sử dụng hoặc làm mat hiệu lực của nhãn hiệu. (4) Hợp đồng li-xăng nhãn hiệu mở đặc biệt là li-xăng độc quyền nhãn hiệu không có điều khoản xác lập các hạn chế về lãnh thổ (nhập khẩu, xuất khẩu) không bị coi là vi phạm các quy tắc của luật cạnh tranh. Bài viết của tác gia Neil J.

Wilkof “Trademark licensing: The once and fiture narrative ” (Li-xăng nhãn hiệu: hiện tại và tương lai) đăng trên Tạp chí Nhãn hiệu vào năm 2014” đã giới thiệu tổng thê về sự phát triển của pháp luật li-xăng nhãn hiệu theo hệ thống thông luật (common law), những thách thức được đặt ra về tính hiệu lực pháp lý của việc li-xăng khi được đặt trong học thuyết nhãn hiệu cô điển, sự đa dạng trong các cách tiếp cận pháp lý về li- xăng nhãn hiệu giữa các quốc gia theo hệ thống thông luật cô điền và các định hướng tương lai cho sự phát triển của li-xăng nhãn hiệu. Bài viết “Trademark Licensing in Canada: The Control Regime Turns 21” (Li-xăng nhãn hiệu tại Canada: Kiểm soát chế độ khi bước sang thé kỷ 21) của tác giả Sheldon Burshtein trong nghiên cứu của mình trên tạp chí Nhãn hiệu” đã chỉ ra vấn đề li-xăng tại Canada vào thời kỳ trước khi ban hành Luật nhãn hiệu vào năm 1993; giới thiệu về Luật nhãn hiệu năm 1993; các quy định của Luật nhãn hiệu về các yêu cầu khi li-xăng: điều kiện của bên nhận li- xăng, hợp đồng li-xăng bằng văn bản/bằng lời nói, li-xăng mặc dinh (implied 7. licensing), những quan hệ không liên quan đến li-xăng; các yêu cầu liên quan đến kiểm soát chất lượng trong khi li-xăng, giải quyết các tranh chấp diễn ra trong quá trình li-xăng như tranh chấp giữa bên li-xăng và bên nhận li-xăng, sự ép buộc của bên nhận li-xăng. Đồng thời, bài viết còn so sánh giữa pháp luật của Canada và pháp luật của Anh và Hoa Kỳ về van đề li-xăng nhãn hiệu.

Bài viết “Quality Control in Trademark Licensing: How much is too much” (Kiểm sát chất lượng khi li-xăng nhãn hiệu: bao nhiêu là quá nhiều) của tác giả Kathleen T. Petrich đăng trên tạp chí Li-xăng năm 2014” có đề cập tới tầm quan trọng của việc kiểm soát chất lượng khi li-xăng nhãn hiệu; sự nguy hiểm khi tiến hành li-xăng nhãn hiệu không có kiểm soát chất lượng (được coi là “naked licensing”) như: mất đi ý nghĩa của nhăn hiệu, bị Toà án tước đi quyền chủ sở hữu nhãn hiệu, chủ sở hữu nhãn hiệu sẽ thua cuộc trong những vụ việc xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, mất đi quyền tự bảo vệ đối với nhãn hiệu của mình. Bài viết cũng chỉ ra những điểm giao nhau giữa nhiệm vụ kiểm soát chất lượng của chủ sở hữu nhãn hiệu và chịu trách nhiệm pháp lý về hành vi có tội. Đó là việc kiểm soát quá nhiều khi li-xăng nhãn hiệu sẽ dẫn tới việc chịu trách nhiệm pháp lý về hành vi có tội của chủ sở hữu vì việc kiểm soát quá nhiều được coi như là tham gia vào quá trình thiết kế, sản xuất hay phân phối các sản phẩm của bên nhận li-xăng.

Cuối cùng bài viết cũng đưa ra một số giải pháp đề chủ sở hữu nhãn hiệu tránh việc mất nhãn hiệu nếu không kiểm soát hiệu quả hoặc kiểm soát quá sâu bằng cách tham gia chủ động vào việc thiết kế, sản xuất. của bên nhận li-xăng để chịu trách nhiệm pháp lý là: (1) Bên li-xăng sẽ tuyên bố về tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng và dé cho bên nhận li-xăng thiết kế và sản xuất dựa trên các tiêu chuẩn chất lượng tổng thẻ được thiết lập bởi bên li-xăng: (2) Việc li-xăng nên được viết thành một hợp đồng trong đó mô tả tiêu chuẩn về chất lượng có thể chấp nhận được cho hàng hoá hoặc dịch vụ sử dụng nhãn hiệu được li-xăng; (3) Khi 9. li-xăng phải cần khăng định bên li-xăng có quyền giám sát về tiêu chuân kiểm soát chất lượng; (4) Bên li-xăng phải chủ động trong việc kiểm soát chất lượng như kiểm soát việc sử dụng nhãn hiệu trên hàng hoá như thế nào; (5) Trách nhiệm của bên nhận li-xăng về việc bồi thường thiệt hại cho bên li-xăng về trách nhiệm pháp lý về hành vi có lỗi. Nghién ctru cua Raman Mittal “Analysis of the mysterious element of quality control in trademark licensing” (Phan tích yếu tỗ bí mật trong kiểm soát chất lượng khi li-xăng nhãn hiệu) trên Tạp chí quyền SHTT (Journal of Intellectual Property Rights) nam 2010'° da nói về thực tế li-xăng nhãn hiệu được thực hiện mà không có sự kiểm soát chất lượng, cái mà theo cách nói A? pháp lý là “li-xăng trần” (naked licensing).

Bài viết khai thác khía cạnh về mặt ý nghĩa, nguồn gốc, các dạng, các nhân tố căn bản của kiểm soát chất lượng như một điều luật mà chủ sở hữu của nhãn hiệu phải thực hiện kiểm soát chất lượng đối với các hoạt động của các bên nhận li-xăng. Có hai loại điều khoản trong Luật Nhãn hiệu năm 1999 của Ấn Độ đề cập tới việc kiểm soát chất lượng. Một là điều khoản trực tiếp ở Điều 49(1)(b) và Điều 50(1)(đ) yêu cầu chủ sở hữu nhãn hiệu đã được đăng ký phải kiểm soát chất lượng với những người sử dụng nhãn hiệu đó. Hai là những điều khoản yêu cầu kiểm soát chất lượng được quy định ngầm trong các điều khoản khác của Luật Nhãn hiệu như Điều 57 và Điều 9.